장음표시 사용
251쪽
222 INsTITUTI Es THEOLoaIAE suli, non longa cognatione praevalentem ; sed opprobriam hominum , & abjectionem pleb s , non habentem ubi reclinaret caput: Hujus tamen admirandis prodigiis, victi magna Iudaeorum pars, qui alioqui Religionis suae s. ni tenacissimi, coacti sunt divinam vim in eo agooscere, & Filium Dei esse credere. Qua in re illud notandum , quod si Christus magic s artibus prodigia patrasset, ut frigidd Primum Causari coeperant Pharisaei : non ejicit Daemones . nisi tu Be lzebub priueipe Daemoniorum , Matthaei XII.: non destitissent ab ea accus, tione ,
sed ni iii in judicio Pilati de ha re objectum ;adeo scilicet Christi opera, longa a fraudibus ah
erant . Quinimmo in tanta aceussetorum rabie, ubi, Iesus indefensus, & ne resecandent qui . dem; ex tot oculatis testibus, qui iacta eius redarguere potuissent, vix duo Corrupti producuntur, qui Templi destructionem opponerent;
tandem sententia disci ii proditoris, ac ipsius conscientia judicis, justus, innocensque pronunciatur.
Atque in hoc, duplex Dei consilium ad-ῆmpletum esse, cerminus: unum, ut Christus imbrte sua nos redimeret; alterum , ut in eum homines crederent ; factum utrumque et nam 2
isorti traditus; & licet inter iniquos reputatus si , ipse tamen innocentissimus, titilla probataeulpa r neque enim homines in eum credere, debui seni , vel potuissent, s de crimine etiam levissimo convictus fui siet , vel etiam sta spectus . itaque post, rem judicatam , frustri, quidquam excipiant christiani nominis obire ctatores. Super
252쪽
Superest validum Chrysostomi argumen lumbin Lib. contra Gentiles. Inauditum eis , di prorsus incredibile, aliquem humanis artibus, seos aude, sis scientia ,seu Daemonum os i tu ,pissest om quum viveret, pos mortem potui sie : Arid in Chrso observatur: vivens enim non mul toibabuit sectatores, ct vix in Iudaea notus videbatur; postquam vivere desiit, magna Irbis parx ad ipsum conversa es ἰ sic enim praenuntiaverata Ego s. exaltatus fuero a Terra , omnia trahamsid me ipsum. . Insuper ex deeeptoribus, nemo pollicetuc asseclis suis potestatem maiorem faciendi, quam ibi e secerit : neque enim potest, neque fabulam suam ullo modo juvaret; facit. enim ejus M pe destituti se ipsos proderent. , quod seductoris conssuna non patituri. Oportet enim, uuidem Chrysostomus, inquit, probabilia quaedama S versutiae, atque artificii plena , & quae deprehendi non facile quesnt , commentari . At, Christus prosus. nimis, Discipulis suis spopondit vini essiciendi mirabiliora , quam ipse Pa trasset , de quidem post obit aes suum: ait enim Johannis XIV. Qui credit in oe , opera , quareto facio, ct ipse faciet, ct m ora borum faciet, quia ego ad Patrem vado . Huc autem res ipsucomprobat : nam Discipuli Christo superstite. iA quidquam aggredi ausi fuerunt, post illius
Ostem Omnia audere,omnia perficere. non a Chri-so artem prodigialem , dum in vivis ageret, edocti, nec petierunt , nec peteta ausi sunt; quomodo igitur fabulam hanc continuarmit ,
pustquam a Magistro de iuncto, erudiri nihil potuerant ξ
253쪽
224 INsTITUTIONEs THEOLOGIA Seuerant 3 quis vero de se mortuo, tam magnis chloqui, ac talia promittere possit, nisi vel Deus, vel demens 't implere nonnisi Deus; Chiistus igitur Divina virtute manifeste implevit. Planε nihil constantius in libris sacris, quam, Apostolos ante Chiisti discessum rusticos fuisse, imperitos, pavidos , haesitantes et Ad an cillae vocem trepidat Petrus, mentitur , P ejerat: rei qui, capto Magistro , aufugiunt; qui amantior videbatur sequitur , sed eminus. Mox Coelos petente Domino , callent Scripturas, linguis loquuntur diverss , cum Pbilosophis disputant , Orbem peragrant, parati ad quaevis
Pericula , di certae occumbere morti: ergo nisi in sinimus omnes, fatendum est cum ipsis maleficis Aegyptiis. Digitus Dei es bie ; neque alitereo seri potuisse , quam in manu potenti, o bra
Denique recolenda sunt, quae libro I. disseruimus . Omnis Prophetica ficultas, Deo, neque de hac re ambigit quisquam : Libri autem Veteris Tistamenti pleni sunt Prophetiis, quihus Messias des gnatur ; sed omnes quCtquot sunt antiqui foederis Prophetiae , in uno Christo clarissim. sunt adimpletae , in eum solum
quadrant, in alium praeter neminem, ut ac
curath per sngula eundo, probat Uuetius in Demos stratione Evangelica per totam propositionem IX.; itaque quum Vetus Testamentum, si praedictionum congeries, NOVum Vero Praedictionum illarum si resolutio : sequitur, unum per iterum confirmari: qua argumentandi ratione, utitur Origenes Lib.IV. Periarchon Cap.
254쪽
L E R III. ra sI. & Lib. VIII. contra Celsum . Sit igitur hiesinis. Vera Religio est, quae res dumtaxat vesras ad credendum propolitas habet: atquive-ligio , quae Chri ilum Mestiam esse statuit, de Vetus , Novumque Testamentum ad credendum proponit, vera Proponit ; Christiana igitur Religio vera est , quod erat probandum .
CAPUT PRIMUM. t. De Cultu Religioso.
OMnes homines , qui de Religione recta
sentiunt . Deum Latria, hoc e si culta servili adorandum esse concedunt; quipph qui
solus est rerum creatarum Dominus , tum ra tione creationis , tum ratione Conservationis psolus enim Deus proprili est, ut dicitur in Sacris Paginis: Ego sum , qui sum: Ceteria vero in Deo sunt , & nisi in Deo essent, in nihilum abirentiunde Paulus ad Athenienses : In ipso vivimus; movemur , ct fumus . Actorum XVII. : & lichii Catholici, etiam Angelis, ac Beatis Cultum tribuant Religiosum, qua de re mox cum Prote. 1lantibus pugnaturi sumus; aliam tamen cultus speciem iis accomodant, quam Duliam vocant, vel Hiperduliam; adoratur enim in Sanitis excellentia aliqua , supernaturalis gratiae scilicet, ει gloriae , haec tamen creata sunt, & a Deo in insinitum distant , ideoque adorati. analogice tantum tribuitur Deo , atque aliis; servitus autem soli Deo . Deuteronomii V. Domi
num Deum tuum timebis, is ilii soli servies i
255쪽
uor , ct glorι a. Hinc, licet apud nos , actus externa adorastionis, promiscuh tam Deo , quam Beatis exinbibeantur, ut adgeniculatio , vel thulificatio; tamen sunt quaedam ita Dei propria, ut nullo modo aliis communia esse possitnt Hujul modi est Templorum Dedicatio: neque enim Veteres, res uni Deo Ecclesias dedicarunt ; Martyribus vero memorias , tamquam hominibus mortuis, ut tradit Eusebius in Oratione de laudibus Constantini ad strem, S. Augustinus Lib.
XXII de Civit. Dei Cap. io .: unde differentia inter Ecclesias , &. Martyria in L. Generali iC. de Sacrosanissis Getesiis. Maroria enim dicebantur Templa , quae Deo in Sanctorum nomi ne extruebantur; atque ita Sanct s Templa tribui dicuntur , ut docet S. Johannes Damascenus
Lib. IV. de Fide orthodoxa Cap. I 6. Quae dicimus de Templis, eadem de Altaribus dicta putate, quae Deo dumtaxat erigi possiunt: idemque de Sacrisciis ii ctum volumus,
ut patet ex illo Exodi XXII. Gi sacriscae Diis.
eradicabitur , prael rquam Domino soli ; voluit enim Deus, cultum fierificii sibi soli exhi- heri . Quae omnia in Libris de Civitate Dei , pas sm explicat Magnus Auetustinus, ut lib. VIII. Cap. 27. Non Martyribus Tompla . Sacerdotia , Sacra, ct Sacrificia constituimus qn'niam vomitii μου Deus o tim, nobis β D s: honora
256쪽
L 1 3 E R III. a 2 TReligio . Et in si 4: quaecunque bitur adhibesntn'
Religiosorum obsequia in Mares, rura locis , ornu menta sunt memoriarum ', non si acra , vel saori cia mortuorum, tanquam Debrum. ibidem: Quiatidivit aliquando Fidelitim, santem Suce re temod Altare, etiamsuper Sanctum Corptis Marib is, ad Dei honorem , cultumque conpriarum , Ufero tibi Sacrificium Petre, vel Paule , vel Θpriane toec. Similia habet Lib. XII. Cap Io.,& alibi.
De cetero , actus Adorationis exteriores,
etiam in saci is, ita confusos legimus , ut non possit evidenter colligi, an cultus Deo debitus trihuatur creaturis. De Abrahamo e iam legiamus, quod ut Deum adoraret, cecidit pronus
in faelem. Genesis Cap. X Ull. : sed Capite se
quenti; quum apparuissent ei tres Angeli, eodem niueo dicitur adoraste in terram ; & Cap. XXII l. Surrexit Abraham, ct adoravit populum Terrae , Mios videlicet M tb . Sola igitur inclinatione voluntatis , & veneratione interiore,
Adorationis species distinguuntur. Quod attinet ad Adorationem Dei , nul lum est nobis cum Protestantibus diisidium, nisi de Adoratione Eucharistiae et at quoniam ex eo controversa pendet , an sit merum Symbolum . an Corpus Christi verum; opportunior erit locus , quum de Sacramentis mentio incidet, ea de re disputandi . Illud in praesenti examinandum suscipimus , an adorari Deus possit sub Imagine . Calυinus enim Lib. U. Institutionum Cap. II. nens esse, putat, Deo invisibili. 6: ina Orporeo Imagines affingere corporeas , de v
sibiles . Ecclesia vero Catholieta ejusmodi lina -- P a gines
257쪽
228 INsTITUTIONEs TMEOLOGIAEgines admittit, approbatque': unde Alexander ulli. in Censura Pioposito num num. 23. illam notat: Dei Patris simulacrum, η fias est Chrassa Ao in Templo collocare Nostrum igitur erit, Romanae Sedis iudicium , probatumque Ecclesiae
morem, a Sinariorum calumniis vindicare .
Dei Imaginum, licitus est usus.
ΡRobatur. Deus incorporeus est , tamen ut se hominibus manifestaret, & ad tui cultum alliceret , laepissimh in hominis formam, hominibus sese videndum praebuit. Ita enim visus Adamo, tanquam homo deambulans, Genesis tu. Iacobo, Deum vidit innixum summitati scalae, Genesis XXIII. . Moyses pollicam Dei partem, hoc est terga, & humeros aspexit, Exodi XXIII. Baias Cap. V l. vidit Dominum sedentem super Solium excelsum . Daniel capit os Dei canos, describit, & vestem candidam,Cap. VII. Spiritus Dei in speciem Columbae conspectus , dum christus h Iohanne baptizatur, Matthaei IU.:
Putas ne, eum errasse , qui Deum tunc sub ea forma adoravit st Non ego, non alii, nisi, qui eo impudentiae processerunt, ut velint Dei consi Ita in melius vertere t cur enim ita apparuit,nisi ita sdorari voluit 3 Ergo rectissimh Eeclosia Imagines illas Imaginibus suis adumbrat ; post- . quam enim Deus, illa corpora assumpst, ursui copiam faceret, iam illa simulacra Deum repraesentant; di quemadmodum corpua illa
258쪽
sumpta, non erant Deus, adoranda tamen erant,
quia Deum referebant; ita & noltrae imagines, quae speciem illam referunt. Respondet Calvinus, illas Dei apparitiones in forma hominis, fuisse praeladium Incarnationis : Columbam velo statim evanuisse, ut ostenderet , Spiritum Dei invis bilem esse a Sed haec frigida lunt . Non enim nunc quaerimus, quo sine Deus in forma corporea a PParuerit , sed an in ea sol ma pingi possit . Praeterest , non 1 emper'viliones illae fuere praeludia Incarnationis ; non enim senaper apparuit Verbum , quod erat incarnandum, sed interdum alia Persona, interdum tota Trias , ut exilitinat S. Au gastinus Lib. II.'de Trinitate Ca P. II.: figuram Trinitatis esse in tribus Viris , qui apparuerant Rbrahama, Genesis XUIll.; eos enim allocutus est numero singulari, Domine,si inveni gratiam in oculis tuis , θc.' pariterque tres respondent, quasi unus: Revertens, veniam ad te, infra dixit Dominus : Num celare potero Abraham , quae gesurus sum, θc. Quunt igitur Scriptura Deo tribuat humanas functiones , ut stare, sedere , ambulare,&C.
humana membra, ut caput, manus, Pedes,&c.
aliaque adjacentia, ut Sedem, Thronum , Sca bellum , &c.; non est ratio , cur non possit de scribi pictara , qualis depingitur scriptura . Sic nonnulla videmus , quae corpora non sunt, sed intellecta tantum percipiuntur , tabellis depicta proponi, ut Iustitiam, Caritatem, Temperan tiam , &c.
Neque dicas ; ex eo quod Scripturae 3 mem
259쪽
23o IN fra TU Tio NAs THEOLOGIAE membra tribuit Deo , nullum inde periculum creari ' nam eadem Scriptura alibi docet,Deum
cile incorporeum . Cur enim eadem Scriptura, errorem picturae avertere non poterit ρ Et quemadmodum ex Scri a tura diicimus, membra, quae Deo tribuuntur , est e metapborice intelligenda in i pia Scriptura ; ita satis est, ut sciamus, etiam in pi turis metaphorice accipienda est e . Quare Tridentina Synodus Sess. XXV. in Decreto de InvocationeQSanctorum , mandat Episcopis , ut doceant Imperitam plebem , non propterea Divinitatem sigurari, que si corporeis oculis conlpici, vel coloribus, aut figuris exprimi possit. Sic citra periculum erroris, X. ob hinc saeculo. permisit Ecclesia imagines Christi symbolicas in forma Agni, propter illa Johannis verba : Ecce Agnus Det ς & Spiritus Sancti in formam Columbae , vel linguarum ignis ; laudantur enim in Concilio Nicaeno II. Rctionet V., & sequentibus. Insiciari tamen non pC ssamus , quosdam Pictorum abusus, nostram Relgionem Iectariorum ludibrio exposuisse . Quamquam enim hoc genus hominibus
Luidlibet audendi , semper fuit aequa pom
tes , ut ait Horatius ; hanc tamen licentiam in re hus sacris, quae aliorum irrisionem provocare Potest, refraenare omnino deberent 4 Quum itaque ausi quidam snt , Sanctam Triadem deformibus modis depingereῶ uel uni capiti vultum triplicem effincentes, vel duo capita, quae
intermedia est Columba; Hinc data occaso Mi
260쪽
LIEER IlI. 23 Ini stris Hungaricis in opere edito contra Trini Iatem Lib. I. Cap. 4., eas Imagines colligendi, & v eluti monstra quaedam sui similibus, lubsannanda exti: bent, eatque vocant Cerebros vones, Janos Tri frontes, Mola , dic. Has autem corruptelas rele care debent Epit copi, quos Tri den linum juneti, ne ullam superstitionem ita calta Imaginum , vel Reliquiarum irrepere sinant: ampliata i s facultate in Ecclesias, etiam e Xena Ptas, ne Imago ulla intolita ibi ponatur, iiiii ab Ordinario prius apor, betur. Oppinit primo Calv nus Scripturas. EXO
di XX. ait Dominus : Non facies tibi sculptile ,
neque omnem similitudinem ; & infra e Deos avreos , ct argentem non ficietis me eum Θ Et clarius Deuteronomii IU.: Memento, quod Dominus Io cuius sit tibi in monte Horeb : vocem verborum audi νι, Imoginem nullam vidisti : observa ergo te
thoum, ne forte deceptus, facius tibi uitam simili rudinem. lsa jae XL. Cur similem fecisis Deum taut quam Imaginem pon iis ei λ Et Apostolos Hotorum XVll. 29. Non debemus aes mayσczro , aut argento , aut lapidi . culpturae
arris , ct cogitationis bominis, Divinum esse f
Respondetur ; idcirco vemisse Deum J-daeis usum Imaginum . quia quum rudis ess et Populus, dc ad Idolatriam proclivis , faciis in eam se utentiam abii isset, quod i Imagines illae Pe i se E am si militudinem formae.& naturae DgieXPriminensit.& sic Deum esse eorROreum putassent, quales erant omnes Dii Gentium, in