장음표시 사용
101쪽
iter in hoe quod qualitas persectius uniatur subiecto. Hac autem unione qualitas melius actuat suum subiectum. Contra hanc unionem verte, mutatis nominibus quod dctum est contra illam existentiam rogando videlicet, an ipse nio intendatur per deliructionem imperfectioris, productionem perfectioris Pan per additionem partis ad pallem Primum inpugna argumento iam facto de causa productiva, nimnis secundum dic melius conuenire qua litari quam unioni. Praeterea nomine perfectioris unionis intelligitur uni qua unum altera tenaciushqreat. Hoc autem posito sequitur calorem minus intensum esse magis intensum, quod repugnat terminis. Sequata probatur quia res, a Nini f. c. lius amittit summum quam remissum calorem is consequenter perfectius, ni turremulus quam summus, Est igitur magi radicatus calon remissus quam summus. Haec omnia patent in quolibet subiecto caleti stibili, in quo remoto calciac en e summus calor statim definit
res. Huius sutissime perseuerat.
Alij qualitatem magis ta ricari aiunt formaliter per hoc , quod magis educatur de potenta subiecti Quo mois autem eductio suscipiat magis& mmus nec ipsi, nec ali expiscant Educi enim est fieri depen. den cras ibiecto Inde donee magis appareat quad intelligant per magis educ , argumentis iam tactis impugnentit r. nam curae: aphoram suam diuerti mode explicent,
102쪽
nequeunt tamen jsdem argumentis nor peti. Denique contra omnes istos modos valet argumentum hoc. Est axioma in schola Philosophi O. Thomae receptum, Ormas substantiales non intendi neq; remiti Quo modiscunq; autem explicetiar praediis
ista radicato poterunt intendi ci emitti ergo radicatio huiusmodi male explicatur. Minor probatur: quia quid repugnat Briarnam habere perfectiorem exiles nila, perfectiorem unione educi actione vehementiori validioria Hoc autem per aduersa rios est intendi: ergo e&c. Quod dicant sormam substantialem educi totam si mulinio per partes secus eutem accidentalem recte explicat ut cur intendantur qualitate , non autem sotinae substantiales. Et in hoc sen. siverum erit qualitatem intendi per malo. rem radicationem; quo enim plus est de qualitate in subiecto , eo plus radicatur meodem, nihil aliud intelligendo per maiorem radicationem quam in Existentia qualitatis secundum plures sui partes.
Caeterum non defuere qui perly magis radicari niti l aliud tethgerent qua proinfundiores radicas taeere in eo de subiecto hoc est idem subiectu alti as,in profundius penetrare, hoc insinuamivisum est per verbum radicari: sed hi decepti sunt hoc vocabulo Nam profundius peruadere sub iiectum ad partes intimiores propagari sequitur quidem plerumq ad intensionem, non tamen est intensio sed extensi qua -
103쪽
latis Quidam simile imaginan id nonnuliali sub his vocibus magis eauci, quasi idem sit ac ex profundioribus subiecti partibus
trahi. Quibus omnibus occasionem dedit metaphorica ista dictio: magis radicari. Tertia sententia est Durandia lentis qua ialitatem intendi per hoc quod imperfeci iori destructa, alia indnusibiliter perfectior producatur.Funda metu huius sententiae est quod tenfio est motus successivus: in successi uis autem pars non coexisti parti Ita ob ectum melius seu intensus cognosco in hoc instantiquam in antecedenti, non per
hoc quod cognitioni praecedenti suppetad datur alia cognitio,sed per hoc quod, priori
elapsa,aliam perfectiorem eliciam. Reprobatur haec senten tia detegendo ae quivocationem qua nititur dimotus quo intenditur qualitas est quid successivum &in hoc fatemur partem non coexistere parti qualitas autem ipsa quae permotum prΟ- ducitur est quid permanens, adeoq; in ipsa par coexistit parti . Subiectum autem est formaliter tale non per motum, sed per qualitatem quae est erminus motus. Motus etiam quo extenditur qualitas est quid successivum: cum euidens sit qualitatem in una parte subjecti productam coexistere qualitati produc e in altera parte. In actionibus vitalibus, cuiusmodi sunt
cognitiones recte dicit Durandus non ha- heri intensionem per additionem partis ad partem Huiusmia diem sunt de natura
temporia talibi dictum est at in perma
104쪽
nentibus non et vlla ratio cur res producta in instanti A pereat ad aduentum rei qua prodacitur in instant i B puta quod calor productus in instanti A pereat , adue . niente calore in instantiet non enim a
paret incompossibilitas plurium graduum
caloris simul. Immo experientia constat calorem in aqua, remoto igne , non totum simul perire, sed paulatim remm igitur dum aqua a maiori transit ad minorem calorem , pereunte parte caloris remanent alie partes quae paulatim ab aqua praeualente pelluntur. Neque enim probabile est totum calorem perire, Mallum paulo minorem ab eadem aqua produci,donec per omnes gradus minores minores transierit. Dicendum est igitur nec intensionem ha
heri per hoc quod, destructa imperfectiori producatur qualitas indivisibiliter per se. Etior , nec remissionem per hoc quod 'de fructa perfectiori, producatur alia imperfectior.Nam in actronibus quidem vitali-hus vel perfectioris vel impersectioris ope
rationis seper habes causa praesaente principi si videlicet huiusmodi operationu: at vero neq; causam destructiua caloris habes quando ignis intendit calarem in aqua, neoque producti iram,quando aqua igne rem Oisto, calorem remitit.
Dicendum igitur. Intenso fit per addi.tionem partis ad partem . Probatur haec conclusio primo per falsitatem aliarum sententiarum qua supra reiecimus secundo
105쪽
uulsi hoc modo facillime inrelligitur qui subiectum ex tali fiat magis tali, e conuerso ex tali minus tale. Sicut enim intensio fit per additionem, ita remissio per detractionem. Nec unquam accidit agens naturale nam qualitatem intendere quintalteram intra eandem contrarietatem remittat. Ita ex opulanto fies magis opulentus per hoc quod opibus praeexistentibus alia opes superuemat,is minus opulentus 'pc hoc quod ab opibus quas habes,aliqua detrahantur. Praerere per intensionem augetur viris S, non solum aut e viai virtutis, ad agens utristus aute agetis est qualuas; puta virtus qtra
ignis calefacit, est calor, qua aqua frigefacit, est frigus, ic de carietas. Qualitates igitur augentur secundum suum esse, consequenter non unio, sed qualitas ipsa perficitur. Idemque dicitur magis aut minus tale secundum quod plus vel minus ha bet de hac vel illa qualitate. Hoc idem sensisse D. Thomam probat Rutilus ou vide S. Doctorem in a. 2. quasi 24 arto . ad ibi sic habet: Dicendum quod quidam diaerunt charitatem non augeri siccondum suam essentiam, sed fo-lam fecundum radicationem in subiecto, Oel obiectum feruorem, sed bi propriametocem uxorauerunt. Cum enim accidens
fit eius esse est incla, unde nihil est aliud ipsum secundum essentiam augeri quam eam magis in Iesubici , quod en magis ea radicat i in subiecto uim ter etiam in i
106쪽
De intensione qualit. essentialiter est virtus ordinata ad actum ἰωnde idem est ipsam augeri secundum essentiam, ipsa in babere scaciam adproducendum feruentioris dilectionis acturata
Tti de alijs qualitatibus eodem modo philosophare Calor est virtus ordinata ad
cala faciendum idem igitur erit suble. eho acquaere plus virtutas calefactivae , ac acquirere plus caloris. Haec, ut vides, in gnant contra sententias tam impugnata I probant sententiam quam admittimin n. tensionem videlicet clare, facile, ratio-:Dabiliter explicata per additionem partis ad partem. Quod autem intelligis desin-rensione per additionem, intelliges vice versa de re inissionem per detractionem
ARTICVLVS ILSatis it Obiectionibus.
Bijc. i. Quando intenditur curu tas PQ t magis curuus hoc non fit per addita onem cuius alas ad curvitatem, sed per deliructionem prioris cur ursatis Macquisitionem curvitatis indivisibiliter maioris ergo pari quando intenditur calor aeris vel aquae, hoc eliquando aer, vel aqua is, ex calido fit magis calidus, hoc non habetur per additionem caloris ad calorem , sed spe destructionem caloris prioris lac ni tutionem subsequentis indivisibiliter malU
107쪽
ris. Idem die vice versa quando lentatur seu remititur arcus Probatur consequeritia quia tam repugnat ligno tendenti qua tum potest ad rectitudinem producere in securultatem, quam aquae tendenti quantum
potest ad frigus producere in se calorem et
sed cum tota hac repugnantia lignua maiora curvitate tendens ad rectitudine producit in se minores& mmores curuitates sergo etiam aqua tendensa maiori calore adirigus producet in se minores& minores
Contirmatur: quia ratio cur lignum restituens se a maxima curvitate ad rectitudinem producat in se minores , nores curuitates, est quia transite nequit a summe curuo ad rectum sine transitu per cuiuitates intermedias sed neq; aqua transire potest a summe calida ad frigidam sine transitu per calores intermediosci ergo etiarria aqua poterit in se producere calores minO- res de mineres, donec deueniat ad debitum frigus. Paritas est nitida; sicut enim a sum . me curuo ad rectum via est per curvitates minores minores intermedias: ita a sum ἀme calido ad frigidum, via est per minoIes&minores calores intermedios. Hoc idem argu montum mutatis terminis facies in quolibet mobili a magna distantia
properantis aη centrum suum. Mabile, vi ex remotis limo sat propinquum, debet sue iccssiue producere in se minores minores distantias. Hoc autem videtur absurdum l
108쪽
quae dicuntur minores distantiae, re ipsa sunt approximationes ad centru Quid aute absurdi est quod mobile ut accedat ad centru, successive producat in se maiores .maiores approximationes ad ipsu. Sicut igitur minores ille distantiae sunt maiores appro-Σimaisones ita etiam minores illi calores in aqua sunt maiora, ut ita dicam, g ara, si non formaliter saltem concomitanter Nihil igitur absurdi erit, quod aqua dicatur cum remittit calorem in sc productiimia producere simul maiora frigora minores calores, donec perueniat ad frigiditaterru, sibi debitam. Resp. cone antec negando conseq. Eadem curuit astam est incompossibilis cum alia curvi tat disiue maioris siue minori, quam ubi catio A est incompossibilis cum alia
ubicatione eiusdem subiecti . Tam igitur repugnat subiectum habere simul duas
curui ares, quam duas bicationes, quemadmodum non acquirit ubi cationem subsequentem , nisi amissa priori ita nequit acquirere subsequentem curui taleta
nisi relicta antecedenti. Idem dic de motabili tendente ad centrum quod ita fluit per spatia intermedia ut nunquam simul sit tria duobus locis . Est autem absirdum dicere non posse simul esse in eodem subiecto duos gradus caloris, inam qualitatem
ab alia pelli. Hinc etiam de ubi dicit ut quod non suscipiat magis minus: quod
non dicitur de qualitate non enim unus
est magia bicatum quam aliudicum unum
109쪽
61 Diput rasuast a su magis tale . Ex his patet ad argumeri istum . Ad confirmationem nega malorem Ratio quae afficitur non est ratio adaequata nam non posse transire ab extremo ad ex tremum sine medio est commune curuo , distanti,&calido. Ideo igitur transit producendo ut uitates Qvbicationes intern mediat, quia non habet alium modum reducendi sed rectitudinem, locum debi-rum, Mest aprum producere in se uiuia
modi ubi fluentia, ut alibi di etiam est . Porro quemadmodum mobile proceducit bi- intermedia vi ad centrum perueniat ex di
ilanti, ita aqua producit in se gradus stigoris intermedio, ut perueniat ex calida ad debit frigidam H mc falsum est minores calores esse via ad frigus debitum: sed via ad frigus debitum cst frigus miniis, quod paulatim intenditurusque ad summum , ita igitur coπpara gradus frigoris intermedios usq; ad summum, sicut coparas bicationes intermedias cum v bicatione uua mobile si in centro . Decipitur autem Aducrsarius in hoc quod ad incrementum frigoris decrescat calor &cum decremento caloris maneat minor calor qui non est ab actione aquae refrigeratis se, sed cum actione. Ex his patet ad reliqua Obii c. r. Primus gradus quali talis ista, intensione est termi minus a quo respectu se
cundi secundus, respectu terti j sic dereliquis sed terminus a quo non manent
cum termino ad quem , ut dicturi est alibi, ergo nec primur cum secundi, nec secundus
110쪽
De homogenitategraduum. 3dus gradus cum tertio in sic de caeteris. Resp. rasmissa maiori, dishmguendo minorem nullus terminus a quo manet cim termino ad quem, negari atquis terminus a quo non manet cum aliquo termino ad
quem: concede minorem, nega conseq. Et a quando calor extensiue diffundit ut primus palmus est terminus a quo respectu- secundi mam a primo vadit ad secundum &tamen manet simul uterque calidus. Initensione a primo ad secundiana gradum ;duplex terminus a quo considerari potest. Vnus est priuatio secundi gradus qua sub tectum procedit ad habitum, lictu manet cum senundo gradu, hoc est cum termino ad qem ratius est ipsemet gradus primus qui ii terminus positiuus, hic manet cum termino ad quem I demis augme-tatione considerare potes . Planta dum a Privatione maioris alii tudinis transit ad maiorem altitudem per additionem materiar ad materiam, non retinet priuatione maloris altitudinis , retinet tamen mala riam cui per nutritionem alteram superaddit.
Dices ergo subiectum est simul minus
calidum , magis calidum . Probatur consequentia: tua retinet minorem calor errocum maiori minor facit minus malo magis callus ergo est simul minus calidumta magis calidum. Resp- negando conseq. Ad probationem Minor si solus sit , facit minus calidum; si cum alio non facit. Immo ut ex sequenti-