장음표시 사용
71쪽
DE CALCEIS HEBRAEORUM LIB. I. CAP.HH. ''II I. Haec interpretatio mihi nequaquam probatur. Pro psi is sive sera usurpant Hebraei vocem cum oua confudisse vidςntur hanc vocem 'πὶ .
Aliud autem est, aliud , . Licet enim , radpessulum sive seram notet, non tamen ira: id ipsum
significat. Dein, non certo constat, an Ascheritarum urbes fuerint adeo munitae, quasi forent ferreis, aut aeneis pessulis, sive seris, conclusae. Nullo enim idoneo id testimonio firmatur. Quin parum m Unitas urbes fuisse, quas Ascheritae possederunt, ex libro Judicum colligi videtur non obscure. Inter complu- μή M. F. reS, qui domi remanserant, cum Debora & Barachus '' fugarent Midianitas, Ascheris posteri recensentur.
Atque , hi dicuntur sedisse juxta mare is mansisse
ra sa Pr apud rupta sua, h. e. in laceris civitatibus, ut nonnulli vertunt, vel in petrarum A furis, ut alii exponunt. Quod utrumque ostendit male munitas fuisse Ascheritarum urbes. Etenim si hic rupturam notat, dc de laceris ciCitatibus intelligendum est, quomodo Vatablus notavit: Rupturas vo- im,incat urbes semidirutas, non enim habebant Ascheritae adud. satis munitas, & Clarius accepit de oppidis interru-UVptis, quae jugi opus habebant defensione, quis dicet cla -. Ascheritarum urbes adeo munitas fuisse, quasi essent ferreis atque aeneis pessulis conclusae' Si vero notat Assuras petrarum, sane minime munitas fuisse Ascheritarum civitates dicendum est, cum ipsi non siderint suarum urbium maenibus, sed ingruente hostium multitudine occultarint se in petrarum fissuris. IV. Aliis vox est compes. Ita Samaritanus: compedes tui ex aere o ferro. Sequutus est G hanc
72쪽
ueo ANTONII BYNAEI hanc notionem vir summi ingenii atque acerrimi ju-M γαι is dicit Andraeas Masius, cujus eximium in Josuam commentarium nemo, uti par est, praedicare potest. Ego vero, inquit, ferrea atque aenea claustra dicere Mosen existimo, h. e. pertinaces barbarorum vires, quas eritae non poterunt frangere. Uuis enim nescit quanta manserit perpetuo barbarorum copia in Galilaea gentium 2 Ea autem maxima fuit haereditatis eritarum pars. Huic enim sententiae pulchre com sentit, quod in Cmosis verbis continuo sequitur cujus periori simplici ima verisimaque interpretatio es, Et quot dies tui, tot aerumnae tuae, q. d. Tibi certamen perpetuo es futurum, cu m veteriabus tuarum pes sionum colonis, a quibus tanquam ferreis is aeneis clauseris submoveberis. V. At Ego Samaritanum interpretem, & Andraeam Masium errare existimo. a Da oppessulare, concludere, deductum, compedem notare pos set, sed pro compede apud HebraeoS usurpatur Ia usquain. Hi enim compedem vel vel dari vel pas, vocant, nunquam Accipiunt quidem nonnulli mgro compede, in hoc Davidis dicto, re ni ηixi. 'Pa quasi dicat, super Edom projiciam compedem meam. Sed vulgarem istius vocis significatum, quo Pro calceo sumitur, neutiquam rejiciendum esse, Praesertim cum alius longe sit istius loci sensius, inferius ostendetur prolixe. Interpretatio quam Andraeas Masius dedit, non convenit huic loco. Barbaros intelligit in Galilaea gentium, qui Aseritas preLserunt, ut pedem premit calceus ferreuS h. e. compes.
Sed hoc ab orationis serie alieni m plane est. Continetur hoc capite benedictio Mosiis, qui jam moritu
73쪽
DE CALCEIS HEBRAEORUM. LIB.I. CAP. IV. 12 rus duodecim tribubus bona precatur. Quae de singulis dicit fausta sunt ac felicia. Ea ipsis, quae praece.denti commate de Aschere praedicantur, lauau
pedem suum , non nisi laeta sunt. Quorsum haec de compede adjiceret Moses, ut significaret Ascheritas a barbaris istis: qui manserunt in Galilaea Gentium, premendos esse, ut pedem premit ferreus compes. Nec juvant Masium verba sequentia: quorum simplicissimam verissimamque interpretationem Putat, o quot dies tui, tot aerumnae tuae. NequaqUam enim hic de aerumnis agi vel ex eo manifestum est, quod Moses meras sipiret benedictiones. Quarae nec illa interpretatio simplicissima est verissimaque, sed ea quam habent L X X. Senes, qui omnium optime
haec verba reddiderunt: ως πι- σου, ἡ σου, scuties tui, fortitudo tua, ut mox docebitur evidenter. VI. Vulgatissima est interpretum sententia vocem y P hic calceum notare. Sumunt hac notione L XX. interpretes, itemque Vulgatus. Sequuntur omnes fere recentiores, & LeXicographi. Sed non uno modo hujus locutionis sensum viri docti hariolantur. Plerique putant his verbis significari Ascheris posteros solum calcaturos, aeris & ferri fodinis foecundissimum. Horum sententiam refert vir doctissimus Sebastianus Munsterus, &, qui scrinia ejus manifesto plagio com- -
pilavit, Isidorus Clarius, eaque placuit Fran istoeta Vatablo, Sebastiano Castalioni, Belgis interpretibuS , Castalio f& aliis permultis. VII. Sed hic sensus, quem eliciunt homineS eru-
74쪽
31 ANTONII BYNAE Iditi, nihil sani continet. Ascheris portionem enim aeris atque ferri fodinis foecundissimam futuram praedici neutiquam potest, cum in ea nullae fuerint , aut aeris, aut ferri fodinae. Non mihi latet, quid pro Mostis, is horum sententia vir insignis Andraeas Masius notarit:
φ' Sed demus , inquit, de ferro aere locutum Mosentio. Sane id quoque sic cecidit. Nam, ut de Cariameis , Libano, Antilibano, aliis montibus nihil dicam , ad quos Aferitarum haereditas pertinebat, quosque credibile est metalii venis abundavisse, certe Sarepta nomen a Metalii incinis habet. Scilicet
Carmelum, Libanum, Antilibanum, metalli venis abundavisse putat Masius, qui montes pertinuerunt ad Ascheritarum haereditatem, itemque Sarein tam a conflando nomen habere, adeoque esse hoc optime dictum, Ascheris portionem aeris & ferri fodinis futuram foecundissimam. Sed in omnibus erravit vir praestantissimus. De Carmelo monte quidem illud verissimum est, quod in eo fuerint aeris ' fod1nae.
γνετ' Cermelus h. e. Carmelus) unde aes gignitur. Sed is non fuit in Ascheritarum portione. Ascheris quidem regio ad Carmelum usque montem se extendit, sed is proprie pertinuit ad partem Issascharis. MisI.- Quod ex scriptore maximo Flavio Josepho constat:
quare, licet Carmelum attingat a latere occidentali M. r. pars Ascheritarum, inde neque in eorum regione fer- v ri atque aeris fodinas reperiri, cum Carmelus pertineat ad portionem Ischascharis. Ex Carmelo tantum
aeris olim effossum haud quaquam fuit, ut inde dici
possit ex aere atque jerro et e calceamentum A cheritarum, h. e. eos calcare solum ferri atque aeris fodinis abundantem. Ut taceam non constare an Carmelo, li-
75쪽
DE CALCEIS HEBRAEORUM LIBI. CAp. IV. 13 licet aes gignatur, sint serri venae, De Libano pariter, & Antilibano, quOS montes etiam recenset Masius, id quam maxime dubium est, an in iis unquam fuerint aeris & ferri fodinae. Equidem scio
Chalcolibanum multos pUtare τον-- με-λευό αὐον, aes ex Libano monte efossum, quae sententia sectatores habete veteribus complures, &nostro seculo magni nominis Viros non paucos, qui aese Libano monte olim effossum fuisse, etiam hac ratione probant, quod de tribu Aser, quae Libano proxima fuit, hic a Mose dicatur: ferrum o aes fore calceamentum ejus. Sed horum rationibus optime respondit vir summus Samuel Bochartus, qui magnis argumentis addixit, haudquaquam aes fuisse, ex Libano monte effossum. videri possunt, quae de Chal- abebisis. colibano prolixe disputavit in mirando opere vir pla- ' Cretne eximius, cui nihil viget par & secundum. Uti . nequaquam aes est ex Libano monte esses. Ium, ita omnino incertum est an in ipso Libano, vel Antilibano aeris & ferri fuerint fodinae. Nam uti. πανυ Bochartus asserit, de rere Libanitico nihil apud veteres, nihil apud recentiores legas. Quod utique verissimum est. Varia loca apud antiquos aeris pro- v tu celebrantnr, at qui ex Libano referat aes effodi, homo nemo est. Quin nullas in Libano metalli venas fuisse id ostendere videtur, quod ex Theodoreto affert, qui de iis, qui Heliopoli erant ad Libani
montis radices, refert, quod το - προκοννη- Threis'. σως παραδον re ad Phaennesa di Proconnesia metalia damnabantur. Sane non inepte inde concludi potest, nullas in Libano fuisse aeris fodinas, cum illi, qui ad montis Libani radices erant, ad Phaennesia vel Proconnesia metalla damnati
76쪽
s ANTONII B Y N A E Ihaud quaquam essent, si aliquae fuissent in ipso Libano metalli venae, nisi quis respondeat eas illo tempore jam defecisse. Quod Sareptam addit Massius nomen a Metalli osscinis habere pariter incertum est, ik si vel maxime a metallis diceretur , inde confici t men non posset haec eo in loco nasti, cum aliunde potuerint advehi & Sareptae consari. Quod prae-ί. f. clare etiam respondit maximus Bochartus: Pam quod superest Sareptam a constando nomen habere, non esultius momeriti. Neque enim necesse es ab aeris con- satura dieram Sareptam , cum aeque potuerit, a consando vitro sic appetiari, quam artem in iis locis natam esse nemo nescit.Et aes Sareptae con satum si quod fuit, tam potuit Temesaeum esse ex Cypro quam Li
e. . .. V III. Magnus nostri seculi Theologus Johannes isse M . Coccejus, postquam notasset addici ipsis rmitudinem portarum is obicum, ut non posint uda vi perrumpio refringi, quem sensum hujus loci explosi stiperius,
alios addit calceamentum interpretari is referre ad Deus. verba, quae in eodem libro leguntur: Calceus tuus ve- ' tui te non fuit corruptus. At posse videri calceamentum ferro nanctumsignificare superationem di cultatum, ut qui in 'inis is scrupis is muricibus
ambulat. Scit. vir magnus hoc de calceamento ferro suppacto silmit, quem significare putat superationem e. iis dissicultatum. Eadem fere habet in Lexico Hebraico: Sensus, inquit, dabo tibi ambulare in securit te , ut pedibus tuis nubia noxa accidat, quasi ferro ct
77쪽
DE CALCEIS HEBRAEORUM LIB.I. CAP.IV. IX. Ab hac viri magni expositione non possum
etiam non dissentire. Nihil de ea interpretum dico sententia, qui referunt ad illud, quod in Deuteronomio legitur, de calceis qui vetustate non fuerunt consumpti. Id enim prorsus huc non facit. Ad quod vir magnus de calceamento ferro suppacto interpretatur, merito dubito an admitti possit. Caligas ferreis atque aeneis clavis fuisse subpactas res certa est atque
explorata. An vero hic usus antiquissimis temporibus inter Hebraeos usitatus fuerit incertum omnino est. Pariter, extra militiam, in usu hominum Calceamenta ferro stippacta fuisse cressibile haud quaquam est. Nisi forsan rustici quidam, quales & hodie calceos suos clavis ferreis sussigunt, eo mumimine fue-
rint usi. Roganti Nicobulo dise e esset iste Theotimus Z apud Plautum servus respondet,
Scilicet luxus veterum divitum etiam in eo fuit, ut clavis argenteis, vel aureis, soleas suppingerent, uti jam dudum monuit vir incomparabilis Isaacus Cafau- Graia bonus. At, qui ferro, vel aere, haberet soccis sub- pactum solum, extra militiam, vix quisquam fuit. Nisi rusticus forsan, & sordidissimus. Hoc vero necesse esset, ut, extra militiam, habuerint veteres ferro suppacta calceamenta, siquidem' ad ea allusisset Moses, cui calceus ferro suppactus significaret superationem dissicultatum , aut quod ambularent in securitate. Ne dicam de calceamento ferro suppacto exponi non posse. Equidem scio multos interpretes haec ver-
78쪽
ba mnaa , a reddidisse ferrum di a s sub
calceo tuo, quomodo & Belgae accuratissimi habent,ner en koper fat ouor uMen schoen αὐ v. Sed hoc genius Hebreae linguae non permittit. Etenim P in Pan non est sub , sed ad ipsam vocem pertinet, unde optime LXX verterunt: υ - αν ίω -- - , & Vulgatus: Ferrum o aes calceamentum ejus: De calceamento autem ferro suppacto intelligi non potest, ted de calceo vel ferreo, vel aeneo, accipiendum omnino est. X. Quondam ipse in ea fui sententia, de calceis ferro, vel aere, stuppactis haec verba capienda. Et nim putabam hic ad eum morem a Mose alludi, quo caligas aeneis, aut ferreis clavis surixas, atque munitas, milites habebant. .Est illud tritum, atque avariis animadversum inprimis egregrie a viro doctissi- . . te mo Iulio Nigrono demonstratum, caligas Romano- rum militum clavis multis fuisse munitas. Unde Minstitutum est & appellatum claυarium , quod donativum in clavos militarium caligarum fuit. Eos cla- .is, vos &rreos fuisse Plinius docet , a quo verba transcrip--.3 . sit Isidorus, qui disiputans de vario ferri genere: in ri. inquit, breUitate sola placet, clavisque cali--.is. gariis. Sed & aeneos fuisse apud Nonium legimus, - qui Lucilii versium habet: dmentas claris aeneis subcudere. c. . . Uti pro subducere legendum censet Isaacus Casau --ορεμ nus. Ex hoc more veterum interpretabar haec verba
descriptio foret bellicosorum hominum, quasi pra dices
79쪽
DE CALCEIS HEBRAEORUM LIB. I. CAP. IV. J7 dicet Moses, Ascheris posteros homines fore bello strenuos, qui more militum calceis urerentur, vel ferreis, vel aeneis, claviS munitos. Sed praeterquam, uti superius monui, quod quam maxime incertum sit, an is mos olim fuerit inter Hebraeos, &jam aevo Mosis cognitus, illud inprimis me movet, u in , non eine sub , sed ad vocem pertinere. Quare de calceis ferro suppactis non posse capi existi. mo, ac posio tot interpreteS, homines sane doctissimos, quil plurimum contulerunt ad Sacrorum voluminum intellectum, aliud quid mihi perquam probabile est visium.
XI. Observat vir summus Samuel BOchartuS Cois Hieros. p.
cem quae pro calceo es , hac forma nusquam os currere. uin alibi elife calceum. Hoc utique verum est. Ubique est calceus ad hoc uno
tantum loco occurrit. Licet vero calceus ubique ' radicatur, nusquam tamen eam vocem in calcei significatione sumendam arbitror. Vel sexcenta adhuc sunt loca apud Talmudicos, in quibus est calceus. Interpretor vero hic si ve ocreas , quas in praeliis antiqui induebant. Solitos veteres, cum ad praelium irent, ocreis, quas Graeci Vocant, quaeque eX aere, Vel ferro, conflatae erant, munire pedes, vel ex uno Homero constat. Interarma, quibus Heroas suos instruit, μmς fere semper memorantur. Atque hoc armaturae genus apud Graecos veteres fuisse frequentissimum vel ex eo epitheto discimus, quo Achaeos vocat χαλαρ η' με A, In misseat. Hesiodi Scuto cum aureo thorace inquit Hercules vera Ha ορειχάλκοιο φαεινοῦ ocreas ex orichalco splendido. Ω
80쪽
Sic locutus, ocreas ex orichalco Iplendido Vulcani in cota dona, tibiis induxit. Orientis quoque populos easdem gestasse cum prodirent in bellum, ex Goliathi historia discimus. Inter arma enim , quibus instructus ante castra processit, etiam recensetur,' si 'ri a mnsu h. e. uti vertunt L XX. -
χαλκα σκελῶν ἀυτμ , vel, screae aereae in cruci
bus. ut vulgatus habet. Vox hebraea a ironte dicta est. Scilicet fuerunt laminae aeneae, quibus de pedes & tibiae muniebantur. Tales ocreas, si ve vocem nudi fignificare mihi omnino persuadeo, atque haec verba, pad tinua , a ferrum ct aes ocreae suae , praedictionem continere, fore ut Ascheritae sint homines bello strenui. Sane elegantissima est haec allusio, qua Moses ex more veterum de Ascheritis dixit, temrum is aes fore ocreas usorum, h. e. homines futuros bellicosbs, qui aereas vel ferreas ocreas gestarent, pari ratione qua Homerus Achaeis dedit epitheton -κο' A'χαίων. Quod quidem unice hanc locutionem illustrat. Etenim uti Homerus, ut strenuorum hominum elogium Achaeis daret, eos vocat χαλκο-ῖκ- - , ita Moses de Ascheritis dicit, ferrum is aes e se ocreas ipsorum. XII. Hunc sensum verba sequentia mihi demonstrare videntur, Sunt quidem quamplurimae de his sententiae, omnium tamen optime LXX. Interpretes reddiderunt, δε αμ Ἀμέγι σου, riui dies tui fortitudo tua, quos tum aliis . tum Viri eruditissimi, qui in vernaculam linguam sa