장음표시 사용
61쪽
illam canonis concilii Moram fmJ intelligunt, qui certos quo dam peccatores iubet εις τους hoc est pr.- rara in foro hiemant n siue in ea ecclesiae parte, ubi stabant daemoniaci , qui locus ab omnibus reliquis erat separatus. Nonnulli is i etiam nomen enerSumenis ex cadem rati one datum esse, putant, quia illud significat homincs a spiritu agitatos, quemadmodum fluctus, quum in alto tempestas est, liliantur
EMresis poti tim raram cura commissa. Hi enerPmeni, siue daemoma vel quocumque alio nomine appellati, erant ii, quibuscum exoicistis praecipue interced at negotium. Nam praeter preces, in omnibus publicis contre tibus pro ipsis a diaconis & episcopis & tota concione lactas, quarum precum formulae quaedam ab auctore con tutionum LGrecitantur exorcistarum erat, aliis temporibus spJ, ubi nullusim templis conuentus erat, impositis manibus pro cis precari Gosque innocua quadam occupatione, exempli gratia, Vcrrendis templis laJ aliisque similibus negotiis distinere, ut violentioribus Satanae agitationibus anteuerte tur, ne tentator otiosos tentaret; umquc quotidianum s rJ ipsis victum procuram, dum in
62쪽
domo Dei adsiderent, quae praecipuum commorationis habit trinisque locum eis videtur praebuisse. I. VIII.
Ea eaeorcistarum respectu catechisenorum. Hoc fuit exorcolarum Ossicium respectu memmienorum; cui' vALEsivs DJ & coetuom nus aliam addunt functionem, videlicet catechumenis ante baptismum exorcismo adiurare. Quae 2 res aliquam admittit disputationem. Neque enim id siempcr c . orcistarum ossicium, ni si1 in altero horum duorum casuum, fuisse liquet: vcl, P Dno, si catechumems etiam esset energmnμή, qui casus sepius exsistebat: & tunc curae exorcistarum erat committendus, quorum erat omnes energumenos exorcisino rei cellere, siue iam baptizati cssent, siue adhuc catcchumeni, , quemadmodum ex canone concilii Carthago, sis iam V. adi Fato constat. Vel, fecimdo, accidere poterat, Ut exorcista et iam factus esset catechista, & hoc in cassi dubium nullum est, suin eius officium fuerit, tam exorcismum adhibere, quam instituere catechumenos. Tutia autem catechistarum ossicium ab exorcistarum ossicio saepe diuersum erat squamquam recentiores quidam scriptores utrumque confundunt r) Inrerdunt presbyter aliquis, vel diaconus vel lector erat catechisti; Et/ noc in casu verosimilius videtur, quod exorcismus potius a ca
techista quam exorcista peractus fuerit; eamque ob caussam de ossicio catechistarum suo loco distincte agemus.
ca Vales Nota in Euseb. de Martyr. Palaestin. e. II. Nec semel duntaxat exsiissabantueia atque exorcicata re catechthmenit sed post singulas catechenes distulisti S excia ali deducebantur ad exorcistam , ut ab eo purgarentur. ctὶ Gothosted. Nota in Cod. Theod. lib. XVI. tit. II. leg. XX lv. Exor fui de 'emoτeirandi usus micente ecclesia fuit daemoniorum eiiciei orum potestas. Mox , translatus usita ad baptismum cte catechumenos et credit a 'n' et, malum spiritum hominem nascentem inhabitate, qui baptismo 'cludi deberet. It.tque exorcic, mi de exorcilia lim seminus iam vilis fuit extra donum miraculi r Catechuin
om videlicet instituere di baptismo uueruenire, sphi tui immundo depellendo.
63쪽
Lectorum ordo non histituim ante secuturi tertium. PLurimorum virorum doborum . in ipsa etiam Romanos muclesia, hodie opinio est; non fuisse in primitiua ecclesia per
duo prioraTaectila talem ordinem, qualis D forum est, a reliquis distinctum. B o N A DI Unum ex quatuor ordinibus cne, fatetur, quos ecclesiasticae tantum institutionis esse existimat. Et com-Lεκivs M dicit, non esse eius ullam factam mentionem ante Tςκ6LMANU, qui scriptor ptimus est, qui de eo, tanquam o dine in ecclesia anstituto, loquitur. Contra enim haereticos scribens sed ipsis Nprobra quod eonis ordines desultorii sint& inconstantes: inquit, dia omu, qui eras Ddior. Quod ostendit, aliam in ecclesia obtinuisse consuetudinem, lectoresque tum non minus, quam diaconos vel ullos alios constitutuna
misse. ordinem. i insR11Nus, qui non multo post o Tummo vixit' tapillime de iis, tamquam ordine clericorum : loquitur.
In locos. quodam, fecisse sic lectorem Suru,rum; dieit; & alibi
ca Bona Re Litum. lib. I. c. XXV. n. Vll. Dicendum cum S. Thoma in Supplem. tertiae P. qu. 37. arr. a. quod temporibus apostolorum omnia mini Isteria, quae oris dinibus minoribus competunt, non a distinctis personis, sed ab uno duntaxae ministro exercebantur, quae & ostiarii A lectoris de exorcistae & acoluthi onfieio fungebatur. Verba Anselici Doctoris Exe sunt: In sa inrisiva ecclesia caedi. c vi L Cipra c. t ,. I. sub not. P. λ. Com;sit nin rum ecclesiae, quod ho- . minibus selet, quae dum zznue patri orabim h.ibent, uno seruo contenti senti . . qui solus omnia administrat. Si vero reditus auseantur, seruoriam etiam auge me numerus , eoque magis crescit familia, quo illi Iocupletiores evadunt. Ste euangescae praedicationis initio paruula adhuc S latitans ecclesia paucis indiguit ecclesiasticarunt functionum Irinistris.' Crescente autem credentium militi rudi ne,A: auetis facultat.bius ex fidelium OH itionibus cum soli di leoni non possene omnibus iidie: imberς, diversa onera de illi Ia diucrsis pcecinis astributa sunt; ex quo factum et , ut splendidiori austistiori apparatu ecclesialh earum sunctio
Co Her. Nor. in Constit. Ap. lib. II. c. XXV. PrImus, quod sciam, Iectores u minat Tertullianus libro de praescriptione barreticorum e. XLL cra Leitus. . praescripe. c. XLL sed Cyprian. h. xxiv. s. XXIX. Fec ste me tuis 'Ieripem Saturum.
64쪽
asini cuiusdam confessoris meminit, quem ob singularia eius merita & constantiam tempore vexationis feJ lectorem ordinarit. Et ob eamdem caussam Ctas inum, alium quemdam confessorem, in eumdem ordinem VJ inter clericos cooptauit. Vt adeo lectorem in ecclesia agere non tantum pro Officio clericali, sed etiam pro honorifico officis reputatum fuerit, cuius non erat quod confessorem puderet. Nonnumquam summae dignitatis homines ad hoc officium ordinabantur, quandoquiudem tui. Nus iis ecclesia Nicodemiae Iector fuisse dicitur,quum chiistianum se profiteretur. foro,imvs L hJ, ipsum & fratrem
cius clericis fuisse adnumeratos & hopulo scripturas publice legula, diserte adfirmat. Neque yllus illius aetatis striptor est, quin de lectoribus, tamquam distincto clericorum ordine in ecclesia, loquatur. A quibus scripturae, ante institutum hune ordinem iu eeclesiainandoquidem ordinis leborum, saeculo tertio & quarto frequenter licet memorati, primis duobus sarculis ne semel quidem mentio facta est, fas fuerit hcic inquirere, a quibus sicrupturae per ista duo tacula lectae fuerint Θ vA, Givss Jccclesiam
DP C. .rp. xxxiii. si xxx l. Mereb tueX alius clariis ulterio. res de incrementa maiora. non de annis mis ies de meritis aestimandus, sed interim placuit, ut ab ossicio sectoris incipiat. caetera. t fa Cyprian. Ep. xXxlv. H. XXXVul. Referimiis ad vos, Celerinum cleron
deeum te iribs adisipserunt, Ao ut diuinos quoque libros plebi lectitareia
65쪽
-- gichristianam initio ecclesiam iudaicam sicquutam, & hac in re synagogae exemplum sibi propositum imitatam esse, statuita cui, quemadmodum ex Donetroom s J Obseruat, mos fuit singulis diebus sabbatiat septem habere lectores, primum quidem sacerdotem i, deinde Levitam & postea quinque Israelitas, quos congrcgationis minister quem illi episcopum, vel inspectorem vel angclum ccclesiae nuncupabant 'disnos iudicarat, ut euocatos ad hoc negotium nominaret. Eunsem in ecclesia morem obtinuisse, autumat; officium nulli fuisse perpetuum, sed p tillimum a presbyteris & diaconis peractum, ita tamen, Vt ma dante episcopo quivis alius illud obire potuerit. At cnim res profectoZtanta obscuritate est inuolata, ut nihil certi ex primorum duorum saeculorum scriptoribus possit coniectari; sed quidquid de ea ratiocinari possumtis, id cκ probabilibus vetustarum consuetudinum reliquiis in sequentibus saeculis petenduna est. Nam quum diaconos in multis ecclesiis euangelii lecti nem continuasse reperiamus, etiam postquam lectorum ordo
perantiquun iuxta ac salactissi murra iri Arem explicandum. Die sebbathi e
Haran. p. 479. .Huic exercendo muneri nullin Drdo' sacer reruἰrebatur: idcirco Chii laus, qui nec ortum ducebat a tribu I.euitic , nec a popuIrribus aciis ha
66쪽
institutus fuit, quemadmodum alibi ex auctore t IJ eonstitvitioram, in Hora, o fm dc comethio ι asi si ΓnJ ostendimus, iure noliro concludere potiuimus, quod i haec antea oificii corum pars f ierit. Et quando presbyteri & episcopi, perhibente soZOMENODJ, in aliis eccleliis idem fecerunt, non sine ratione conclude re licebit, hanc eorum in prioribus sarculis fuissse coniuetudianem. An quis vero laicus hoc. officium t ex speciali episicopimandato no tempore peregerit, quemadmodum Istaclitae mmniea lacetunt ecclesia, id certo Menniri non potest. In post rioribus tantum saeculis deprehendimusς quod in celebratissimaecelesia Alexan iri et catechumeni aequo ac fideles spJ ad icctoris officium, fungendum admissi fuerint: & hoc ipsum nos induxerit, utilio o)ficiam in primis duobus saeculis ad solos clericos haud restrictum fuisse di edamus. Enim rucro quum hoc ecclossae M Mm irinin peculiare iuerit, non potest inde de uniuersalis ecclesiae asti taliquid si iter statui, & propterea hanc ma
teriam, usque dum Plus lucis ei adfusum fuerit, in siisbenso relinquimus. s
De hoc autem magis certum nobis est, quod, posteaquam lectorum ordo institutus fuit, generatim etiam inter clericorum
67쪽
ordines relatus sit; si forte Ais anaeriam exceperis, ubi peculiaris ista consuetudo catechumenos huic officio praeficiendi inu luerat. Vix enim credibile est, quod homines nondum bFtia tos nec ad sacrorum mysteriorum communionem admisos innumero clericorum suorum habuerint. In omnibus autem aliis locis pro ordine clericali fuit reputatus, & homines huic onficio destinati solitis inferiorum ordinum ritibus & caerimoniis initiari consueuerunt. In ecclesia Iraeca cum impositione manuum, in latina autem sine ea, ordinatos fuisse, HAninos sin iudicat. Auctor constitiaio m certam precum cum impositione manuum recitandarum krmam praescribit; an vero haec totius ecclesiae graecae praxis iuerit, de eo quidem valde dubitatur. Certe in latina ecclesia aliter se res habuit. Concilium Carthaginense qua
tum jJ non de ulla alia caerimonia loquitur , nisi quod episcopus praesente populo sacra biblia manibus eius tradere, & his
eum verbis adloqui debeat: accipe, esto lector verbi Dei, hasiat uirin, si fretitar σνriuin impleuerit ost telum,partem cum eis, eui bum Dei ministrauerunt. Et aeuo opsti Ni hic ritus tradendi illis si
crum codicem ne quidem videtur obtinuisse, sed lectores constituebantur, episcopo solum mandante & ad eiusmodi functi nem in ecclesia eos delegante.
g. IV. forum statis O functis in retae .
Haec erat pulpitum siue tribunal ecclesiae, ut passim vocatur a coxi No, hoc est suggestus siue cathedra in inferiore sacrae aedis parte collocata & a bemage seu tribunali sanctuarii distincta. Lectoris enim non erat, scripturas legere coram altari scd tantum de pulpito. Vnde super pulpitum imponi, & ad pulpitum Mnι- re, phiases Cypriariuae frJ iunt, quibus lectoris denotatur ord
cs Habere. Archi erat. Pari. IV. PMeruat. l. p. 43. Ordinatur linctor absque 'nianus impositione apud latinos, sed a graecis ea tamquam communi ordinum
ν Conci Carthag. Iv. VIll. Lector cum ordiriatur, faciat de illo verbum. μ opus ad plebem, iudieans eius fidem , vitam de ingemum. Posthaec spectante plebe tradat ei codicem, de quo lecturus ein, dicens, Accipe &e. o Cypr. Ep. XXXVliu&XXX X. edit. Oxon. sist.XXXII. edit. Paris. MDCLXvl. p. 47. Nihil magis congruit voci, 'uae Dominum gloriosa praedicatione con fessa est, quam celebrandis diuinis lectioii.bus petibnare: poli verba sublimia quae Chri iti mar rium proloquu a sunt, evia nominι Christi legere, unde inartyres fiunt: adpiι itum post Minitam benia e ct c. '
68쪽
natio. In hoc loco tempore cuPRiAU euangelia aeque ac alias scripturae sacrae partes lectitabant; id quod ex quadam coniΑm cpistola patet, in qua de οὐ ira consessore loquens, quem, lectore in ordinauci at, dicit' quid aliu squam super Distitum , id Aspex triAMI errisae oportebut ιmy'n , ΤΥ altioris cellitate subnixiud plebi et nverse pro honoris sui claritate conspicims legat praecepta erevangelium Domini, que fortiter e delitre septitur y ALn1spi NAR uJ,
epistolas quoque & euangelia tempore perceptionis eucharistiae legisse eos, dicit: a prius probare debebat, quod earum lectio aliqua celebrationis eucharistiae pars fuerit: Non enita evetustissimis liturgiis videtur ita fuisse, sed tantum in missis ci techumenoritur,saue, Ut nos nunc appellamus, Di the sis seriure, in prima cultus sacri parte, cui catechumeni intererant, legebantur. Et ubicumque ad sacram communionem recepta fuerunt, diaconorum, non lectorum, fuit ea recitare. Sed de his plura, ubi ad liturgiam & cultum Veteris ecclesiae deueniemus.
AEtas, qua quis lector ordinari potuit. Uniim adhuc restat, quod de hoc ordine adnotari mer tur, nimirum qua quis aetate lector potuerit ordinari. Hoc ipsum ex quadam ivsT1NiANi mnusia Dd condocemur, quae 'lectorem aliquem ordinari ante annos duodeuigitui integros completos, diserte prohibet. Prius autem, quam ista lex lata esset, mos erat multo iuniores eos ordinare. ODius enim episcopus Tirim Epip/unium antecessorem DFJ suum, Octauo aetatis anno lectorem ordinatum fuisse, adfirmat: sicut CV, ω Arelatensis faJ sinuem tantum annos habuisse dicitur. Et inde condiscere postumus, quid sΙDoNiVs APOLL NAnis intelligar, quum
mos inuaIuerat, ut non diaconi sed liatores epistolas de eua gelia in sola uni misior saerincio pronunciarent. Iumn. Nouel. CXXIil. c. XIII. ἔα ἰκτὼ δικἀ t,.αστων. Fieri non permittimus lectorem minorem' detem ει octo
69쪽
loquens de Ioanne episcopo , cum ab infantia tedio- rein in hiis e diuit. Quod de s Hice etiam perhibet quod a primis aetatis annis la istoris ossicio innetits sit. Ita vi- crost vTi essis persecutionis V ab e in immanitatem de stlibens, corum ciuitiam eo modo exaggerat, Vt omnes ci ricos fere quingentos vel amplius, quos inter se Iquamplurimi lectores infantuta fuerint, vel gladio vel fame eos exstinxisse, dicat. Caussa, quamobrem homines tam tenera aetate ad hoc ossicium ordinarentur, haec erat, uti iam diximus supra, quod parentes filios suos nonnumquam ab incunabulis Dei miniiῖerio dedicabant, & tum illi educabantur & instituebantur in quibusdam inferioribus ossiciis, Ut cxperientia cis docti ad maiora ecclesiae ossicia magis idonei euaderent.
I. I. MD Buim ordiηis mentio ad tertium inque quartumue secutam ficta. te H Ic vltimus quinque istorum ordinum in , qui hodiernae e clesiae Romanae institutionis apostolicae esse dicuntur. Enimvero per integra tria tacula ne nomen quidem in ullo antiquo striptore inuenimus, si a co Eiati episcopi Romani epistoli discesseris, in quibus πυλωροὶ seu Ctiarii cum relio uis memoran
Primus l& infimus ordo apud cos est ordo octorum, uti nunc quidem est in ecclesia in quo ordo ostiariorum iam inde a
a Sidon. lib. IV. ep. XXv. Lector primum, sic minister atraris idque ab in.
forums ιγ Paulin. Nates. IV. FelIe. Primis lector seruiuit in annis. .lo Victor de Perseeut. Vandal. lib. uI. Bibl. Patr. T in. vll. p. Iib. v. e. IX p. edit. Ruinarii Paris. MDCXClX.ὶ Tune Eugenio pastore iam in exsilio eonstituto, uniuersus clerus ecclesiae Carihaginis caede inediaque maceratur, fere quingenti vel amplius , inter quos quamplurimi erant usi ex usurariat, qui g udentes in Domino procul exsilio epudeli sunduntur. i Ap. Euseb. lib. VI. c. KLlu. vid. r. s. i. s. v. noti*Pas. 6. sH.
70쪽
concilii Trulam tempore, hoc est, ab anno DCXCII. neglectus iacet, uti scuusTR Tvs De J fateri non dubitat, etiamsi Mosti-M, quod in extendenda hac abrogatione ad tempora apostolica paullo apertius & liberius egerit, reprehendat, eumque comistandi caussa isNArii & smTis ROMANi testimonia, pro adserenda huius ordinis vetustate adleget. Sed ad spuria tantum scripta eorum nominibus edita nOS remittit, quae ante qua tum saeculum non innotuerunt, circa quod tempus paucos scriptorcs p cos de hoc ordine loqui coepisse, constat. Epipre Nivs J enim & concilium I aodicemini f.J hoc est ostiarior, inter reliquos clericorum ordines referunt. Et ivsTiNi ins etiam in quadam umwlla fi J de eis tanquam in magna ecclesia Constantinopolitana constitutis loquitur, ubi corum numerum in eius& reliquarum trium eccleuarum usum ad centum restringit. Hoc, eos in quibusdam ecclesiis graecis constitutos fuisse, demoniirat, licet, H ummi M obsierirante, non multa saecula durarint nec uniuerse in Omnibus ecclesiis munus aliquod obtinuerint.
Modus eos ordinandi in ecclesia latina. . Quodnam Ordinationis genus in ecclesia Praeca habuerint, relatum non legimus: nullus enim auctor est, qui hac de re t quatur. In ecclesia larime nihil nisi episcopi requirebatur dei gatio, qui claues ccclesiae manibus initiandi tradens, dicebat:
Sic age, quasi reddirimu Deo rationem de his rebur, qua his et uuae revi
ris sur; vii formula in concilio quarto Cisthaginensi flJ & in