장음표시 사용
231쪽
PART. I. C P. I. DE GRATIAE ACTUALis mc. 23I
moraliter bona et honesta tantum permanent, licet elicita gratiae auxilio; seri item potest, ut detur gratia ad ponenda
opera supernaturalia , quin vires augeantur, cum agitur de re lacili, Ierique superanda tentatione. Exinde profluit illa penes theologos recepta dilatinctio inter substantiam operis et ejusdem supereaturalitatem; ad primam susscit gratia supernaturalis entilatim vulgo dicta , ad alteram requiritur praeterea objectum formale sive motivum. Si duo haec concurrant ad aliquam eliciendam actionem , illa proprie dicta gratia exsurgit quae talis sit tum ratione sui, tum ratione modi; gratia ratione sui seu quoad substantiam afficit potissime Voluntatem ; ea quae ratione modi supernaturalis dicitur, praecipue ameit intellectum. it. Presso proinde sensu gratia actualis post notiones quas exhibuimus definiri potest : Donum Dei internum aes ematurale creaturale rationali per Christi merita concessum ad aetus salutares eliciendos aut etiam meritorios vitae aeternae.12. 3' Gratia sic expressa multi sariam dividitur, ac primo in praeveniensem sive excitantem , quae interdum etiam operans dicitur, et in cooperatntem sive concomitantem. Iuxta Veteres , Augustinum praesertim , gratia praeveniens ea dicebatur , quae meritum omne praeveniret; juxta recentiores
Vero gratiae praevenientis nomine motus illi indeliberati signifieantur , qui ad bonum alliciunt, atque a Deo in n his excitantur sine nobis, quatenus a nostra non pendent Voluntate. Quae duplex acceptio prae oeulis habenda est tum ad veterum intelligentiam , tum ad aequivocationes detegendas. Gratia cooperans est concursus gupernaturalis ad illud opus, ad quod per gratiam praeVenientem excitamur. Gratia praeveniens afficit immediate intellectum, mediate autem voluntatem, gratia vero cooperans immediate afficit voluntatem. Utrique gratiae simul sumptae illa convenit definitio , quam s. Augustinus lib. 4. ad Bonifae. Seu
coni. duas Epist. Pelagian. c. b. n. it. exhibet, quod nempe gratia sit inspiralio dilectionis, ut cognita sancto amore faciamus ; seu ut scribit in lib. l. De Grat. Christi c. 12. ea est, Distiirco by Gorale
232쪽
quae datur non solum ut facienda noverimus, verum etiam ut cognita factamus ; non solum ut diligenda credamus, verum vi eredita diligamus.l3. Dividitur sceundo gratia in sutorientem et ebeacem; sussciens ea dicitur quae caret effectu, efficax, quae essectum obtinet ad quem datur. Unde repeti debeat assensus vel dissensus voluntatis, suo loco dicemus.14. Gratia sufficiens iterum distinguitur in proxime et remole susscientem. Proximo Russiciens Vocatur , quae vires necessarias immediate praebet ad operandum , remote vero, quae mediante oratione illas suppeditat. 15. Hae praecipuae sunt gratiae actualis divisiones, nam quod attinet ad gratiam habitualem seu sancti scantem, qua quis justus constituitur , de ea in altera tractatus parte dicturi Sumus.
16. Pelagiani ac sociuiani, ut vidimus , Omnimodam gratiae necessitatem impugnant; semipelagiani vero quoad fidei initium ac perseverantiam. Novatores e contra see. XVI quibus jansenistae adstipulantur , ultro ejusdem urgent gratiae necessitatem , dum sine illa nullum opus moraliter honum patrari posse ab homine autumant , multo vero minus sine fide , aut sine justificatione seu gratia sanctificante. Quatuor hos errores quatuor articulis aggredimur.
DE ERRORIBU PELAGIANORUM CIRCA GRATIAE NECESSITATEMi T. Juxta pelagianum systema homo nunc nascitur non aliter ac exposceret naturalis ejus conditio in qua ab initio a Deo conditus est, scilicet absque ulla ad Statum supernaturalem elevatione , nec subsidii alicujus indigentia sive Diuitia le
233쪽
PA T. I. CLP. II. DE GRATILE NECESSITATE. 23a
ad superandam eoncupiseentiam, sive ad dispellendam ignorantiam , bonumque quodlibet praestandum, cum sibi ipsi homo sufficiat. Quod si Deus concedit seu superaddit aliquot praesidia tum interna tum externa, ea ad reddendum quidem faciliorem hominis laborem eonferunt; ast abs
lute necessaria non Sunt.18. Quamvis hoc systemate gratiae necessitas omnino everteretur, Pelagius tamen errorem suum minime aperte
professus est, sed ut catholicis illuderet l' gratiam saessus est, sed gratiae nomine dona naturalia Creatoris significabat ; 2' donis Creatoris deinde sub gratiae nomine legemae revelationem adjeeit; 3' exempla Christi peccatorumque remissionem ; 4' juxta nonnullos aliquam praeterea admisit interiorem illustrationem, qua indirecte saltem hominis voluntas ad facilius operandum excitaretur juxta illa s. Augustiani verba De Grat. Christi c. 29. quibus cum retulisset Pelagii dictum : M, quod per liberum homines facere jubentur arbitrium , facilius possint implere per gratiam ς subdit: Tolle
FACILIUS, et non solum plenus , verum etiam sanus est sensus.
Ulterius neque Pelagius neque Caelestius neque Iulianus progressi sunt, qui numquam absolutam gratiae necessitatem , quae immediate ageret in voluntatem eamque adjuvaret ad eliciendos actus supernaturales, et vires ei adderet tum quoad eorum substantiam tum quoad modum , seu gratiam inspirationis admiserunt. Gratiam insuper praevenientem , quae scilicet meritum nostrum praeVeniret, numquam pariter pelagiani lassi sunt. 19. Ex his colligimus 1' eontroversiam inter g. Augustinum et pelagianos agitatam in postrema periodo suisse de gratiae necessitate , quae immediate afficeret voluntatem eam praeveniendo et adjuvando , non autem, ut contendit Iamenius De haeres. Pelag. c. li., de gratia quae ne vitatem inserret voluntati. Colligimus 2' hanc gratiae necessit tem , quatenus complectitur et praevenientem et cooperautem, ad actus singulos salutares absolutam esse juxta do-etrinam catholicam, quam s. Augustinus propugnavit ad-
234쪽
versus Pelagium ejusque discipulos. Ad utramque veritatem ita ex ordine vindicandam accedimus.
Ad omnes et singulos actus salutares necessaria est interior
Spiritus Sancti gratia illustrationis et inspirationis 20. De fide propositio est his canonibus a cono. Tridentino sess. VI. definita; scilicet can. 2. Si quis diserit
ad Me solum divinam gratiam per Christum Iesum dari, ut facilius homo juste vivere, ae vitam aeternam promereri possit: quasi per liberum arbitrium sine stratia utrumque, sed aegre tamen et dis ulter, possit; anath. sit. Et can. 3. Si quis ἀμaerit, sine praeveniente Spiritus Sancti inspiratione atque ejus arillusorio, hominem credere, sperare, diligere, aut poenitere
posse, Sicut Oportet . . . ἰ anath. sit. Hanc eandem catholicam fidem jamdiu adstruxerant concilia in causa Pelagii e Iebrata, inter quae eminet Diospolitanum an . 415. in quo septimus Pelagii articulus proscriptus est: Gratiam Dei atque
adjutorium non ad sinstulos actus dari, sed in libero arbitrio esse vel in lege ae doctrina . Ceteris porro omissis, concilium Arausicanum ΙΙ. m. 519. hunc canonem, qui T. est, constituit: Si quis per naturae vigorem bonum aliquid, quod ad salutem pertinet vitae aeternae, cogitare, ut eaepedit, aut eligere, sive salutari, id est evangelicae praedicationi e sesetire posse eonsmat, abs e illuminutione et inspiratione Spiritus Samii . . . haeretico fallitur spiritu.
21. Doctrinam porro hanc Seripturis inniti saei te oste ditur : etenim ex Scriptura sine gratia nec cogitare, nec velle, nec operari quidpiam possumus, quo ad salutemperVeniamus; ergo ad omnes prorsus actus Salutares juxta Scripturam gratia necessaria est. Sane de cogitatione haec scribit Apostolus 2. Cor. 3, 5. Non quod susscientes simus evitare aliquid a nobis, quasi eae nobis; sed suffcientia n stra eae Deo est; de voluntate sic pergit Apostolus disserere Philipp. 2, la. Deus est qui operarer in nobis et velle Diqitigod by Corale
235쪽
PART. I. CAP. II. DE GRATIAE NECESSITATE. 235
ri perseere pro bona voluntate; demum Ephra. 2, i 0. universim pronunciat: Ipsius Dei) sumua factura, creati in chriasto Iesu in operibus bonis, quae praeparavit Deus ut in i lis ambulemus. Quibus verbis nos in ordine ad aeternam salutem comparati sumus rebus quae ex nihilo educuntur ut sint, subsistant et agant. Quae quidem cum iis cohaerent Christi verbis quae Io. 6, 44. leguntur: Nemo potest venire ad me, nisi Pater, qui misit me, Daineria eum; et ibid. 15, 4. 5. Sicut palmes non potest facere fruetum a
semetipso, nisi manserit in vite, sic nec vos nisi in me manseritis. Ego sum vitia, vos palmites; qui manet in me et esto
in eo, hic fert fructum multum, puta sine me nihil potestis sarere. Quae postrema Christi verba expendens Augustinus Trael. 8 i. in M. n. 3. Sive parum, inquit, sive multum,
sine illo seri non potest, sine quo nihil seri potest.22. Quoad sensum Ecclesiae traditionalem hujus theseos testes locupletissimi sunt vel ipsi pelagiani, qui ut Ecclesiae damnationem effugerent, sormulis specie tenus catholicis novae doctrinae pessimum virus tegere debuerunt, prout ipsi contigit Pelagio in synodo Palaestinensi.
Testes praeterea sunt patres omnes et concilia, quae Vix agnitos exhorruerunt uti turpissimam haeresim novos polagianorum articulos. 23. Demum vel ipsa ratione theologica evertitur pelagianum systema; cum enim hoc profluat ex principio de primorum parentum conditione naturali ad exclusionem elevationis humanae naturae ad statum supernaturalem, ac proinde ejusdem amissionis per Adae peccatum, illo everso, Prout praestitum a nobis est in Traei. De Deo creatore Par. 3. systema de nulla gratiae necessitate corruat
nent actus fidei, spes, charitatis, conversionis aliique ejusmodi; atqui hi liberae suhduntur hominis voluntati; nam
236쪽
' eredere vel non credere in hominis potestale est: eum enim ol ectum cognoscitur a Deo revelatum , ac motiva
perspecta habentur credibilitatis, nihil vetat quominus homo illi possit assentiri si velit, aut illud respuere; idem dic de spe, quae concipitur ex Dei promissis ac possibilitate assecutionis ejus, quod promittitur; idem de charitate, ratione habita summae Dei amabilitatis; sic potest viribus propriis homo resipiscere et ad Deum converti. 2' Quae quidem omnia Scripturae ipsae docent: Praedicate, inquit
Christus, Evangelium omni creaturae . . . qui crediderit, salvus erit, quin aliquid adjecerit do peculiari gratiae subsidio ad id necessario; sic etiam passim hortatur Seriptura indiscriminatim homines ad spem, ad charitatem. ad conversionem, ad eleemosynam tribuendam et ad alia dii modi peragenda, nulla gratiae mentione facta. Frustra pomro haec a nobis exigerentur, nisi in nostra potestate essent. 3' Hinc Apostolus Rom. 7, 18. Velle, scribit, adjaret mihi. 4' Sane quorsum Deus libero hominem instruxisset arbitrio , si impar esset ad eos actus eliciendos, qui hominem ad finem perducerent ad quem conditus est, ita ut toties gratia indigeret, quoties actus salutares elicere vellet 7 Ergo. 25. Besp. Dist. min. In ordine naturali, Tr. in ordine supernaturali de quo disserimus N. Duo in actibus re-eensitis distingui debent substantia, et modus. Si de Operigsubstantia sermo sit eaque facili, nihil impedit quominus homo propriis viribus, uti paulo post expendemus, Hu modi actus possit Hieere; ast si de modo agatur, certum
est nullum vel tenuem actum salutarem seu supemcttur
tem ab homine viribus propriis elici posse. Nam hoc ipso quod de actu supernaturali agitur, qui supra naturam est eamque excedit, elici unice hic potest gratiae praevenientis et operantis subsidio. Λtque exinde sit, ut quoties concilia disserunt de actibus fidei, spei etc. toties addant gratiam ad illos ponendos requiri, ut eliciantur xius Oportet ausalutem eis.
237쪽
PAI T. I. CAP. I . DE GRATIAE NECESSITATE. 237
26. Ad 2 , D. Seripturae non semper e resse ad si-dem, Spem, etc. gratiam requirunt, aut ejus mentionem injiciunt, C. non eam supponunt lv. Cum enim generatim Seripturae a Dei peculiari dono et auxilio repetant cogitationes salutares, volitiones, fidem est. necessario supponunt hoc Dei auxilium, ubi videntur ab hominis voluntate requirere assensum ad fidem, uec non conversionem,
et cetera ejusmodi; quae eatenus dici possunt in nostra potestate, quatenus Dei gratia hominibus praesto est a
27. Ad 3 , D. Velle adstaret mihi in ordine ad Iuctam cum coucupiscentia, C. in Ordine ad actus salutares R. In objecto porro textu de ea pugua loquitur Apostolus, quae in homine invcnitur inter carnem et spiritum , quae sibi
invicem naturaliter adversantur.
28. Λd 4 , Besp. ut gratiae praevenienti assentiatur, eooperetur operanti, et sic disponatur homo ad justificationem per actus salutares ad quos excitatur, et cum j stificationem fuerit adeptus actus praeterea meritorios et ciat vitae aeternae. Necesse enim est ut actus isti liberi sint, nisi porro libera voluntate homo praeditus esset, nullo modo posset illos elicere, et nullo modo mereri. Sicque apprime duo haec inter se componuntur, libera scilicet voluntas ac necessitas gratiae ad omnes et singulos actus salutares et meritorios eliciendos. 29. II. O . t uspiam Scriptura operationes gratiae
immediatas et summa urales commemorat, multo vero minus earundem necessitatem. 2' Hae siquidem studium vim
tutis impedirent foverentque stupidum mysticismum, Deumque , negative saltem , auctorem peccati inducerent. 3' Scriptores sacri a naturali hominum voluntate bonas omnes actiones repetunt. 4' Dieendum propterea ab humana industria pendere evolutionem principiorum moralium, quae Deus humanae veluti menti insculpsit, atque eonfer at ac excitat etiam per studium religionis ebristianae rite intellectae. N Omnis proinde de gratia doctrina
238쪽
revocari potest ad doetrinam de providentia singulari, qua Deus cuncta ad hominis persectionem provehendam disponit. Ergo. 30. Besp. Ad i , N. Nam vel ipsis rationalistis fatentibus, Scripturae saltem N. T. docent homines permoveri l ' ad religionis christianae cognitionem, et ad eam prostendam; T ad animi mutationem Evangelii praeeeptis convenientem; 3' ad perseverantiam in fide Evangelio prae standa atque in virtute perficienda conspicuam ; ad singulas demum virtutes ac motus pios, dotes etiam singulares quasdam cum baptismo interdum conjunctas, vel eum Pra cedentes. Idque Deo et Iesu Christo, et Spiritu S. in an mos essecta salutaria immittentibus. Cum haec praedicentur in Scripturis, nihil interest, si in illis non inveniantur voces de immediatis et supereaturalibus operationibus; nec enim de vocibus quaestio est sed de re. 31. Λd 2 , N. Immo vero mirifice ejusmodi operationes studium virtutis promovent, cum exinde discant homines christiani se a Deo ad illud excitari ac permoveri gratia sua ab eaque adjuvari ad virtutem perficiendam, s perandasque dissicultates. Stupidus mysticimus non est i mendus nisi penes pietistas protestantes, qui vim gratiae tribuunt cogendi humanis voluntates juxta placata guorum priorum emendatorum, qui docuerunt auferri per gratiam libertatem, ac veluti truncos ae lapides ab ea homines Pe
moveri , imo cogi. Ex eodem principio descendit quod adjicitur de Deo, saltem negative auctore peccati, quatenus in istorum systemate Deus gratiam non confert nisi solis et elis, reliquos vero impellit ad peccatum. Praeclara prese- stantismi doctrinal32. Ad 3 , Neg. ut constat ex rationalistarum ipsorum consessione, quam adduximus in resp. ad i. et ex allatis probationibus. 33. Ad 4 , D. Ab humana industria, seu ah humana voluntate gratia praeventa et adjuta, c. a sola humana industria N. Nam, nisi Dominus aedi averit domum, in
239쪽
PA IIT. I. CAP. II. DE GRATI AE NEC ESRlTATE. 23s
eanum laboraverunt qui mediscant eam. Nisi Dominus evit dierit civitatem, frustra vigilia qui emtodit eam. Humana industria non versatur nisi circa ea, quae naturalis ordinis
sunt, et quidem intra quosdam limites. 34. Ad 5 , D. Si verae essent praemissae ex quibus ejusmodi conelusio deducitur, c. Si falsae sint, uti ostendimus , N. Certe ejusmodi conclusio digna rationalistarum
est, qui fidem Omnem abjecerunt una eum revelatione supernaturali, quique in religione christiana non agnoseunt nisi humanae mentis excultae opus ulterioris etiam perfectionis e M.
Necessaria praeterea est Dei gratia homini lapso tum ad plures veritates ordinis naturalis cognoscendias, tum ad universam testem adimplendam, tum denique ad grames tentationes superancias
35. Ad fidem catholicam spectat enunciata propositio quam s. Augustinus adversus pelagianos propugnavit. S hi enim soli sufficere pelagiani hominem docuerunt, utpote qui per originalem lapsum minime laesus fuerit. Contra vero catholici, qui cum Tridentino prostentur protoparentum culpa integritatem naturae una cum justitia originali amissam, totumque Adam per illam praevaricationis O emam secundum eorpus et animam in deterius commutatum fuisse, tenent medicinali Christi gratia opus esse ut sanetur natura circa ignorantiam ex parte intellectus, circa pronitatem in malum ex parte voluntatis, et circa concupiscentiam ex parte conjunctionis animae eum corpore. 36. Utque omnis removeatur nequiVocatio, mimadvertimus i ' hic agi de sola operis moralis substantia, non autem de modo, Reu de opere avematurali ac salutari.
Animadvertimus T agi de veritatibus naturalibus, quae a tingunt moralem vivendi rationem; animadvertimus 3' --
240쪽
potentiam, de qua est sermo, non esse physicam, sed -- ratem , quae nempe dissicultatem tantum significet tum absolute tum relative, adeoque plures paucioresve gradus admittat, spectatis temporis, Ioci, iudividuique adjunctis. 37. Quibus ita compositis, sic primam partem evincimus quae ignorationem plurium veritatum naturalis ordinis attingit. Laborare homines morali impotentia plures
veritates cognoscendi, quae tamen Ecitu necessariae fiunt,
ostendit experientia omnium seculorum. De infidelibus re velatione destitutis, nihil attinet dicere post ea, quae di seruimus in Tract. De vera religione ad revelationis divinae necemitatem Ostendendam. Quod vero spectat ad fideles , exinde liquet, quod innumeri pene semper invenia tur qui aut pro mentis angustia, aut ossiciorum quibus distinentur multitudine, aut applicationis difficultate eorumdem ossiciorum ad praxin, aliisque ejusmodi non paucis, saepe debeant illud Apostoli ingeminare: Quid eligam lyn m , nisi divinae gratiae lumine illustrentur. 38. Opus praeterea gratiae subsidio esse homini Iapso ad omnia Dei mandata servanda duo evincunt, difficultas Milicet quae haud paucis inest praeeeptas divinis, ac i sita homini imbeeillitas. Sane injuriarum condonatio, in mici dilectio, continentia et his similia humanae infirmitati adeo dissicilia sunt, ut sine gratiae ope nonnisi aegre servari possint. Hinc illud Apostoli Bom. 7. 18. Velia
ad cet mihi, perseere autem bonum non invenis.
39. Quod si huic dissicultati accedant graves tentati
nes, quibus saepe nimis homo propulsatur, multo magia gratiae ganantis necessitas patet. Ex illis enim aliae intrinsecae sunt quae ex cupiditatibus oriuntur, aliae extrinsecae ex daemonis aggressionibus, mundi illecebris ac blandimentis progenitae. Quare Apostolas Ioc. cit. v. 23. de se ex persona hominis sub lege constituti scribebat:
Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi me ιis meae et eaptivantem me in lege pereati, quae est in memoris meis; cumque v. 34. exclamasset: Infelia ego homo, Diuitigod by Corale