장음표시 사용
231쪽
DE . ANIMORUM IMMORTiiciuntur: nam esse dissicilem nobis montem, a cidit, quia crura aequalia habemus, ideo caprea dc quaecunq3 longiores Posteriores anterioribus habent pedes,facilius per monites,quam per plana currunt hoc igitur nobis contingit casu, seu per alverius rei consequentiam,non natura ipsa. Praeterea quid agunt cali,cum nondum res ipsa sit,nam eiusmodi prouidentia est de futuris: an igitur iam uiae ipsae sunt,an nonc Si non, quomodo imprimunt in animam si sunt, ues in materiam impria munt, quia igitur est ectus nondum est, aut nondum imprimunt, quia nondum exactae sunt in materiainc cur igitur in animam, qUae est rem itus subiectum,celerius quam in materiam ipsam agere possuntc omitto quod praeteritorum nulla ratio poteric assignari, tum eorum, quae ut erunt, ad unguem uidetur,uesut de Calpurnia cum coi
fodi Caesarem in gremio suo uidit nocte, quam illius caedes secuta est. Sed non in gremio dices , at in senatu confossus est. Illud respondeas quae , quo iam pacto caedes coeae ostendi potucrit c de quanqua,sed came aegre,haec Opinio,ut Pleracp talia , quae falsis innittuntur principiis, defendi possit, lariorem tamen,nec tam longe expetitam h ius rei causam nunc subqciam. Primum, in omni re,quae fortunae subricitur aut naturae, homines
circa ingentia pericula, at ingentes spes seliciti admodum esse consueuerunt: illa quidem,ut si possint deuitani,haec ut celerius, ac tutius consequa tur.Ergo tunc minimis quibuscunqῖ rebus memtem adhibere solensiat* ideo multa quae casu conP ε ringunt
232쪽
II IERON. cARDANI LIB. tingunt, seu auguria seu somnia tanquam illorum
demonstrativa interpretantur, cum in caeteris tonporibus innumera talia non animaduertente praeterire soleant: hanc ob causam cum pestis saeuit ob multitudinem animos adhibentium ac momentium,& terroris magnitudinem, tum in cladi-hus magnis, aliquibus uera somnia, Sc auguria contingunt non secus diuinantibus, quam in se
quenti talorum iactu: sed si modo aliquid in his diuinum inest,id etiam ab animi nostri diuinitate
proficiscitur ille enim diuino coniunctus nec enim talia bobus,aut asinis insomnia futuri praesaga superueniunt,quod non Per somnum, ut homines, terreantur aut si terreantur, riuit & sine euentu id contingere solet ab eo illustratur, quod diuinum est, tum maxime, cum incipit a corpore s parari: habet autem aliam quandam uim separ tus ab ea, quam dum coniunctus est possidet: usrum de his in sine dicendum erit, dum problemata solvemus,quae eae hac pendent quaestione: nunc illud satis sit adiecissae,memoriam in uacuas mentes rerum,ac uerborum melius ingredi ob hoc, quod spiritus n5 sint imaginibus aliis occupati,sed qui ti, animam ad hoc unum sit intenta, uelut nuper a somno excitatis. Verum aliud ex dictis emergit. dubium, quomodo esse potest, ut anima in corde. collocata,principalior illius operatio,scilicet memoria,ratio,sensus Q in cerebro silc Peripatetici negat hoc:sed cum cor pro uita calidissimum esse oporteret , minime poterat spiritus animatos evicere, qui sensibili uirtuti inseruirent: ob id igitur cre
233쪽
tum cerebru est,at in eo diuersae partes. Qua obrem necessarium est dicere , spiritus qui ina ginationi inseruiunt, memoriae uel rationi aptos non esse , aliter laesa parte cerebri posteriore, non magis memoria caeteris partibus laederetur. Illud uero argumento esse debet, quod sensus omnes in corde fiant: quoniam inartificiosum est cerebrum, ac in homine magis, quam in belluis, ut optimc Vesalius animaduertit, Sc quod per somnum homo nec tam bene imaginatu cintelligit, memoratur,ut in uigilia,nullo autem modo sentit, quonianon transferuntur cerebro ad cor spiritus:hoc autem falsum est,neque enim iugulares uenae constrictae somnum prouocant, sed nerui reuertentes qui
sub illis positi sunt, δί quoniam corde male a
cto omnes operationes sensibiles perturbatur,tum etiam, quod aqua quae in uentriculis est, magis apta ad spiritum temperandum, quam ad operationes perficiendas uidetur. Qui uero Galenum sequi uoluerit,dicat,operationis principiti fieri quidem in cerebro, ob causam necessariam dictam aspiritibus, uerum ipsam animam in corde habitare,quae sentit,memoratur,ac intelligit: nec distantia obstat: nam dc apud Galenum sensus tactus in cerebro est, illius autem instrumentum ad pedes Usque extenditur,qui a cerebro plus distant,quam cerebrum a corde igitur hoc modo,uel illo anima
Ec intellectus se habent. Sed de anima quod patiam cu in materialis existat, nemo dubitare debet: intellectum autem incorruptibilem existente quomodo quis illum pati posse dicats' nanque ut doc
234쪽
himus, agens ipse intellcctus non eodem modo Irrhac uita & post morte se habet.Verum Ec in aeter nis mutationes sunt, Sc quaedam imperfectiones: nam Luna ipsa tenebras in ecclipsi patitur, δί maculam in se non obscuram uisu continet: videntur etiam in lacteo circulo partes coeli in aequales, qu quam optici ad multitudine stellarum ibi e&isten tium hoc reserant: sunt etiam stellae nebulosae, δίobscurar,ut ea inaequalitas in partibus ciusdem coeli manifesta sit. Igitur aeterna, si modo haec aeterna sunt, uarietatem suscipiunt, pati s possunt, uerum non sic alterari, ut ad corruptioncm uia sic haec alteratio talis ergo generis est, illuminari, uel non tu luminari in corporibus: in incorporeis intelligere, ac non intelligere. Ex his manifestum etiam est, critilla planta actu calida sit,animalia autem , m i- me sanguinea,calida sint: nam in plantis sensus noest,idco m non motus ullus,nec calor: omnis enim calor actu, qui ab internis procedit, a motu est, quoniam dissolueretur sic mixtum, animalia in tum in se contincnt,ideor9 calida sunt:S quae calidiora,sensus acutioris frigidiora,haebctioris.Hunc aUsem calorcm, hoc motus principium, coelesti uirtute contineri necessse erat,quod anima dicitur sensibilis. At quae ex his sanguine caren cum a nobis ranguntur,propter paucitatem caloris, frigida tuis dicantur. Simile quoddam in plantis accidit Omnibus,arboribus,fruticibus,hcrbis ut uiridia habeat folia,ssores autem,ct iactus,ac cortices no sic: nam folia mediocri calore gignuntur,humida materia, ac terrea aequaliter mixtis. Sol insuper in ea agit
Quamobrem quod inter album de nigrum aequa-
235쪽
DE ANIMORUM IMMORT. x3stiter est positum,uiride est. at rubeum maiori induget calore nam quae uiridia sunt,ubi magis inaruerint sanguinei coloris fiunt: foliorum autem substantia,ut dixi,aquea,ac terrea tala autem cum soli ponitur,nigru primd,inae uiride ei ficitur,quo in aquarum putrecentium eXemplo pater, primὰ enim nigrae,ut Arii totele, inquit,posc inrides evadunt in summa superficie. Virent autem semper folia,quoniam omne indeficiens litimidum cum a Perpetuo corrumpitur calore uiride struatur, nec sanguineae uideri queunt, nisi uel terra pertum tae,uel humido deficiente. Arborum autem flores pleruque albi : nam tenuissima substantia,& concocto iam succo prodeunt ab aere igitur dealbantur, nisi proprium ex concoctione colorem susceperint. Fructus autem ante maturitatem uirides Scipsi existentes,indicant colore concoctione acquiri, nec uero corrupi,aut degenerare tam facile in alio nos colores possunt,quod eoru humidum copiosum sit,ac iam in arboris stolonibus truncoiu concoctum,horum utriique ibins detii, concoctio u λ ab anima, uel animae instrumento. Folia quasi superfluitates plantaru sunt.Corticibus aute terrea
magis subistia ac densior inest.ob id ferruginei interius,exterius ob Solis N aeris uim quasi cineres.
Hsc igitur de animaranimaris p dubitasse sui sciat. ri totelis de animorum immodi talitate visio. ARistoteles autem in his ut in caeteris, multa adinvenit pulchra: at de animae successu ad
236쪽
α36 HIERON. c ARDANI LIB. Idubitasse plerique putant,ctam nec mortalem, nec unam, nec infinitas admittere iuxta sua princiis pia posset. Mihi uero haud dubium est, illum hac causa numerum finitum animorum statuisse in
corpora redeuntium. iuxta poetae ententiam diacentis,
Rufus incipiant in corpora uelle reuerti. Atque quod hoc necessarium sit existimare, argumento a diuisione sumpto, satis manifestum est. Quinetiam cum Pythagoram dc Platonem hoc dixisse uideret, belluas hominibus commiscentes, illos tantum de belluis coarguit, fabulas primo de Ani ob id Pythagoricas dicens: animam enim eandesnma. CV- - ceu fabrilem artem in his,quae tractat aliam, atque aliam Operationem pro belluarum natura setare impossibile existimat: inde ortus error non Ieuis, quasi transmigrationem fabulosam arguerit, non autem animarum humanarum ac belluinarii unitatem inquit enim,
237쪽
DE ANIMORUM INMORT. αψno deteramnant,quemadmodum fieri posit iuxta Pγtbu-goricas fabulas, ut quaelibet anima in quodlibet corpus ingredi posit: videtur enim proprium unum quodq; habere species,ac βrmam inale enim dicunt,ueluti si quis
in tibias artem abrilem ingredi dicat , oportet enim a
tem instrumentis ut animam vera corpore. . Haud dubium opinor, hanc illum transmutationem non reprehendere,Uerum corporum dissimilitudinemi atq ideo etiam Averroes nobiscum sentit, quod multo magis, si aliter interpretemur, cum illius, quam cum nostra opinione repugnet. Ergo quid Aristotelem retinuit,qui minima quo
que antiquorum errata redarguendo prosequebatur, ne Sc alteram opinionis partem a Pythagora, Ec Platone adeo celebratam,Sc in omnium ore exi .
stentem reprehenderet: nisi quod Sc ipse idem ratione superius adducta sentiretc Illud uero tam aperte significat tertio de Anima illis uerbis, Non Cye aure recordamur,quia hoc quidem expers est affectiis, intellectus uero patiens extinguitur, Ec sine hoc nihil intelligit. Si enim ut diximus perit, cur
quaerit, an reminiscamurc si autem manet, cur de agente no quaerisitam etapertem affectus pronunticiet,nos uerὼ recordari negare An non ad idem refertur,nd recordari,S affectus esse expertem os 'igitur censet intellectum agente esse,aut m agente, Ec patiente mixtum quoddam. Si uerὰ unum in tellectum censuit, cur non potius, quod in promoptu erat,addubitauit scilice cur unus alterius non
habet sciEtiam: neque enim hoc alibi quaesiuit,qui sciam. At si no reuertitur in corpora, manet tamen intelle
238쪽
intellectus,quis novit,an rcminiscatur post morte, neqr enim ratio illa demonstratio est: nam laquam notii hoc supponit: interrogat enim hiclut in prorihlimatibus, cur non reminiscitur seu recordatur nunc enim parum ad negocium refert, Uno uel aDtero uerbo utamur,quasi id manifestu supponens, nos post mortem non recordari. At confiigiunt, quoniam nemo affines, uel amicos inuisit, inuiserent autem si recordaretur. Sed cur hoc aut enim Per uigiliam aliquid agentes,hoc autem intelleetiit puro non licet omni enim substantia corporea caret aut per somnia,& spectra hoc autem cum multis contingar,quamuis non ob mortuos,ranquam
falsum Aristoteles eraesupponere iure non potuit.. Illud autem optime congruit, chir cum in corpus dentio reuertamur, praecedentis Uitae haud reco
damur tamen,quod Ec multi aduersus Pythagoricos dubitare consucuerunt Respondet pulchre,n que propter agentem, quia huic pati non conus Dii ,memoria aute in patiendo constat:neque pro-Prer patientem , quia ille corruptus est: quare nec merito sui, nec merito agentis, quia sine patiente nihil agens intelligit,no recordatur. Sed dicere potes, an non adest post nouum ortum alter patiens
intellectus Certe sic: sed agens dicit nihil intelliis
git sine patiente illa autem : quae in alia peregimus ii ita, i patiente intellectu illo cognoscebatur,non ab hoc, ideoq; illorum obliuiscitur: uoluit tamen . Ec per haec uerba,ut intelligeremus,posie etiam nodenuo ingredi in corpora sed in unum mire de ad
unum,ut opinio Plotini erat: sic tamen ut cssent diuersii
239쪽
DE ANIMORUM IMMORT. α3'Mersa in numero, M unum in principio, εί essentia sicut partes lucis in Sole, quae numero divcrsae' sunt,ita quod una non est alia habent tamen idem Principium, Sc candem essentiam. Quia ergo solae hae duae opiniones uerae esse poterant,per haec Verba utraque declarauit,es e posse, sed tamen ei quae dicerei,denud animas in corpora reuertianagis assentiri.
Accedit, qudd ille huius fuit opinionis, ut in
Politicis apparet, quod ciuilis ratio ciuitatum in idem post multa secula rediret: idem de omnioni-hus censet in metaphysicis, hoc non alio magis fundamento credendum est,quam quddiidem homines reuertantur. Inde etiam Pomponatius in secundo, Ec in prooemio quinto, de Fato confitetur hanc opinionem solam immortalitate animi tueri posse apud philosophos.Sed haec satis de hoc nuc, reliquum est, ut rationem dubitationis superioris
Ergo propter hoc dubitauit merites Philos Phus. Omnia quae in anima sunt hominis, aut in
intelle tu,aut in mortali anima sunt: hoc nemo ne gare potest. Horum uero, ut iam dictum est, accudentium Sc .rmae substantiae solum subiectum esse possiunt agat materialis intellectus, seu praeparatio ipsa animae,agat patiens , seu qui recipit is
mas, agat memoria,agat intellectus potentiae,tandem omnia ad intellectum agentem, uel animam reduci necessarium erat. At non consentaneum Uidetur,cti m omnia ad alterum duorum reducatur,
maxime autem sensibilia ad mortalem animam,
240쪽
α o HIERON. CARDANI LIB. intelligibilia ad intellectum, ut mortali sublata anima nania funditus interirent: maxime autem remanere duo Verisimile erat, memoriam quod in substantia maneat, unumquodque enim uidetur Uiuens, ac sentiens quodam memoriae genere pollere: nam uix in herbis memoriam quandam, seu consuetudinem sustuleris, cum multa illarum g nera Sc tempore costituto,iu eodem foliorum nimmero,& totidem neruis,atque uenuliS germinent, intellectum quod propria uideretur illius oper tio. At contra uidebatur in rerum successibus: apparebat enim illum tanquam tabulam nudam essedum homo nascitur, nec recordari .Praeterit rum, Ut aiebat Plato. Hac igitur causa subiecit, utriusque rationem simul,ut dixi, declarans, ait rum illorum duorum fore necessarium,& cui magis ex illis duabus opinionibus esset adhaerendum: sublato enim infinito, non aliter certo numero animorum perpetuae, ac sempiternae hominum se cessioni, infinitom illorum numero satisfaciemus, quam si cundem animum infinitis reciprocationiabus in corpora reuerti concesserimus atque id etiaexemplo Orbium coelestium, nam Sc hi cum curaesum suum peregerint paucis annis, uel diebus, denuo ad initium reuertuntur, aeternitati aeui br Dibus temporum spaciis satisfacientes, nec tamen
idem in diuiduum reuerti uult,ut ille dicebat, . tque iteru ad Troia magnus mittetur Achilles. Sed additione corporis noua, alium, atq; alium