장음표시 사용
221쪽
merentur. Illorum praeterea idololatria erat polrtheismi Ductus; nec poterant non esse vana idola falsorum deorum simulacra. Ceterum tum ex Scriptura , tum ex auctoribus ecclesiasticis et profanis in Trael. de Deo invicte ostendimus, ethnicos passim utroque crimine polytheismi ae idololatriae presse sumptae M commaculasse. Adversus facta conjecturae omnes evanescunt. Animadvertenda praeterea
hic est pessima adversariorum agendi ratio, qui ut catho- Iieos reos idololatriae traducant, contendunt eos cultu absoluto imagines colere ; ut vero ab hoc crimine liberent ethnicos, toti in eo sunt, ut evincant eos non coluisse ido Ia nisi cultu plane relativo. Praeclare gane ill9. Ad 4 , Neg. Quod si catholici interdum unam
prae alia imagine venerantur , ob extrinsecas et accidentales causas id factitant, non ob intrinsecam quam in illis agnoscant excellentiam. Tales porro sunt aut prodigia quae per eas Deus interdum patrare dignatus est, aut peculiaris assectus, quo quis ad alicujus conspectum se permo- Vere experitur, aliaeque ejusmodi.l '20. Eaedem causae originem praebuerunt Ionginquis peregrinationibus ad invisenda sanctuaria, ut vocant, quae a remotissimis temporibus coeperunt. Eas frequentarunt viri sanctitate praestantes tum ad recolenda augusta religioniis nostrae monumenta, tum ad laboriosam poenitentiam peragendam , a qua certe abhorrent protestantes , ne injuria Christum afficiant.121. Usus tegendi velo sacras tabulas Deum ipsum auctorem habet, qui Exod. 40, 3. Mosem jussit demittere
Velum ante arcam. Hinc etiam Salomon, ut legitur 2. P res. 3, i 4. velo obtexit altare aureum quod erexerat. Antiquae ecclesiae partem interiorem velis et tentoriis separatam habebant a parte exteriore; velis tegebantur ma tyrum sepulcra. Ad haec si attendisset synodus Pistoriensis venerandae antiquitatis aemulatrix dicta a Suis, usum profecto tegendi velo imagines sacras mi uime carpsisset.
122. Miraevia non fingunt catholici, sed facta publi-
222쪽
C P. V. DE SACRAnUM IMAGINUM ETC. 22l
ce patrata referunt, quae tota interdum spectante civitate contigerunt, quorumque a legitima auctoritate instructi ju- ridici extant processus. Si nonnulla identidem supposititia sunt, non ideo vera sunt abjicienda. 123. Dices : Saltem nefas est Dei aut M. Trinitatis imagines pingere atque in templis collocare, ne errori causa
124. Resp. D. Pingi nequeunt Deus aut M. Τrinitas prout in se est, seu in natura sua , C. Bub larma ηymbolica qua Deus, seu peculiaris persona M. Trinitatis apparuit N. De prima ratione nullum esse dubium potest; de altera nihil vetat quominus Deus aut aliqua ex Trinitate persona in imagine repraesentetur prout in Vetere aut Novo Testamento se conspiciendam exhibuit. In antiquis proinde mugivis operibus, ac in aediculis christianorum in caemeteriis constitutis passim ejusmodi imagines offenduntur. S. Paulinus Nolanus Epist. 32. ad Sever. inter ceteras imagines quibus basilica s. Felicis ornata erat, imaginem describit M. Trinitatis. Ad avertendum erroris periculum perlevis instructio satis est; jure idcirco Alexander VIII. hanc propositionem quae est num. 25. proscripsit:
Dei Patris sedentis simulareum nefas est in templo collocare ;ae Pius VI. alteram eidem amnem synodi Pistoriensis pariter proscripsit.
DE CRUCEi 25. Ideo de cruce apposite agitur squamvis aut uti reliquia spectari possit, si de ipsa vivifica sermo sit, cui Christus fuit affixus, aut uti imago si de aliis diisseratur in
quod proprios adversarios nacta sit, qui Stauromachi nuncupantur. Crux igitur, ut innuimus, aut ipsa dominica est, aut ejus imago, aut denique in signo transeunte consistens. De cruce sub triplici hoc respectu, insequentem statuimus propositionem.
223쪽
omni superstitione vacia tum cultus quem eatholici Cruei minime susque imastini deferunt, tum Mus Cruris signi, quod passim ab ipsis usurpatur126. Ad fidem thesim lianc pertinere evincunt paulo ante de reliquiis ac de imaginibus Tridentini decreta, nec non damnatio stauromachorum, Claudii videlicet Taurinensis , Petri Bruisiensis, Wiclem, aliorumque obscuri nominis
haereticorum, quorum sordes verrere non dubitarunt Lutherus, Calvinus eorumque sectatores apud Greuerum in Op. De cruce.
127. Atque ut a prima propositioniis parte exordiamur, ejus veritas ex universi christiani orbis eonspiratione et rescit in adoranda dominica cruce ab Helena reperta acessossa ; cujus rei luculentissimi testes sunt patres coaevi: s. enim Ambrosius in Orat. de obitu Theodosii fidem piet
temque sapientis Helenae commendat, quae crucem in capite regum locavit, ut erua Christi in regibus adoretur; e
dem habent s. CFrillus Hierosolum. Catech. lo. n l9. s. Io. Ch sostomus in lib. Quod Christus sit Deus , s. Paulinus Nolanus epist. 3 l. ad Sulpie. Sever. Theod retus Hist. Eccles. Iib. l. c. l8. adeo ut vere ficripserit Rusticus Diaconus; clavos, quibus o saeus est Christus ,
et lignum venerabilis crucis omnis per totum mundum Ecclesia absque ulla contradictione adorat Biblioth. PΡ. De Ianigne coI. il 54. .l28. Nec mirum videri debet cultum ejusmodi viviscae ac salutari Cruci impensum suisse , cum constet Vel a primis seculis in summo honore ipsius Crucis emgiem habitam esse , ut patet ex allatis documentis, quibus vidimus ethnicos christianis exprobrasse cujusvis indiscriminatim Crucis adorationem; quae calumnia prosecto intentata sidolibus
224쪽
223stando , inter quae celebris est visio quam refert Eusebius in Vita constantini lib. l. c. 28. ab hoc imperatore habitam erucis trophaeo cum inscriptione : me vince ; nec non crucis apparitiones in Iudaeorum Vestibus , cum ipsi, homtante Iuliano apostata , templum Hierosolrmitanum instaurare aggressi sunt, testibus Socrate, Soromeno, Τheodoreto,ae Bussimo de hoc agentibus argumento.
l 30. Sed ut aliquid jam adjiciamus de eo, quod Τertulli
nus vocat Signaculum frontium , illius usum antiquissimum in Ecclesia esse nec ipsi protestantes inficiari ausi sunt , qui tamen contendunt ut nudam ceremoniam signum hoc usurpatum esse ad fidei prosessionem. Ast frustra; idem enim Τertullianus in lib. De corona milit. c. b. finem e hibet multiplicem istius usus, seribens: Ad omnem progressum
atque promotum p ad Omnem aditum et exitum; ad υestitum,ealceatum, is lavacra , ad mensas , ad lumina, ad cubilia, ad sedilia , quaecumque nos conversalio mercet, frontem crucis
signacula terimus. Hoc insuper signo fugari solitos daem nes , Epiphanius , uterque Gregorius, Athanasius, Io . Chrysostomus, Cassianus , Prudentius aliique passim testantur, adjicientes per salutare hoc signum patrata miracula, maleficius incantationes dissipatas , morbosque suisse depulsos. Quam virtutem vel ipsi aquae hoc signo consecratae tribuunt. lat. His constitutis , inquiri solet quodnam cultus genus tribui debeat dominicae Cruci. Nec enim desuerunt theologi scholastici, quos inter eminet Λquinas , qui veram crucem ejusque effigiem latriae eultu adorandam esse affirmarent , ast Bellarminus De Imast. lib. l , c. 20. Seqq. seribit hunc loquendi modum catholicorum aures ossendere , liberiusque blasphemandi haereticis ansam praebere; adeoque constituit neque veram Christi crucem neque ejus imaginem per se latriae cultu adorari posse. Nequit enimerenturae , multo vero minus rationis experti , cujusmodi
crux est, cultus latriae supremus impendi. Hanc sententiam Actis conc. Nicaeni ΙΙ. innixam plerique jam theologi sectantur. Quod si honor imaginis transit in exemplar ,
225쪽
224 TR CTATUA DE C lLTU SANCTORUM
idem non debet impendi honor imagi ui ac ipsi prototypo , prout aliud exhibetur obsequium regi, aliud ejus imagivi. Nec obest Ecclesiam canere: O cruae, ara Nes unica ...
O cruae adoranda; siquidem aut per crucem Christus significatur , aut innuitur nos expectare fructum crucis , nempe aeternam salutem per merita Christi cruci affixi.
132. Obj. 1' Crux dolorem ac ignominiam Christo attulit , coli igitur nequit. 2' Si cruci cultus esset impendendus ob corporis Christi contactum , Iordanis igitur aquae , asello cui Christus insedit, Iudae labiis etc. cultus esset pariter deserendus. 3' Quod si agatur de crucis imagine , multo ea minus coli debet; alioquin praesepia, c Iumnae , spinae , flagella omnia colenda essent. 4' Absonum demum est characteribus ac signis divinam tribuere virtutem , ut catholici solent, qui vim fugandi daemones, morbosque dispellendi crueis signo tribuunt. Ergo. 133. Ad i , D. Cons. Si ratio haberetur ignominiae aut doloris quem crux Domino attulit, C. si illius tantum gloriae, quae ex dolore et ignominia Christo parta est ,
et emolumentorum quae nobis provenerunt, N. Hoe autem intendunt catholici in crucis cultu. 134. Λd 2 , D. Si ob solum contactum materialem cultus hic impenderetur, C. si praeterea , imo potissimum ob moralem respectum A . Christo porro crux instrumentum fuit, quo galutis nostrae hostes vicit, palam triumphans eos in semetipso , ut loquitur Apostolus Coloss. 2, 14. et in quo affixum ac deletum est chirographum decreti, quoaerat contrarium nobis. Atque ex his patet disparitas in a latis exemplis, praesertim quae moralem prae se serunt
indecentiam ut manus percutientis Christum , labia Judae , aliaque ejusmodi.l35. Ad 3 , D. Si praesepia , columna etc. Pingerentur vel sculperentur ad Christi Domini Hsteria nativitatis ,
226쪽
ces in hunc finem, ad reserendam scilicet veram Christi crucem institutae sunt, non item Vero praesepia , columnae , flagella etc. Adeoque nulla inter crucis imaginem et haec objecta paritas intercedit. 136. Ad 4 , D. Absonum esset divinam virtutem signis et characteribus tribuere, praescindendo a virtute Christi , c. huic innixi N. Iam vero nemo unquam catholieorum signis per se sumptis talem virtutem tribuit, sed quatenus reserunt Christi passionem , tacitaque gestem ejusdem Christi invocatio in illorum usu supponitur. Et haec hactenus.
227쪽
i. Fructus Dominicae incarnationis ac redemptionis est gratia qua Deo reconciliamur, ac divinae naturae consortes emicimur et haeredes vitae aeternae. Cum de caelesti hoc munero heic agere debeamus, in tres parte8 tractationem hanc distri huimus : in quarum prima de gratia actuali , in secunda de gratia sanctificante seu de justificatione , in postrema de merito, quod eam consequitur.
2. Universa de Gratia doctrina arctissimo nexu conjungitur cum doetrina de primaeva hominis paradisiaci co ditione ejusque lapsu , ab eaque dependet. Ut igitur sub una veluti gynOptica tabula doctrinam haereticorum , et doctrinam catholicam de Gratia praebeamus , juverit eas a suo sonte repetere , ut inde etiam pateat unitas tractationis no8trae. 3. Contrarias plane semitas , qui per defectum , aut per excessum circa gratiam peccarunt, haeretici iniverunt pro diversis platicis, quibus eirca primorum parentum uatum ac lapsum adhaeserunt. 4. Etenim per desectum a veritate desciverunt i ' pelagiam qui neque primorum progenitorum elevationem alordinem Rupernaturalem per justitiae originalis collationem admiserunt , nee proinde primigeniam labem qua infecta ac debilitata evaserit humana natura. Ex quo Principio Diuitiam by Go le
228쪽
intuleruiit hominem tribus arbitrii sui ita si hi sufficere, ut absque ullo gratiae subsidio omnimodam persectionem imo et imperturbabilitatem assequi possit. 2' Sociniani ac rationalistae qui cum pelagianis plane ei rea utrumque articulum conveniunt, autumantes praeterea hominem paradisiacum non fuisse nisi typum idcalis periectionis ad quem Adae postori provocantur , cui alter t3pus longe periectior additus est in Christo Iesu , quem homines persectibilitatis dote praediti in se referre , imo et superare queunt. 3' Semipelagiani , ita nuncupati a partitis cum pelagianis
erroribus , qui permiscentes tu primo parente donum integritalis cum dono Plexationiη, quamvis originalis noxae propagationem admiserint , nimis viribus arbitrii tribuerunt Initium siquidem salutis atque perseverantiam ad gratiae exclusionem ab hominis arbitrio repetierunt ; sicque tum gratiae necessitati tum ejusdem gratuitati detrahebant.
5. Per excessum autem a vero abluserunt l. Novatores Eec. XVI. , qui cum constituerint Protoparentum integritatem ac statum supernaturalem , Partem ementialem esse
humanae naturae , intulerunt l' per Originale peccatum ita foedatam esse in essentiali sua parte naturam humanam, ut nihil sani et integri in ea permanserit; 2' adeoque extinctum in ea osse liberum arbitrium uc rationis lumen, ita ut ad nullos actus, ne dicam pios, sed neque uaturalis ordinis homo idoueus fuerit effectus ; 3' opera omnia sine gratia clieita totidem vilia ac peccata esse; 4' hominem denique sive ad bonum gratia, sive ad malum concupiscentia cogi, passivumque Se quoad utrumque habere. II us et ex ipso Jangenius et Quesnellus novatorum systemii adoptarunt, dum
originalem justitiam debitam homini innocenti ejusque
partem saltem integralein constituere docuerunt. Ex identitate porro principii pronum ipsis fuit inferre easdem consecutiones circa liberi arbitrii amissionem , pravitatem op rum naturalium in insidelibus et peccatoribus, gratiae et concupiscentiae vim , aliaque ejusmodi corollaria. s. Contra vero Ecclesia callioliea d et i ' justitiam
229쪽
originalom donum fuisse superadditum homini innocenti planeque gratuitum et accidentalo ; 2' proinde per lapsum destitutum hominem esse originali justitia cum doni A ad noxis ; 3' adeoque in ordine ad statum supernaturalem otgratiam sanctificantein mortuum esse ; secundum animam
et corpus autem tu delerius mutatum in ordine ad integritatem. 4' Quae cum homini obvenerint ob amissionem doni superadditi, sit eum ex Ecclesiae doctrina in talem incidisse statum , in quo , dempta culpa , suisset a I eo conditus , si ipse noluisset ad statum naturalem illum et Vare ceterisque donis cumulare ; imbecillitati nempe illi Ohnoxium esse quam per se postulat humanae naturae eonditio; 5' siue gratiae propterea auxilio nihil vel optare , velle aut efficere hominem lapsum posse in ordine ad statum supernaturalem; 6' hane gratiam prorsus gratuitam esse , ex mora scilicet
Dei largitate propter Christi merita homini tribui; P hule
gratiae posse hominem libere cooperari assentiendo Deo excitanti atque vocanti, aut etiam dissentire si velit; η' posse insuper vi liberi arbitrii quamvis altenuati bonum aliquod morale velle hominem lapsum ac esscere , neque idcirco opera omnia sine gratia peracta totidem peceata esse; 9' opus tamen gratia medicinali esse cum de arduis praeceptis agitur, aut cum quis gravibus urgetur tentationibus sive ad illa adimplenda, sive ad has superandas, prout aliquo subsidio indiguisset homo in statu purae naturae ad illa praestanda; lin haec porro gratia, urgeuto Praecepto , nemini deesse praesertim vero 1ideli justificato , eum Christus illam morte
7. Ex duplici hoc conspectu tum errorum in quos haeretici prolapsi sunt, tum veritatum catholicarum quas tenet Ecclesia, nec non ex respeetiva origine, nexu ac dependentia eum doctrina conditionis primi parentis, sponte eruitur munus quod nobis in hac prima tractationis parte incumbit. Agendum scilicet nobis est de gratiae necessitate, de dii dem , ut vocant, gratuitate , natura ac distributione. Ivlotidem idcirco eapita partem hanc tractatus dispertiemur,
230쪽
praemiSsa , ut par est, actualis gratiae multiplici acceptioneae divisione.
DE GRATIAE ACTU LIA NOTIONE , AC DIVISIONE
8. i' Gratiae nomine generatim quodvis munus significatur sive internum sive externum , quod Deus pro liberalitate sua homini consert; adeoque creatio , conservatio , multo vero magis lex , doctrina , exempla aliaque ejusmodi , nec non dona gratis data nuncupata, uti potestas miracula ac vaticinia edendi, etc. gratia lato sensu vocantur. 9. 2' Pressius vero sumpta, gratuitum illud internum
auxilium significat gratia , quod Deus per Christi morita homini lapso largitur tum ut ejus prospiciat infirmitati ad bona praestanda ac mala declinanda, tum ut eum erigat ad statum supernaturalem, idoneumque efficiat ad actus supernaturales eliciendos quibus justificationem possit adipisci , adepta Vero , in ea pereeVerare , donec Vitam rasequatur
10. Ex qua gratiae notione patet heic agi non modo de dono gratuito interno naturae superaddito , cujus cauSaes iens Deus sit, meritonia Christus, suasis vita aeterna ;sed de illo praeterea dono agi, cujus duplex sit ellectus, tum scilicet subveniendi naturae infirmitati per peccatum contractae , tum hominem lapsum ad pristinum statum supernaturalem restituendi unde exciderat, adeoque idoneus fiat ad actus supernaturales eliciendos, qui impetratorii quidem sint justificationis, non autem ejusdem meritorii, prout sunt post justificationem, aut vitae aeternae. Gratia quatenus inservit infirmitati reparandae dicitur medicinalis, quatenus vero statui supernaturali recuperando usui est, elevationis nuncupatur. Fieri enim potest, ut gratia ad solum robur addendum conseratur, ut infidelibus negativis, quorum Opera Diqitigod by Corale