Institutiones juris canonici

81쪽

DE OBJECTO GURIS TAN0NICI. Ilcordis contritione, ori consessione et operis satisfactione constituatur cit enim accedens sacerdotalis absolutio sacramentum perficitur.

Haec quum tanta insit relatio inter ordinem timinalium judiciorum et hujus sacramenti administrationem, relictis theologiae quaestionibus dogmaticis quae Vobi notae Sunt, puto perbelle me expedire 90SSe ea quae pertinent ad hujusmodi sacramenti administrationem prout in externa Ecclesiae disciplina posita est, si the 0ria judici0rum praesertim criminalium coordinabo ad hujus sacramenti administrationem, et ita aliqua ex parte occurram brevitati temporis qu0d supereSt ad cursum harum lectionum explendum, quae non sinet me de judiciis ecclesiasticis locuturum. Analysim ad duo capita restringam, quae praecipua

sunt in remo Stra.

1' Ad ministrum seu judicem, 2 Ad poenas quae a re Subeundae Sunt.

I. De ministro hujus sacramenti.

II. Satisfeci primae investigationi eam Solvendo ex ipsa natura hujus sacramenti. Nam hujus sacramenti natura est ut sit judicium, ex quo consequitur in hujus Sacramenti ministro requiri facultatem ordinis ad conficiendum sacramentum, facultatem jurisdicti0nis ad judicandum, proinde in eo concurrere debere idoneitatem ministri et potestatem judicis, sicuti in huju Sacramenti c0nceptu actus sacramentali eStaetus judicialis, et ViceVerSa. Hoc posito dixi.

S0l0 Sacerdotes esse ministros hujus aeramenti, quibus dictum est is Quorum rem ueritis Peccata . . . D

82쪽

I INSTITUTIONES GURIS TANONICI.

Sod hujusmodi facultas licet amplissima, et caracterisaeserdotali jure divino innata, et cujus virtute Sacramentum conficitur quotie consistitur, non potest tamen ab omnibus sacerdotibus exerceri Ratio est

quia ad sui exercitium desiderat urisdictionem, Sine qua judicium non sit, ex ordinatione autem dum Sacerdotes omne obtinent ure divino hujusmodi potestatem ordinis remittendi et retinendi peccata, et

quidem illimitatam, illimitabilem et inextinguibilem,

nullam acquirunt urisdictionem in Ecclesia, Sine qua jurisdictione nec pro uno casu nec cum quolibet limite potest exercere. Etiam in Ordine naturae habemus exempla harum facultatum, quae Xerceri Statim non possunt. Naturali est homini facultas loquendi rati0cinandi, ambulandi; attamen non Statim loquitur, ratiocinatur, ambulat, Sed quando ex naturae ipSius evolutione, Xtrin Secis accedentibus adjunctis, homo

loquetur, ratiocinabitur, ambulabit, vi illius pristinae et innatae facultatis loquetur, ambulabit, etc. P0Sito ergo quod facultas illa ordinis exerceri potest pro mensura uriSdictionis quae illi accedit, plures confingi possunt c0mbinatione qu0 ad ejus exercitium.1 Si illiinitata et illimitabilis illa potestas ordinis conjungitur cum Supremo et illimitato ac Ilimitabili gradu jurisdicti0nis, prout accidit in . . obtinet

completum Suum exercilium ex omni parte.

2 ' Si conjungitur cum potestate episcopalis jurisdictionis quae jure divino conStituta est, et jure eccle SinStico ad quamdam partem christianae societatis determinata est, obtinet quoad illam partem dominici gregi Suum exercitium plenissimum, sed limitabile,

prout limitabilis est ab altiori auctoritatu urisdictio inferioris auctoritatis de facto limitata est, stantibus

83쪽

DE OBJECTO GURIS CANONICI. Tareservationibu qua pro quorumdam graViorum criminum coercitione R. . fecerunt.

Potestas quaSi episcopali quorumdam praelat0rum habentium separatum territorium, Vel praelatorum regularium quo ad Suo Subdit0 respective episcopali in multis et fere in omnibu comparatur.3 Si conjungitur cum nulla urisdictione, tantum p 0teSt exercere quantum c0mmittitur. Committitur autem Omnibus presbyteris ab ipso jure communi in casu neceSSitatis, Seu in periculo mortis, Sive ulta limitatione; - 2 Poenitentiariis majoribus Singularum dioecesium ratione numeris, et Ordinario proinde committitur tota illa quae jure proprio et originario est in Singulis epi Scopis, quorum aliquo Sen Su Sunt vicarii generales pro ea parte jurisdictionis quae forum internum respicit; - 3 Aliis presbyteris c0mmittitur assecta reservationibus non tantum pontificiis, sed et epiScopalibus; at non omnibus preSbyteriS, Sex ' ordinario quodam modo parochiS, quorum, ut Suo loco

di tum est, munia ordinarium S Omnium Sacramentorum administratio pro plebe sua, quae Saltem ordinarie administranda presbyteris commendantur; 2 extraordinario quodam modo, Seu e delegatione quae poliu perS0ni inli Leret quam numeri, Omnilbus

qui specialiter ad hoc ossicium ab episcopo Sunt appr0bati.

II. De poenis in paenitentiae sacramento inflictis.

III. Ipsa judicii de quo agitur natura, Videlicet quod Sacramentum sit, essicit ut dum caeter judicia criminalia ordinata sint ad punitionem rei, hoc ordinatum Sit ad rei justificationem, et quidem non eram ju Stilicationem extrinse eam, qua reus innocen coram O

84쪽

cietate declaretur, Sed eram et intrin Secam, qua peccator cum De reconcilietur. Jam vero placuit Deo novam hanc post bapti8ma justificationem iis concedere qui laboriosis operibus punirent in se quod peccando deliquerunt, et Sio gratia Dei praeventi, divinae justitiae satisfacerent, nec ita peceat dimittere, ut re missa culpa universa etiam pinna dimitteretur, Sed aliqua cenae temporalis plerumque Solvenda remaneret quae nonnisi magnis fletibus et laboribus redimi

Inde est quod, licet hujusmodi judicium non ad punitionem, sed absolutionem rei institutum sit, tamen et in eo poenae infliguntur et a reo debent sustineri ad vindictam criminis, ut divinae justitiae satisfiat. Verum hujusmodi pinnae diversissimae sunt ab iis quae in caeteris judicii criminalibus usurpantur: nam illae in bonum et profectum ipsius rei diriguntur primario hae in bonum societatis unde illae sponte ab ipSis rei exquiruntur, hae in invitos infliguntur istae plerumque nullam rei emendationem obtinent, illae ad hanc emendationem institutae sunt ut ergo ab istis diStinguerentur, Singulari nomine poenitentio dictae

Sunt, et o Ssunt dici Poeno temporales peccatori dolenti et confesso clavium potestate injuncto ad coniseensandum injuietain Deo pro peccatis illatam, et ad rediamendam poenam graviorem eisdem peccatis promeritam. Objectum harum poenarum triplex potiSSimum RSSignari Solet, videlicet oratio, eleemosyna jejunium nam haec Omne genus Satisfactioni comprehendunt.

Orati enim comprehendit quidquid ad divinum cultum et divini honoris augmentum, pertinet, Se omne genUS Orationis, nempe quodlibet opus quod directe dirigitur ad Deum. Ad jejunium pertinent Omne car-

85쪽

DE OBJECTO GURIS CANONICI. 75nis afflictiones, malorum tolerantia, temperantia a jocis et voluptatibus etiam licitis, propriae voluntatis submissio, et omnia genera mortificationum. Ad eleemosynam Vero revocantur omnia opera tum corporalia tum spiritualia misericordiae. Scit in hanc rem adnotat Catechismus rom de poenit. g 105, 106, 107 Nil convenientius hisce esse potest ad X tirpandas

Omnium peccatorum ad isteS; nam quum Omne quod in mundo est, concupiScentia carni Sit, et concupiScentia oculorum, et superbia vitae, nemo non videt

his se tribus morbi causis totidem medicinas, priori scilibet jejunium, alteri eleemosynam, tertiae rationem, rectiSSime Opponi. Praeterea Deum ratione pia camUS, proximo eleem0Synam Sati8facimus, nos ipsos

jejunio castigamus u Uno Verb0, quum haec tria, nempe oratis, eleemosyna, Vimium, Opponantur tri plici peccatorum fonti, videlicet Superbiae, Varitiae,c0ncupiscentiae, et comprehendant exercitium charitatis in Deum, in proximos, in nosmetipS0S, lata Significatione comprehendere id omne videntur, quod pro

IV. Tempus quo hujusmodi ps enitentia peragendae St, juxta antiquam Ecclesiae disciplinam, communi lege praeveniebat absolutionem, quae non dabatur ordinari nisi eo inpleta poenitentia : dixi ordinario, quia non desunt exempla absolutionis datae etiam ante perfuncto et XI leto poenitentiί labores, vel 1 ad instantias martyrum, ' ob instan vitae discrimen, 3' ob instantem persecutionem, ' quando in SigniS boni procurandi spes assulgebat, V. gr. echaereSi Vel Schismate alios Secum ad Ecclesiam conducebant, 5 ob singularem animi dolorem et fervorem, in implendam omitentiam.

86쪽

T INSTITUTIONES IURIS CAN0NICI.

At disserens est hodierna disciplina, quae jamdudum

invaluit in Ecclesia tum graeca tum latina, ut peccatoribus contritis et confessi absolutionis beneficium impertietur antequam Sati Sinctionem peregisSant Lamentantur quidem JanSeni Stae hanc disciplinae sacramentalis immutationem. Verum quum SatiSfactio, licet pars sit sacramenti paenitentiae, tamen ne jure divino nec natura sacramenti exiget ut absolutioni anteponantur, non e Si quare conquerantur. Agitur ergo de una ex iis disciplinis quaS, Salva Sacramentorum substantia Ecclesia statuit vel immutat Trid. Sess. 21. c. II), prout SuScipientium utilitati et ipsorum sacramentorum Venerationi, pro rerum, temporum, loco

rum varietate, magis expedire judicaverit. Caeterum, quemadmodum in veteri diseiplina aderant exempla absolutionis ante impletam paenitentiam, ita et thodie non prohibetur sacerdotibus ut aliquando poenitenti satisfactionem ante absolutionem implendam injungant, Si pinnitentis emendati0ni et Saluti expedire judicaverint. Modus sustinendi hujusm0di paenitentias alius est publicus, alius privatus : Unde et ipsa poenitentia vel publica vel privata accidit. Licet enim poenitentiae, ut antea OSitum est, non sint institutae ad publicum Societati exemplum, Sed ad emendationem delinquentis, proinde ex Sua natura non requirant ut in Societatis notitiam deveniant, tamen aliquando per acciden ipsa re emendatio exiget ut publicae evadant, vel quia Superbia rei c0nterenda Sit, vel quia scandalum ex publicis et notoriis gravibusque

criminibus ortum sit, ex Dei praecepto reparandum. Verum itaque haec o nitentia specie non Semper eodem modo gubernata St.

87쪽

V. Publiea enim poenitentia, quae a tempore apostolorum usque ad Montani haereSim e CUndo Saec natum, nec tempta nec m0dum determinatum habebat, sed opiscoporum arbitrio et prudentiae permis Sa erat; quando autem Montani Stae caeperunt docere Ecclesiam non habere potestatem remittendi quaedam et graviora crimina, et post eo DonatiStae circa medium Saec tertium Montanistis adjuncti sunt, en Sim severissima laeta est disciplina, et publica paenitentia solemni quodam modo determinata e St, ut ipsa publica ecclesiae disciplina exprimeretur potestas Ecclesiae remittondi etiam graviora sagitia, et simul occurreretur dictoriis schismaticorum, qui ecclesiam de nimia re- 0nciliandi lapsos facilitate criminabantur. Institutus ergo HSt ordo laicali communione inferior, in quem poenitentes redigerentur, qui aliquo Sensu praestaret conditione illorum qui vel in Ecclesiam nunquam SSent coaptati, Vel ab cele Siastica ommunione separati fuissent hi vel nunquam acquisive rati jura christianae communionis, vel iis ob contumeliam aut ob gravitatem criminis erant privati; sed

suberat communi christianorum communioni, quatenus exercitium eorumdem jurium Vel imminutum vel ablatum esset, ita ut licet poenitentes SSent chris tiani, in conditionem catechumenis communem Vel

etiam inferiorem redigerentur. Quousque igitur stetit haec publica et Solemnis poenitentia, in tres ordines distinguebantur christiani, videlicet in clei eos, laicos et

poenitentes. Pinnitentium quatuor erant Statione S. Primus gradus vocabatur fletuS, προκλαυσις, alter Uditio, ἀκροα τις, teritu SubStractio, ποπτω τις, quartu eonSiStentia, συστα τις - Flente extra portam templi, Sub dio vel

88쪽

in porticu exteriori cilicio induti, et cinere c0n8persi, ad ingredientium genua advolvebantur, eorumqUBhrodos lacrymi eXSpeteb H Audientes quasi n0vum catechumenatum Inire coge bantur nam etiam inter catechumenos gradu erat audisentium) catechumenis permixti in vestibulo volintra septa Ecclesiae Stabant, ut audirent Helionem,c0ncionem, interpretationem Scripturarum, qua simia, solom iter dimittobantur. Indigni reputabantur qui cum ceteris fidelibus orarent, digni tantum qui cum catechumenis de primis do trina christianae elementis erudirentur, 'si dedidiceSSe peccando onStroe Substrati proprio et stri et sensu voeabantur innitentes ita stricto sensu vocabantur catechumeninenuflectentes, quorum gradus aliquo modo huic in nitentium gradui respondebat ad prece em admittebantur, et genuflexi accipiebant manuum ImpoSI-

tiam magitabant. Audiontes ad pinnitentiam per auditum fido parabantur. Substrati poenitentiam agebant. Hi intra Ecclesiae septa, sed in loco a fidelibus

seiuncto, id est 110 ultra ambonem morabantur; diebus synaxis et Huni coram universo populo m a ciem se prosternebant, et episcopu Una cum Sacerd0tibus manus eis imponebat, et certas recitabat orationes precesque expiatrices, quibus auditis dimitte

bantur. --ri. ει,

In hoc gradu diutius versandum erat, et pece per multos labores et varia pinnarum gonera diluendaciuae ex episeopi voluntate et canonum statutis pro qualitate criminum et pro vario pinnitentium Studio

praescribebantUr.

89쪽

Consistentes nullis amplius laboribus subjiciebantur, cum si delibus mi Ssae Sacrifici intererant, quod aeteris fidelibus et catechumeni denegatum erat, et cum eae loris si delibus prece fundebant. Attamen, prout desinitum legimus cap. X Conc Nicaeni, si offerre non poterant, proinde nec de EuchariStia participare. IIorum locus in ecclesia ab ambone usque ad altare inter omnes constat, Sed non ita Xploratum est an permixti essent eum caeteris fidelibus nullo discrimine, an potius ab illis sejuncti Vero Similius est eos fuisse

SejunctoS, nam Secus, ad eaneello Sanctuarii accedere potuiSSent, a quibu non Osserente et non communicantes arcebantur.

Ab hae dis diplina deflexit severitate Ecclesia orien-la S OSt. Saee. IV, et paSSim abrogatae Sunt publicae pomitentiae stationes Ecclesia latina tenacior fuit veteris diseiplinae Attamen post Saec. VII nulla mplius solemnium paenitentiae Stationum menti Oecurrit; et poSt Saec XI plane abrogata videtur paenitentia publica, quum Sus invaluit pinna canonica eleemOSynis, expeditione terrae anela redimendi.

V. Sed etiam non unus fuit modus insigendi sustinendique privatas poenitentias. Nam etiam quoad haec videtur rigidior antiqua benignior recen disciplina. Nam quousque Viguit, Vel etiam habente, vel etiam statim ac cessavit vetusta paenitentia publica disciplina, ea videtur sui SSe velut prototypus pinnarum et in poenitentia privata infligendarum Libri enim pinnitentiales Seu codices pinnarum pro qualitate criminum a pinnitentibus u Stinendarum, qui ex variis ecclesiarum canonibus elaborati et colle et erant, praestituerunt modum sacerdotibus juxta quem in privata etiam pinnitentia poena instigerent.

90쪽

0seio an Graeci adhuc hujusmodi disciplinam servent Sed eam adhuc Servare videntur ex notis P. Goar ad Euchologium Graecorum, ubi observat quod si si venia dignas poenitenti culpas deprehenderint, nullam adhibent absolutionem, Sed de pio quodam opere exercendo monitum amice remittunt. Si lethisera detegunt, illa in nono canone juxta Se posito Xa- minant, cenSurarumque di Strictioni, prout legunt, cuncta subjiciunt, et tandem poenitenti bene precantur. Publiea vero paenitentia nulli licet amplius imp 0-nntur ..., liquo tamen confeSSione Xpinto a saera communione per annum Vel ture quandoque ar

cent in

Apud Latino vero quum SeVerita canonum poenitentialium temporum circumStantiis non esset amplius idonea, ab eorum S temperatum St, donec hodie, licet confessariis insinuetur leotio veterum poenitentialium ut noscant quali modo pro arietate criminum antiquitu procederetur, de eoque moneant paenitentes ut criminum horrorem et magnitudinem concipiant, tamen paenitentiarum impositio prudenti arbitrio consessarii remittitur cap. VIII de paenit. Cone. Τrid. SeSS. XIV. cap. VIII, ).

De indulgentila.

VI. Non vero tantum ligandi, sed et solvendi potestas Ecclesiae concessa St, proinde eadem auctoritate qua pinna Seu innitentia pro egeatis luendas insigit, eaSque sua prudentia moderatur, ita de illis pinnis aliquid remittere, Vel indulgere, vel relaxare potest, SalVa Sacramenti natura. Remi Ssi pinnae temporalis cui ligamur coram Deo dimissa etiam culpa et pinna Xterna per Sacramentum poenitentiae, indu