장음표시 사용
271쪽
et a INsTl TUTIONES THEOLOGIAE seu aerem velocissime volutantem ; quae signi sicatio tum apud Graecos , tum apud Latinos usitatissima est: Affert Praeterea Petavius argumentum, quod dici potest suave , Richaidi
de S. Victore: Si Daemones corpus babent quomodo potuit integra Letio ab avo bomine exirepSed ista argumenta , sunt rem nun convincentia ; praesertim apud illos Philosophos, qui divisibilitatem materiae in infinitum demonstrari posse , reputant. Quid si negaret quis , Omnes homines in Adami semine fuisse ξ Certe rideret Petavius : at non ita alii, qui explicant , quomodo contineri poterant in semine Adae
omnes homines, quον inter, non contemnendus
videtur acutissimus Malebranchiris . Probatur secunda pars. Quamvis Angelisnt incorporei , tamen in Ueteri Testamento sculpti, & depicti sunt. In Arca praecepit Deus estingi duos Cherubim aureos , Exodi XXV. Cap. 8. Et in structura Templi Salomonis, recensentur duo Cherubim de lignis Olivarum, decem cubitorum altitudinis d. Regum VI. : tum vero crebro se se conspiciendos dedisse in hominum speciem , sacra testatur historia : eadem igitur ratione, qua ostendimus, Dei, lichi incorporei, imagines recth fieri prohatur . Angelos depin. gi possie, ut Nicaena,Synodus probavit . Habent autem ejusmodi Imagines ali goriam; pinguntur enim iuvenes , ad significandum, vires eorum nullo temporis decursu languesicere: alati ad celeritatem ostendendam . qua Dei iussa faciunt: sormos ob splendorem Divinae gratiae . Vide Dionysiam de Coelesti Hierarebia Cap. ultimo. PRO-
272쪽
NE de nominibus quaestio sit; suppono, AdOrationem pioprih dictim , α quatenustati iam significat, soli Deo deberi r est enim
propriε adolare, ad Oram terrae procedere , Sco;cvlo attingerς qua etiam allusione, dicitur Adoratio, a Graecis Pros ness. Vel adorare est Sacrificium Offerre, Georgicon primo. Cuncta tibi Cererem pubes agrosis adoret . , Unde Ador, st. Adorea , dicebator frumeu rum , & far , quod in sacris Offerebatur , ut nOxat Cimius I ob servat. 14. noc sensu adorari solius Dei est; facilli concedimus Heterodo-Xis, Sanctos adorandos non esse i quod autem ipsi contendunt, Cultum Sanctis debitum, esse mera civilem, qualis est veneratio Regis, vel Patris semitas; hoc nos acriter Degamus ; sed eum Cultum Religiosum e sie . asserimas licet infra Latriam. An autem recte Dulia dicatur; nolo, ut dixi, de vocabulis dispo tare et scio enim Laurentium Vallam, & post hunc Peresium, Patre IlI. de Traditi ibus . Conside ratio ne VII. , non Probare vocem Duliae pro Cultu Sanctorum, quia Dulia servitus est nos autem, non' sumus Sanctorum servi , sed conservi. , ut Ange-
1, inquit ad Iohannem . bt S. Rugustinus
273쪽
et 44 1NsTITUTIONEs THEOLOGIAE Quaest. XLlX. in Exodum , ait: tam Latriam, quam Dutiam Deo tribui et Latriam ut Deo, Duliam ut Domino . Utcumque igitur si , COntroversa in hoc sta est inter Ncν , & Protestantes: an Cultus Sanctorum sit merae urbanitatis , seu cultus civilis , an vero pertineat ad virtutem Religionis. Probatur autem Catholica sententia . Po test adorari cultu religiolo aliquid. quod non fit Dens , dum laifien adoratur in Ordine ad Deum; ergo Sancti sunt religiose colendi. Probatur an
te cedens ex illo Psalmi XCVIlI. Adurate Sca balIum pedum eius, quouiam'Sanctum es . Hoc autem Scabellum, est Arca Testamenti: nam I. Paralipomenon XXVlli. ait Salomon : Paravi domum, ubi requiesceret tarca Domini , ct Sea helitiis pedum Dei nosti i ; quia nimirum si per Area erat Propitiatorium , quasi Sedes Dei, quae
tenebatur manibus duorum Cherubim: Unde incitato lVal. dicitur,qui sedes super Cherisim. Praeteri a Hieronymus in Epistbla ad Marcellam, tessis catur ; ipsam Arcam ab Israelitis coli ioli tam , ait enim . Venerabautur quondam Iudaei Sancta Sanctorum, quia erant ibi Cherubim, 2 Propiatorium, ct Area I stamenti Quod idem ex ituribus Scripturae Locis evincitur οῦ Iosue III. Clamant praecones ad Populum Israel,
ne cppropinquent ad Orcom, sed prosequautur ad distantiam bis ville cubitorum I. Regum vi. percusit Deus de Botb am iis septua senta depopulo , ct quinquagiuta millia de plebe , ob quod vidissent Aream Domini: & II. Regum UI.,quum
Oza extendisset manum , ut sustineret Arcam
labantem , ibi mortuus est ἰε id enim solis Sa
274쪽
Lialla' illa a seerdotibus licebat . Hinc illud Apostoli ad Hebraeos IX. Pontifex istrat in Sancta, per Avulos annos; scilicet ob leverentiam Arede, nonnisi quotannis Summus Pontifex, introibat in Sancta Sanctorum . inum igitur cultus civilis referri non pcUt ad rem inanimem , qualis erat Arca; sequitur, cultum illum fui ne religiolum . Secundo probatur exemplis Sacrae paginae. I. Regum XXV lII. quum revocasset mulier animam Samuelis , Saul inclinavit se super B Clem suam , & adoravit. Et III. Regum XV Illa Abdias dispensator domus Regis , Achab o currens adorat Eliam ; qui cultus civilis dici nequit , quum exhibeatur homini privato, ab uno ex Optimatibus Regni . IU. Regum li. Videntes silii Prophetarum , quod Spiritus Eliae requieverat tu Elisaeo , adoraverunt proni in terra in eum . Danielis II. Nabuchodonosor adorat Danielem; at non ut Deum, ait enim: Ue-rὸ Deus vester, Deus Deorum es , ct Do ininus Regum, O revelans msteria, quoniam tu sperare potuisti Me Sacramentum . Civilem, autem Cu
rum quis dicat, qui praestatur I Rege homini captivo p Adoravit ergo religiosh, ut Prophetam,& hominem Deo plenum . .
Tertio ex Sanctis Patribus . S. Iustinus Apo- Iogia II. Nos Deum Pnt rem, ct ejus Filium ; bonorum , velorum exercitam, ct Spiritum stro Rheticum colimus , ct adoramus , Nerboque , o re, Iea veritate veneramur . S. Athanasius Lib. de
275쪽
roferri ad ipsum Uium , sed tantum, quod rario, cur sustus adoretur , sit Deus . Nititur enim Sanctus Pater illis Christi verbis, Mattha et X. 29i recipit vos , me recipit , ergo sicut qui recipit sustum , eumque alit , dicitur hospitio accipere,& alere Christum ; tamen holpitium, & alime in ta referuntur ac, ipsum jullum ; ita quum ad O ratur quidem Deus ; sed adoratio ad ipsum iu
sum terminaturi. Concordat S. Ambrosius Ser . mone VI. . Iusquis honorat Mar res , honorat
O Christum , ct qui spernit SaMos , ct Dominum.
Et S. Hieronymus Epistola ad Riparium t Honoramus Sanctos servos , ut honor servorum redundit
Item S. Cyprianus IV. Epistolarum V. Marinrtyrum pasones , ct dies AEuniversaria commemoratione celebramus . S. Gregorius Nyseuus, de Theodoreto Martyre loquens, ait : Νal iam Regum, Imperatorum , aut supra modum ' cellentium homintim, tali in moria celebratum suisse; ut illum pauperem militem, modo conscriptum sironem , quem Paulus armavit , quem Angeliunxerunt, quem Cisi his coronavit. Denique, ut alios praeteream , Theodo- retus Lib. VI H. ad Graecos scribit: Suos mortuos Dominus Deus notier, in Templa pro Diis Gestris induxit, ne illos quidem eosos gloria , Vano que. reddidit; suis autem Mart*ribus honorem illorum dedit . Ne tamen quis putaret, eodem modo a
nobis Martyres coli, atque a paganis Dii , subdit : Atqui nos, . Grajei homines , nec bostias Martyribus, nec libamina ulla deferimus ; sed ut, Sanctos bomines, Deique amici Fimos bonoramus h
276쪽
LIEER III. a IEt nulla est ratio , cur nos Beatos non colamus , quos Deus idie honorat , ut dicitur Johannis X l I. Si qui mihι minifraverit, bouorsea
Opponunt piimo Calviniani, te X tus supra recitatos ex Deuterono inii Capite VL Dominum Deum tuum odorabis , ct illi soli servies; Et I. ad Timotheum I. Soli Deo bonor , ct gloria . Respondetur, esse intelligendos de Cultu Latriae. & de strvitute , quae Deo debetur, ut loli Domino i licet autem Sancti stat Servi Dei , nihil tomen prohibet , nos major si erga
Deum subjectio viis gratia , fieri servos etiam ser vorum ejus; ita ut Reati, sint veluti servi ordinalii: nos vel O Vica iii, qui ordinat iis serviamus, & Obsequamur , sed propter communem Dominum . Nonne, qui colimus Principem, CO limus ejus Minittros p Scliptura igitur non vetat, quin s. rvitutem aliis etiam profiteamur ; sed
diverse a Deo. Sic Genesis XXVII. ait Isaac ad Jacob : Serviant tibi populi . cr adorent te si im utris tuae . H oc modo plura , quae in se cxis Imaginibus pugnare videntur, hono thiasu intelliguntur, ut Isaiae XLIV. t Ego privius ι ct ego novissimas, ct praeter me, non est Deus r ut in Psalmo LXXXI. Ego dixi , Dii sis; utrumque verum . sed sensu diverso .llinc vide. , quam pravi Scripturae Inter Pretes, sint Haeretici, Paulus ait Soli Deo bonor, Cr gi oria . Si ex hoc fiat,neminem straetereae ite honorandum; quomodo idem A postolus ad Roma n os II dicituloria, honor omni operanti bo num i quid est ca v illati,s hoc non est 3 Anne is
277쪽
2 8 INsTITUTiONEs THEOLOGIAErent Protestantes, si quis animam hominis, mortalem esse Contendat, propterea quod Paulus i. ad Timotheum VI. de Deo, inquit et adit solus habet immortalitatem y Secundo opponunt ex Libro Esther, Cap. XIV. ; ubi Mardochaeus noluit se inclinare comram Aman; & rationem reddens, ait et Iimui , ne honorem Dei mei transferam ad hominem , ct
ne quemquam adorarem, excepto Deo meo. Praeterea Actorum X. Quum Cornelius ad Petri pedes procidens adoraret, fuit ab eodem iussus, sese erigere, illis superadditis: Surge , ct ego ipse bomo sum : Item p ctorum XIV. Quum Lycaonii adorare vellent Paulum, & Barnabam , hi conscissis tunicis, exilierunt in turbas clamante S,& dicentes : Viri, quid haec facitis p cr nos mortales sumus, similes vobis bomines . Respondetur , Mardochaeum recusasse Amano Se inclinare, quia quum esset hic iv
Perbissimus mortalium , metuit, ne se adorari ellet tanquam Deum: ait enim, se non con tumeliae causa detrecta se cultum civilem: erat
enim secundus a Rege, imo , libenter Pro salute Israel, etiam vestigia pedum eius deosculam paratum fuisse ; impietatem ergo declinare
voluit, ne homini tribueret divinos honores . Quo argumento, non magis Catholicum Dogma pulsetur, quam marmoreae Turres quatiuntur , arundinis ictu.
Ad id, quod addebatur de Cornelio, dico: existimasset Cornelium , Petrum esse Deum .
quam ut refelleret praeconceptam opinio ut m ,
inquit Peirga, homo sum ; quorsum enim haec,
278쪽
, Lin ER III. 24ssi ille iam hominem esse, credidisset Atque haec
est S. Hieronymi i terpretatio in Libro contra Vigilautium . Chrysostomus vero in eum locum, putat, Cornelium Pio cultu Petrum veneratumiuisse; Pedium vero honorem sibi, alioqui debitum, ex modestia tantum abnuisse. Ad ultimum, apertior est Scripturae sensus; Paulus enim, & Barnabas cultum a Lica1nibus oblatum magno cenatu respuunt , quia Uii e sse, illis videbantur et inque eam sententiam descenderant, quia Paulus claudum natum,verbo fecerat , ut rectus incederet: unde Populares dicere coc perant: Dii similes facti hcminibas, clescenderunt ad nos et & vocabant Barnabam Jovem, Paulum vero Mercurium , quia ipse erae Dux verbi; Sacerdos quoque Iovis, qui erat ante Civitatem tauios , & coronas ante ianuas afferens, quum populis volebat sacrificare.
Poc remo ad detrahendam Sanct: s Duliam, nihil facit locus Augullini supra memoratus,uaa est XCl V. in Exodum, ubi ait.Latriam, ct Duliam Deo deberi; illam uti Deo, hanc uti Domino.Hie
enim locus, optimh in Protessantes retorquetur rnam fi Latria nequit alter i a Deo tiibui, quia nulltis praeter ipsum est Deus : poterit Dulia, Ralteri h Deo exhiberi, quia ratio Domini, non est pro indi ac ratio Dei incommunicabilis , pira res enim vere sunt , ac proprid Domini t licet, quemadmodum specie diversa , est ratio domi Dii in Deo, atque in aliis o ita Dulio , quam
Deo profitemur , specie diverta est ab ea , qua
279쪽
taso INsTi TUTIONES THEOLOGIAE
1magines Sanctoriim Religiosum
Cultum mercti sur. IC est lapis offensionis . Nullum est Ro-- manae Communion; s Caput, quod tam indigne accipiant χωον malae , ut vocant, Ru ligionis Magistri , quam Sanctatu.m Imaginum Cultumi Aiunt; ncs ea de re ludibrio eph, vel ipsis Judaeis; qui Christianorum Templa, VO-cant domos turpicudinis , propter Idolatriam , quae in iis exeicetur; unilh Debraeus qindam Lusitanus in Antica disputatione , edita anno
3 34 . illud obii diebat, sic: Ino inre glariantur Christiani, quasi Dec/loeum in pretio habeaKt , facientes fimulacra γ primum enim est Decalogi roeceptum , in quo De s comminatur, β visita rerum iniquitatem in silios , usque ad quartam generationem : Ne facias tibi sculptile , neque omnem similitudinem. Hinc imago Hebraeis dicitur Pbest , a ver- Do minal, quod est profanare , quasi nullum
fricertius Profanitatis argumentum, quam cui tus Imaginam . Ad haec Muhammedani Barbari licht, brutaeque Iuperstitioni devoti , nullas habent in Moscheis imagines; & Chi istianis propterha insultant, nostrosque Sacerdotes. Idololatras appellant, quod ante 'magines procidant, ut re
fert Augustinus Thuanus Hiltoriarum Lib.XLm .
280쪽
nulla haberent in Templis simulacra: responsu inest, se nCn ad lignum, & lapides preces fundere; sed colam h/eo, qui in Coelis est. Adflit Baudierus in Historia Religionis Turcatum Lib. II. Caii. 4 ciae dere illos, in dies dicit Imagines appariti
ras , ct cultorum suorum animos sibi salit ut
ras . Hoc autem ex Religione, utcumque stolida, laudat Thomas a Jesu Carmel ita Lib. X. Cont- vers nu Gentium Cap 4., ait enim; habet baec Sccta quaeitam di prob/bilia , ct laudabilia, Deoque grata . ιb quae videtur non sine causa tου- iam is Deo; haeo euim maxime odit detestatur idolatricm . prorsius adeo , ut nullas vel Dei , vel Angelortim , vel Sane loraim hominum Imaginennon solum colat, sed utillo etiam in loco , deρingi patiatur a Sed & Gentilium Sapientes, Imagines im probarunt. Tacitus de Moribus Germanorum, Cererum, inquit, nee cohib re paνietibus Deos neque ullam humaui oris speciem ob itare, pes magnitudine Coelestium arbitris tur ἰ s. Augusti nus Lib. IV. de Civit Cup. IO. ex vafrone, re fert, Romanos per annos plusquam centum se
ptuaginta , Deos sine smillaeto colui sie : quod si adhue mansisset , eamus Diis observo renui qui enim primi simulacra Deorum Populis suerunt seos Civitatibus suis , & metum flo in ipssse, & errorem addisse a prudenter existImans , Deos facila posse, in simulacrorum sto liditate contemni. Plutarchas quoque in Numa