장음표시 사용
41쪽
ad oculum intus delatis: nam iam facti debiles tamhreui interuallo non possent fortiores essici,sed potius iuxta rem ipsam apponi deberent perspicilia, quippe quae radium eae initio a re prodeuntem, Ualidiore efficerent cum tamen cotra eueniat,nam proximi oculis ualidos suscipientes radios ob propinquitatem quadam ratione adaugent, ut uirtus illorii diu possit perdurare. Sed nec argumentum uitreae fenestrae quicquam prodesse Aristotelis opinioni debet, sed obesse potius: cum tota terra, quae radiis obiicitur, omnibus coloribus debeat esse permixta,nullo colore alium superante, cum ad uisionem hoc modo causanda, omnes colores ad singula puncta deferri necessariu esset. Sed haec praeter intentum: illud sussiciat intellexisse, Galeistium,Platonem secutum, uoluisse uisione ab oculis per radios supra res visas immissos fieri,atq; ob id anima qus in cerebro est,statuisse uel aethereum
corpus,uel incorpoream,aethereo tamen utentem
corpore illo. Quid igitur admirabilius est, anima esse corpus,an incorpoream existentem mortalem esse At uero clam concesserimus, illam esse incor-Poream,atq; aethereo corpore alligari corruptibili corpori,non ne hoc Plane est immortalem illam fateric melius igitur est, ac ad mentem illius dicere, eam corpoream,sed lucidissimo corpore constam rem,quale aethereum est nam si hoc quintum cor pus est, omnino uel sic immortalis est anima. Num igitur inter elementa aliquid adeo lucidum est,& clarum, ut ad haec sufficiat c Certe non: aut quid attinebat aethereu dicere corpus, si elemetare uoluerat
42쪽
uoluerat intestigic an ei uiro uerba deerat Quod si
elemetare corpus mistimauit,haud dubie cerebro erat coextensum. quorsum igitur attinuis addere, quod toti cerebro hoc corpus coextenderetur sed Ec inter elementa, quod nam adeo ualidarum ui rium est,ut ex terra lucem usty in coelum emittere Possitcnanq; nec ignis,nec aqua hoc facere queu Praesertim tam minima mittentia, necp in plurifariam mixto, tam sincerit usqua intrentes elementi
quare necesse est coelestem eam esse animae substantiam, nisi de praeter coelum 5c elementa aliud compus diuersum,natural simplex statuatur. Sed δίsi corporea erit anima, quis inquam illa mouebit, O m nihil se ipsum mouere possit c nec etiam illud οἱον, ad negationem referri debet,sed ut partem exprimat: nan uel sic non fulgidum corpus esset anima, cum proculdubio apud Galenum nephas isit, negare animam talem non esse: palam igitur quo Orest, expressionis gratia, no ad similitudine dictum est: Quare aetherea est anima apud Gai num,ut uel non fidedum sit Galenosum animam corpus dixerit esse uel omnino si ei credamus, uescorpoream essc dicamus, immortalem tamen fateri cogamur. Est etiam illud in homine mi- ii tirum, qui cum decimo de Usu partium fateatur sed Deo monitum, ut de oculis conscriberet: tum aliὰs etiam ad medicinae studium impulsum,ac sanitati restitutum, oraculo per somnium accepto, cur non apertὸ protulerit animi immortalitatem siquidem turpe Deo est,cum mortali habere commercium,si nihil commune utrisq; sit. At uerd exic stiman
43쪽
O HIERON. CARDANI LIB. stimandum est illum proculdubio immortalem,
sed non incorpoream existimasse illam: nam cum in prima illius autoritate dubitare uisus sit, nihil difficile uidetur, si quintum est corpus, illud potius a reliquis deseri, qua m deserere. Verum nitiatur,ut eae sequentibus apparet, uerbis ostendere, illam minime esse incorpoream:quod an iaciat, il- Iis relinquo Sed tamen Sc hoc subincisi τολμῶ λεrGp αυπς, άς di παρ ειδας σωι ut ποῦ
Hoc ni: Audeo dicere hoc,quod non omius corporis species apta est suscipere rationalem animam. Sed cum etiam contra illam iterum inuehatur, hoc tamen seruat, ut illam non incorpoream esse ostendat. In v.etiam stiper sextum Epidemiorum Hippocratis c5m. v. dicebat: Nem animae substantiam me firmiter scire persuadeo. At postmodum,quasi sibi inconstans paucis uerbis interpotatis,ait: Illud praeterea persuasum habeo, spiritum
in cerebri cauis positum primum esse animae instrumentum, quem etiam ut animae potiuSsubstantiam esse dicerem, mihi erat animus. Sive
autem tota cerebri natura eX quatuor element
rum temperamento ad eam substantiam,vel proprietatem redacta sit, per quam sensus, moruso uoluntarη in animali primus opifex habeatur, , Ec memoriae scilicet,d intelligentiae siue alia quodam incorporea uis cerebro indita fuerit, δί m rientibus animalibus recedat, nullam hac de re firmam rationem habeo. Haec ilIe, non minus
Perplexe , quam callide . Caeterum illud etiam haud
44쪽
DE ANIMORUM IMMORThaud magnifaciendum puto, quod Galenus in
hoc statuat,cum proprium opuS, cui tituluS erat, de Anims partibus,ac potet's,quod ad hanc rem Pertineret,interierit. Ipse etiam Epicureus erat: indicant illius philosophiae Galenum fuisse studiosum
Iibri multiplices,tum tres maxime, in quibus placita illorum comprobat. Mirum igitur est,cur uesin hoc solo proposito non adeo costanter illum sequutus sit,sed aetheream pronutiarit animam: Uerum absurdiora, dum illum sectatur, ac philosopho indigna profert, cum in libro eodem, eae quo penὸ omnia haec sumpsimus,cui titulus est, Animi morra corporis temperaturam sequi, dicat, stellas ob id esse prudentes,quod sint siccissimae: talesq3 etiam esse homines, qui ea constent temperatura. Quis unquam audiuit stellas esse siccas inde, quis illas esse prudcntes,uel deliras,quae nihil intestigat, sed coeli,in quo sunt,motu circunferantur Deinde, quis dicat hominis animam, ius corpus lit humidissimum,siccam fore, atque ob id esse prudelem Piget haec narrare: sed quis non uidet,immensum amorem artis illum in hanc traxisse opinionem,ut no solum ualetudo,uires,isc uita,sed 3c mores modicinae subiicerentur:& nisi ueritas, quae omnium ualidissima res est,uel inuito extorsisset,quod aniamam aetheream fateretur , iam in illius interitum apertὰ inclinasset. Veraim dc hoc modo cum Epicuro coelestem existetem,interituram tamen sentit. Nam Epicurus cum omnia corpusculis constare
affirmet, etia sydera, Ec stellas ad interitum uocat: nobis sat sit, animam fore coelestem ,si modo cum c I hoc
45쪽
hoc etiam interitura sit,sias uidebimus. Seu Igitur Galenti relinquamus, siue amplectamur, negotiude animi interitu satis explicatum est.Nam uel orimnino illi nullam adhibebimus merito fidem, Vel nolentibus adhibere, ea confiteri illii ostensum est, Per quae proculdubio, ni omnis philosophia periri
patetica,uel academica corruat, immortalem aritimam rationalem fateri necelli sit: quamobrem eo relicto ad Platonem ueniamus.
Rationes Aaronis pro animae immortalitate. HIc quidem, tam multa multis in Iocis pro
animi immortalitate conscripsisset, haec a gumeta existimauit ad propositum ostendendum ualidissima. Primum ratio ipsa,qua unum ab ala ro differt,dc si unum in resiquum trasmutari pos. sit,inuariabilis permanet nam si paries candore auhus sit, δί si paries possit denigrari, candor tamen in nigredinem minime potest transire. At uero uiatae ratio in homine est anima: uiuimus enim propter animam,anima igitur in mortem transire neri quie, etsi quod per illa uiuit, mori possit: Immo talis igitur est anima. Vt igitur trini ratio in qu terni rationem nuquam transire potest, neque par esse,etsi tria in quatuor possint evadere: sic anima, quae author est uitae, morti subiici nuquam pol rit. EX quo patet, Proclum atq3 alios eaepositores, qui Platonem de anima tantum persectorum animalium,non muscarum Sc uermium illum intelligere putant,longe falli:cum lisc ratio non solum ad imperiecta animali uerum ad platarum omno genus
46쪽
genus,& generaliter ad quodcunque, quod uiuit,
extendatur. Constat autem ratio ipsa ex transstu contrariae causae in contrariam: nam mors uitae contraria est.
Secunda eius ratio, Digniora, δύ undequaque v. magis absoluta,sunt etiam diuturniora, nanque ratia videmus esse coelestiarat uero anima dignior est corpore,naque primo illi imperat,nec in perpetuo est fluxu,ut corpus: proxima etia immortalibus,. Minuariabilis est igitur corpore diuturnior. At cadauer a morte etia per aliquot superest dies,et si seruetur Aegyptiora more ad multos perdurat annos: Anima igitur coelestibus similior corporibus, splendore,cognitione,firmitate,substantia,i mo te diuturnius uiuet: ipsim cadaueri merito erit su-Perstes.Palam autem est rationem de omni anima concludere,etsi praecipue de rationali.
Tertia in hoc consistit si quis recte interrogatus .
de iis,quae iam noueri sed oblitus fuerit,etiam re- die respondet ad ea quoniam quae obliuioni mandauerat,ad memoriam reuocat. Nam si quis de cane te roget tuo,quem alias amiseris,nuenne proculdubio illi enarrare poteris δc formam, de mores, Ec magnitudinem:at de alio cane,quem non noueris,hoc efficere non queas: at rerum, quae discuntur, per solam rectam interrogatione assensus fit: ut quod rotu maius parte si Sc quod quae aequalia uni sint,& inter se etiam sint aequalia: non sic sensibilium,& nouorum hominu,nisi sensu eas Pere Peris, habetur cognitio. Quamobrem Scire ipsum est reminisci: est autem Reminiscenua eorum, qu M.t alias
47쪽
44 HIERO N. CARDA NI LIB. alias didicerimus. Anima igitur antequam in m pus ingressa si multa peridicit quare ante ingres
sum fuit,eκ mortuis. uenit in uitam: rursus aiata necessariu est, ut ex uita in mortuos demigret, aliter numerus ille animorum deficeret. Apparet autem hanc rationem de anima tenere eorum durita Nat animalium,quae memoria Praedita sunt qMiri- etiam defendi posset,solis hominibus conuenire. vii. Alia etiam ratio illius talis est: Circuitus in re bus cunctis apparetr& quae solum recta seruntur, nec regredi solent, finem inuenitit: at ex Uita mors fit,ac uitae interitus succedit igitur Sc uicissim contra , morti denuo uita succedet: Vim ex uiuis actmortuos transitus per mortem fiet, sic ex mortuis . ad uiuos per gcnerationem transitus erit: mortui igitur sunt,δί inferi: nam duaru mutationii unus est saltem terminus,ex quod ut igitur in morientihus uiuetes iam praefuertit,sic in nascentibus moetuos praecessisse necessariu erit. Palam uero Sc hae ad uniuersa quae uiuunt corpora etatendi ratione, contrariis autem terminis innititur. viii. RursuS, sempiterna est Veritas,et scientia utrum autem in anima est:immortalis igitur anima nam secus cum illa corrumpetur utrunque horum: nec ullo modo probabile est,res natura aeternas in corruptibili subiccto sedem habere. Haec ratio aut homini soli, uel perfectis tantum compctit animantiae hus nam Sc apud Platonem,quauis obscuriorem, helluae tamen absolutae naturae scientiam habent.
ix. Quod movet seipsum,est immortale: anima s
48쪽
HIERON. CARDANI LIB. Iipsam mouet,immortalis igitur est: nam animam seipsam mouere palam est: at uero quod seipsummouet, quia nunquam se deserit, nunquam cisistmoueri hoc igitur principium est,non solum sibi, sed caeteris,quae ab ipso mouentur, motuS: quare anima principium est. At principium sine ortu est, cum potius aliorum sit initium, dc origo: anima
igitur non oritur, quare nec interire potest: nam si interiret, re non Oriretur, necesse tandem esset il- Iarum numeru ad finem peruenire: meplo etiam immortalium rerum Solis,de Lunae ac stellarum pate quod semper mouetur nullam interitus motam subire,haec omnibus ratio uiuentibus conuenit.Qtiam quidem Cicero in Tusculanis quaesti nibus tanquam subtilem dc acutam admiratur, laudat, tollit 3. Habet M argumentum ex moralibus, si anima X. deficere possit,uitium utile, 6c prodesse poterit, Scuirtus damnosa erit, nocere. posset: Hoc autem cum esse non queat, quod alterum per se bonum, reliquum per se malum, at ideo in contrariam
naturam transire non possit, candor enim denigrare, Sc lux tenebras offundere minimὸ potest: Relinquitur,animam immortalem esse: nam si anima non supersi palam est haec omnia in promptu esse: haeccp ratio , ut reliquae,ad animalia sensibus omnibus absoluta pertinere potest,quanquam iuxta Aristotelem ad homines solos contrahatur. Est etiam illud plane apud illum immortalit, XI.
tis animae argumentum, quod operationem h
heat seorsum a corpore: ipsa uero quas cum cor-POre
49쪽
Pore comunes habet,proprias magis sibi habeat, uelut angere,nutrire , sentire: at si ita est, corpore tanquam uehiculo , atq; instrumento utitur: quo pereunte, ipsa non solum manchit, sed tanquam uinculis Ec carcere liberata illustrius intelligit, at cognoscit atq; idem uidetur etiam belluis commune: ea quo Patet animam ab initio ortus nobis asisistere,imo illius causam esse quare debuit Alexander Aphrodiseus, illam post nobis accedere intesta ligendi potestatem,iam natis nec simul cum ortu, quemadmodum ambulandi facultatem,lc si tune ambulare non possimus,aduersus Platonε ostendere,ium Praesertim,cum harum duarum potestatum nec originem demonstrauerit,nec disserentiae rationem: nam sic plane ostendisset, nostrum nihil a morte superesse. Sed iam Platonis rationes excutiamus Vivere corpori est propter animam, igitur anima mori non potest.Dico illam, quod a corpore profluat, non interire, nisi illius interitu: non tamen potest anima mori per se, nec corpus Propter animam. De trini ratione ratio similitudinis claudicat, quia trini ratio haec potest desinere, quamuis non possit permutari in quaterni rationem: at anima in mortem trasmutari non potest, sed bene' desinere:
at uero cum dicimus,quod uita morti est contraria,fatemur,una ergo alteri succedet, non ne etiam
trini rationi quaterni ratio succedere potest,priore corrupta at trini ratio nunquam paris subibit rationem: fateor,uerum anima no a morte corrum-
Pitur,sed a mortis causis,qui causis uitae aduersantur
50쪽
47' E ANIMORUM INMORT.tur.Qudd uero digniora sint diuturniora uilioritatius,n5 est veru in his,quae diuersa sunt specie,nec quae se habent,ut materia, dc formae aliter formae artificum manerent corruptis subiectis, cum laesinen accidat oppositum: item materia prima aetemma,corruptibiles autem simplicium, δύ mistorum formae nobiliores. Ad tertium, Scire non est reminisci:nam aliqui Solis Sc Lunae reminisceretur,quoniam Sc illa aliquando uidissent, cum aeterna sint: at eae caecis diagnoscimus,quod nunquam alias solem cognou Tincut igitur in oculo aliquod lumen est ingenitu, ut uidere possit, sic assensus ad principia animo inditus naturae priuilegio,aliter intelligere non pCLset reliqua. Ad quartum, Eadem ratio doceret ex caecitate in uisum fieri regressum.alia igitur succedunt,non Per regressium:& non est necesse eosdem esse terminos in numero motuum contrariorum in specie:
nam sufficit quod unus sit a Mrma ad priuationε,
alter a priuatione ad Brma aliter sequeretur,quod idem lapis etiam numero rediret, Sc daretur etiam Iapidis anima post ipsius corruptionem. Ad quintu,Radii solis aeterni sunt natura sua: nam in coelo non corrumpuntur,desinunt in aere, corrupti corruptione subie nec cst inconueniens quod res natura sua aeterna sit in subiecto corruptibili, sicut species solis in oculo equi: nec ualet, cognoscit rem aeternam:igitur cognoscens aeternum
eaenisi comprehenderet perfecte,ut in ex emplo Iis docuimus,