장음표시 사용
291쪽
PART. I. CAP. IV. DE X T. AC DIVIS. GRATIAE ETC. 29 i
iiivieem. Agitur siquidem de insallibili gratiae esseelu aede libero voluntatis humanae actu sub eadem gratia. Haeretici quin nodum hunc evolvant simulque duo illa inter se componant, illum potius disrumpunt. De fide tamen est et gratiae infallibilem essectum, et liberum eidem assensum simul consistere. 217. Λntequam vero novatorum errores, et Seholarum
placita ad ilia concilianda exponamu8, juverit animadverteret' praesentem controvereiam de gratia actuali praeveniente agitari; 2' gratiam hanc spectari posse aut in genere aut in specie, nempe vel in se ac natura sua Vel in suis essectibus. Prout in genere spectatur gratia praeVeniens, complectitur illustrationem intellectus, inspirationem voluntatis, et robur quod eidem voluntati communicat, ita ut omnis ejusmodi gratia illuminet, moveat, et uuailietur, adeoque sub hoc respectu homo passivus est.218. Gratia quae tales producit essectus natura sua, Praescindendo a suturo hominis consensu, essicax dicitur ab intrinseco efflearia virtutis ad discrimen illius, quae secum adnexum habet consensum, et efficax dicitur es acta comneaeionis. Simpliciter etiam si e absolute vocatur efflmae, ut distinguatur ab ea gratia quae ejusmodi consensum non sequitur, et vulgo subolem nuncupatur: exinde illa oritur celeberrima distinctio gratiae et aeta et gratiae susscientis. 2l9. Nemo, si pelagianos ac socinianos eum rationalistis excipias, unquam negavit gratiae enicaciam connexionis, cujus indicia sunt bona ac Rupernaturalia opera. Ast quaestio non minima viget in determinanda connexione hae et unde sit repetenda. 220. Lumerant et calvini stac ex necessitate eam repetunt quam infert gratia, cui voluntas nequit refragari. 221. Jansentani eam derivant ex caelesti delectatione
relative necessario victrice delectationis terrenae seu coi cupiscentiae.
222. Τhomistae eam constituunt in praedeterminatione phrsica ad actum Glutarem. Disitired by Corale
292쪽
223. Augustinianenses in praesenti lapsi hominis statu eandem agnoscunt in delectatione caelesti, quae gradibus superior sit opposita effreni concupiscentia. 224. Hi porro omnes efficaciam gratiae repetunt ex ipsa ejusdem natura ac essentia, quae secum includit actum ad quem movet, adeoque contendunt eam esse effloacem a se et ab intrinseco, quo utiam nomine eam designaui Disserunt autem novatores ac j Senistac a recensitis scholis eatholicis, quod illi velint gratiam necessitatem inferre, quod scholae catholicae Omnes prorsuR negant. 225. Congruistae contendunt nullam essentialem ac intrinsecam gratiae eum actu seu essectu connexionem intercedere; ut vero explicent insallibilem gratiae efficacis os- sectum eum libero hominis consensu, recurrunt ad divinam praescientiam, qua Deus certo no it, cuinam gratiae sit libere consensurus ille, quem Deus convertere decrevit , sicque insallibilem ejus gratia obtinet essectum, illaesa
manento libertate. 226. Quod vero spectat ad gratiam susscientem, quam nonnulli etiam inciscarem vocatit respectu conΝemus, quem non obtinet; lutherani , calviniani ac jansentani nullam ejusmodi gratiam admittunt; etsi ad sucum laciendum jansentani eam quam Vocant gratiam parvam id est insuffleientem interdum commemorent. Catholici e contra uno consensu eam dari prositentur, at disceptant inter se unde illius inemeacia petenda sit. 227. Thomistae et augustinianenses censent eam specie disserre a gratia efficaci, eo quod destituta cum sit prae- determinatione physica, confert solum posso seu possibilitatem, non item Vero vere sive aetionem.
228. Congruistae eandem quoad essentiam gratiam sufficientem et emcacem esse adstruunt, negationem Vero actus Reu consensus a solo repetunt liberi arbitrii desectu.229. Ex his patet nostri muneris esse prius doctrinam eatholicam tueri adversus novatores et jansenistas; deiud tentamina scholarum exponere ad conciliandum infallit,i-Diuitiaco by Corale
293쪽
PART. I. CAP. IV. DE NAT. AC DI IS. GRATIAE ETC. 29a
lem gratiae ossicacis essectum cum libera hominiq voluntate ; demum gratiae susscientis existentiam adversus illius impugnatores vindicare. Quae totidem articulis praestabimus.
230. Ideo novatores gratiam a Re efficacem ac voluntatem necessario permoventem excogitarunt, quia in e rum systemate homo per culpam primigeniam omnem amisit libertatem. Λd iustar igitur Iapidis, trunci aut machivae effectus debet homo ad agendum necessitate permoveri, utinaVes But currus nunc temporis aere evaporato, tum ad malum per concupiscentiam, tum ad honum per gratiam. Jauseniani candem doctrinam ex eodem principio deduxerunt , Iicet diversa ratione eam evolvant. Hominem enim Iapsum ipsi comparant trutinae , qui necessario auta delectatione caelesti, nempe a gratia, aut a terrena delectatione, videlicet concupiscentia relative gradibus victrice impellitur aut ad bonum aut ad malum. Adversus utrorumque systema has statuimus propositiones :
Gratiae es uria nullam infert homini necessstatem , seu homo liber est in actibus salutaribus 23 i. De fide propositio haec est a Τridentino sess. 6.ean. 4. sancita: Si quis diserit, liberum hominis arbitrium a Deo motum et excitatum, nihil cooperari assentiendo Deo emitanti atque vocanti, quo ad obtinendum justiscationis stratiam se disponat, ac praeparet; neque posse dissentire, si velit, sed veluti inanime quoddam nihil omnino agere, mereque passive se habere; anathema sit. 232. Hanc veritatem luculentissime Sacrae litterast exhibent quoties docent humanam voluntatem a gratia praeventam et excitatam libere se ipsam movere, nectere ac Disitigod by Cooste
294쪽
determinare; sic Zaeli. I, 3. dieitur: Convertimini ad me et ego convertar ad vos. Et Ps. ll8, li 2. Delinavi cor meum ad faciendas justiscationes tuas; demunt Λpostolus l. Tini. 4, 7. ita Timotheum hortatur: merce teipsum aia pietatem. 233. Rursum ubi docent hominem operari et agere sub gratia; uti Philipp. 2, i 2. Cum timore et fremore salutem restrum operamini; ne l. Cor. 3, 8. Unusquisque pr priam mercedem accipiet secundum suum laborem; Dei enim Sumus adjutores gr. συνεποi seu eooperatores . Profitetur porro Λpostolus ih. i5, lo. de se ipso: Gratia ejus in me v ova rum fuit, sed abundantius illis omnibus laboratur non ego autem, sed stralia Dei mecum. 234. Ubi domum sic docet hominem agere et operari, ut possit nec agere neque operari, ut Ecclesiastici at, l0. Oui potuit transgredi et non est transgressus p facere mala et non fecit; ac l. Cor. 7, 37. Oui statuit in eorde suo sminus, non habens Meraritatem, potestatem autem habens suae voluntatis, et hoc quidem judicavit in eorde suo, servare vim yiniem suam, bene facit. 235. Universam porro antiquitatem in hac institutam esse doctrina aperte latetur vel ipse Calvinus, qui Instit. lib. 2. c. a. S. l0. scribit: Voluntatem movet gratia , non qualiter multis seculis traditum est et creditum, ut nostrae postea sit electionis motioni aut obtemperare aut refr stari, sed illam effleariter assciendo. Tantum vero abest Λugustinum Calvini placito suffragari. quod ipse jactat, ut visus sit integro lihro se Gratia et libero arbitrio s. Doctor illud refellere sibi proposuisse. Sic enim Gy. l. Seopum suum in hoc libro exarando exponit: Quoniam xunc quidam, qui sis straliam Dei defendunt, ut negent ho inis liberum arbitrium; aut quando gratia defenditur, nestari existiment liberum arbitrium: hine aliquid scribere . . . Compe lente mutua charitate, curavi.
236. Λhsurda quae ex novatorum hypothesi dimanant, eiusdem salsitalem evineunt. Illa enim semel constituta ,
295쪽
P RT. I. CAP. IV. DE NAT. AC DIVIS. GRATIAR ETC. 295
sequeretur neri os omnes praecidi pietatis ac bonorum operum, Viamque latissimam aperiri cuivis flagitio; siquidem possent omnes ignavi ac sagitiosi praetexere se destitutos gratia qua unice possent se in virtutibus exercere, aut avitiis se praeripere. Accedit falsum esse principium ex quo suum systema novatores adstruunt, nempe periisse Ob Originalem noxam liberum arbitrium, ut suo loco ostendimus.
237. I. Obj. l' Omnem activitatem Scripturae homini sub gratia denegant; nam Erech. 36, 26. dicit Deus: Au
feram a vobis cor lapideum de came vestra, et stabo vobis cor carristum . . . et faciam, ut in praeceptis meis ambuletis
et do . G, 44: Nemo potest venire ad me, inquit Christus, nisi Pater qui misit me, timaerit eum; et V. 45. Omnis qui audi it a Patre et didicit, venit ad me; Apostolus denique Philipp. 2, l3. Deus est, inquit, qui operatur in nobis velle et perseere pro bona voluntate. Ergo. 238. Besp. F. Ant. Ad probb. autem adductas resp. i'
generatim, D. Et haec aliaque ejusmodi testimonia insal libilem adstruunt gratiae emeaciam, C. necessitatem, quae ab eadem inseratur N. Illud prius nos docuit revelatio. modum vero quo gratia insallibilem effectum sortiatur nobis penitus occultavit. Difficile prorsus imper iumque no- his semper extitit problema de conciliatione infallibiliis istius essectus cum plena hominis libertate, prout jamdiu aetate sua exposuit s. Augrestinus in lib. se Gratia Christi cap. 47.
illis verbis: Ista quaestio, ubi de arbitris voluntatis et Dei gratia disputatur ita est ad discernendam di scilis, ut, quando defenditur liberum arbitrium, negari Dei gratia videatur, quando autem asseritur Dei gratia, liberum arbitrium putetur auferri. Huic solvendo geholarum s3stemata invecta sunt, quae paulo post expendemus. Interim utrumque te
gratiae significant ad peccatorum corda nectenda, C. Vim Disitigeo by Gooste
296쪽
quae necessitatem inserat N. Promittit scilicet Deus populo suo spiritum novum , quo efficiat ut in praeceptis suis ambularet , uti dicitur in loco parallelo ll, 19. Neque urgenda metaphora est cordis lapidei et cordis carnei , cum in hoc ratio habenda sit troporum usus , et indolis hebraicae linguae, prout vel ipse animadvertit Bosenmulier in
240. Ad 2 , D. Τrahit Paler ad Filium modo liberae
naturae consentaneo, C. Decossi talem inserendo A . Hinc Λugustinus Truet. 26. in Io. n. 3. seqq. ad haec Verba scribit : Videte quomodo trahit Pater et docendo delectat, non necessitatem imponendo. Sic etiam : Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad Christum libere gratiae cooperando, C. necessitate ductus A. 24 l. Λd 3 , D. Deus operatur velle excitando et adjuvando ut libero velimus, C. volitionem ipsam Produc n-do N. Non enim, rursum Scribit Augustinus De strat. et lib. urbis. c. s. quia disit Apostolus j : Deus est enim qui opera
trur in nobis velle et operari pro bona voluntate , ideo liberum arbitrium abstulisse putandus rat. Quod si ita esset, superius
non dixisset : cum timore et tremore vostram ipsorum salutem operamini.
242. Inst. Peccatores in Scripturis passim mortui et sepulti dicuntur. Ergo. 243. Ιlesp. D. A. In ordine ad vitam quae per gratiam sanctificantem habetur, C. in ordine ad naturalem voluntatis energiam X. Λlioquin nullae fierent adhortationes ad resipiscendum , mediante gratia actuali. 244. II. Obj. S. Augustinus ineluctabilem gratiae vim adversus pelagianos ac semipelagi duos tuetur. Nam l 'in lib. De strat. Christi c. l4. scribit: Deus i per gratiam j ita docet,
ut, quod quisque didicerit, non tantum mynoscendo videat , sed etiam volendo appetat, astendoque persciat. 2' Et in lib. De corrept. et stravi. c. I 3, n. l8. Subventum esι , inquit , infrmitati voluntatis humanae, ut divina stratia indecli biliter et insuperabiliter ageretur; 3' et iterum ibid. c. l4.
297쪽
PART. I. CAP. IV. DE X T. AC DIVIS. GRATIAE ETC. 297
n. 45. Non est, inquit , dubitandum, voluntari Dei . . . . humanas voluntates non posse resistere. 4' Cujus quidem rei rationem reddit, dicens: Sine dubio hiabens humanorum eo dium, quo placeret, inclinandomum Omnipotentissimam potestatem. Ergo.
245. Resp. Neg. Aia. Si enim s. Doctor hoc sibi praestituisset in suis disputationibus cum pelagianis et semi- pelagianis, uti adversarii autumant , numquam coniugi set , prout constanter fecit, ad Omnipotentiam Dei ejusque praescientiam , ut libertatem simul ac infallibilem gratiae essectum conciliaret. Sic enim scribit lih. l. ad Simplicianum q. ll, n. i 3. Ouoniam non potest effectus misericordiae Dei esse in hominis potestate , ut frustra illi misereatur , si homo nolit; quia si vellet etiam ipsorum misereri, posset ita voeare, quomodo illis aptum esset, ut et moverentur, et intelligerent, et sequerentur; et paulo post: Nullius Deus frustra miseretur; cujus autem miseretur , Sic eum vocat, qu modo scit ei congruere , ut vocantem non reuuat. Quae quidem repetit s. Doctor in postremo operum suorum , in opere scilicet Imperfecto contra Iulianum lib. l. cap. 39. Scribens : Absit ut impediatur ab homine omnipotentis et cuneta praescientis intentio. Sane tolli per gratiam liberum voluntatis arbitrium non solum numquam docuit Augustinus , sed velut exitialem errorem semper exhorruit: Liberum ergo arbitrium evacuamus per gratiam scribit lib. De spiritu et liti. c. 30., Absit, sed magis liberum arbitrium statuimus. His praemissis :246. Ad l , D. Deus ita doret ut homo videat eis. libere , C. necessario N. 247. Λd 2 , D. Ageretur, nempe corroboraretur is mitas voluntatis humanae adversius concupiscentiam ac Vitae hujus calamitates , C. ageretur ad indeclimabiliter ac inop rabiliter operandum R. Haec verba non ad actionem Dei sed ad voluntatem humanam reseruntur, quae invincibilis ac insuperabilis efficitur corroborata a gratia, ut patet ex eo textu , subdit siquidem s. Augustinus Seipsum explicans :Diuitia le
298쪽
Et ideo quamvis insimu i voluntas , non tamen desceret ,
neque adversitate aliqua vinceretur.
248. Λd 3'', D. Nulla humana voluntas volun ali mi resistere potest, C. gratiae N. Quae duo inter se misceri non debent ; cum enim Deus efficaciter vult , seit illam gratiam aptare cui homo certo simul et libere consentiat. 249. Λd 4 , D. Per congruentem Vocationem, C. necessitatem inserendo N.
Gratia relicuae non consistit in delectatione caelesti in Dim rata , superiore, et relative ad minorem oppositam concupiscentiam victrici, voluntatem necessario ad ararati n-
dum impellente 250. De fido propositio est, contradictoria enim doctrina uti haeretica proscripta est in quinque Iansenti propositionibus , quas Paulo post asseremus, a Bom. Pontificibus ; et conc. Hidentinum ean. 4. sem. 6. RuperiuΝ citato, anathema illi dicit, qui asseruerit, liberum arbitrium a Deo motum et excitatum non posse dissentire si velit, me-reque passive se habere. 25 l. Iansenius systema suum adstruit tum lib. 8. D Gratia Salvatoris c. 3. quod inscripsit: Adjutorium Christi δε- terminat ac prde terminat etiam physice voluntatem ut velit, et ardentius velit, et eae quo capite istud accidat. Λccidero istud porro affirmat ex delectatione , quae facit, ut necesse sit animum istud sequi, et secundum istud operari quoia amplius delectaverit.
252. Lium iam vero gratiae ex ejusmodi delectatione ad mentem Iangenii minime esse repetendam evincimus l' ex eo, quod juxta demonstrata in praecedenti propositione gratia liberum minime perimat arbitrium ; nam libertas arbitrii non in sola immunitate consistit a coactione, sed etiam in immunitate a quacumque antecedenti necessitate, seu in indisserentia ad opposita uut diversa consistit, ut Suo lo- .
299쪽
PART. I. CAP. V. DE NAT. AC DIVIS. GRATIAE. 299
cο Ostendimus et patet ex nota haereticali qua inusta suit
Propos. III. Jansenti Ad merendum vel demerendum etc.
Ergo in delectatione caelesti physice praedeterminante necessario relative victrici repeti gratiae efficacia nullatenus potest.253. Evincimus P ex eo quod efficacia haec in eo principio constitui non possit quod est falsum , haereticum , pugnansque cum reliqua ejusdem auctoris doctrina. 254. Porro I. falsum est delectationem unicum medium inse , quo homo, saltem proxime, e vitiorum coeno eripitur, aut a malo removetur , prout assumit dansenius. Etenim sacrae Litterae hunc ipsum essectum tribuunt timori ; Ecclesiastici l , 27. dicitur: Timor Domini eaepellit peccatum; et Christus Matth. I 0, 28. ait: Nolite timere eos qui occidunt
corpus , animam autem non possunt Oecidere; sed potius t mete eum, qui potest et animam et corpus perdere in yehemnam. Plura media quibus per gratiam ad sanctitatem trahimur praeclare post Augustinum recenset g. Prosper in lib. Cont. Collator. c. 7. scribens: Trahiι timore principium enim sapientiae timor Domini. Trahit laetitia; quoniam laetatus sum in his , quae dicta sunt mihi. Trahit desiderium ;quoniam eoncupiscit et descit anima mea in atria Domini. Tra hunt delectationes; quam dulcia enim faucibus meis eloquia tua. Hanc vero doctrinam s. Prosperum ex h. Augustino hausisse ex eo patet, quod s. Doctor confess. lib. 8. n. l0. prosteatur se non semper operatum pro majore qua assiciebatur delectatione scribens: Non faciebam quod et incomparabili abeetu amplius mihi plaeebat. Ex quo intelligimus salsum esse Iansenti principium, nos unice necessario agi ab alterutra delectatione antecedenti ae relative victrici. 255. Sed II. haereticum illius praeterea principium est,
siquidem ex eo neeessario ac evidenter profluunt haereticae consecutiones quae in eodem concluduntur. 256. l' Aliqua praerepta hominibus justis volentibua et
conantibus secundum praesentes, quas habent, vires sunt impossibilia , deest quoque illis stralia, qua possibilia favi. Cum enim delectatio metesiis minor est in homine justo , ne-
300쪽
200e sario vincitur a majori delectatione terrena, ac necessario impellitur ad peccatum. 257. 2' Interiori gratiae in statu naturae lapsae numquam resistitur. Nam si caelestis delectatio Superior sit, homo ea
necessario agitur , nec proinde eidem resistit; si inferior sit, cum in eum tantum finem detur in jansentatio systemate , ut indeliberatos motus excitet, et hos delectatio melestis necessario producit, hinc neque huic Parvae gratiae unquam resistitur. 258 3' Ad merendum vel demerendum in statu naturae lapsae non requiritur in homine libertas a necessitate , seu subest libertas a coactione. Nain meretur homo etiam in his, quae necessario ngit. 259. 4' Semipelagiani admittebant praevenientis stratiae interioris necessitatem ad singulos actus, etiam ad initium Milei ς et in hoc erant haeretici , quod vellent eam gratiam
talem esse cui posset humana voluntas resistere vel oblemperare; quae quidem corollarium est praecedentis propositionis. 260. 5' Semipatastianum est dicere Christum pro omnibus
omnino hominibus mortuum esse, aut Sanguinem suum fudisse.
Siquidem pro iis solis mortuus est Christus, quibus victrices gratias obtinuit, qui certe omnes non sunt in jansentano syStemate. Hae porro prop0Sitiones omnes quae ex da eiiii principio dimanant, uti haereticae proscriptae Aunt. 26 l. Pugnat denique III. principium iistud cum doctrina quam Iangenius alibi profitetur ; gratiae enim istae relative
victrices efficaces tantum ab extrinseco esSeut; non darentur uisi explorato Per scientiam mediam gradu oppositae concupiscentiae ; Protoparentes numquam Peerare Potuissent. Quae tamen ad ersantur iis quae Ianseuius docet, insectaturque vehementer in molinistis. Ergo. DIFFi I TM262. Obj. l' Axioma Augustini est in Comment . in se. ad Galal. n. 49. Quod amplius nos delectat, secundum M veremur necesse est. 2' I e indeliberata aulem et antecedente