장음표시 사용
371쪽
praecererint , si fiat ab una immissio annuli, di ab alia rceptio eius; si etiam, habito contracta id e matrimonio inter amicos , una pars alteri mittat at ilias vel Iocalia , nihil aliud cxprimendo , de altera Iecipiat, hoc sufficit, sicut quando vir promittit matrimonium per vel ba , & foemina sponi. manum dederit , qui tacet enim , consentire vidc-tur, ubi aduenit aliquis actus positivus; haec enim omnia verba aequi ualent; verba autem, quibus capri- ianitur sponsalium promissio, sunt ista: aut similia , Aecipiam te in uxorem , vel promitto te ductu sim inspon
Quanium ad obligationem Sponsalium , certum est illa sub peccρto mortali obligare t quia contractus Sponsalium cst obligatorius in mat cria graui: ergo sub mortali peccato obligat, etiam iure naturae , quo aliquis ex fidelitate tenetur promissis stare, & ex i ustitia debet reddere Alteri. quod suum est. Quod si in Sponsalium promissione non determinatum fuerit tempus, quo contrahi debeat Matrimonium . non tenetur sponsus, aut sponsa illud contrahere, nisi alter ad petat, modo audeat petere: ex lege enim dcbitor non leuetur soluere, nisi a creditote requisiius: quod si sponsa non audeat pete te adimpletionem Sponsa Iium , debet sponsus contrahere eo tempore, quo pr*z- uidet, sponsam vello exigere Matrimonium. Non est Cadem ratio de voto, quod aliquis emittit de ingressa religionis : debet enim data opportunitate. statim tala
pleri, quia Deus semper illud exigit. Quod si Spo
salia facta sint 1 parentibus di tutoribus pro filiis, aut pupillis suis, qui septimum annum non attigerunt , quod fieri potest in magna nς itate: sunt quidem
valida, modo accesset it consedias expressus, vel tacitus illorum; dum habent usum rationis: non tamen obligant illos ad consensum et non tenentur enim Iegulariter filii parentibus obedire in his, quae statum matrimonialem concernunt: unde si iura dicunt, fi lium factum puberem teneri ad matrimonium comtrahendum , quod pater promisit pro illo , dum nondum adultus esset: hoe verum cst de debito hone.
statis, non de debito obligatorio sub peccato moris tali . Quantum denique ad sponsalium solutione tria , liae communiter afferumur rationes, ob quas dirimuntur . riimo, per et ligionis ingressum factum, bona
372쪽
bona fidE, siue sequatur professio, siue non; licet etiam sponsalia firmata fuelint iura metuo illo non Obstante , aliquis religionem ingredi potest i promissio enim illa,& iuramentum , quod tuam sequitur , censetur fieri sub tacita conditione , quod status melior non eligatur: quod si tamen virtute Sponsalium copulam habuerit cum Sponsa , religionem ingredi non potest: quia sesarciro iniuriam , est de iure naturali,ci teligio tantum de consilio Quod si post votum de religione factum virginem defforauit aliquis, contra
here cum ea tcnetur , quia vinculum iustitiae fortius est vinculo charitatis: hoc intellige, si votum era ignotum mulieri. Secundo dirimuntur etiam per votum simplex castitatis , suo antecesserit Sponsaliata ,suc. illis successerit : nam in contractu sponsaliunia seni per supponitur conditio haec : modo status mc- Iior non eligatur ι coelibatus autem de si de praeualet
Matrimoni. Si ille , qui castitatem youit, dispensa tionem sui voti obtinuerit ; est liber, ut contrahat cum alia ; sicut si aliquis a religione egrediatur . modo votum di ingrcssus religionis facta fuerint bona fide . Ratio est , quia quod extinctum est , nunquam reuiuiscit . Tettio, dirimuntur Sponsalia per votum suscipiendi factos ordines; quia ely illis
annexum votum castitatis. Qii arto , dissoluuntur pes Matrimonium cum alia legitime contractum : qui
obligatio Matrimonii est maior obligatione sponsa lium : si autem subsequens. Marti moniam fit irritum , non dissoluunt ut sponsalia ; scut nec dissoluuntur priora sponsalia per post et tota . etiamsi sequuta fuerit copula affectu mali tali ; dissoluebatur tamen vante Conc. Trid cncinum ; quia per talem copulam sponsalia posteriora transbant in Matrimonium. Ets nosteriora sponsalia facta fuerint cum iuramento, non anteriora , non miniis illa sunt valida r iuramentum enim, quod cedit in praeiudicium terti i , iniquum est . Quinto , sponsalia facta ante pubertatem dissolui possunt in pubertate et hoc enim ius ςOnce dit : intra tamen pubertatem non possunt dii imi ,
etia insi vieique consentiat et nam daretur ebrum
Icuitati occasio saepius sponsalia contrahendi . si Unus fiat pubes ante alium , potest reuocare sponsa lia ι modo hoc fiat statim, hoccst intra triduum M , nam statim dici tui fieri , quod intra triduum fit, ex lege. Pubes contrahens sponsalia cum impuber
373쪽
valide contrahunt; non vero scncx decrepitus, H ut omnino impotens ad seminationem; & ad hoe non vossit iuuati aliqua arte. Quando cognoscitur impo tentia perpetua, separari debent coniuges , ne sit Periculum incontinentiae io tactibus ec osculis, wuae tani sim licent in ordine ad copulam e secluso tamenin scandalo, dc illo periculo, vir potest habere sororem , quam non potest habere uxorem. Supersupt duo impedimenta , quae Matrimonium insuper irritant a Cone, Triden. iuncta , quorum unum est absentia Parochi di testium, di secundum est raptus. De primo diximus antea; de raptu dicam, Matrimonium non posse contrahi, sed csse inualidum, si fiat cum puella rapta, quam diu manet ia r aptor is potestate . Quantum denique ad potestatem disjensandi in impcdimen is Matrimon j, summus Pontifex dispecisa re porcst in impedimentis dirimentibus matrimonium tute Ecclesiastico, nam habet summam potesta-lcm in tota Ecclesia ; non debet tamen hoc facere nisi iuxta ex causa, maxime in his, quae sunt magni.momenti. & quae occasionem scandali praeberent: in illis autem impedimenti s quae apponuntur iure naturae, aut diuino dispensare non potest . Quo ad impedi-Π,enta, quae Matrimonium nos, dirimunt , sed lanium prohibeat, Episcopus dispensare potest, licet inducta I superiore sint, hoc enim conluetudine receptum est; c xcipe tamen votum castitatis, dc religionis. Episcopus
etiam dispensare potest super impedimenta dirime ita , quando sunt occulta,& Matrimonium publicum , coniugesque sine scandalo separari nos possunt, nec facile ad Summum Pontificem recurrere. Potest in. super Episcopus dispensare super impedimenta dirimentia, quae Matrimonio superueniunt, de impediunt, ne petatur debitum: ut quando illa aduenire porcst , Quando sponsus cognouit consanguineam sponsae; eccognatio spiritualis, quando sponsus extra nccessitutem suum filium baptizauit. v AESTIO ULTIMA.zid dicendumst de Sponsalibus Sy onsalia, quae a spondendo, seu promittendo dicta
sunt, sumuntur primo pro futuit Matrimoni j pro- secvado pro contracta Matrimo a ij rato ,
374쪽
non eonsumato; unde venit nomen sponsi sponsae r unde etiam Luc. a. Matia dicitur fuisse Iosephod e sponsata uxor: tertio pro muneribus, quae olim a sponso dabantur sponsae. Hie sumuntur sponsalia primori odo , in quibus tres conditioncs requiruntur.ptima,
vi sit promissio futuri matrimonii: secunda, ut sit inter personas habiles ad contrahendum: tertia, mani se incietur sgnis, aut vel bis. De his tribus dicendum est . Quantum ad primum, dico, quod illa premissio sa tori matrimonii debeat esse deliberata , mutua, & facta inter p aesentes , Debet primo esse deliborata id est facta cum tali aduertcntia, quanta requirit ut ad opua ' . meritorium, vel demeritorium . Si sponsalium promissio fiat ex iracundia , aut alia passione, dicendum est , quod si illa passio ita perluibet rationem, ut ad-ucrtentiam requisia am impediat, tantam,quantam
icquirit commissio peccati mortalis, illa promissio noli suffcit, quod si cessante illo motu promissionis sponsum poeniteat nulla otia superueniente ratione sanum est, non fuisse suffieientem deliberationem . Quando sponsalia si uni ficte , & aliquis promittit e
terius, non tamen habet animum promittendi, aut se
obligandi, sponsalia nulla sunt. Quando quis habet voluntatem promittendi di se obligandi, non iamen adimplendi promissum, valida sunt sponsalia . Quan- Qdo aliquis habet intentionem promittendi , non incn se obligandi, controuertuntur Doctores an illa a. Promissio sit valida, & ut iamque partem existimant Probabilem . Quando quis promisit Matrimonium
contrahendum cum aliqua, etiam eum iuramento , non tamen habet animum promittendi aut iurandi , non tenetur conrrahere ratione se audis, aut iniuriae ,
quia nulla fit; posset tamen teneri, si in violatione fidei intercederet scandalum; si autem sub promissionis, de iuramenti praetextu aliquis Virginem violauerit, non sume it illi dotem constituere, sed eam ducere debet rinodo scandalum graue superueniat , aut modo vir nOrabiliter mulierem non excesserit, aut nisi ex circum. stantiis euidentibus potvelit mulier cognoscere fictionem promissionis , videretur enim pro tunc consen-ssse fraudi .
Debet secundo , promissio Sponsalium esse mutua pSponsalia enim sunt promissio futuri matrimonii, de
matrimonium requirit consensum utriusque pariis .
Dcbet, inquam, esse mutua , unde quando sponso'ri s rura
375쪽
rum alter imatrimonii im promittit. de alter non repronii ita , sed taniam promissioncm alterius acceptat .
inualida sunt sponsalia ; pcr hoc enim iste acceptat quidem voluntatem pro initicatis, sed non iniendit
Iepromittere ; nee pro tunc tacendo videtur consentire in tepromissionem, sed tantum in acceptationem . An ille, qui promittit matrimonium . alio non repromittente , obligetur ad illud ,. quando alter postea repromi iiii γ alij dicunt obligari, non ex vi spontalium sed promissionis liberalis; alij sentilici non obligari , quia illo promissio est onerosa; fit enim sub onere, se conditione repromissionis, quae non sui tr alij dicunt, quod si alii et paulo post repromittat; ita ut siit continuitas moralis, εο voluntas in alio per scueret, iste
Debet tertio promissio Spona salium sieti inter i ter : unde si promissio matrimonii fututi iacia aliis cui foeminae ab scnii, nullo pro illa talem promissionem acceptante, reuocari potest ante absentis acceptationem; Sc haec acceptatio proniit tenti innotescere dc bct per litteras, v l per nuntium aceeptantis . Quod si aliquis illam pro issionem accepi et nomine absentis, reuocari non potest: modo tamen illa promissio fiat prae senii , ut quando quis diceret , proii litio tibi, ne ducturum Annam ; si enim promissio. siet et dilecta absenti , dicendo, promitto Adnae me illam ducturum , posset reuocari illa promissio , ant quam acceptaretur ab absente. Quod si acceptans non habet commissionem specialem repromittendi pro absente, ipse abiens potest illam promissionem accepta viam non ratificare, quia acceptans non acceptauit illam nomine proprio , scd sub beneplacito absentis .. Porio non omnes Plo absente acceptare possunt, sed tantum illi, qui commissionem habent , vel qui sunt absenti consanguinitate , aut affinitate coniunchi , vel qui ex illa promissione aliquando commodum repotintant, vel qui subsunt absenti,aut praesunt; ut filius pro parte , seruus pro domino, princeps pro subdito, tutor pro pupillo. dcc Quantum ad iccundum, sponsalia fieri debent in .cter perlonas habiles ad contrahendum ; sponsalia enim ad Matrimonium ordinan: ur ; unde qui habent inhabilitatem perpetuam ad Matrimonium, habent
376쪽
possunt Sponsalia emittere de Matrimonio eo nita. nec do , clapso illo tempore . Qu C ad aetatem , septoria ararii completi requiruntur a a Sponsalia , dc quatit orcicci m ad Matrimonium in vitis. duo dc cim ver, ira scieminis. Non te quiri u diue ista aetas in sponsa- Iibiis, heoe amem in Matri movio : quia ad sponsalias cincit usos lationis, qui eo dc in t cmpore cutictis ad-- uenit et ad Matrimonium e ei 5 req iiiii ut virius generandi, QUAE iatdius aduenii viris . Si sponsalia fiant ante completum septennium , inualida sunt, modo ma- Iitia riori supμIcaet aeta: em : malitia autem censetur aetatem praeae ni e , si contrahcmes possint cognose et e Da iaram contractus, quem faciunt, tu si sint doli capaces . Quod si ultima dics septennii sit inchoara , hoesum cit ad Sponsalia, in fauorem Matrimonii, sicut sussicit iti Testamenti fauorerm. Quantum ad tertium , Sponsalium promisso debet esse ex tona; nam promissio sit homini, di ab homine acceptari debet; non potest autem homo promissionem sibi factam aeceptare , nisi sibi mati insteio ali-
qcio signo exieri Orr: VDium ergo q a fit Deo , potest consistere in pro millione iti terna: sponsalia vcio quia fiunt homi vi, debent habere promisitionem externam. Ad sponsalia no a sufficit votum factum Deo de
contrahendo matrinionio cum tali faeinina , qaia vo-t cim est de melioti bono terit iamen validum , s matrimonium neccssarium sit, ut quando aliquis aliquam des orauit sub promissione matrimonii, vel quando
ex tali matrimonio contrahendo aduenit magna uti- Iitas rei pii blicae , ratio die cuius matrimonium est m
Iius coetibatu . Plo missio sponsalium non satis ex ptiis mitur per taei turtiit a se si enim una regula iuris habeat e qui tacet , coiisseutire videtur : in alia liabet u , hoc esse verum, quando consensus est in sui fauorem Don veto qua ado est in sui praeiudicium t radere aut cm alte ii potestatem tui corporis, hoc ncnest in fauorem tradentis , sed illius, cui fit illa traditio De bct eigo consensus sponsalium manifestati vel bis , aut signo aliquo habente verborum aequi pollentiam , V. g. Per nutum : annulli autem sub arrhatio est signum de se aequivocum : quod non semper promissionem ma xximo a ij significat , cum possit annuluL dati ratione simplicis amicitiae: unde non est signum sussibciens consensus t sussicit tamen in locis ubi matrimo
377쪽
praecererint , si postea fiat ab una immissio annuli νει ab alia re epito eius; si etiam , habito coni iaci ci lde matrimonio inter amicos , Vna pars alteri mittat at ilias vel Iocalia , nihil aliud capti mendo , de altera recipiat, hoc sufficit, sicut quando vir promittit matrimonium per vel ba , di foemina sponi. Imanum dederit , qui tacet enim , consentire vidc-iur, ubi aduenit aliquis actus positivus; haec en in omnia verba aequi ualent; verba autem, quibus capri- ianitur sponsalium promissio, sunt ista: aut similia , Accipiam te in uxorem , vel promitto te ducturum inspor2
Quantum ad obligationem Sponsalium, certum est illa sub peccato mortali obligare t quia contractusFponsalium cst obligatorius in materia graui: ergo sub mortali peccato obligat, etiam iure naturae , quo aliquis ex fidelitate tenetur promissis stare, & ex i ustitia debet reddere aliteri. quod suum est. Quod si in 1ponsalium promissione non determinatum fuerit tempus, quo contrahi debeat Matrimonium . non tenetur sponsus, aut sponsa illud contrahere, nisi alter ad petat, modo audeat petere: ex lege enim dcbitor non tes et ur soluere, nisi a creditote requisitus: quod si sponsa non audeat pete te adimpletionem Sponsalium , debet sponsus contrahere eo tempore, quo p ἔκ- uidet, sponsam velle exigere Matrimonium. Non est Cadem ratio de voto, quod aliquis emittit de ingressa religionis e debet enim data opportunitate. statim im-
fieri, quia Deus semper illud exigit. Qubd si Spo
alia facta sint 1 parentibus di tutoribus pro filiis, aut pupillis suis, qui septimum annum non attigerunt , quod fieri potest in magna : sunt quidem'
valida, modo accesserit conlemus cxpressus, vel tacitus illorum; dum habent usum rationis: non tamen obligant illos ad consensum et non tenentur enim Iegulariter filii parentibus obedire in his, quae statum matrimonialem concernunt: unde si iura dicunt, fi lium factum puberem teneri ad matrimonium comtrahendum , quod pater promisit Pro illo , dum no dum adulius esset: hoc verum est de debito hone .
statis, non de debito obligatorio sub peccato moris tali . Quantum denique ad sponsalium solutio nenia , multae communiter afferuntur rationes, ob quas ditiis niuntur . rii suo, per rςligionis ingressum factum bona
378쪽
bona fide , siue sequatur professio, siue non ; Iicet etiam sponsalia filmata fue lint iuramento, illo non se ante , aliquis religionem ingredi potest i promissio enim illa,& iuramentum , quod illam sequitur , censetur fieri sub tacita conditione , quod status melior non eligatur: quod si tamen viri ut e Sponsalium c Pulam habuerit cum Sponsa , religionem ingredi non potest: quia resarciis iniuriam , est de iure naturali,ci religio tantum de consilio Quod si post volum de religione factum vi iginem dc stolauit aliquis , eontra here cum ea tcnetur , quia vinculum iustitiae fortius est vinculo charitatis: hoc intellige, si votum era ignotum mulieri. Secundo dirimuntur etiam per votum smplex castitatis , suo antecesserit Sponsaliata , siue illis successerit : nam in contractu sponsalium seni per supponitur conditio hae e r modo status mc- Itot non eligatur ι coelibatus autem de si de praeualet Matrimoni. Si ille, qui castitatem youit, dispensa iionem sui voti obtinuerit ; est liber, ut contrahat cum alia , sicut si aliquis a religione egrediatur . modo votum di ingrcssus religionis facta fuerint bona fide . Ratio est , quia quod extinctum est , nunquam reuiuiscit . Tertio , dirimuntur Sponsalia per votum suscipiendi saetos ordines; quia est illis annexum votum castita iis . Q iarto , dissoluuntur per Matrimonium cum alia legitime contractum e quias obligatio Matrimonii est maior obligatione sponsa lium : si autem subsequens. Marti moniam si irritum , non dissoluunt ut sponsalia ; scut nec dissoluuntur priora sponsalia per post et tota . etiamsi sequuta
i fuerit copula affectu malitati ; dissoluebatur tamen , ante Conc. Trid cntiuum ; quia per talem copulam ' sponsalia posteriora iransbant in Hatrimonium. Ets posteriora sponsalia facta fuerint cum iuramento, non anteriora , non minus illa sunt valida : iuramentum enim, quod cedit in praeiudiciu in terti j , irri- quum est. Quinto , sponsalia facta ante pubertatem dissolui possunt in pubertaic : hoc enim ius Lonce dii : intra tamen pubertatem non possunt dixi mi , etia insi vicique consentiat et nam daretur eorum
Icuitati occasio saepius sponsalia contrahendi . si Unus fiat pubes ante alium , potest reuocare spo 'salia ι modo hoc fiat statim, hoccst intra triduuncis , nam statim dicitus fieri , quod intra triduum fit , ex lege. rubes contrahens sponsalia cum impubere r
379쪽
non potcst ab illis etcstile, ctiamsi impubes consentiat diquia non censetur habere sum ciens iudicium ad solii . tionem sponsalium 3 vride solus impubes , quando sic epubcs , resilire poterit. sexto , per la Esum terri,ini pia fixi dissoluuntur sponsalia e non quidem eN parte illius; ect quem stetit mola; sed respectu innocent is, qui
par ius erat ad matrimonium contrahcndum et tiane
enim liber est a sponsalibus, modo dilator moram norifeccetit ex iusto impedimento . Septimo , di sibi uunt uxob discessum alterius sponsi absque licentia alietius etiamsi sponsalia sint silmata iuramento et An autem debcat obseruari ius ei uile , praeci piens quod expectetur blcnnium , si spo usus sit intia prouinciam ; vel triennium , si sit in alia; dico dcbere tantum scrvari in
foro externo , in interno enim ius cauonicum nulliam. tempus praescribit. O natio , dirimuntur pes fomicationem ; illa enim sussicit ad separationem iliori quod intellige, etiamsi vim passa fuerit Oonsa ex cap. Raptorer 'a . quot a. tunc enim sic notabilis mutatio. in persona . Denique dissoluuntur ob impcdiment una dirimens, quod supervcnit; ut est affinitas r. ob notabilem Reditatem, vel grauem morbum; ob sponso iunx inimicitiam , ob c uera sationis antipathlam t ob paupertatem superuenientem, di similia .
380쪽
CVm philosopia Moralibus incumbat necessia
tas loquendi actibus humanis ex professo , Theologi illorum explicationem eκ philosophia supponentes, de iis tantum agere tenentur, in qu autum sunt veluti fundamentum peccat crum & virtutum , quae ad considerarionem Theologoru m per se spectant; unde prolixitatis inutilitatem deii ita re cupientcs , phi Iosophi eas difficultates ad philosophiam remittimus, quaedams Itim dicturi de Actibus h nmanis , quae & necessaria vi centur ,& breui appendice explicari possunt. Dico primo , quod actus humanus sumit ut latissimc , pro omni actio ite, quae ab homine fit , siue etiam fiat a plantis ela brutis. ut nutritio, augmentatio. visio, dic. Sumitur vet, late pro actione illa . quae sit tantum ab homine, ut locutio , intellectio, &c. Dcni- que usurpatur proprie pro actione, quae fit ab homine agente per deliberationem , seu eum ratione & liberint a te. Iste actus voeaturamis humanus et illi auteni dicuntur tantum actiones humanet. Achus humanus proprie sumptus definitur, operatio hominis voluntaria. seu o mi dici cius ς non tantum enim ille dici tu i agere squi bonum operatur , sed etiam qui bon mi, ad quo a
Dico, secundo, quod vir, seu coactio, quae fit ab extrinseco, tollat libertatem: vis enim affertur passo no a consentienti, sed repugnanite unde voluntas non potest cogi , nec violentari in actibus elici lis : eo enim in ipso, quo vult aliquid , ic in illud conscutit, libera est libertate saltem essentiali , quam explicuimus folio 29 s. pri inae partis et potest trimen cogi in act: bus imperatis, licet enim manui imperetur ut quiescat, potest ipsa ruanus moueti violenter ab extrinseco. Quo a a concupiscentiam non tollit, sed minui, libertaterro et quanto magis enim concupiscentia ad aliquid ne i cndum allicit , magis ad hoc se sponte de delectabiliter voluntas 322licat, in quo stat libertas essentialis,qui