장음표시 사용
361쪽
am inter hanc legem & priores istas obseruare licet, quod non propter singularem horum criminum actum dignitatis abrogationem fieri iubeant, sed tantum si quis ea sine emendatione continuet. Et lege quadam Iustini ea faJ illi, qui ad tabulas iussisse deprehensi merint. non de gradu deiici, sed tribus tantum annis a ministerio prohiberi & in monasterium ad agendam poenitentiam intrudi iubentur. Fuerint lane, qui harum legum seueritatem mirabuntiau, quod ad tabulas ludere sub istiusmoin poenae denuntiatione interdixerint: sed desinent mirari, si eumdem lusum laicis suoque sub poena segregationis a communi ne ecclesiae interdictum fuisse, audierint. Concilium enim ID. rrita bJ christianum quempiam, qui alea, id est, tabula Iurit, non nisi post Unius anni poenitentiam & si emendatus cos,sasset, ad sacram communionem admitti iubet. Et sane idon am caussam hisce temporibus talem sanciendi legem habuit e clesia,quia iste lusus tum veteri tum noua lege ciuis in interR-im
ctissimis episcopis, probrireriadi diaconis, di si laconis, Dctoribus Somni laualiis cuiuslibet venerandi collegii aut schema' constitutis, ad tabuias hidere, aue aliis hidentibus participes ae in ectatores seri, aut ad quodlibet spemcuIoram spectanidi gratia vestire. si quis autem ex his hoe deliquerit , issemus firme in rems amus a veneratisi miniseris prohberr in monaserium, Haesi.
o Concit illibere. e. LXXiX. Si quia fidelis agor, id est, tabula Iustiit, placuit
eum abstinere. Et fi emendatus cessauerit, poterit post annum communione
i e Digest. Bb. XI. tiri v. de aleatori, Praetor ait: si quis eum , apud quem alia luissum esse disetur, verberauerit, damnum te ei dederit, siue quid eo tempore ἀ- ino eius rubira m fuerit, iudicium non dabo. Item: Senatusconsultupivetuit in peeuniam ludere. Idi Cod. Iustin. Iib lIl. tat. XLlII. de aIeator. Aliamin usus antiqua res est, ct ex ' tra operat pugnatorias concessa, in verum pro tempore abiit in uerimas, multa - so illia exeranearum nationum suscipiens. Quidam enim snee Iudentes, nee Iudum scientes, sed numctatione tantum proprios substantias perdiderunt, ἀe noctuqtie ιudendo, argento, apparatu lopidum, de auro. Consequenter autem ex hac inordinatione hib*hemare imum tonantur,ct instrumenta eonficmne. -commodis is a subiectorum Winicientes hac generali isse desernimus, H
362쪽
nos & multas alias nationes probibitus erat, qua de re testat plura videro potesta ud τAYLonivM Q, eruditum episcopum nostratem, una cum rationibus istius probibitionis, quae stini mala illa, quae ex hoc genere lusius conssiqui plarumque solent, nimi. rum contumeliola in res diuinas dicta, iurandi cacoethcs, iracundia, mendacia, imprecationes, auaritia, fraus, iurgia, omnis generis intemperantia, dispendia temporis & niuitarumamilibrum ruinae; ob quas aberrationes inde oriundas pro re igno
miniosa de publicae plena offensionis inter omnes nationes sabi tus fuit. od igitur omnium populorum legibus uniuerse eo tempore probibitum erat, ecclesia decori ac honesti studio non poterat non per suas itidem leges laicis & multo magis clericis interdicere, ut ostendiculis anteuerterct & obiectationi bus, quae ad Veruli ipsam alioqui non iniuste fieri poaerant, iret obuiam. Non ac sii res ista in Q dc simpliciter esset illicita, liquis eam innocuae recreationis ςrgo adbiberet; sed multa ma' la, qtiae eius eΣercitium plerumque comitantur, cffecerunt, Vt in aliorum ostensionem occurreret, adeoque inutilis haberetes. Temporis etiam hac ratione si ista consumtio naturam rei R tabati eamque tanto magis illicitam reddebat. Pecuniae da is in quaesum et fenerationen . Huius crim)nu natura inu sigatur. Aliud crimen, propter quod c ericus muneris abrosatiuae dignus iudicabatur, erat usurae acceptio, quae iii antiquis cano'mibus Dequenter, tamquam genus quoddam auaritae & cniue
litatis, damnaIa hoc intuitu clericis tam seuere iis rei suit, ut qui poIius contrariis eis virtutibus, liberalitati, mist
ricordiae, undi & omnis lucri contemtui operam dare debe rent. riges hoc criinen prohibentes plures sunt, quam ut bilctranscribi possint. Suffecerit concilii Me- canonem heic re' petere, qui summam complectitur, sensumque caelisorum a ponum umnium pasprimit, Huius igitur canopis verba Lec
nt,ili liceat in publicis vel priliaris domi hias res locis ludere, nequq is
363쪽
- σ turpe lucrum perfluenter, dirime scripturae Disti sum, etiae dicit.
d initimiem usuras ex mutuo sumere rari eam rem aliter persequi vel fefem plas exigere, vel aliquid aliud. excogitare turpis quastus gratia, a clero deponatur, e sit alienns a canone. Eamdem hanc consuetudinem castigatam lector deprchendet a sic dictis canonibus apostolieo VJ concilio illiberritano Γ, primo & secundo Mesa reis t/J, primo &tertio Oxt sagineolia , Laodiceno IJ & Trusianos II , ut scriptores
γ n. voth. e. XLlit. Ἐπί--, η , ἔ-σ.Mκ ἀπαρνοῦνεες--, οῦ πα- άδεω, η Episcopus , vel presbyter, veI d aconus, pecunias mutuo datas cum senore misens, via cessee, vel deponatur. Conc. lui trie. e. XX. stom. I. -- p. 9 3- si viν olericorum dedimis suo usuras accipere, placuit eum dagradari, de abstineri. i. . Coneu. Arelat L XI m. . P. ar. De ministris, qua senerant, placuis eos iuxta formam diuinitus datam a communione abi meri. Arelat. l . e. XIV. stom. lv. p. to si quis clerkus pecuniam dederie ad viu-rim, aut conductor alienae iei vorieris esse, aut turpis haeri gratia ag ἀ nein otiationis exereuerit, depofitus a communione alienus fiat. si mil. Carth. I. c. XlII. s Append. romo I . ne. p. rir 6. Abundanistis episcopus Adrumetinus dixit: lax nostro concilio statutum est, ut non liteat clericis tineis
νήπια ἔν- λε λυγ- ει ετ σώε λακε ε ω', η πα σά , .- iuvas, presbyter, ves diaconus, qui usuro, vel, quae dicuntur, centesimas accipie, ves siet, vel deponatur.
364쪽
Missoq&complures alios taceamus. Nec est, quod hoc cuipiam mirum videatur, quod usurae in clericis ita generatim damne tur . liquidem manifestum est, quod in ipsisnaicis fuerint improhatae. Concilium enim Carrhagis se primum , J in utrisque eas reprehendit, modo in clericis multo grauiorem culpam discit. Concilium etiam Illibemitamιm-, quod clericos fenera
res de gradu suo delici iubet, in laicis itidem grande dignumque
eiectione ex ecclesia crimen iudicat, Si sietiam, inquiens,ia Maerapi probaturus ras, Itinea impia a te durauerit, ab ecelsa scias se esse Iroiiciendum.
Nunc proxime in naturam huius negotiationis, par est, inquiramus, nec non in fundamenta & rationes, propter quas tam in clericis quam in laicis ita generatim improbata fuerit. Quod ad rei naturam attinet, Doseruandum est, fuisse inter Romanos diueria genera siue diuersos gradus usurarum. Vsitatissimae eae erant, quas cente rara vocabant. In conciliotri dicuntur & inconcilio Tnillanosi J idem vocabulum adhibetur, quod centesimam sortis partem, quae singulis mensibus pendebatur, ac duodecim ex centenis per annum conficiebat, significat. Romani enim usuras per men nimirum ipsis ealendis, seu primo cuiusque mensis die, accipiebant. Unde
ei iaceat: algent balne3, domicilia conflasrant: sitiunt vim, tintant sepulti: vi. silant fures, dormiunt potestates;/Wr πή- cserici, Syri psiliunt et negotiato.
res militant, milites negotiantur, Metera.
o. Hieron. in Emλ- c. xlix, 17, tom. V. p. 3έ7. C. edἰe. Francos Μ LXXXIv. iis Hebraico cunctarum speeterum censura prohibetur z in LXX. tantum pecunia. Iuxta quod di in xlv. Psalmo scriptum est et Qui pecuniam suam uon de- .it ad usuram. Et quomodo dicitur; Fratri tuo non senerabis, alieno autem fenerabis. Sed vict profectum. In principio legis a fratriviis tantum femu tot Iituri in propheti. Ab omnibus usura mobibetur, iacente Erechielar Pecuniam ωm non dedit in 'sur/m, Porro in euangelio virtutis argumentum est pra ei piente domino; Feneramini his, a quibus non speratis recipere
365쪽
s sicius in menstS Uurar parenter Vocat. Et AmRosius suJ ait. Τοκουςpraeei appella umbis as, eo quod dolores partus animi debitoris ex euare videaumr. Veniunt calenda, parit fors centesimam. Veniunt memses singuli,generantur inime. Et hinc, narrante poeta s , prouerbium inter Romanos ortum est, Vt dicere conuieuerint:
quia hic dies tempus erat pendendi usuras. Hoc igitur genus usurae legibus eccletiae prorsus proscriptum est , quippe quod
magna credebatur esse oppressio. Leges tamen ciuiles hanc negotiationem permisierunt. Nam civitantimi anno CCCXXV. adeoque eodem, quo concilium habitum fuerat, publicavit legem, regulam & modum usurae constituentem, qua creditoribus ἱή centesimas nihil autem ultra accipere concessit. Leges enim Mnumae antiquae maiorem libertatem ante hanc Cois santini constitutionem indulsisse videntur. Postea nouus hac in re agendi modus praescriptus & in certis tantum casibus ista usu
ra permissa fuit, si creditor pecunia periclitari quodammodo vi deretur, quemadmodum ex legibus Iustiniani A suas de usuris in codice suo sanxit, perspicimus. Nam in traiectitiis contrari bus, ut leges appellant, hoc est, si creditor pecuniam mutuo diaret, exempli gratia ut Vsuram eius acciperet ea tantum conditione, si debitor cum ea saluus & incolumis Constantinoso peruenisset: Quia hoc in casu creditor valde periclitabatur deo centesimam accipiendi habebat libertatem. Secundo, Aliud usurae genus erat, quod leges ἡ Φλίας siue fescishmi, hoc est,tonuncum dimidia eius parte, Vocanti uim YΜVs LM huius generis usurae facit mentionem, illudque improbat. diarer, inquit, in
agris frumensi s milii, vini σ olei, enerarumque specierum νι- α si Verbigraria, ut hiemis rempore demus decem nrod os enn viesse reis
υνὶ Cod. Iustin. lib. Iv. se. Ill. M usaris leg. XXVI. In traIectitiis eontractibus vesspaeierum senori dationibus, usque ad cenissimam tantummodo licere stipulari, nec eam excedere, licet veteribus legibus hoc erat eoneessum. ct Hieron com. in Ezech. X vllL P. III. itom. V. p. 376. edit. Francos
366쪽
ripiamoqiιindecini, hoc est amplius partem mediam. sed genus v.
surae, quum violenta qu,dam esset ademtio& magna oppre sto, non tantum in clericis a concilio Meaeno sq& LM terest 'nomine damnatum est, sed in laicis etiam atri lege quadam, quae nulli Vltra centesimam , in quocumque casu hacrit, accipere permittit. Quamquam Iustinimrus, leges olim id concessiisse, indicat. Atque id sane ex lege' etiamnum exstante in codice Theodosianos dJ manifestum est, qua ita praecipit: quianu ue fuger aridas vel humidas , indigemitras aemmae deiteraut, inurae uomine tertiam partem supersuam consequantur: ides' κ si summa crediti in duoseu modiusuerit,tertium modium amplius est
sequantur. Tertio, Aliud Vsurae genus in lege ciuili luocatur sessis centesimae, id est, bime rrienter, siue octo de centenis: Et hanc usuram leges iis, qui ergasteriis fri praesunt, aliisque mercato ibus in sua cum aliis negotiatione indulgent. fiano, Critas hominibus omnibus, dimidiam tantummodo centesimae usurarum ex eadem lege licitum erat stipulari; quod bdem est ac sex pro centenis. suinco, Illustres homines non vltra tertiam centcsinae Pat tem G,lloc est,quatuor duntaxat pro αν tum accipere debebant. Sexto denique, Vsura usurarum in logibus Romanis omnibus hominibus omni modo interdicta erasi
NJ uti ex edicto quodam Iustiniani videre est , quod ant dan
vsiirarum nomine, in quocumque contractu stipulationem moderari. Cod. Iustin. ibid. Caeteros ut homi ius dimidiam tantummodocentesimae in rarum nomine posse stipulari. t Ibid Iubemus illustribus quicem persenis, siue eas Nareedentibus, mirisaelice re vIti a tertiam partem centesimae in quocumque contractu stipulari. cbὶ Cod. Iustin. lib. IV. tit,XXXal. leg. XX FuL Vt utillo modo D-- ιμ-rusa debitμiatis exigaurur, de veteribus quidem Iegibus coni nutum fuerat, sed a petiactilliine cautum et Si enim usuras in sortem Ndigere suerat concessunt,&t eliis summae usi as stipulari: quae dis rentia erat debitoribua, a quibus reueravsurarum usurae exigebantur hoc certe erat non rebus, sed verbis tantummo IVem Pon mropter hac apercillima Iese desiuinus, utilo mitalo hcora
367쪽
prohibitionem legibus imperatorum, qui ipsit mantecesserunt, tactam memorat atque comismat. Vt adeo, quum leges imperii generatim prohibuerunt, ne laicis diuel la usurarum g nera acciperent, mirum haud sit, quod leges ecclesiae clericis ea accipere multo seuerius interdiscerint. Praeterea quod ad alia usurae genera attinet, quae per imperii leges licita erant, e clesia duas habebat caussas, cur earum usium in clericis immia nutum iret. Primo quidem, quod usurae ut plurimum a pauperibus exigebantur, id quod ecclesia pro eorum oppressione na-bebat, quorum indigentia potius sine usura eis dando mutuo, docente Christi adleuanda erat. Secundo, clerici non pol rant accipere ustiram ab hominibus diuitibus & negotiatoribus seculi, quin hoc eos in negotia ac studia saecularia implicaret magis quidem, quam ecclesia pro sua sapientia hisce temporibus permittendum iudicabat. Atque ita cum hoc negotio vere comparatum, & has praecipum rationes fuisse, autumo, ob quas
clericis interdictum trucrit ne virae negotiationem exercerent.
Vsura generatim pauperibus magnae oppressioni erat, quemadmodum scriptores vetusti aduersus eam declamitantes fa J, plerumque conqueruntur. Certe auarum & profanum animum indicare ex emue proficisti credebatur; quae efficeret, ut homines officii siti obliti in alia negotia, ab ipsbrum vocationei abeuntia, sese ingererent, unde non poterat non tacglecti o cii exprobratio α dedecus exsistere. QuaproptCr cvpMANvς de quibusdam loquens episcopis, qui tum publico erant ostendiculo, in enarranda eorum pessima vitae ratione haec omnia conium git & dicit, eos, is quos & hortamento esse oporteat caeteris &
-- λα-- M. Puincanus exteriorem seruat legem, samen Puniture quod sane nos quoque patiemur, desinamus pauperes con-rer . , atque meruis uicinatioque alimento deprauuia in caumarationem i*
368쪽
ς, exemplo, diui ira procuratione' contemta , procuratores rerum ,saecularitim ficri, derelicta cathedra, plebe deserta, perali cnas prouincias oberrantes, negotiationis quaestuosae nundinas
Daucupari, s surientibus in ecclesia fratribus non subuenire, ha , bere argentum largiter velle, fundos insidiosis fraudibusta sere, usuris multiplicantibus lanus augere. A Quando igitur usi ira plerumque cum eiusmodi eam comitantibus vitiis specta ta fuit, mirum haud est, Pod a sanctis ecclesiae. patribus longissime fuerit proscripta. Praeterea ORYsosToxius υJ sui tempora senatoribus atque aliis illustrioribus hominibus legibus imperii simpliciter interdictum fuisse tcstatur, ne tali lucro sese macula rent. Et haec confideratio sine dubio patres ccclesiae tanto ma' sis induxit, ut clericis hac negotiatione interdicerent, ne ipsi ac in re ab hominibus saecularibus superari videremur; dis
ipsis obiici posset, quod leges ecclesiasticae legibus imperialiba
hac in re essent remissioreS. Dὸ hospitalitate clericorum. Sane pauperum, pupillorum, peregrinorum & viduas necessitates his primis temporibus tam importunae tamque in satiabiles in ecclesia qualibet erant, ut eius reditus raro OIntiba
ludentiae signum senus semper iudicatuia est: quare nite in sinas bom ἔ, osInatores app. 1rt, huiusmori emolumnitis detur ra I /ege prohibent , ne quι rempubticam gerunt, ibi lucro maculentuT. Honorius au. CCCXCVII. legem piusicatiis , qua idem sucia r. Cod. The 4 L . ll. tit. XXX lv. de viris leg. III. Frustra debitores in annis minoii ' 'stit itorum usuras se restituere non debere contendunt, quia senato νὼ εο 'ruitate praeitox esse testantur. unamquam legesquenti ano. CCCcv s δωιο bux Iemέδυ 0uras per truo Senatotes, inquiens, sub me/iςNum
centesimae viarae ad contractum ereditae pecuitiae censemus admitti. Itaquς inaxnes intelligitit, nullum florentissimo ea tui soci.itum senus exercentam, 'btra naedhetatem centesimae vel iure stipulari. vel poscere posse usuram
369쪽
illorum emagitationibus responderent. Ea rediis Aresis la me rumheri, inquit Avovs Nus smJ, non enim est episcopi sentiare aurum e r is a re a se mendicantis manum. -idie tam mini petunt, tam millinos inopes interpellant I in plures tristes relinquamur, sua, quod possemudare omnibur, non haben-. Rebus igitur ita is habentibus, ubi maior clericis exercenda erat liberalitas, uuam eorum possessuones ac facultates ferrent, non Poterat ullus usurae locus esse, nisi cum magno caritatis in pauperes neglectu. Itaque loco dationis in usuram contrariarum Virtutum, hospitalitatis ac c/ritatis, exemplum praebere debebant ; quod ipsam dationem in diuinam usuram veteres nuncupant, ubi non unum svi ad ce tum, sed centum ad unum ex manu Dei accipiantur. Gloria eposcopi tunc σα, mino-Μo teste soJ,pGiserum opibusFroludere: in minia omnium Deerdotum, propriis studere diuitiis. Hinc Nerotia
inter alias bonas regulas hanc etiam praescribit, ut mensam siseam pauperibus & peregrinis apertam esset sinat, ut una cum iblis Christum habeat ho item. RHosToΜvs cpJ de Flauiam O
on Augustin. sermon. XLV lv. de diuersis, siue de vita clericorima eom. x. p. sio. t m. V. p. 3ta. u. Paris. MDC pag. II98. eom. X. editi Basl. MDLXIX. Pet. Chrysol .sem a. v. p. 26'. usi ra mundi centum unum aeeipit, De unum accipis ad centum. I
iid ita pax r & egerius es, ira pusillanimus, ut paruo magna ct eadueis p euntis IEGaIliatem vendas, qetum poliis aetemo runo vendere 1 Cur omissis Deo mano luero sollicitaris Cur diuitem transcurristi oc pauperi adhaeres reliquisti eum, hui, reddere p'test, ct ingrato ac inopi loqui risi Ille restitvers desidera. , hie non reddet nisi coactus: hic Mae cente mam partem rediuit, illerentivium & vitam aeternam. o H ieron. epist. II. ad Nepotian. c p. s. G edit Franeos: . sp Chrysost. serm. L in Genes tom. l . p. διε edit Front Ducaei. p. 732. B. C. edit. Francos. γ σε σήν τὸν πατρε- , zσπερ εἰς iam τη--τοῦν μογενων δε-
370쪽
,,exena plo, diuina procuratione' contemta procuratores reruta saecularium fieri, dereliet a cathedra, plebe deserta, per ali- ,enas prouincias oberrantes, negotiationis quaestuosae nundinas ,,aucupari, e stirientibus in ecclena fratribus iton subuenire, ha ,bere argentum largiter velle, fundos insidiosis fraudibus rape-sere, vium multiplicantibus fenus augere. Quando igitur vibra plerumque cum eiusmodi eam comitantibus vitiis spectuta fuit, mirum haud est, quod a sanctis ecclesiae. patribus longissime fuerit proscripta. Uraeterea ORYsosToMus υJ sui temporis senatoribus atque aliis illustrioribus hominibus legibus imperii limpliciter interdictum fuisse testatur, ne tali lucro sese macularent. Et haec consideratio sine dubio patres ecclesiae tanto magis induxit, ut clericis hac negotiatione interdicerent, ne ipsi nac in re ab hominibus saecularibus sulacrari viderentur; nec
ipsis obiici posset, quod leges ecclesiasticae legibus imperialibus
hac in re cssent remissioreS. - De BUpitalitate clericorum.
Sane pauperum, pupillorum, peregrinorum & viduarum necessitates his primis temporibus tam importunae tamque i satiabiles in ecclesia qualibet erant, ut eius reditus raro omnibus
centesimae viarae ad contractum creditae pecuniae censermis admitti. Itaque o. r. nes 1ntellis Mit, nulluiri florentissimo careui soli. rem senus exercentem, vltra medietatena centesimae vel iure stipulari , vel poscere posse usuram