장음표시 사용
281쪽
gesserunt sancti. Nec alio Rensu orat Ecclesia, quae vehementer quidem optat ut nullo nos peccato etiam levi coinquinemur , quamvis Sciat nos ad longum tempus sine illiseonsistere haud posse. Hinc ejus oratio quotidiana est.
Non potest homo justi alus sine spectuli Dei auxilio in accepta justitia perseveraret 82. Et haec propositio de fide est sancita a Tridentino sess. 6. can. 22. Si quis dixerit justis tum , vel sine speciali auxilio Dei, in accepta justiti aperamerare posse, vel
183. Praenotandum hic vero est l' perseverantiae nomen usurpari tum proprie tum improprie. Proprie sumitur cum significatur jugis in bono permanentia usque in finem vitae ; improprie cum denotatur brevior aut diuturnior in eodem consistentia. 184. 2' Bisariam perseverantia proprie dicta , de qua hic agitur, spectari solet , prout scilicet vel activa , vel passiva est. Aetiva consistit in jugi eooperatione gratiae actuali ; passiva in eo unctione activae ejusmodi cooper tionis cum exitu ex hac Vita. 185. 3' Controversia, quae olim inter catholicos ac semipelagianos agitata est , non versabatur circa perseV rantiam passivam , seu finalem; nam hanc Dei munus esse ultro semipelagiani profitebantur , sed erat circa perseverantiam activam. Cum enim ex illorum systemate initium fidei ac salutis ex viribus arbitrii gratiam praevenientibus repeteretur , ita etiam persectio et consummatio ab eisdem viribus petebatur. Per illud ipsum siquidem aliquid absolvitur , unde coepit. 186. 4' Maonum illud perseveruntiae donum, ut loquitur Tridentinum , duo compleetitur, gratiam scilicet interiorem et exteriorem. Gratia interior est gratia actualis illustrati ius et inspirationis , qua homo excitatur et resipiscit, si Disiti geo by Cooste
282쪽
in peccato fuerit, aut in accepta justitia persistit usque ad mortem ; exterior ea est, Per quam Deus ita electis prospicit , ut tentationes peccandi moveat , pericula abigat, donec omnibus superatis, justus ex hac vita deeedat. l87. Hac ratione exposita propositione, sic ejus veritatem, duce s. Augustino in lib. De dono Persen. a cap. 2. ad T. , ostendimus : Philip . I, 29. dicitur: Vobis donatum
est pro Christo, non solum ut in eum credatis, sed ut etiam pro illo patiamini; super quae Verba g. Augustinus observat : Horum unum pertinet ad initium , alterum ad flnem ;utrumque tamen donum Dei est. Rursum ibid. v. s. legitur: ui coepit in vobis opus bonum, persciet usque in diem Christi Iesu; ae l. Petri l , 5. Qui in virtute Dei custodimini persidem in salutem. I 88. Eandem veritatem ostendit A. Doctor ex universa oratione Dominica, praecipue vero ex illis verbis: Et ne nos inferas in D ntationem ς sed libera nos a malo. Sancti , quid aliud, inquit, quum ut in sum titate perseverent, precantur' Nec non ex orationibus publicis evincit Ecclesiae, quae oria, ait ipse , ut credentes perseverent. Deus emuo donalperseverantiam usque in s nem.
l89. Hinc cone. 4rausicanum I l. can. l0. haec adstruit: Adbutorium Dei etiam renatis ae sanctis semper est implorcin-dum , ut ad snem bonum pervenire, vel in bono possint opere pendurare ; ac s. Caelestinus Papa in Epist. ad Galliar. Episc. c. 6. definit: Neminem, etiam baptismalis stralia renovatum, idoneum esse ad superandas diaboli insidias, et ad vincent scarnis concupiscentias , nisi per quotidianum a lusorium Dei perser erantiam bome conversationis acceperii. Ex quibus discimus praeter justitiam inhaerentem ad perseverandum opus esse speciali Dei auxilio , ut loquitur Tridentinum , seu actuali gralia.
l 90. Obj. I' Nisi perseverantia in hominis potestalo esset, frustra ipse adniteretur in bono perseverare. 2' Quide
283쪽
PART. I. c P. II. DE GR TIAE NECESSITATE. 283
si Deus eam non largiretur Inutilis foret sollicitudo omnis. 3' Inutilis praeterea foret quaevis adhortatio aut correptio ; 4' eo magis quod eam justus promereri nequeat. 5' Quapropter cum justus ad vitam aeternam jus habeat, jus pariter ad perseverantiam habeat necesse est; Π' docet praeterea Apostolus Rom. 5. multo magis Christum nobis profuisse, quam nocuerit Adam; porro Adam, A gustino teste, habuit in sua potestate posse perseverare absque ullo speciali subsidio. γ' Consistere demum nequit doctrina de gratuita perseverantia cum spe christiana; pro- nuunt ex ea eonsectaria omnia, quibus urgetur praedestinatio absoluta, quae fatalismum inducit; merito proinde in Adrumetini monachi respuerunt. Ergo. 19l. Resp. ad i , D. Nisi omnibus gratia noeessaria ad perseverandum conferretur, C. si detur Omnibus, pra sertim justis, N. Dari porro omnibus, praesertim vero justis gratiam ad perseverandum necessariam, Paulo post ostendemus. Ut igitur justus de facto perseveret, satis ei ostfidelis ad eandem gratiam cooperatio. 192. Ad 2 , D. Si sermo sit de perseverantia passiva, C. si de activa re. Illa autem pendet a fideli cooperatione perseverantiae activae ; si haec desit, illius amissio culpae hominis adserihi debet. 193. 4d 3 , D. Nisi gratia ad perseverandum active omnibus praesto esset, C. si praesto sit N. Cum enim ii minis sit gratiae resistere aut obtemperare, ac efficere ne in vacuum stratium Dei recipiat, ut loquitur Apostolus 2. Cor. 6, l. jure merito adhortationes et eorreptiones fiunt ad stimulos addendos.l94. Ad 4 , D. Ita tamen, ut perseverantiae donum
suppliciter emereri possit, ut docet s. Augustinus op. cit. c. G. n. 10. C. nullo modo F. Fidelis cooperatio anterioribus gratiis, ac jugis Oratio perseverantiam certissime obtinent , quod satis est. 195. Λd 5 , D. Ius habet in praesenti, C. in sutu
284쪽
stus Mailli. 10, 22. salvus erit; ast ad gratias actuales, quibus perseveratur , jus nullum est. 196. Ad si , D. In ordine ad uberiores gratias, c. Hi ter re. Adae enim ex doctrina g. Augustini datum tantum modo fuit posse perseverare, nobis vero ex Christi meritis datur praeterea ipsum perseverare; illi collata est gratia in tum illustrationis , utpote dono integritatis praedito , n his praeterea consertur gratia inspirationis, qua infirma VO-luntas roboretur.
197. Λd 7 , Neg. sequelas has omnes. Cum enim ex dictis persevcrantia activa, de qua agitur, in nullo disserat a gratia actuali, patet, illam neque spei christianae adversari, neque aliquid doctrinam catholicam commune habere sive cum praedestinatione ahsoluta, Sive cum sa- talismo; praesertim cum Deus nemini gratiam deneget, nec deserat, nisi deseratur, ut pie semper justeque xlv tur , ut post s. Λugustinum loquitur Tridentina sJnodus
DE GRATUITATE GRATIAEl08. Tum pelagiani tum semipelagiani huic gratuitati,
ut Vocant, divinae gratiae adversali sunt, ast diverso gradu, diversaque ratione. Etenim pelagiani evolventes systema suum de naturali hominis paradisiaci conditione deduxerunt posse hominem propriis viribus sibi merita comparare ad gratiam illustrationis assequendam quam unice admitte bant ad sacilius operandum. Haec merita Vere et DrOPrie, Seu ut vocant de eondigno, constituebant in ordine ad gratiam. Iulianus vero Augustini argumentis Pressus a rigido pelagianismo aliquantisper deflectere visus est, dum affirmavit, Deum expectare tantum conatus DOStros, Voluntatem nostram, desiderium salutis ceterorumque operum ad gratiam impertiendam. I99. Postremum hunc Iuliani errorem Parce quidem
285쪽
PART. I. CAP. III. DE G TUITATE GRATIAE. 285
detortum semipelagiani adoptarunt; nam i 'latebantur, merita quae fidem et gratiam praeveniunt non esse de eo digno sed solum de construo; 2' gratiam non modo ad D eilius , sed absolute necessariam ad bonum opus praesta dum post acceptam fidem admittebant; 3' neque semper opus esse docebant, ut merita gratiam praeVenirent, Verum dicebant Deum illis permoveri, cum adessent, ad gratiam conserendam, ita tamen ut Deus interdum etiam sine ullis meritis gratiam fidei ac salutis tribueret, prout eo tigit Matthaeo ac Paulo. 200. Ex his tam pelagiani quam semipelagiani insere-hant nullam dari gratuitam praedestinationem ad gratiam et gloriam, quae scilicet ex solo Dei beneplacito penderet , contendebantque Deum ex meritis naturalibus sive existentibus sive praevisis aliquos praedestinare; adeoque hominem propria industria ac labore Se a massa perditionis discernere. Lltrosque acriter consutavit s. Augustinus, propugnans juxta Ecclesiae catholicae mentem , praedestinationem ad gratiam prorsus gratuitam esse, quae nullis praecedentibus meritis a Deo sat. Quod si interdum etiam disserit s. Doctor de praedestinatione ad gloriam, ideo est, quia praedestinationem adaequale considerabat, uti suo Ioeo
Gratia est omnino gratuita, seu nulla Opera ordinis naturalis possunt mereri gratiam sire de condigno sive de congruo
20 l. Haec propositio ad sidem spectat, ut constat exsJnodo Diospolitana , quae eap. 7. adegit Pelagium adeonfitendum, Gratiam Dei . . . non dari secundum merita nostra, nec non ex synodo Arausicana II. cap. s. his Vc bis doctrinam catholi eam definiente: Si quis sine gratia Dei credentibus, volentibus, desiderantibus, conantibus, labora tibus, petentibus, quaerentibus nobis misericordiam dieit eo ferri divinitus; non autem ut credamus ete. et aut humii Diqitigod by Corale
286쪽
tuti aut obedientiae humanae rubjungit gratiae alumnium . . .
resistit Apostolo dicenti: Ouid habes, quod non accepisti Z EI: gratia Dei sum id, quod sum; et cap. 18. Nullis meritis stratiam praevenientibus debetur merces bonis operibus, si savi; sed stratia, quae non debetur, praecedit, ut sant. 202. Dum excludimus meritum quodcumque operum naturalis ordinis, haud inficiamur meritum, quod de congruo inest operibus ordinis supernaturalis, Sive haec oliciantur a justis sive a peccatoribus ad gratiam conversionis obtinendam, aut ad ulteriorem gratiam assequendam. Confundi praeterea nequit meritum positi Vum, cum remotione
obstaculorum ad gratiam habendam, de quo paulo post
dicetur. 203. Jam vero gratuitam prorsus esse Dei gratiam et misericordiam sacrae Litterae constanter inculcant Sane l. Jo. 4,l9. legitur: Nos ergo diligamus Deum, quoniam Deus
prior dilexit nos. Et Paulus Rom. ll, 35. fidenter interrogat: Quis prior dedit illi, et retribuetur et 8 Aperte imo Deus apud Isaiain juxta eundem Apostolum ibid. 10, 20.
uit: inventus sum a non quaerentibus me; palam apparuitis, qui me non interrogabant. Hinc rursus Apostolus i.
Cor. 4, T. Quis, inquit, te iliscernit ' Quid autem habes
quod non accepisti Z Si autem accepisti, quid gloriaris quasi, non acceperis' Romanorum Porro c. 9, l6. concludit: Igitur non volentis, neque currentis, Sed miserentis est Dei. Siquidem gratuita ad gratiam vocatio argumentum est tutius partis dogmaticae hujus epistolae. 204. Hanc veritatem edocta Ecclesia adversus gratiaohoStes eam perpetuo iusseruit, et pelagianos in pluribus conciliis per id temporis celebratis damnavit, prout semi- pelagianorum seu Massiliensium pariter Praxa dogmata proscripsit, ut liquet ex recitatis capitulis. Purtes autem Ecclesiae catholicae agens Augustinus Sic Enorr. 2. in Ps. 20. n. 6. detractores gratiae perstringebat. Quare stratia ' Ouia
yratis datur. Quare stralia datur' Ouia merita tua non pr-- cesserunt. Illi eryo gloria, qui nos liberias et Enarr. 2. iu
287쪽
Ps. 70. n. l. Si propterea stratis eat, inquit, quia gratia est, nihil tuum praecessit, ut acciperes. Ex professo autem eandem doctrinam tuetur in duobus libris De praedest. Sanctorum , et de dono perseverantiae. Heterodoxia demum adversariorum doctrinae evidenter colligitur ex eo , quod ipsam gratiae destruat notionem; Si enim ex praecedentibus meritis ea daretur, jam erit merces ac retributio, non autem gratia, ut argumentatur Apostolus ad Bom. c. 4. Accedit, quod principium meriti, cujusmodi est gratia, non cadat sub meritum; repugnat insuper Opera naturalis Ordinis posse mereri id, quod supra eundem ordinem naturalem est, cujusmodi est gratia, quae est ordinis supernaturalis. Deus non amplius liber esset donorum suorum distributor. Quaquaversus igitur pelagianorum ac Semipelagianorum sustema spectetur, patet ipsum non minus Scripturae, Ecclesiae doctrinae ac patrum, Verum etiam ipsi gratiae naturae repugnare.
205. I. Obj. 1' Nisi Deus in gratiae distributione rati nem Praecedentium meritorum haberet, non ageret ad Rapientiae normam, et arbitraria illa prorsus esset. 2' Falsum praeterea est gratiae ideam destrui, si ejus sat ex praecedentibus dispositionibus largitio; nam hae penderent ex dono gratuito creationis. 3' Sane non amittitur ratio gratiae, si ea detur praecedenti luis meritis justi vel peccatoris, dicente Augustino se. is i. n. 9. Me ipsa remissis peccatorum sine aliquo merito est, si siles hanc impetrat; neque
enim nullum est silet meritum. Cur vero 7 quia fides gratuita praecessit. 4' Nec obest quod dicitur de principio meriti, quod cadere non potest sub meritum; nam fieri potest, ut Deus saltem ex boni usus praevisione ipsius gratiae cani clare decernat uti praemium ejusmodi meriti praevisi. Ergo. 206. Besp. Ad l , Neo. Tum quia nulla praecedentia merita, nulla praevia positiva dispositio supponi pot-
288쪽
est, ubi non sunt nisi opera naturalis ordinis; tuin quia quamvis nos lateant consilia Dei, dici nequit Deum distribuere dona sua sine sapientia et sine consilio, cui ea non tribuat praecedentibus meritis, quae nulla esse POSSunt. 207. Λd 2'', D. Si creatio seu natura meritum fundare posset supernaturalis Ordinis, C. si nequeat A . Porro Ordo naturae et gratiae, naturalis ac supernaturalis Prorsus distincti ab invicem sunt, ita ut nulla inter utrumque intercedat proportio. ordo creationis relationem dicit ad opora naturae, quae non elevant hominem praeter illius Oxigentiam sive in hac sive in altera vita. ordo gratiae re- 'lationem dicit ad hominis elevationem in utraque pariter vita. Λlioquin si ordo naturae officere posset, quod praestat ordo supernaturalis, inutilis plane hic laret, adeoque et electio, et vocatio, et ipsa elevatio, prout reipsa P lagiani autumabant. 208. Ad 3 , Neq. paritalem. Fides enim etsi gratuita sit, tamen ordiniis Supernaturalis est, ac idcirco gratiae, quae exinde saltem de congruo obtineri possunt, Originem habent a dono gratuito ejusdemque ordinis sunt, S
209. Ad 4 , D. Absolute et in alio rerum ordine, C. in praesenti de quo disserimus N. Contrarium enim constat ex divina revelatione, ex qua solum quid Deus Velit
aut nolit cognoscere possumus. Porro Apostolus Ephes. l. scribit, Deum nos clegisse ut essemus sancti et immaculiati, non autem quia tales nos suturos praevidit.
2l0. II. Obj. i' In hac hypothesi perinde homini esset , sive virtutem sectari sive vitiorum coeno volutari, haud exiguo virtutis moralis detrimento, cum tamen experientia constet, longe magis a fide aversos esse Pessimos homines, quam virtutis sectatores. 2' In eadem conditione versarentur sive qui ex ignorantia ct infirmitate, si vo qui ex destinata malitia delinquunt, cum nihilominus de Seprositeatur Apostolus, quod ideo misericordiam fuerit consccutu3, quia ignorans fecerit in increduluale. 3' Sane S. Thomas Disit ros orale
289쪽
PAM. I. CAP. III. DE GRATUITATE GRATIAE. 289
0 est. l4. De veritate art. 1 l. ad i. docet , nutritum in s luis si omnia legis naturalis praecepta Servet, minime relictum iri, sed Deus vel per evangelicum Praeconem, vel per Λngelum etiam sit eum vocaturus. 4' Exinde receptum in scholis per tria continentia secula celebre axi Oma : Facienti quod in se est Deus non denegat gratiam. 5' Quod quidem emtum de faciente quod in se est ex viribus naturae esse intelligendum , tum ex formula ipsa sive antithesi qua enunciatur, tum ex veterum fere omnium interpretatione liquet, quibus haud pauci adstipulautur qui Dei providentiam adversus incredulos detractores vindicant. Ergo. 2ll. Resp. Ad i , D. Batione meriti, C. ratione demeriti N. Scilicet nec bene nec male operantes meritum
ullum praetendero ad gratiam possunt, ut patet ex dictis. Attamen qui prave operantur positivum ulterius demeritum habent, ponuntque majus obstaculum ad Dei gratiam recipiendam, quam qui morigeram vitam agunt. Quamvis proinde Deus absolute utrisque gratiam suam denegare possit aut conferre , prout de facto etiam pessimis consert eosque immutat; ex consueto tamen ejus providentiae ordine illis eam elargiri solet, qui minora obstacula opponunt, et exinde redditur ratio quare impii magis a side prae ceteris aversi sint.
2l2. Λd 2 , My. juxta modo dieta quoad minora impedimenta, quae ponit qui ex infirmitate et ignorantia peccat, prae illo qui ex destinata malitia legem violat. Hoc
sensu negativo exponenda sunt Apostoli objecta verba. 2l3. Λd 3 , D. Ex gratuita Dei bonitate, C. quasi meritum aliquod ad gratiam sibi comparaverit A . Numquam hoc docuit s. Thomas; sed spectata Dei bonitate, jure censuit Angelicus Doctor hunc numquam derelictum iri, quia nisi obstacula objiciantur, ex se Deus ac sponte sertur ad hominibus subveniendum, quos condidit ut salvos
2l4. Ad 4 , D. Quatenus, spectata Dei bonitate, ipsi non denegatur gratia, C. ex aliquo merito sibi comparato
290쪽
cujus intuitu gratia conseratur N. Aliud cnim cst Deuin ei, qui facit quod in se est, non deuegare gratiam quando et quomodo ei placuerit, aliud vero gratiam conserre intuitu alicujus meriti, quod in eo reperiat. Prius ex dictis
verissimum est, posterius Vero est salsum ac praesesert sensum semipelagianum. Jam vero hoc essatum in priori sensu in scholis adscitum est, qui nulla ratione semipelagianis lavet cum sit negativus. Deus proinde posset ei etiam qui facit omne quod in se est, Sive ex viribus naturae, Sive ex viribus gratiae medicinalis quae per Christum consem
tur, id 1iat, gratiam denegare, quin ullum jus violet. Quod
si conserat. ex sola sua honitate ita se gerit. 2l5. Ad 5 , Rey. Conseq. Uuamvis enim , ut certum videtur , veteres plerique scholastici praedictum axioma de sa- ciente quod in se est ex viribus naturae acceperint, non inde sequitur eos adstipulatos semipelagianismo sui me, uti perperam eos calumniati sunt Protestantes, jansentani, nonnullique incauti theologi. Nam ipsi non alio sensu docuere, Deum ita se gerenti noli denegaturum gratiam, quam quo DX posuimus, nempe citra ullum meritum sive de condigno sive de congruo, sed solum quatenus si agens removet pro bens , Seu nullum posuit Obstaculum divinae bonitati, quae Sua sponte gratiam suam tribuit. Recte porro ucteres hoc es- satum de viribus naturae intellexisse exinde liquot, quod aute vocationem mi sidem nulla gratia supernaturalis Ordinis stricte sumpla supponi possit. Non desunt, qui contendant a vetustioribus praesertim scholasticis ejusmodi es- satum usurpatum esse de gratia actuali , Seu stratuita in ordine ad gratiam habitualem seu stratum D icntem. Verum , hoc sensu , Perperam nobis illud objicitur.
DE NATURA AC Divisio E GRATIAE ACTUALIS IN ORDINE AI LIBERI ARBITRII COOPERATIONEM
2l6. Arduam aggredimur controversiam, quae haere-licos a catholicis dixissit, nee non scholas eatholicas ab