Institutiones juris canonici

251쪽

DE OBJECTO GURIS TANONI cI. 23T

DI De natura et speciebus saeramentalium.

I. Natura sacramentalium quoad genus proximum communis Si cum Sacramentis in quibus utrobique ruperitur externa et Visibilis operatio quae ad internam et invisibilem gratiae operationem tum significandam tum efficiendam ordinatur. Sed diffferentia proxima alia eSt Sacramentorum, alia Sacramentalium. Et hoc qu0 ad duo Q Quoad auctoritatem qua instituta Sunt, 2 quoad viii et Oleuciam qua gaudent. Namque Sacramenta a Christo Domino divina auctoritate sunt instituta contra Vero Sagramentalia ab Ecclesia, ab humana uetoritate Originem habuerunt. Sed quod maju e St, Sacramenta tanta praedita sunt virtute ut Sint media instrumenta Seu verae causae efficienteS, Secundaride tamen et instrumentales, gratiae illius ad quam Ordinantur. Unde dicuntur Sacramenta vim habere ex opere operato.

Contra Ver , Sacramentalia hac vi, hac intima virtute destituuntur, et in tantum sunt efficacia inquantum Deus pro sua benignitate annuit fidei Ecclesiae quae ritus illos instituit et frequentat, et bonas suscipientium dispositiones considerat. Unde non habent vim efficacem gratiam operandi, Sed tantum eati impetrandi ex Dei misericordia et bonitate. Unde si saeramenta definiuntur initus visibiles qui ex Christi Domini instituti0ne, gratia tum Signiss-candae tum efficiendae vim habent diei debent anu- logice Sacramentalia : Ritus visibiles ti eae coles e institutione gratis tum significando tum implorandin0im habent. II. Desinita sic natura sacramentalium ad illorum species devenire est, quae sunt multiplice S, et OSSunt distingui, ' pro materia qua conticiuntur 2 pro

252쪽

tempore quo instituuntur 3 ' pro subjecto cui applicantur 4 pro sine ad quem pr0xime et immediate diriguntur. ' Materia sacramentorum generatim dicendo est duplec aut aqua aut oleum. Quare aquae benedictio

et Sacrorum leorum consecratio possunt considerari tanquam duo sacramentalia principalia quae caeterorum Omnium Sunt fonteS, quatenu caetera vel aqua aspersione vel sacri olei unctione conficiunturi ideoque vel benedictiones Vel consecratione Vocantur. Sacra autem olea tria Sunt Oleum infirmorum, Oleum catechumenorum et Sacrum chrisma. Duo

prima simplice oleo , tertium oleo admixto balsamo et aliis simplicibus odoriferis c0nficiuntur. Ex his nobilius est chrisma, sive quia Christum repraeSentat, Sive quia ea materia ab antiquitate in usu est tum in sacramento confirmationis, tum in consecratione episcoporum, quae Sunt ordini epi Scopali S. Ea propter aquae benedictio ordinis presbyteralis est propria, non SecUS ac aquae elementum est materia baptismatis quod a presbyteris jure ordinario administratur. Contra vero olei consecratio est functio ordinis episcopalis quae quotannis seria ' in cena Domini, etc. 2 Quoad tempus quo conficiuntur, alia Sunt quae

conjunctim cum sacramentis confisi Solent alia vero quae extra Sacramentorum mini Sterium Vagantur.

Primi generis sunt omnia quibus utitur Ecclesia in

ip Sa Sacramentorum Ossatione : . . unctione olei

catechumenorum et chrismatis quae fiunt in baptismate, Ortasse uncti chrismatis in eonfirmatione, in ordine preSbyterorum, quae Omnia EccleSiae lege peraguntur, Sed ad Sacramentorum essentiam non Videntur pertinere.

253쪽

DD OBIECTO GURIS TANONICI. 239

Secundi generis Sunt alia Sacramentalia quae data

occasione conferuntur.3 0u0ad subjectum cui immediate applicantur potest esse Vel perS0na Vel res, prout consistunt in re permanenti Vel in actu transeunti. 4' uoad sinem proximum, hic sinis est, vel rei aut personae consecrati Sacri et religiosis usibus, vel ut actionibus alicujus personae vel usui alicujus rei tantum adjiciantur. Primi generis sunt collatio ordinum minorum, etc. Secundi generi vero unctio

regum, benedictio abbatum, benedictio navium, etc.

II. De sacramentalibus respectu status quem habent in Ecclesiastica oeconomia, tum in ordine ad finem, tum in ruine ad personas.

III. ED ' in ordine ad sinem, considerari possunt sacramentalia Vel in genere, in Suo SyStemate generali, quoad universa Ecclesiam, vel singula in ordine ad singulo S. Sub primo adspectu sacramentalia Servant ordinem necessitatis in finem, quae nece SSitas habet fundamentum in ipsa humana natura, quae si per visibilia ab invisibilibus abstrahatur, eget continuo visibilibus rebus ut ad invisibilia revocetur. Quare , in genere loquendo, ipsa sinis Sollicitudo urget ut generale SyStem sacramentalium in Ecclesia recipiatur, ut ita ultimi sinis assecutioni consuli possit. Si vero considerentur singula quo ad Singulo S, nullam de se habent necessitatem, Sed magnam utilitatem in ordine ad finis assecutionem. Sed eam necessitatem quam de Se non habent, OSSunt recipere ex EccleSiae praecepto. Quare vel Ecclesia illorum usum in specie non praecipit, et tunc utilia non necessaria sunt ad finem. Si praecipit, ex praecepto illo quamdam nece SSi-

254쪽

240 1 sTITUTI0NES GURIS CANONILI. talem acquirunt majorem vel min0rem secundum quod

praeceptum ipsum obligat sub gravi vel sub levi.

IV. 2 In ordine ad personas. Statu Sacramentalium det0rminatur analogia ducta a Statu Sacramentorum, hae sola disserentia, quod illud quod in aeramentis obtinet de jure divin0, hoe in sacramentalibus obtino de jure ecclesiaStico. i Siduli jure divino distinguuntur ministri a Su Scipientibus in re Sacramentorum, ita jure ecclesiastigo

in re Sacramentalium.

2 Sicuti cl0rici jure divino sunt ministri saeramentorum in opp0sitione ad laicos, ita jure ecclesiastico clerici sunt ministri sacramentalium, etc. δ' id uti non omnes clerici jure divino sunt ministriSRCramentorum, ita non omnes clerici ministri sunt Omnium astramentalium. Sed si euti presbyteri sunt ministri ordinarii omnium sacramentorum, iis eXcepti Squae epiScopali ordini reservantur, Sic et iidem omnium Sacramentalium sunt ministri quae epiScopi n0n

Episcopali ordini reservantur a Sacramentalia quae habent mamorem analogiam cum Sacramenti quae Sunt propria eidem ordini, ea nempe quae assimilari videntur confirmationi et sacrae ordinationi presbyterorum Iropria Sunt sacramentalia omnia quae habent majorem analogiam cum sacramentis illorum ordini

pr0pritS. β' Sicut de jure divino quaedam servanda Unt pro validitate sacramentorum, sic jure ecclesiastic plura Servanda Sunt tum in ordine ad materiam, tum in ordine ad subjectum pro validitate sacramentalium.

255쪽

DE OBJECTO GURIS CANONICI. 241

DISSERTATIO II.

DE REBUS SPIBITUALIBUS ORDINATIS AD EXERCITIUM VITAE SUPER- ΝΑΤUBALIS, SEU VITAE CHRISTIANAE.

Res Ecclesiae spirituales vel ordinantur ad impendendam vilam spiritualem, Vel ad eam exercendam. De jejuniis loquendum inter opera pinnitentialia, cum Sermo est de Sacramento innitentiae, vel de rebus ordinalis ad charitalem in Se exercendam. Vita qua Ecclesia Dei supernaturaliter vivit, vita spiritualis est, et charitas Deus enim charila esl, et qui manet in charitate in Deo manet, et Deus in eo. Ergo res Omnes quae ad exercendam haritalem pertinent, Sunt re Spirituale S, quae ad exercitium vitae christianae ordinatae sunt. Jamvero triplex est chari- lalis objectum Deus, 2' Unusquisque sibi, 3 PrOximus. Ergo res Spirituales quae ad exercendam vitam christianam ordinatae sunt, in tria capita di Stinguentur. 1μ' Caput erit de rebus ordinalis ad exercendam charitatem in DeUm. 29 De rebus ordinatis ad exercendam charitalem

3μ tu rebus ordinatis ad exercendam charitatem erga proximum nOStrum. CAPUT PRlMUM.

DE REBUS ORDINATIS AD EXERCENDAM CHARITATEM IN DEUM.

I. Charitalem in Deum exercemu religione, qua virlule ordinamur ad Deum ut illum debit honore. debito cultu, tanquam nostrum primum principium et ussimum sine prosequamur. Ergo quidquid Si in Ecclesia ad divinum cultum directo, et immediate

256쪽

ordinatum, id omne pertinet ad exercendum charitatem in Deum. Jamvero alia Sunt :Mi. 1 Loca cultui destinata; Ouid 2 Objecta cultui proposita Ouibus auae iliis 3 Utensilia quae ad cultum inserviunt;

uomodo. 4 Caeremoniae quae cultum dirigunt; uando. 5 Tempora cultui destinata; tiis. 6 Osticia quae cultui praesunt. De singulis his rebus quae Sub appellatione veniunt rerum sacrarum ob immediatam de Stinationem quam habent servitio divino distinctis articulis loquemur.

ARTICULUS PRIMUS.

De Dei eultui destinatis christianorum. ΙΙ. Iam inde ab apostolorum aetate christiani certe habuerunt loca, ad quae frequenter conveniebant ut

res divinas et Sacra peragerent: haec loca varia Omina habuerunt penes eccle Siastico auctore S VO-cata Sunt oratoria quasi loca rationis, dominica.

quasi domus Dei, forte tituli ex titulo quem illis apponebant pii fundatores, prophetica, apoStolica, martyria Si in memoriam prophetae, apo Stoli, martyriSaedificata basilico si antea fuissent domus regiae audiendis causis, vel aliis negotiis publicis con Stitulae, et dein ex regi liberali late christianis donatae ut ibi Suo conventu peragerent : Serius dicta sunt et templa quando videlicet, collap8a jamdiu gentilitatu, perieuham aberat confundendi loca christiano cultui destinata cum templis et sanis gentilium. Sed communius haec loca appellare consueVerint Ecclesio , traduci nomine a congregatione chriStianorum, quae

257쪽

illuc Muebat Sacris operatura, et cujus materiale illud inlisidium figura et Symbolum existebat Secundum quod Saepe in Scripturis Ecclesiam Dei videmus materiali aedificio comparatam. Harum ecclesiarum distinclis para graphis indicabo Q formam, ' pecies 3 Sanctitatem.

III. Primae christianorum ecclesiae formae simplices et modicae fuisse videntur, quales videlicet fidelium paupertas, paucitas et formidolosorum temporum ratio patiebatur. Sed aucta Ecclesia fidelibus et oblationibus, extincta christiani nominis invidia, accedentibus edictis imperatorum, de templis ethnicorum in ecclesiis convertendis et praesertim Constantini magni

pietate, a quo Sumptu regi munificenti S Simae pedes sacrae excitat de Sunt, Splendidissimae con Structae Sunt Ecclesiae . de praesertim ampliore pluribu conSlabant partibus, quarum aliae interiores videlicet intra pariete S, aliae exteriore quae parietibu non include

Partes interiores erant 1 Nurtheae seu ferula, id est pars oblonga, et angusta ex ran Suerso frontis ecclesiae ubi degebant infideles, derelici catechumeni et poenitentes ultimi ordinis ut conciones audirent. 2 narthece lignis quibusdam repagulli Separata, sequebatur navis, pars ea videlicet ubi fidelis populus Sacri internat repagula dicebantur portae regiae et Speciosae. In navi sua erant cuique definita loca quibus dis linguerentur poenitentes a communicantibu S, mure a sceminis, virgines a nuptis, monachi a decu LiribuS. In media navi erat ambo seu locus editus ad

258쪽

244 INSTITUTIONEM JURIS TAN0NICI.

quem per gradus patebat aScen Sus in eoque stabant cantore et lectores, qui epi8lola et evangelia legebant, in eoque dyptica recitabantur.3 AEt in lima pars erat sanctuarium quod Graeci appellabant 'μα cancellis munitum Septumque huc laicis velabatur ascensus. Suprema par sanctuarii apsis dicebatur, aedificium scili et semicirculi formam exhibens ubi thronus erat epiScopi, et Sede circum presbyterorum in medio, Scilicet a pariete ejunc

tum erat alta=' Seu Sacra men Sa in qua offerre iuro ucharistia. Altaria initi ut plurimum fuerunt lignea, duinde lapidea facta sunt. Unum in graecis ecclesiis erat altare, uti nunc est. Huic alia etiam altaria acce8Serunt uXta ritum Graecorum in parecclesiis par- ecclesias seu in Sacellis vix muro sejunctis ab Ecclesia principali, vel juxta ritum Latinorum alia per ambitum ipsius ecclesiae, jam tum ab aetate Gregorii magni Altare erat linteo oblectum, cibori ad

Servandam eueharistiam Ornatum, et Super illud crux, et circum utraque ex latere candelabra. IV. Eaeteriores ecclesiae partes erant aedificia quae ad eam pertinebant, Sed intra ambitum uteri 0rem ecclesiae non continebantur. Tale erant 1 Nartheae aeterior erat vestibulum, qu0 quatuor porticis constabat et cingebat atrium aream Seu locUm Sub dio cujus in medio erant conchae aquarum ubi christiani ecclesiam ingressuri manus et O lavabant, unde repetimu usum aquae benedictae. 2 Caelera P disicia quae generali Tedrarum nomine

vocabantur et erant.

Baptisterium, locus baptismali conserendo desti

Secretarium sive diaconium ubi Sagra indumenta.

259쪽

DE OBJECTO IURIS TAN0NICI. 245 sacra vaSa, et univerSa Sacra Supelle Servabatur.

Pastophorium quo de Signabantur aedificia pro custodibus, et ministri eccle Siarum cita communiuS. Sehola et bitaiotheca pro studii clericorum. Sed isthaec forma, quae obtinuit quoad celebriores vetustas eccle Sia chri Stianorum, hodie in desuetudinem transiit, duobu vero Semper Servatis interioribus eccleSiarum partibus, quae e Spondent variis latibus personarum in Ecclesia, juxta essentialem illius ins-li tutionem : Videlicet navis et Sanctuarium. In navi ponitur ut plurimum baptisterium Sanctuarium aulem tres partes habet, Videlicet preSbyterium, allare, chorum. Sanctuario adjacet diaconion, Seu Sacrarium Navis est pro laicis Sanctuarium pro clericis,

quo fit ut aedificium hoc materiale, aedificiis spiritualis, quod est Ecclesia distincla in clerum et populum,

referat imaginum.

V. Ecclesiae Seu dedis sacrae chriStianae nomen late acceptum dua Specie eccleSiarum Seu dedium Sacrarum includit aliae Sunt quae sacri ordinario perandis sunt destinatae, aliae vero quae extraordinario Sacri peragendis de Serviunt. Primi generis aedes dicuntur Siri et Sensu cele Side alterius generis pedes strictiori sensu vocantur Oratoria, Seu capellae . Utrumque genus patet Sequioribus disti uctionibus. Seorsim

de utroque.

Ecclesiarum divisio profisciscitur a majori vel minori earum dignitate, et ex juribus. Haec major digni laset majora jura apprehenduntur ex dignitate et juribus eorum qui illis immediate praeficiuntur; unde constituunt categoriam valde consimilem cum calegoria

260쪽

246 INSTITUTI0NEM JURIS TANONICI. graduum auctoritalis clericorum. Si qua ecclesia nonnullis uribus gaudet supra unam aut alteram ita ut ab una aliae quodammodo propagata et alae Sint, una dicitur matriae aliae sitiales adde laod parochiales, Seu curatae ecclesiae, Si habent fontem baptismalem quo sideles aliarum parochiarum debent adire ad baptisma, dicitur baptismatis. Capellarum divisio haec est. Alide sunt ecclesiae

principali velut unum Orpus conjunctae Alide extra ecclesiam sitae ab ecclesia tanquam principali e-junctae. Illae primae Velut ecclesiae en Sentur. Hae Secundae vel publicae, Vel privatae Sunt.

VI. Ecclesia considerat altare ut symbolum Christi Ecclesiam Sicut Symbolum congregalionis chriSilanorum, vel regnantium cum Christo, vel militantium, vel purgantium . Utrumque pluribus mysticis ritibus consecrat et sacrae huic signis calioni dedicat Ecclesia praesertim, et benedicitur in similitudinem baptismatis, et consecratur ad similitudinem confirmationis, reconciliatur tu similitudinem paenitentiae : unde

magna aliari et ecclesiarum SanctitaS. Ea quae spectaui ad aedificandas, reparanda S, e Staurandas ecclesias cum dicant relationem ad jura et ossicia singulorum in ecclesia erunt Objectum Specialis tractationiS.

ARTICULUS II.

De objecto cultus christiani. VII. Objectum cultus christiRni, siculi caelerae omnes spirituales Ecclesiae res, pro ingenita indole et On8-