장음표시 사용
361쪽
nempe procreationi prolis, quae impeditur ex seminum commixtione. Ex nostra conclusione sequitur , certitudinem moralem requiri de morte coniugis , ut superstes ad nouum matrimonium conuolet; di illata certitudo non censetur haberi per multorum anno, rum absentiam viri, nec per famam solam, nec per unum testem , nisi haec coniungantur cum in dieiis itae uidentibus , ut nullus remaneat dubitandi locus , quod relinquendum est iudicio prudentis viri. Multor, . quae, existimato mortuo coniuge, alium duxit, cogon Mens cerio primum esse uiuetatem , a Primo receder . debet ; si veto tantummodo dubitat , non potest petere dc bitum , tenetur tam ea reddere . Porro licet Poly
gamia , quae consstit in possessione plurium ullorum . illicita sit i Bigamia tamen , qua plures habe iat ut successive . non est illicita, ad Timortuus erit vir eiur, soluta est a lege viri, ut non sit adultera , si erit cum alio viro: immo secundae nuptiae sunt Sacram etitum . licet ille qui ad eas trans , fiat irrctularis, sui aper secandas nuptias non significatur perfecte coniunctio unius Christi eum unica Ecclcfia,L Iuualidai decimo matrimonium publica honestas , quae est propinqηitas quaedam orta ea valida sponsa. libus defuturo, vel ea matrimonio rato, non consumismato 3 eum hac d. fierentia, quod prima, quae cxtende batur usque ad quartum gradum inclusiue, limitet ut ad primum: secunda vero ad quartum gradum proten datur. Istud impedimentum vocatur publicae honestatis; quia indecens cst, ut frater ducat filiam , quae fuit sponsa Battis sui mortui. Vndecimo, irrita lur matrimonnum per Upiestatem , quae est propinquitas personarum proueniens exeat nati copula, siue licita siue illieita: si otiatur ex licita, ςxtendit te ad quartum gradum; sie ex illicita, ad primum limi satur. Cognoscuntur gradus assinisatis per hanc regulam. Quo gradu aliquis est eoo sanguineuxviro, eo gradu cli assinis muIieri. Licet aatem cono sanguinei viro licit amocs uxori eius , non tamen coa sanguinei viro sunt amnes cousanguineis uxoris; δc si a duo fratres possitat in Matrimonium ducere suas sorores , di pater de filius contrahere possunt eum matre retfilia. An assinitas Matrimonium dirimat iure Eccles asti eo vel naturali γ Resp di timere rate Ecclesiasti eo usque ad quartum gradam; ture vero naturae aliqui dicunt dirimere in primo gladu lineae rectaei &siepa
362쪽
pam non posse dispensare, ut aliqtria contrahat eun
patie de filia, si filia sit orta ex co-ula licita, secus si
ex illicitat a iij in nullo gradu sentiunt Matrii nonium esse pio hibitum iure naturae; sed omnes conueniunt in hoc, qnod lege naturae validum sit, Marii monium in primo gradu lineae transuerse r unde Genes. 19. Iacob dcias sorores sibi tuo sit, di summum Pontifex dispen sauit eum Rege Anelia Hentico VIII. vi sponsat ei Ca-tharinam uxorem fatris sui licet eam postea repudia uelit ex praeri cxtu , quod talis dispec satio esset in ualida : unde propter hoc excon unicatus fuit. in odsi Ioanncs I ab petista Herodem reprehenderit, dicens et Non licὰt tibi halbere uxorem stauris tui , hoc est quia illam habebat, vivente fratre, di quia hoe pre hibitum erat lege diui ea post tua , Leuitic. 18. Turpitudinem s atris tui 1DM reuelabir: quae ab togata est per nouam ivnde niane tale Matrimonium est tantum prohibilum Icge Ecclesiastica ialnualida ut Matrim onium duodecimo per impoten- riam, modo sit perpetua, Zc respectu cuiuscumque personae dc Matrimoniam praecesseri T. Impotentia censetur perpetuae, quae per triennium dat auit e R iure eano a. dc quae non porcst tolli arte humana, vel sic e vitae periculo: sic ille censetur impoteGs perpetuus, qui potens icddi non potest, nisi per miraculum , aut arte magica, aut eommittendo aliquod peccatum: ut quando mulier a viro coenosci non potest: nisi ab alio an-tcri cognoscatur: sie mulier censetur impotens, quM
potest reddi apta, nisi per incisionem vitae periculum inducentem. Quod si impedimentum sit tantum rerupecta unius personae, respecta talis. personae est quidem inualidum , non respccta aliarum; de sic facto di-uoitio aut horitate Ecclesiae, cum alio eo utrahi pol cste
sed debet illa impotentia probari Per trie notum. Quod
si impotentia sit antecedens Matri inonium, irruatur quia fiuis Matrimonii est, ut coniuges per copulam possint fieti una eato di si veto superueniat Matrimonio consummato , non dirimit; quia iam facti sunt una Caro per copulam: licet aut erre potestas ad copula in sit de essentia Matrimoni j, non tamen copula aliualis adessentiam eius spectat. Ex hoc sequitur, Matrimo. Diu in conia actum ab Enucho pei ficto, qui omnino ea-tet semine, esse inualidum etiam de iure naturae; quia copulam ha bcre non potest, quae consistit in emissione serui nisi stetit ea velo, inter quos potest esse vera copulari
363쪽
valide contrahunt; non vero senex deerepitus, s sit omnino impotens ad seminationem; de ad hoe non possit iuuati aliqua arte. Quando cognoscitur impo tentia perpetua, separari debent coniuges , ne sit periculum incontinentiae tu tactibus ic Osculis, mure tanium licent in ordine ad copulam e secluso tamenin scandalo,& illo periculo, vir potest habere sororem , quam non potest habere vXorem. Superstuit duo impedimenia , quae Matrimonium insuper irritant a Conc, Triden. iuncta , quorum unum est absentia Parochi de testium, et secundum est raptus. De primo diximus anica; de raptu dicam, blatrimonium non posse contrahi, sed cile inualidum, si fiat eum puella Iapta, quamdiu manet in raptoris potestate. Quantum denique ad potestatem disyensandi in impcdimen is Matrimon j, summus Pontifex dispensare porcst in impedimentis dirimentibus matrimonium tute Ecclesiastico, nam habet summam potesta-lcm in tota Ecclesia ; non debet iamen hoc facere nisi iuxta ex causa, maxime jn his, quae sunt magni.momenti. dc quae occasionem scandali praeberent: in illis autem impedimentia quae apponuntur iure naturae, aut diuino dispensare non potest . Quo ad impedi-rmenta, quae Matrimonium non dirimunt, sed ianitim prohibeat, Episcopus dispensare potest, licet inducta a superiore sint, hoc enim conluetudine receptum est; excipe tamen votum castitatis, oc religionis. Episcopus
etiam dispensare potest super impedimenta diti me ita , quando sunt occulta, dc Matrimonium publicum , coniugesque sine scandalo separari nos possunt, nec facile ad Summum Pontificem recurrere. Porcst in. super Episcopus dispensare super impedimenta dirimentia, quae Matrimonio superueniunt, ocimpediunt, ne petatur debitum: ut quando illa aduenire potest , quando sponsus cognouit consanguineam sponsae; de cognatio spiritualis, quando sponsus extia necessit;
tem suum filium baptizauit. QUAESTIO ULTIMA. uid dicendumst de Sponsalibus SPonsalia, quae a spondendo, seu promittendo dicta sunt, saniuntur primo pro futuit Matrimoni j promissione: secundo pro contiacta Matrimo a ij rato ,
364쪽
non eonsumato; unde venit nomen spons d. sponsae r unde etiam Luc. a.'Maria dicitur fuisse Iosephod e sponsata uxor: tertio pro muneribus, quae olim a sponso dabantur sponsae. Hie sumuntur sponsalia primo modo , in quibus tres conditioncs requiruntur.ptima, ut sit promissio futuri matrimonii secunda, ut sit inter personas habiles ad contrahendum: tertia, ut mani&ctetur signis, aut vel bis. De histribus dicendum est . Quantum ad primum, dico, quod illa premissio suturi matrimoni j debeat esse de Iiberata , mutua , & facta inter p aesentes , Debet primo esse deliborata. id est facta cum tali aduertcntia , quanta requirit ut ad opua meritorium, vel demeritorium, si sponsalium pi missio fiat ex iracundia , aut alia passione, dicendum est , quod si illa passio ita perluibet rationem, ut a ucrtentiam requisia am impediat, tantam, quantam tequirit commissio peccati mortalis , illa pio missio non sufficit, quod si cessante illo motu promissionis sponsum poeniteat nulla alia superueniente ratione γsignum est, non fuisse suffieientem de Iiberationem . Quando sponsalia fiunt si tu , & aliquis promittit e terius , non tamen habet animum promittendi, aut se obligandi , sponsalia nulla sunt. Quando quis habet voluntatem promittendi di se obligandi, non tame . adimplendi promissum, valida sunt sponsalia . Quando aliquis habet intcntionem promittendi , non i mense obligandi, controuertuntur Doctores an illa promissio sit valida, & ut iamque partem existimant probabilem . Quando quis promisit Matrimonium
contrahendum cum aliqua, etiam cum iuramento , non tamen habet animum promittenda ,aut iurandi , non tenetur conrrahere ratione fraudis, aut iniuriae ,
quia nulla fit; posset tamen teneri, si in violatio ae fidei intercederet scandalum; si autem sub promissionis, de iuramen ii praetextu aliquis Virginem violauerit, non susteit illi dotem constituere , sed eam ducere debet rmo eo scandalum graue superueniat , aut modo vir notabiliter mulierem non excesserit, aut nisi ex circum.
stantiis euidentibus potvelit muliere ognoscere fictionem promissionis, videretur enim pro tunc consensisse fraudi . Debet secundo , promissio Sponsalium esse mutua pSponsalia enim sunt promissio futuri matrimonii, de matrimonium requirit consensum utriusque pa xis .
Dcbet, inquam , esse mutua unde quando is Onso 21 s iura
365쪽
praecererint , si postea fiat ab una immissio annuli,
di ab alia rceptio eius; si etiam, habito contiaci ci de matrimonio inter amicos , Vna pars alteri mittat ari has vel Iocalia , nihil aliud cxprimendo , α altera recipiat, hoc sussicit, sicut quando vir promittit matrimonium per vel ba , dc foemina sponi Emanum dederit , qui tacet enim , consentire vidc-iur, ubi aduenit aliquis actus positivus; haec enim omnia verba aequi ualent; verba autem, quibus expriavi iur sponsalium promissio, sunt ista: auis milia , Accipiam te in uxorem , promitto te ducturum in nom
Quantum ad obligationem Sponsalium , certum est illa sub pecc/ito mortali obligare : quia contractus Sponsalium cst obligatorius in mat cria graui: ergo sub mortali peccato obligat, etiam iure naturae , qu aliquis ex fidelitate tenetur promissis stare, de ex i ustitia debet reddere qlteri .quod suum est. Quod si in
3ponsalium promissione non determinatum fuerit tempus, quo contrahi debeat Matrimonium . non tenetur sponsus, aut sponsa illud contrahere, nisi alter ad petat, modo audeat peterer ex lcge enim dc biior non leo et ut soluere, nisi a creditore requisiius: quod si sponsa non audeat pete te adimpletionem Sponsa lium , debet sponsus contrahere eo tempore, quo Pra uidet, sponsam velle exigere Matrimonium. Non est Cadem ratio de voto, quod aliquis emittit de ingressa religionis e debet enim data opportunitate. statim ita 4pleti, quia Deus semper illud exigit. Quod si spo salia faba sini 1 parentibus di tutoribus pro filiis, aut
pupillis suis, qui septimum annum non attigerunt , quod fieri potest in magna nomitate: sunt quidem
valida, modo accesserit conseasus cxpressus, vel tacitus illorum; dum habent usum rationis: non tamen obligant illos ad consensum et non tonentur enim Iegulariter filii parentibus obedire in his, quae statum matrimonialem concernunt: unde si iura dicunt, fi lium factum puberem teneri ad matrimonium comtrahendum , quod pater promisit Pro illo , dum no dam adultus esset: hoc verum est de debito hone.
statis, non de debito obligatorio sub peccato moris tali . Quantum denique ad sponsalium solutionem ,
multae communiter afferuntur rationes, ob quas ditiniuntur . rrimo, per rςligionis ingressu in factum. bona
366쪽
bona fide, siue sequatur professio, siue non; licet etiam sponsalia fit mala luelim iuramento, illo non obstante , aliquis religionem ingredi potest i promissio enim illa,& iuramentum , quod illa in sequitur , cen fetur fieri sub tacita conditione , quod status melior non eligatur: quod si tamen virtute Sponsalium copulam habuerit cum Sponsa , religionem ingredi non potest: quia icta retro iniuriam , est de iure naturali, cit eligio tantum de consilio Quod si post votum de religione factum virginem dc rauit aliquis, eontra
here cum ea tenetur , quia vinculum iustitiae fortius est vinculo chalitatis: hoc intellige, si votum era igno-ltum mulieri. Secundo dirimuntur etiam per votum smplex castitatis , sue antecesserit sponsalixia ,suc. illis successerit : nam in contractu sponsalium seni per supponitur conditio haec : modo status mc- Itot non eligatur ir coelibatus autem de si de praeualet Matti inoni. Si ille, qui castitatem youit, dispensa tionem sui voti obtinuerit ; est liber, ut contrahat
cum alia ; scut si aliquis a religione egrediatur . modo votum di ingrcssus religionis facta fuerint bona fide . Ratio est , quia quod extinctum est , nunquam reuiuiscit . Tettio , dirimuntur Sponsalia per votum suscipiendi saetos Oidincs; quia est illis
annexum votum castitatis. Riarto , dissoluuntur per Matrimonium cum alia legitime contractum : quia
obligatio Matrimonii est maior obligatione sponsa lium : si autem subsequens Marti moniam si irritum , non dissoluunt ut sponsalia ; scut nec dissoluuntur ptiora sponsalia per posteriora , etiamsi sequuta fuerit copula affectu maritali ; dissoluebatur tamen ante cisnc. Tridentinum ; quia per talem copulam sponsanIa posteriora transbant in Matrimonium. Et si posteriora sponsalia facta fuerint cum iuramento, non anteriora , non minus illa sunt valida r iura
inentum enim,quod cedit in praeiudicium tertii , iniquum est . Quinto , sponsalia facta ante pubertatem dissolui possunt in pubertate r hoc enim ius a Once dit : intra tamen pubertatem non possunt di imi ,
cita insi vieique consentiat et nana dare ur eurum
lculiati occasio saepius sponsalia contrahendi . si Unus fiat pubes ante alium , potest reuocare sponsalia ι modo hoc fiat statim, hoccst intra triduu - , nam statim dici tui fieri , quod intra triduum fit, ex lege. Pubes contrahens sponsalia cum impubere in r
367쪽
ptae ceretim, si postea fiat ab una immissio annuli, di ab alia rceptio eius; si etiam , habito contracta
de matrimonio inter amicos , Vna pars alteri mittat ari has vel Iocalia , nihil aliud capti mendo , de . altera recipiat , hoc sufficit, sicut quando vir promittit matrimonium per vel ba , & foemina sponi. manum dederit , qui tacet enim , consentire vidc-iur, ubi aduenit aliquis actus positivus; haec enim omnia verba aequi ualent; verba autem, quibus expri- lanitur sponsalium promissio, sunt ista: aut similia , Aecipiam te in uxorem, v et promitto te ducturum in nomfam , cyc. Quantum ad obligationem sponsalium , cer u m est illa sub pecc3ito mortali obligare t quia contractus 2ponsalium cst obligatorius in mat cria graui: ergo sub mortali peccato obligat, etiam iure naturae , quo aliquis ex fidelitate tenetur promissis stare, & ex i ustitia debet reddere a. lteri .quod suum est. Quod si in zponsalium promissione non determinatum fuerit tempus, q*o contrahi debeat Matrimonium . non tenetur sponsus, aut sponsa illud contrahere, nisi alter id petat, modo audeat petere: ex lege enim dcbitor non leuetur soluere, nisi , creditore requisitus: quod si sponsa non audeat pete te adimpletionem Sponsa Iium , debet sponsus contrahere eo tempore, quo P Iaz- uidet, sponsam vello exigere Matrimonium. Non est Cadem ratio de voto, quod aliquis emittit de ingle frixeligionis : debet enim data opportunitate. statim lase
lleri, quia Deus semper illud exigit. Qubd si spon- l
alia ficta sint 1 parentibus ει tutoribus pro filiis, aut pupillis suis, qui septimum annum non attigerunt , quod fieri potest in magna n itate: quidem
valida, modo accesserit conlemus expressus, vel tacitus illorum; dum habent usum rationis: non tamen lobligant illos ad consensum et non tonentur enim Iegulariter filii parentibus obedire in his, quae statum
matrimonialem concernunt: unde si iura dicunt, filium factum puberem teneri ad matrimonium com rahendum , quod pater promisit pro illo , dum nondum adultus esset: hoe verum cst de debito hone .
statis, non de debito obligatorio sub peccato mortali . Quantum denique ad sponsalium solutionem ,
multae communiter afferuntur rationes, ob quas diri
mur . riimo, per ri: ligionis ingressum factum.
368쪽
bona fide , siue sequatur professio, siue non; licet etiam sponsalia firmata tu elint iuramento, illo non ob- se a me , aliquis religionem ingredi potest i pronaissio
enim illa,& iuramentum , quod illam sequitur , cen set ut fieii sub tacita conditione , quod status melior non eligatur: quod si tamen virtute Sponsalium c O-Pulam habuerit cum Sponsa , religionem ingredi non Potest: quia resarcito iniuriam , est de iure naturali,ci teligio tantum de consilio Qubd si post votum de
religione factum virginem de lauit aliquis, eontra here cum ea tcnetur , quia vinculum iustitiae fortius est vinculo charitatis: hoc intellige, si votum era ignotum mulieri. Secundo dirimuntur etiam per votum simplex casti latis , suo antecesserit sponsaliata ,suc illis successerit : nam in contractu sponsalium sena per supponitur conditio haec : modo status mc- Iior non eligatur ι coelibatus autem de si de praeualet Matrimoni. Si ille , qui castitatem youit, dispensa tionem sui voti obtinuetit ; est liber, ut contrahat
cum alia ; scut si aliquis religione egrediatur . modo votum di ingrcssus religionis facta fuerint bona fide . Ratio en , quia quod extinctum est , nunquam reuiuiscit . Tettio , dirimuntur Sponsali DPcr votum suscipiendi factos ordines; quia est illis
annexum votum castitatis. Q iarto , dissoluuntur per Matrimonium cum alia legitime contractum : quia
obligatio Matrimonii est maior obligatione sponsa lium : si autem subsequens. Marti moniam fit irri- . tum, non dissoluuntur sponsalia ; scut nec dissoluun-
xv x pii pra sponsalia per posteriora , etiarnsi sequiit
tactit copula affectu mali tali ; dissoluebatur tamen ante cisnc. Trid cntinum ; quia per talem copulam
sponsanῖa posteriora transbant in Matrimonium. Ets posteriora sponsalia facta fuerint cum iuramento, non anteriora , non minus illa sunt valida i tuta inentum enim, quod cedit in praeiudicium tertii , iniquum est . Quinto , sponsalia facta ante pubertatem dissolui possunt in pubertate : hoc enim ius a 'nce dit : in ira tamen pubertatem non possunt ditimi ,
cita insi uterque consentiat e natu dare ur eorum
Icuitati occasio saepius sponsalia contranendi . si unus fiat pubes ante alium , potest reuocare sponsalia ι modo hoc fiat statim, hocca intra triduum ἀnam statim dici tui fieri , quod intra triduum fit, ex lege. Pubes contrahens sponsalia cum impuber r
369쪽
ptae cererint , si 'postea fiat ab una immissio annuli, di ab alia rceptio eius; si etiam , habito contracta de matrimonio inter amicos , Vna pars alteri mittat ari has vel Iocalia , nihil aliud cxprimendo , de altera recipiat, hoc sussicit, sicut quando vir promittit matrimonium per verba , & foemina sponi. manum dederit , qui tacet enim , consentire vidc-iur, ubi aduenit aliquis actus positivus; haec enim omnia verba aequi ualent; verba autem, quibus capri anitur sponsalium promissio, sunt ista: aut similia , Aecipiam te in uxorem, vel promitto te ducturum innom
Quantum ad obligationem Sponsalium, certum est illa sub peccato mortali obligare t quia contractus 5 ponsalium est obligatorius in mat cria graui: ergo sub mortali peccato obligat, etiam iure naturae , quo aliquis ex fidelitate tenetur promissis stare, di ex i u stitia debet reddere qlteri. quod suum est. Quod si in
zponsalium promissione non determinatum fuerit tempus, q*o contrahi debeat Mat Iimonium . non texetur sponsus, aut sponsa illud contrahere, ni si alter id petat, modo audeat peterer ex lege enim dcbitor non te oetur soluere, nisi a creditore requisiius: quod si sponsa non audeat pete te adimpletionem Sponsalium , debet sponsus contrahere eo tempore, quo P Iaz- uidet, sponsam velle exigere Matrimonium. Non est Cadem ratio de voto, quod aliquis emittit de ingrestaxeligionis : debet enim data opportunitate. statim itala
pleri, quia Deus semper illud exigit. Quod si Spon
alia facta sint 1 parentibus di tutoribus pro filiis, aut ' pupillis suis, qui septimum annum non attigerunt , quod fieri potest in magna n ita te: sunt quidem
valida, modo accesserit conseassus expressus, vel tacitus illorum; dum habent usum rationis: non tamen obligant ii Ios ad consensum et non tenentur enim Iegulariter filii parentibus obedire in his, quae statum matrimonialem concernunt: unde si iura dicunt , fi lium factum puberem teneri ad matrimonium comtrahendum , quod pater promisit pro illo , dum nondum adultus csset: hoe verum est de debito hone .
statis, non de debito obligatorio sub peccato mortali . Quantum denique ad sponsalium solutioncma ,
liae communiter afferuntur rationes, ob quas dirimuntur . riimo, per rςligionis ingressum factum bona
370쪽
tiam sponsalia firmata luetitit iuramento, illo non ob se ante , aliquis religionem ingredi potest : promissio enim illa,& iuramenium , quod illam sequitur , censetur fieti sub tacita conditione , quod status melior non eligatur: quod si tamen virtute Sponsalium co-Pulam habuerit cum Sponsa , religionem ingredi non potest: quia resarciis iniuriam , est de iure naturali,
teligio tantum de consilio Quod si post votum de
religione factum vi iginem dc rauit aliquis, eontra here cum ea tcnetur , quia vinculum iustitiae foti ius est vinculo charitatis: hoc intellige, si votum era igno-itum mulieri. Secundo dirimuntur etiam per votum smplex castitatis , sue antecesserit sponsalia . , siue illis successerit : nam in contiactu sponsaliunia seni per supponitur conditio haec : modo status mc- Itot non eligatur ι coelibatus autem de si de praeualet Marii moni. Stil. e , qui eastitatem youit, dispensa iionem sui voti obtinuerit 3 est liber, ut contrahat
cum alia ; sicut si aliquis a teligione egrcdiatur . modo votum di ingrcssus religionis facta fuerinthona fide . Ratio est , quia quod extinctum est , nunquam reuiuiscit . Tertio , dirimuntur Sponsalia per votum suscipiendi saetos ordincs; quia est illis
annexum votum castitatis. Q iarto , dissoluuntur per Matrimonium cum alia legitime contractum :obligatio Matrimonii est maior obligatione sponsa lium : si autem subsequens Marti moniam si irritum, non dissoluunt ut sponsalia ; sicut nec dissoluun-
tur ptiora sponsalia per posteriora , etiamsi seqMita fuerit copula affectu malitati ; dissoluebatur lamela ovante Conc. Trid cncinum ; quia per talem copia tam sponsalia posteriora transbant in Hatrimonium. Ets posteriora sponsalia facta fuerint cum iuramento, non anteriora , non minus illa sunt valida i iuramentum enim, quod cedit in praeiudicium tertii , iniquum est . Quinto , sponsalia facta ante pubertatem dissolui possunt in pubertate et hoc enim ius conce dit : intra tamen pubertatem non possunt diximi ,
elia in si ut eique consentiat et nana daretur es sum
leuitati occasio saepius sponsalia contrahendi . si Unus fiat pubes ante alium , potest reuocare sponsalia ι modo hoc fiat statim, hoc est intra triduum , nam statim dici tui fieri , quod intra triduum fit, ex lege. Pubes contrahens sponsalia cum impubere r