장음표시 사용
31쪽
Disputatio secunda de Syllogismo ripiσο
potissimum de locis Topicis. ATIS E cT. i. Delocit Topicis , problemate dialectico , ct propositiona dialectica in
QVAEIT. 1. De locis Topicis in communi. 47 Is V. II. De problemate dialectico & dialectica propositione. 47
Sect. posterior de loris Topicis in particulari. QV. I. De locis inssis. ART. I. De locis a definitione. .. 47 6 AR. II. De locis a descriptione & notatione no
ART. III. De locis a Genere. - ' b ToΑRT.IV. De locis ex proprio desumptis. 479AR. V. De locis ex communi accidente desum' pii - .. . . . . ART. vi. De locis 1 comparatione. Αο2ART.vII. De locis ab eodem &diuerso. AO ART.Vm. De cis causis AQv MEMB. i. in maximis acausa materiali. A TMEMB. II. De maximis caula formau. 4O MEMB.III.Dc maximi causa essiciente. 489MEMB.Iv.De maximis a causa finali. J soAR. ix. De locis δc maximis ab effectu ec vlu.
ART. x. Dc locis ab antecedentibus ti conle- . . quentibuS. - ART. xI. De locis ab oppositione. ' 491ART. LII. De locis aconiugatis. 4' Α
32쪽
AR.xIII. De locis ex toto &partibusdesumptis . bid. AR. x Iv. De locis circumstantiis. scin. II. De locis in artificiosis , seu assumptis. ' bid.
Dissuratio tertia repostrem. de Syllogisma sophistico. 499SEc. I. Huius disput. de Vario fine & captioni bus sophistarum. ibid. Qu. I. De fine dc captionibus sophistarum uniuersim. ΤΟ in. II. De captionibuι in particulari. ART. I. De captionibus, quae in dictione &voce reperiuntur. FOZART. M. De captionibus quae in rebus consistunt. eSac T.Pos.De s positione,statu,distractione, amplificatione, restrictione, alienatione& appellatione Terminorum. Ov. I. De suppositione Terminorum. V. H. De statu Terminorum. Qu. III. De distractione TermInorum. L. IV. De amplificatione Terminorum. S. v. De restrictione Terminorum. D vI. De alienatione Terminorum. Ov.ΡosT. De appellatione Terminorum.
pendix generassis ad uniuersam Dialeiacticam de instrumentis sciendi. IIIS C. I. Huius Appendicis de instrumentis sciendi
33쪽
m. irr. De essent instrumenti sciendi. . Ov. Iv. De affectionibus instrumentorum sciendi. H8 Altera sectio de instrnmentis sciendi in
particulari. nV. I. . De Diuisione. '. . ibid. v . II., De Definitione. ' I22 QVIII.&Ρ. De Methodo. 12
34쪽
ATVR- Deum M iars naturam imitatur : Deus eximio totius creationis ope
ri eximium fastigium imposuit, caeterisque creaturis ex nihilo productis, hominem orbis uniuersi compendium, o summam tabellam , diuinae suae artis magnitudinem, & persectionem manifesta testaturus, compingere, ac in eo tamquam in fortis. simo Mineruae scuto , vivam sui exprimere statuit imaginem. Natura prolem genitura, ac foetum in lucem editura, primo aliquid tenerum, impolitum, sine partium distinctione, ac situ eiicit, donec sensim temporisque progressu, fingulari eius dono, ac industria, debitam naturae suae persectionem perfecte fuerit assecutum. Ars denique naturae simia, quasi primis operibus minus intenta, aspera illa, impolita, omnique ornatu destnuta efficit, tum eam '
35쪽
gis ae magis expolire, tandemquc suprema manu adisssit ad eam persectionem solet perducere,in qua sint oculis voluptatem, & artifici nonorem singularem allatura. Ergo Dei, naturq, artisque aemulus, ac religiosissimus obseruator, totius Dialecticae opus aggressum , eiusque imaginem delineaturus, rudi primu reuique penicillo rudiores tantum breuioresque lineas duxi, persectiori, subtiliorique penicillos hae scilicet generali & accurata tractatione) exquia sictores, perfectioresque ducturus. Tribus autem coloribus naec Milecticae imago, quam depingere meditamur, distinguetur, Simplicibus terminis, ad primam mentis operationem pertinentibus, Propositio-Bibin, ad secun am dirigendam conducentibus, de Argument-Mnes quae tertia mentis actio est. Sed ne nimis ex abrupto ordiri videamur , quaedam de Di lectica necessaris praemittenda sunt.
36쪽
disciplinae nomina,Vt cum Oculus mentis, rationis cynosura,
manus Philosophiae , ianua scientiarum, qua aperta ad illas apertus cst aditus, qua clausa ad easdem inaccessus est accessus, ars artium , scientia scientia. rum & sexcentis id genus nominibus, vel potius elogiis honorifice nuncupatur : Alia fiant propria quae ipsius naturam magis exprimunt, mentique nostrae subiiciunt, Logica, Dialectica, organum. Quod spectat ad Logicam, eius origo a nomine Graeco λυντ deducitur. Quo vero modo usi irpari
debcat, non mediocriter agitatur, ideoque ante omnia statuendum est. P.
Λως igitur accipitur primo, pro quolibet sermo inc tam C terno, seu vocali, seu leripto, quam inter no, seu eo quem intra mentem pacite efformamus, ut apud Arist. I. de Demonst. cap. 4. . Hoc modo ab co non deducitur Logica, quippe quae per se , ad talem sermonem exteriorem non
37쪽
reseratur sed solum ad interiorem, ut ex eo patet quod is persectus possit esseLogicus,cui lingua auulsa,&manias esset amputata, solumque interius dis currere , definire, diuidere, & argumentari posset. Dixi, per se, nam per accidens fieri potest ut ad
sermonem exteriorOm extendatur, Ut si Logicus,qui diu in mente ratiocinatus fuisset, postea sermone exteriori,vel vocali,vel scripto, vellet aliis animi sui sensa, & interiores conceptus patefacere.
a. Accipitur pro sola rei definitione , ut apud Arist. in Antepraed.
3. Pro sola argumentatione, ut 3. Phys textu. 3. Quo utroque modo ab eo nequaquam derivatur Logica, quippe quae non de sola definitione, aut sola argumentatione, sed de utraque simul, & praeterea de diuisione, & methodo, ex proprio instituto disse-zat, Vt ex progressiu constabit. 4. Vsurpatur λόγι Pro ipsemet intellectit. s. Et communiter sumitur pro quolibet sermone interiori,seu operatione intellectiis: hocque viroque sensia dicimus Logicam ab ipso nomine λογοeruum ortum repetere,chm tota res eiciat intellectum,& eius operationes omnemqne tuam in illis ad veritatem dirigendis,operam ponat, ut postea apertitis demonstrabimns. Quod attinet ad Dialecticam, ipsa ut in Compem dio diximns, a verbo δὶαλεγε ia derivatur. Variis autem modis verbum illud usurpatum pri-mb latissime pro omni usu rationis , & orationis homini proprio , atque ab eo sic sempto non deducitur Dialectica : 1i quidem cum omnis ars, Omnisque disciplina , ex fine, & materia, de qua per se agit, soleat appellationem desumere , Dialecticae Mis esset agere de omni usu racionis, & orationis,
38쪽
qui potest homini conuenire, quod tamen omnino
hilsum est, cum duntaxat de interiori sermone verba iaciat, non autem de externo, exterioriqu* ora tione, cuius tamen homini usus competere potest.2. Accipitur Latine, disserere, ut sit idem ac probabiliter disputare. 3. Vt sit idem ac necessario, seu ex necessariis disputare. . Vt significet cum probabiliter, tum etiam necessario disputare. Ab hoc verbo his modis considerato nostra Dialectica minime derivetur : siquidem
ipsa non tantum intendit, tamquam finem, tradere modum disputandi,aut probabiliter tantum,aut tam tum necessario, aut denique utroque modo,sed prae
tere, definiendi ac diuidendi Ieras praescribit. Quare cum ex dictis, a fine, & materia, de qua agit Dia lectica, denominari debeat a verbo appellationem non sortitur, ut tribus modis sirer assi. snatis sumitur, sed potius ab eo quatenus lignificat
Iznotum ex noto patefacere, tum definiendo, tum diuidendo, tum etiam argumentando: sic enim disserere id omne complectitur de suo in Dialectica, seu Logica haec enim duo promiscue & indiscrimia natim usurpari debent disputatio excitari potest.
Postremum nomen est, organum, quo ipsa nostra Dialectica indigitatur, & non immerito, Issia enim erga alias scientias organi munere persectό fungitur: sicut enim organum in rebus arti hciosis id dicitur, quod ad opus conficiendum assumitur, ut calamuS ad litteras efformandas ; ita Logica aliarum scientiarum organum dici potest, quia ad eas efficiendas & comparandas usurpatur, cum doceat modum scisndi definiendi nimirum, diuidendi. &argumen . randi, per quem animis nostiis ingenerantur Icieciae.
39쪽
nullus admiserit, Verum quia haec ratio de necessitate L ogicae, longiori, & accuratori indiget examine, praestat eam distincto cap. eXpendere.
De necessitate Logica artificiose. CAP. II. Notandum est primo, aliquid generatim necesi
sarium esse duobus modis, primo absolute ' pliciter, quia absolute desinere, aut aliter se habere non potest, ut Deus Opt. Max. isque solus. 2. 0
Getice ct ex suppositione, quia si aliquid supposueris,
illud uecessario consequetur, ut animal comedere, si ex hypothesi posueris illud vitam suam sustinere velle: esto enim, simpl1citer & absolute loquendo, animali non sit necelsarium comedere,facta tamen suppositione, qubd vitam suam prorogare velit, id om nino necessarium est. Notandum est 1. necessarium ex hypothesi esse adhuc in duplici differentia,aliud absolute mpliciter, ut ad vitam sustinendam manducare, aliud tantum fecundum quid, & ut loquuntur) ad melius esse, ut ad faciendum iter, equus, licet enim iter fieri sine equo possit, cum eo tamen commodius,facili isque confi
Notandum 3. scientias considerari posse in duplisci statu.perfecto scilicet, & imperfecto. Scientiae inflatuperfecto censentur, clim nihil desiderari potest quo ipsae perficiantur,ut Physic si quis
omnin eius conclusiones ita exploratas haberet, &cum tanta certitudine & euidentia teneret, ut de illis nullatenus dubitare posset. Imperfectin verb scientiarum status is dicitur esse. in quo nec omnes earum conclusiones percipiuntur, nec ea certitudine, & euidentia habentur, ut omnem dubitationem ab animis eiiciant, in quo starui
40쪽
diceretur Physica, si quaedam tantum eius consti1siones, & non omnes intelligerentur, vel cum tam exigua certitudine haberentur,ut posset adhuc de illarum veritate moueri dubitatio. His ita notatis certa sunt primδ ab incertis seligenda. Primum est, Logicam non esse simpliciter, & λ- Μ lute necessariam, sed tantum ex hypothesi, quod auiae scientiae in statu persecto comparari de ant. Ratio est clara, quia si quis ad alias scientias non contenderet,illi necessaria non ret Dialectica,quae in ipsas viam sternere debet.
Secundum est, ad scientias imperfecte consequen- das non esse absolute necessariam. Probatur experientia : multi ante inuentionem, vel potius rcparationem Logicae, nonnulla certo coqgnouerunt, tum ex Mathematicis,tumetiam ex aliis sciplinis,si non perse 2E,saltem imperfecte: igitur ad statum scientiarum Impersectum non omnIno ne
cellaria est Dialectica. Tertium, facta suppositione quδd aliae scientiae comparari debeant in statu perfecto, Logicam cssis perutilem. Probatur: ea disciplina ad scientias capessendas est perutilis quae sciendi modum rationemque tradit: atqui Logica ex pri dictis id ipsum prςstaingitur ad alias scienxias in statu periecto adducendas perutilis existimand* est. In hoc itaque tantum remanet dissicultas, an Logica reliquis icientiis inflatu perfecto consideratis ita sit neccslaria, ut in tanta perfectione sine ipsa obti
Iaucllus tractatu primo suae Logicae cap. 4. Iand nus primo Metaph.quaesta.cum plurib.aliis negatiuam partem propugnant.