장음표시 사용
211쪽
ex principiis Arii eii et negandum; nihil ori in
inriani nunquam id expresse negarunt . Primus rinem, qui hoc aperth negavit ,suit Macedonius,
a quo Soelarii dicti P nennurtoma. hi , hoc est Spiritus impugnat res. De qua sand haeresi, egor hil hic repetendum duco , quum satis valide, nisi fallor. prob tum sit superius, tres esse Di - tuas persona, , Pistrem, scilicet , Verbum , ct
secundum , de quo disputatum est Inter
nostros, & haereticos est , an spirὶ tus Sanctus, Procedat a Patre tant lim , an etiam a Filio . Qui autem hoc primus affirmare ausus est, fuit Nestorius , pos Nestorium Theodoretus , deinde Photius Constantinopolitanus Patriarcha, qui per vim, eiecto Ignatio, sedent illam invaserat, idem dogma ristauravit circa annum 363. , cui pessim Graeci adhaeserunt: & quamvis in div crss Conciliis, cum Latinis foedus inire vi si fuerint , ut hi Concilio Baiensi sub Vibano II., ubi Anielmus Cantuatiensis Episcopus strenuὲ pro M'mavis, adversus Graecos dimicavit:. In Coucilio Lateranense stib Innc centio iII. t In Lugdunense sub Ciegotio X.: in Florentino denique sob Eugenio IV. Dogmati Catholico subscripseruntis sed shluta svnodo , opera Marei Episcopi Ephe- sni, qui Florentinae definitioni, sublatibere re
.cusaverat; ad veterem errorem , veluti sus advolutabrum , Grfeci redierunt , de quo adea Oriantur . ut eum, tamquam testeram ex iniment, qua se discernunt ii Latinis. dum his ita,que, manum conserere oportet,
212쪽
Spiritus Sanctus procedit , Patre, 'A Filio.
PRobatur . Spiritus sanctus inissus est 3 Filio ; ergo ab eo procedit, quum missio in Divinis, supponat processionem : ideo enim Pa ter non mi uitur, quia a nemine procedit, quod est argumentum Augustini Lib. IV. de Trinita- te Cap. I9. , ubi siti Pater non dicitur missus; u. enim habet de quo missus sit , aut de quo pro t . Eadem ratione, v erbum dicit V a Patremissum, quia ab eo procedit. quumque I QR procedat a Spiritu Sancto , dici nequit , vorbum a Spiritu Sancto missum. Proposito a ate principat s , probatur ex illo Iohannis XV .Quurmvenerit Paraclitus, quem Vs mittam vobis a Patre Diritum veritatis, qui a Patre procedit, ille testimonium perhibebit do me : & Cap. XVI.Sι nona ero , Paraclitus non veniet ad vos ; si autem abyrro , mittam eum ad vos. Igitur Spiritus Sanctus missus est 1 Filio . Hoc argumentum lath tractatur Divo Athanasio , in Epistola ad Se
Ri spondent Graeei ; quod quum in Seri dipturis dicitur Spirit tim sanctum a Filio mitti ; non est intelligendum de ipsa persona Spiritus sancti; sed de donis, quae per quandam apueropriationem . ut locuntur Theologi . Spiritui Sancto tribui solent . Sed reiixitur huiusmodi M 4 a e*On
213쪽
84 IssTITUTI ONEM ROLOGIAE Tesponsio , eX eo, quod Iuppianit , ipsas Divinas Personas nobis non clari, sεd tam um communicari earum enectus; quod est contra illa Chri
monem meum Iervabis , ct Pater meuῖ atίiget A um, ct ad e m veniemus, ct monsionem apud eum faciemus . Praeterea; quod habet solum rationem effectus, non dicitui mitti, sed dari, vel comm nicati; si ergo mittitur, ipsa Pellona mittitur. Secundo probatur . Processio nihil aliud est, quam receptio essentiae, dc existentiae : Sed
spiritus Sanctus, recipit esse a Filio ; ergo ab ipso procedit. Picibatur a sumptio ex Christi verbis, TOhqnnis XVI. De me ela scobit , quia de meo accipiet , ct isnnuncius it vobis . Qua autem ratione accipiet, sac ex 'Onit : Omnia quaecumque boni Pater, mea sunt; propserca dixi, Fia de meo ae in latet . Ergo Si iiiLus Sanctus ali I id accipiet arn o : sed hoc, non potest e se Hiqn id accidun-
tale, quum accidentia in Deo, locum non ha-
Drant; ess igitur ipsa essentia, Θ existentia, quae 4n Di Vinis, ne per mentem quidem , separari
Τert o nr batiar: quia .s'; ritus Sineius dicitur, spiri us Filii . ad calatas IV esset Deus spἰ- ottim Filii su; in cordis O hra: Et Actorum X Tr. Ten boni ire in Bit Hori, ct non emsi eas Spiritus Isu .rigitur, idci co sicitur, a p'tre pro ' cedere, qLla ridicitur in seri turis, Si latius Pa viis: Osis ni ratione . quia η citur Spiritus Filii iὸ Pilui quo se proceli re .dic Und .m est . Prae- erha sp .itus Sanctus, non potest esse Filii, nisi aut tanquam super tor , aut inferior, aut aequalis
214쪽
LIBER . II. Iis : primum, ac secundum impium este erit igitur aequalis : at aequalis non poteli dici, esse alterius, nisi ab eo procedat; ergo si Sphilus Sanctus est Filii, procedet etiam ab illa. Quarto , utemur ad idem Probandum, ara mento Sancti Augustini lib. III. contra Maximinum Cap. I 4. , qui Perpendens verba illa Johannis XX. Haec quum dixisset , insessavit ict diaxit eis: Aecipite Spiritum Sanctum , ita ra toei natur : Nis procederet , de ipso , non direret Discipulis Aecipite Spiritum Sanctum; stumque in infando daret, ut a se quoque procedere signis ans ; aperte Ufenderet sando , quodί
Ex Patribus porro Graecis, nonnulla asserun, tur testi nia i n Conc lio Florentino: ubi, ut dis
Timus, de hac re, non leviter concertatum est : Praesertim ex S. Epiphanio in Anchorato num. 6 .& 72.; Cyrillus Alexandrinus in libro de Lapta Converso ne hominis . & Commentario in Joelem Cap. XX. : Basilius lib. III. contra Eupo-
EX Latinis autem, plurimi afferri possent , sed paucis contenti et mus . Tertullianus ad Akerius Praxeam , ita scribit : Tertius est Spiritus a Deo , o I to : S. Ambra sus Lib. I. de Spiri. tu Sancto Cap. I. ait : Spiritus quoque s smis quum procedit a Patre Filio non sepai ctur a maere , nun f paratur a piliis. S. Augustinus Lib.l V. de Trinitate : me , inqui , possumu, dicere ,γqd spiritus So'ctus θ' a Filio non procedat . ne nure, in ictem spiritos , ct Patris . er Fili .
Spiritus dicitur . Leo Magnus Epist. ni. do-
215쪽
86 INsTITUTIONEs THEOLOGIAE cet'Alium esse, qui genuit , alium , qui geuitustes, ali Om qui de utroque procest . Brevitatis autem studio, omittimus Hilarium Lib. II. de Trinitate , Gennadium Massiliensem Lib.de Ecclesiasticis Dogmatibas Cap. II., & alios. Rei pondent Graeci. Patrum Latinorum te stimonia in hac lite dirimenda , nullas habere 'vires; ut qui in rem suam testificari videa itur. Sed contra est: quia Patres proxime citati, vi Neratis Saeculis, quibus nulla inter Graecos.ci Occidentales , exorta erat de hac te controversia . Praeterea Concilia , quae in oriente habita sunt, & quae ab ipsis Graecis agnoscunt ut pro Oecumenicis,in desiniendis Fidei Dogmatibus, plurimum Latinorum autoritati tribuunt : ut
Ephesiium CF priano , &Ambroso: Quarta Synodus Leoni Magno: Sexta Synodus Ambrosio, Augustino , & aliis. Denique, quum Eceles a Dccidqntalis, per sngula laedula docuerit, Spiritum Sanctum a Filio prccedere t si hoc haereticum est , iucita Graecos, jam Ecclesia Latina haeres semper laboravit ; non puto timen, ipsos Graecae Fidei homines , si ad sanam mentem
provocaverint , in tantam audaciam evasuros. . opponunt. patres: Concilii Constantinopolitani I. , non inseruerunt Symbolo, particulam .' Filioque ; igitur non crediderunt ,Spiritum Sauctum is Filio procedere . Respondeo: argumentum ab autor Ita te ne galiud , non concludere Si Patres Constantinopolitani, ea tantum credidissent, quis symbolo
expressa sunt, desecissent in Fide Sacramentorum e Purgatorii, cultus Imaginum, Indulgem -
216쪽
Lis Es II. I 87tiarum, ac tot aliorum UOgmatum , quae Ecclesia Catholi ea prositetur; itaque si argum tum valet et , probaret etiam, Patres Nicaenos, non
tradidisse Divinitatem. Spi litus Sancti , quia in
Symbolo, eius non meminerunt. Sed ad rem. Constantinopolitent Patros convenerant, ut adstruerent Divinitatem Spiritus Sancti, ad quod lat: s erat dicere , procedere a Patre ; Processio enim fgruficat eon substantialitatem proce dentis cum principio, a quo procedit; nihil igitur attinebat de clatare, Processionem ex Filio.
Opponunt secundo. . S. Iohannes Dama. scenus , qui soruit VIII. Saeculo Imperante Leone Isaurico , lib. l. de ride Orthodoxa Cap.
I i. docet, Ecelesiam Graecam, non admittere proce sonem Spiritus sancti ex Filio; & rationem a Diari , quia ex Nazianzevo solbs Pater habet ratio
Respondeo : omnes autor; tates, quae asseris ri possent a Theodoreto, vel Iohanne Dama sceno in hac re , nihili faciendas esse ;.uterque enim In hoc articulo, sequutus est errorem Nestorianorum, ut satetur S. Thomas prima parte' quae t. 36. art. a. Ad rationem autem , quae subditur , dicimus : Naeti angeni dictum , esse distinguendum ; ita ut, Patrem solum habere rationem
Principii ; si verum, si loquatur de principio generativo; falctum , s de principio spirativo . Tertio opponitur . productio Spiritus Sancti , vel est proprietas substantialis, vel pei sonalis: Si primum; egro Spiritus Sanctus procedit etiam a se ipso ; si se eundum i quum proprietas Persis natis, non competat nisi uni personae, se Lub
217쪽
r 88 INsTITUTIONU THEOL Gi AE sequitur, vel tantum Patris, vel tantum Filii esse. stet pom eo, elle perionalent propriς tatem: sed fruitia dici , nullam proprietatem Perionalem, convenire duabus Personis; duabus enim
eonvenit amor ille, quo se mutilo amant, quique est principiam, quo duae illae Personae spirant, seu producunt tertiam ἔ itaque hoc Graecorum argumentum , petit principium .
Denique opponitur . Vel virtus spirandi, quae requititur in Patre , susscit ad producen- cum Spiritum Sanctum, & sic fustia requiritur in Fino, virtus spirativa: vel non lassicit, & sienon erit infinita, quod est absurdum.
Responfieo per instantiam. Vel virtus creativa Patris, satis erat ad creationem Universi, vel non . Si primum, ergo flustr1 omnia per Uer-hum facta sunt. Si secundum ; ergo, non est infinita . Di recla aulem respondendo dicimus, nori esse inutilem virtutem spirativam in Filio ; M- pose, quae est eadem cum vir rute spirativa Patris: Pator eo m omnia , quae habet, is Filio pb aeterno communicavit,
218쪽
Vqβ in 'xin barum Institutionum p
stulavimus , in Chriitiano , scilicet Theologo, animum docilem ,& o
sequentem, non elatum , non contumacem , neque humanae rationi,
plus insto indulgentem ; in hac sanh materia . tibi de Religione agimus, etiam , atque etiaIRincul mus; st enim cum ingeniis e fl renatis, ae . . tumidis,certamen ruscipiendum sit, frustra erit labor omnis; quom nullus in ea re sit demonὰstiationis usus, leo Metaphys eae , seu Mathe - nat cae , .neque prrluasio mentis ; sed pia affectio' copuis, convictioni intellectus in obsequium Fidei unita, hominem facit religi ilum . Ac tu Πν,, praestabilius erit , simplicem esse , & rudem, . quam cum tanta pernicie literarnm , ut inquit, 'riurustinus, iam Manicheismum eierans, Ssmonstinducti, ct rapi ι RegWum Dei, ct nos cum uo. aris diteris Adens rgimu= iv profundum. Ar, ne quis putet, velle nos humano iudicio clitellas imponere , & veluti excaecatum san
219쪽
INTITUTIONEs TMEOLOGI 4Esamibnem ad pistrinum damnare : Quid enim mae S tyrannicum, quam nobili isimam judicandi facultatem , qua a bellais separamur, COm- pedibus vincere, .ut millo ratiocinio duci possit 8 Neque in ea colinitione sumas , nec id p mr0s est opus ; quandoquidem Divina testimonia, ut Propheta ait, credibilia fucta Iuvenimis . Hoc tantum sagitamus, quod omiis domcti consenuunt; sussicere, ad hujus rei Fiuisi faciendam , argumenta probabilia, & si non sint demonstrativat ut in plerisque omnibus videmus ἰ homines, ita con P ratos esse, uo credibis Ita, pro credendis habeant 4 ali s nihil unquam, neque publich , neque privatim quis sam, Vel diceret, vel faceret et immui neque terram cal care credereti quum 4d probandam Heristri materialium existentiam , deficiat demonstratio, ju aci, doctiorum sententiam . Recte igitur Aristo- Aeles princiolo Ethicae scripsit cortitυdii a re- um non esse in omnibus eodein mori quoerendam, Ied juxta geηus cmusique , quantum rei natura in it; absurdus euim fuerit, qui Geu metria1n suadentem admittat , vel ab Oratore demo stratiuMem . quirat His itaque suppostiis, ad rem venio. Fertur hac tempestate pestifera , ac exi-rs ualis Dei mm , ut vocant , haeresis , putan' ' Ilum, Deum quidem esse , ted ipsum nihil ei aliud. , praeter Universam , sud i ipsam rorun naturam ; nullam praeterea esse Revelationem, nullumqse exhibendum Cultum Religiosum: ut enim dicebat Socrates, apud S. Augustinum Lib.
de Consi in Evangelicis Cap. 9r8. Uiresiuif- quis Ddus . tu colendus est , ut I in ipse colendum
220쪽
ino praecipit. In tantum vero,admittendam Religionem , in quantum ad continendos in Obedientia populos. inservit . Sic Numa Pompilius, Religionis specie , Populi Romani ferociam edom ait; Minos Cretensium . Sertorius Hispanorum . Proinde omnis Religio , quae ea inque e sit, bona erit; si hunc dinem alia i tur, ut sim plex plebecula fidelitatem', & obsequium prae stet; nec aliam ob causam, vasti lilamines, hoc re ligionis simulacrum inane composuerunt , ut fert vetus dictum : Sapienter ad opinionem imperito rum, esse as Religiones. Atque hi sunt, qui Ue istae , Naturalistae, Politici, Spinoetistae
Ceterum , antequ'm haec monstra lacessam; iuvat hic vestigare, quid fit Religio , de de dicatur Marcus Tullius Lib. I l. de Natura Deorum , ita Religionem 1 su per stitione distinguit : Qui totos dies precabantur , de immola-hant, ut sui liberi sibi essent superstites, si1peristitiosi sunt appellati : Qui autςm Omnia , quae ad cu tum ti eurum pertiuerent, diligenthr per tractarent , de tamquam relegere hi , sunt Religiosi, ex relegendo . Lactantius a religando derivat, quod Deus pietatis vinςulo , homineri vibi ligaverit . Alii 4 resirieudo , hoς est , alliciendo, quia multae Religiones, dolo Sacerdo itum institutae in fraudem bomines alliciant. Superstitio vero dicta est, h rebus suber nos/ stantibus; hoe est Coelestibias, de Divinis, ut pik- at Servius in illud Aeneidos VIII. Vana supersitio vetorum ue ignara De