장음표시 사용
351쪽
inae institutioni Matrimonii: quoniam Genes. r. habetur, M a scutiam cs minam fecit eos: aliquo modo etiam est contra testem naturae non absolute , quia de ea Mon possct fieti vita dispensatio nain in primo Matrimonio traditur maritus uxori, 3c contra legem naturae. videtur e sic , quod res uni tradita tradatur adhuc alteri. Licet tamen Polygamia sit illicita , nihilominus ex dispensatione Dei concessa est 3 non quidem ante diluuium, sed post . Non ante diluuiam ἶ quia eo tem- Fore solus Lamech habuit duas uxores, Genes. q. qui odihoc reprehendi tui vi adultet 1 Nicolao Papa. Post diluuium plures sanctissimi viii plures habuerunt v κο-Xes, v pGre. Abraham, Iacob Elcana, David, re alii illi autem vixissent in pespe tuo concubinatu, si cx cli GPensatione diuica Polygamia illis non licuisset. Nec
aefert, quod illae uxores concubinae dicari iuret concu-hina enim dc uxor usurpabaatur pro eodem : oc in hoc solum stabat distinctio , quod illa, qua dicebatur uxor, sum batur simul in coniugium, te in administrationem familiae: siectat sata in Domo Abrahae, sic Lia,Sc Rachel in domo Iacob t concubinae autem diccbantur il-Iae, quae erant ianitam assumptae in ordine ad genes xionem . porro, in lege gratiae reductum est Matrimo-anium ad primam sui institutionem, idest . ad unicam uxorem . ubi animaduertendum, quod lichi fuerit in veteri lege licitum viro habere plures uxores, nusqua tame n habcit eadem uxor plures viros ,
ctibus eius : unde postquam diximus, quod sa
eramentum Matrimonii conferat gratiam habitua Iem illis , qui obicem non ponunt, sicut de gratiam actualem seu Sacramcntalem, quae consistit in auxiliis.
qnibusdam achia alibus a Deo collatis pro loco &tempore , ut onera Martimonii portentur et postquam etiam asseruimue , hoc sacramentum inter fideles contiacium lcgitime , di ab illis consummatum , produceret:ndissolubilitatem e nobis dicendum remanet
de honii ipsius Matii monii; si praenotauerimus, quod ad erat iam habitualem per hoc Saeramentum recipiendam non icquiritur, ut tollatur obez peccati morta
352쪽
iis per eonfessionem , nulla enim lex hoc praeeipit, se a
ad hoe lassicit contritio, vel vera , vel existimata et si enim sit vera, peccatum tollit, &pro tunc confessi γnon est necessatia necessitate me dij, nce praecepti: si vero est tantum existimata , contrahens vi Sacramenti de attrito sit contritus.
TRia communiter assignantur bona Matrimonii; nempe donum saeta menti consistens in cha&-in dissolubitate , de . qua egimus t bonum Fidei,bonum denique Protis . De istis supcrest loquendum .
Ad fidem coniungalem tria exiguntur, Ptimo , vel pol si simul cohabitent , di administrent familia in cum hoc ordine , ut viro subdita sit mulier in tali administratio ne ; & vit teneatur praestare uxori,& fami
I iae alimenta,& alia necessaria . Ex illa ratione tenetur uxor sequi habitationem viri, nisi in hoc pateret ut graue incommodum , ut si ad bellum proficisceretur . Secundo , alter alteri debitum reddat s. Corinth 7. Uxori vir debitum reddat , similiter uxor viro : dc ad hoc tenentur ex iustitia: nam uterque coniux contra hendo tradit alicti potcstatem sui corporis , I. Cor.
. Mulierfui corporis potestatem non habet, sed vir ; similiter autem vir sui corporis potestatem non habet , sed mulier. Coniux ergo, qui nc garet dc bitum coniugi petenti siue tacite, siue ex picise , iret contra iustitiam et Petere au em tacite censet ut mulicr , quando vir cognoscit in ea voluntatem petendi, quam prae verecun-clia non explicat, Tertio, requiritur ad fidem conia-gale ira , ut coniux vivente coniuge cum alia persona non contra nat: esset enim adulterium. Rom. . Vitiente viro. , vocabitur adultera , si fuerint cum alio viro rvnde ut altera partium ad alias nuptias coci uolet, de-
hct haberi certum testimonium demo te suae partis , nec qii a natam libet te mi us absentiae ad hoc sussicit. Licet ad fidem coniugalem eo liabitatio requiram tur , impedisi iam eri potest per diuortium , in hoc di-1tinctum a repudi in quo fiebat solutio Matrimonii quoad vinculam, quod in diuortio fit tantum solutio quoad illorum lc cohabitationcm t fieri autem potest quoad thorum, propria aut horitate ; sed quo ad habi-
allonem , t an iam authoritate Ecclesiae, cap. Porra, de
353쪽
ae diuolt. potest diuortium fieri ex plaribus ea utis re manente vine uto ; scilicet ob in ei essum virtusquTpattis in religionem, ob adulterium, haeresim, pcrdi ros mores , oenique ob serumam , & motbum contagio sum . Ista tamen impediunt , quominus ζossii se palari a coniugo propter adulterium 3 si adulterium sine crimine sit, ut quando mulier entiam, vel alium virum cognoscit,quem credit scium os iugem: si uterque coniux teneatur eodem Cr ImIne et si coniux sit coniugi adulterandi causa . si denique post adulterium unus cum alio rem habueIH. .' piuti similitet coniue es dispensant adendo, quae prolixins retexere non intendo, tum quinhoe meae menii repugnat, tum quia haec omnia drafacili haberi fossunt a Canon istis p dieam tamen ir secuentibus ea fibus posse a se . Plinio , quando coniux petit benevole . non intende conrugem adstrincere ad hoc , sicut quando ζmieus petit remis bi debitam ab amico,
gelium commisit, coniux innocens pol est ali, negat debilum. Tertio, excusatur a peccato, qui ra oneaeat, vel qui petitus diffect iedditionem tempus, es hoe ob paruitatem materiae, mulum incontinentiae ; Pro tunc essate obliga inodebrii. Quarib, quando una paritum siccuentius petit , quam par sit, dcbet enim i
ta dis citu, id Demque ob sutorem , morbum
ontagiosum, dc metum mortis in partu , xationabilem e non vero quando Miltiplicatio , nisi coniuges mutuo consensu sin: tacu lo incontinentiae cedant iuri suo , Ion habent, vade filios alant et tunc enim unum Posse alteri debitum negare sentiunt Doctores.
354쪽
in terris, ubi dominatui temporaliter , sed per totam Eeelesia me quia talis potestas circa res matrimonialca ablata est Priticipibus temporalibus in iure ea no mco .ec reseruata est Ecclesiael, ut patet ex Cone Trid. sesca . can. 2. excepta cauta dotis & mata imonii infide- Iium , de quibus contractibus pnssunt cognoscere Principes saecula rear Ralio, quare talis pote9as te seruata est Ecclesiae, est, quia Matrimonium non est tantum contractus cimiis .. sed Sacramentum Si res spiritualisi, quae debet iudieari ab Ecclesia Quantum e go ad principes fideles, praecise sta uere possam impedimenta ad Matii monium , ut eat contractus ciuilis:
sed illa potesta, ab eis sublata est , Ac tantum illis re servata causa dotis de Matrimonii infidelium di haereticorum . quod non habet rationem faciamenti , sed contra aus ei uilis . Quantum ad principes infidcles , Possunt statuere impedimenta a tum quoad subditos infiactes , rei pectu quorum Matrimonium est tantum contractus civilis, tum quoad fideles, later quos Ma trimonium non est ver E sacramentum , nisi sit verEContractus ciuilis. r nori esset autem leo imus contra'
chus ei uilis, si leges ciuiles iuste, quae cedunt in rei puri volitarem, , i ilum prohibere at Porro Iudaei notria Possunt talia impedimenta conderer quia nee habent te inpubi nec princ peni egi imum, nec Putant uti Ieg bus ceremonialibus Molateis . quia ab togatae sunt. Constat ergo. Ecclesiam possessa ruere im 'edimenta ad Matrimo alam, ac multa rcueta tondidisse,quorum aliqua impediunt, tre fiat . factum tamen non dirimunt: alia vero faciendum impediunt, dirimunt-
ue factum , soni autem quinque Decialiter, quae
aciendum Matrimonium impidi uni , quorum priarium est tempas prohibitum ab Ecclesia r v nde pecca-xecit ni ortaliter qM. primo die Aduenius usque a adiem Epiphaniae , N a fetia quarta Cinetum usque ad octauam Paschae inclusue contraherente hoc en In
s ibi prohibentur tantum solemnitates nuptiarunita eme illas imilli tun rut be ncdictici coniugum ii EceIesia de traductio sponsae, non tamen cotis uuam et io Matrimonii, Poteii dispensare ordinatius, ut sine solemnitatibus fiat. Secundum inipedimentur L
est interdictura,seu proh bilio , ut quando Episcopus vel Parochus , vel iudex iuste prohibent, ne una pcrsona cum alia conti hant, vel hoc temporciam tuo.Ter
355쪽
tium est dolum castitatis, aut ingrediendae reli gionis , aut suscipiendi Ordinos sacros , aut non nubendri prccat enim, qui facit contra volum in re graui. Quartum petitur ex sponsalibus celebratis cum alia persona. Quinium denique est crimen o multa autem crimina Matrimonium impediunt, quae videri possunt apud Bona cinam . Haec quinque impedimenta duobus his verisibus continentur. Tempora, Mandatum , Votum, Sponsalia , Crimen .δmpediunt feri, permittunt facta teneri. Quantum ad impedimenta dirimentia, fuerunt semper duodecim expressa in versibus sequentibus , quibus duo adiunxit Concit.Triden. impedit enim , quominus Mattimonium clandestinum sit legitimum , , scut & illud ,quod con: rahitur inter raptorem, & r
Ptam ; quam diti manet in potestate raptoris . . Error, conditio, votum, cognatio, crimen , Cultus, disparitar. vis. ordo, tigrimen. honestar r
Haec facienda vetant connubia ,facta retractant .
CONCLUSIO.ERor ea de re potest vel in substantiam pellanae, ut
qua ndo quis credens ducere Annam , ducit Maxiam :& tunc inualidum est Matrimonium, tuto etiam naturali : contrahens enim non consentit cum illa Persona : unde non valeret apud infideles . Hoc intel- 1 igitur , etiamsi crior osset concomitans, ut quando quis ducit Annam, putans ducere Mariam , quam a ancn duceret, si cognosceret illam; quia non consentit actu circa illam : & eonsensus actualis requiritur . Vel potcst error esse circa qualitatem personae , Vt quando aliquis ducit Mariam quam putat diuitem , Tormosam, nobilem talis non est ;.Matrimonium est validum , nisi talis qualitas apponatur per modum conditionis , vel transeat in errorem personae . Raraone primi, si quis dicat , duco te in uxorem, situs es nobilis, & non sit reuera , Matrimonium nullum est rdesectus enim conditionis, sine uua non factus fuisset' contractus, inualidat contractum . Ratione lacundi , non valcret Matrimonium , si Maria sponsat et Petrum se fingcmena esse filium regis Galliae , in quem: lla consentit sicut in filium regis , qO reuera talis non est ἔ tunc enim error censetur vertari circa determina
356쪽
natam personam; valet et au em si contrahet et cum
ycv o, qui se fingit esse filium regis simplici et: conseniit enim in determinatam personam, quam praeten tem dueit; & et ror ta nilim cadit supra qualitatem. Conditio est secundum impedimentum Matrimonii, sumitur autem conditio non lath , de ea enim loquuti fuimus antea: sed stricte, pro seruitute: & de ea
dicitur, quod Matrimonium contractum errore com
ditionis seruilis sit inualidon , modo conditio errantis sit deletior: sic qui contrahit eum serua , quam Pu tat liberam, invalide contrahit ἱ licet cum illa eo n-ttali crct, si illam cognosceret seruam : si tamen seruus contraheret cum serua , quam putat libe iam : aut cum libera, quam putat seruam , contraheret valide rquia couditio eius non fit deterior. Hoc impedimentum inductum est ab Eeclesia , ut tollatvr inaequalitas inter conit ahentes, & ne fiat iniuria contrahenti. Seruitus extendi potest ad illos qui damnati sunt ob crimina ad remos perpetuos, vel perpetuo carceri, quia sunt scrui poenae . Votam tertio MatrImonium dirimit, nimirum so Iemne, quale in professione religionis,& in sacrorum
ordinum receptione emittitur: simplex autem votum castitatis tantum impedit . cxcepto apud RR. 8 p. io cietatis Iesu , qui ct ipso biennio , emittunt votum
.smplex.castitatis; quod non tantum impedit,&dirimit Matrimonium rospectu illorum, sed de facto ex-
. coin municationem incurrunt, si contrahant .
Cognatio, qtia itum impedimentum. est dirimcns Matrimonium : de cst triplex, nempe legalis, spiritualis , di natu talis. Cognatio legalis est quaedam propinquitas inter certa spei sonas pioveniens ex adopticne. ἔAdoptio autem est legitima assumptio personae extraneae in silium aut filiam: illa cognatio impedimenium est, primo, inter ascendentcs, dc dc scendentes usque ad quartum gradum inclusue : secundo. inter adoptatum & filios adoptantis: tertio, inter adopta- tum & uxorem adoptantis r dc inter adoptantem , de uxorem adoptati; primi sunt cognati in linea recta ;.secundi in linea transu ei sali: es tertii per modum cassinitatis legalis . Cognatio spiritualis est propinquitas inter quasdam personas ex Baptismo,& Confit-matione prouenicas: dc triplex est , nempe Paternitas inter baptizantem dc baptizatum, oc inter leuantem α leuatum , sic de confirmato : Compat ero itas, inter
357쪽
Daptizante in , confirmantem, patrinum, & patres eri roles bapt ietati, atat consiimati denique est Coniaternistas in let bapi Zat uni, seu confirmatum di filios bapti- Zantis, colafiimantis dc patrinorum: sed ablata est.Fiaternitas per Concit. Ti id. ci remanserunt sola P ternitas, A Cori paternitas, quae ex eodem Conci l. non am plius se extendit ad tia sceptores, de etiam limitatur a svnum te ad unam . Ad cognationem spiritualem multa requirun ur . primo. vi teneatur infans in Bapti Dino: v ti fit si domi est baptiza tus, qui tenet, dum sust-plentur solemnitates in Ecclesia, non contrahit. Se cundo , ut quis teneat is primo 3 1ptismo : unde si rebaptizetur, susceptores non contrahunt cognationem,
nisi probabile esset primum fuit Te inualidum : probabiliter enim esset coasatio. Tertio , debet teneri in fans in baptisino solenivit Jc si teneatur tam lim domi, nulla est cognatio, quia Ecclesia non instituit susceptores dii si in Bapt. solemni Quarto, susceptorcs sa stipe te debent puerum de manibus b ptizantis, statim
ac baptizat tis est, a lias non dicerem ut leuate de fonte saeto: unde mulier suscipiens puerum, non de manibus baptizintis sed patrini, no a contrahit: di etiam,s susceptores tangant paetum tantum digito , non di incuntur pro p crea tenere; ex quo patet, contactu in physicum csse necessatium , siue si proptius, vel alienus : qui enim suscipit per procuratorem. contrahit, ut maior pars Dochcrum sentit: non ipse procurator , ut declarauit congregatio Cardinalium : qui tamen constituit alium , ut sito nomin baptizet , non ipsi
contraim , sed designatus. Quantum ad cognationem naturalem, nil aliud est ,
qui in Propinquitas per tiarum descendentium ex eo dem stipitet proxinio per a aturalem generationem. Distinguitur per lineas, di gradus. Linea est series, seu Ordo personarum asse caden: ium , vel descendentium ab
eodem stipite : stipes autem est illa persona, ex qua fit descensiis . Gradus est distantia maior vel minor, qua vira persona magis vel minus distat ab alia. Linc . duplex, est, recta & colla et alis: illa est secundiam Jv m plures personae ita a stipitc descendant, ut Unait genria ab alia r hoc est , qua piri res personae ab eodem stipite descendunt , non iamcu quod una si ab alia. Vt cognoscat ut quot gradibus una pellana distet ab alia , accipiendae sunt hae ires regulae . Prima. In Iinca recta ascendenii uni ci dc scendetium tot sunt gradu s
358쪽
Hus , quot personae, una dempta, scilicet stipite, si e Pa tei & Filius sunt in ptimo , quia dempto patie , qui est stipes, remanet tantiim una persona r sicque est tantum unus gladus: pati iure Nepos cst in secundo
gradu consanguia ita iis cum patre . Pio nepos in te Ilio, Sc. Secunda ac gula . In linea collatciali,& transuersata
tot gradibus distant personae inter se, quot distanta stipite is c quia duo fiat res distant a patre uno gradu ;ditiant inter te uno gradu. Tettia regula hae est . si in linca transuersa, duae personae distent inaequalitera stipi re, quot gradibus distat persona remotior , tot gradibus inter se dist1t: unde si una sit in se cudo gradu distans a stipite , dc alia in tertio , sunt inter se distantcs in tertio . Hoc posito , dico tetrix b, Matrimonium csse inualidum incia quatrum gradum consanguini la-
Iis, tum in linea recta , tum in colla terati: sed hoc est tantum de iure Ecclesiastico, quod olim illud prohibebat sieti intra septimum . Dico secundo , quod aliqui sentiant, prohibitum esse Morimonium in omni
glada lineae rectae , di hoc de iure naturae : quia con tractus, dc usus Matrimoni j repugnant reuerentiae, quae debetur pare ibus: alii teneni esse tantum de iure naturae prohibit uni in primo gradu iuxta illud Leuieti c. i 8. TurpitAdinem patris tui, vel matris tuae ne di reo. periar, mater enim tua est . Vnde, si Matrimonium intra quartum gradum ascendentaum pio hibetur, hoc estiani uim de ri: te Ecclesiastico . Ad aduersarios respondentes, dicunt, quod maxima reuerentia debeatur tan- tu m principio immediato, nempe patii; non mediato scilicci auo. Dico icitio, in linea transuersa Matrimonium csse prohibitum de iure naturae in primo gradu, v.g. inter Flatrem de Scrorem : liuer illos enim cst maximus pudor , cui aduersatur usus Marrimonii. Quo si initio mundi contrahcbant Fratres cum Sorocibus, hoc erat ad conseruandam speci cm humanam, quod praeceptum cuilibet alieri praeponderat rvnde si eadem necessitas rediret , posset pater contra hece cum Filia , & Fiater cum soro te. Quinium inanc dimetitum Matii monium dirimens , est Crimen; illud autem crimen duplex est , nempe homicidium, & adulterium. Ratione criminis , si vir& mulier simul machin cnt ut mortem alterius coniugum saut si unus eorum machinetur mortem suae coniugis, ut Matrimonium ineat cum alia , Μ atrimoni sim iniri non potest. Ratione se eundi, si adulteri
359쪽
sibi inuicem promiserint fidem de Martimonio iucundo post mori cm coniugis, contrahere Matrimonium non possunt, quia vidcntur mortem alterius coniugis procuraturi: se nec illi, qui contraxerunt vivente al- cro coniuge, Matrimonium tamen non est irritum, si unus fingat alteri suam partem esse mortuam , illum deeipiat, & in ducat ad adulterium . Non etiam irritatur Matrimonium, si v g. Petrus occidat ex vindicta
maritum Annae, non vero vi cum illa contrahat . Non etiam irritatur, si solus Petrus occidat maritum Annae, ut eam ducat , modo illa non concurrerit, nec praecesserit adulterium curri homicidio.
Scxto impeditur Matrimonium per exitur di parita. tem : Vnde fidelis contraheret invalide cum inlidet
non bapti et aio , etiam catechumeno 3 valide lamcn contrahit cum haeretico: hoc enim nulla lcge cautum
est, licet si graue peccatum , propier prohibitionem Ecclesiae, de periculum subucisonis; quod i melligendum cst de locis, in quibus haereti ei non sunt tolerati ;al: bi enim. vi in Gallia, cessante peliculo petu cisionis do scandalo squae raro ab sutri non esset peccatum in otiale de se. Istud impedimentum est tantum de eo suetudine Ecclesiae; quae non fuit tempore Augustiis ni, odius mater Monica virum duxerat infidele in . . Quod si i. Cotini h. . Paulus permittat mulietem fidelem manere cum viro id fideli 3 loquitur de muliere
facta fideli p ost Matrimonium .
Impeditur septimo Matrimonium per metum eAtrim secum cadentem supra constantem virum . Dicii ut primo , per . melum eAtrinsecum, qualis incuti poteste aula extrinsece libera, ut ab homine; non a causa intrinseca , qualis est ille, qui incutitur a periculoso morbo, a morte, a feris animalibus, cte. Matrimonium enim initum, ut haec omnia vitentur , validum est: si evalidum est Matrimonium fi liae me diei nolentis cura se aegrotum, nisi ducat agrotus illam filam; metus cnim non incutitur a medico , sed a morbo ; Valet etiam dum contrahitur ob metum inferni. Dixi secundo, cadentem supra constantem virum, scri grauem . Glauis motus i leui in hoc disteri ; quod grauis
est ille, qui cogit et gere indinus malum, ut maius vitetur:leuis ex opposito est ille, quo aliquis cogitur eligere maius malum, ut minus de uitetur: posito graui metu ut extorqueatur consensus, Matrimonium inualidum cst. Ad metum grauem te ducitur metus mortis, ma- illa.
360쪽
tilailonis , atrocis cruciatus, carceris diuturni , exi H I, si aDi , amissionis partis notabilis bonorum, insanaiae,&e. Quo ad metum reuerentia Iem, nisi sit grauis , id est , coniunctus cum minis grauibus , vel betibus ec simi hus, Matrimonium non inualidat. Octaub Matrimonium inualidatur per ordines mai res susceptos validE,& hoe tantiim ex praecepto Eccle 'fas ico, non diuino; alias Ecclesia Romana non per mittet ci Sacerdotibus Graecis usum Matrimonii. Licet
tam In matrimonium ordines maiores sit bsequens in
ualidum sit propter votum solemne illis implicii hadiunctum , ex dccreto Ecclesiae: non tamen susceptio sacrorum ordinum Matrimonium antea conti actum
inualidat. Dixi, susceptos valider si enim quis inuali-
deo id inaretur, v. g. nolens, aut ab Episcopo noni
tendente ordinationem, valid h posset cora traher: Naitimonium. Si quis ordinem factum susciperet , ne seiens illi annexum esse votum castinatis, ad illam
lcne rei ut, qui vult enim statum, vult ea, quae sunt a
nexa statui, ut it Iud votum : Quod si intentionem hi
heret positivam non vovendi, ad castitatem, nihilo misnus teneretur; non Ialione voti, qui nullum est; sed praecepti Ecclesiastici matrimonium ordinari prohi-hentis. An ille, qui ordinatus in Ordine saero ant νvsum rationis, teneatur eastitatem seruat c, dum sit adultus; omncs respondent negative, nisi Ordinem ratificauerit, sed controuertuntur de ordinato ante aetatem pubertatis , seu sexdecim annorum: affirmatis uam probabiliorum tenet Bonacina . Per ligamen nono Matrimonium impeditur : per ligamen autem intelligitur vine ulum prioris matri itio. nii, quo stante, nullus potest aliam uxorem ducere . Vinculum hoc inualidat ni atrimonium ex iure naturae, in quantii in repugnat quieti,& paci familiae, unde super illud non pote ii dispensare Summus Pontifex , Quod si in veteti Testam. licita fuit Polygamia , seu pluralitas uxorum , hoc factum fuit ca Dei dispensatione; de sic hoc praeceptum pertinet tantum ad secundarium ius naturae , quoniam Deus in illud dispensat . quae dispensatio ablata est a Christo, Mati. t s. dilaumque dimiserit uxorem, auiam duxerit maechatur in enim moechatur, dimissa alia , a fortiori moechatur , illa retenta . QIoniam iure naturae plutes vXores prohibentur, a fotiiori prohibentur plures viri unius