장음표시 사용
71쪽
ri nequit, nisi ad Christum ; ergo ex Ioanne vera Ptproprie dictu divinitas , seu natura divina in Cliristo est agnoscenda. Porro minor propositi argumenti nec ab advorsariis ipsis in dubium revocatur , cum de hoc ipso Verbo scribat Evangelista v. l l. Et Verbum eam suetum est et habitavit in nobis, et Didimus stloriam ejus, yloriam quasi Unigeniti a Patre. Reipga ideo magnis cum illud exordium ab Evangelista praemimum est, ut lux assulgeret iis omnibus quae in totius Evangelii decursu erat scripturus, quod scilicet Iesus e caelo venerit, Filius Dei suerit antequam mundus fieret, extiterit apud Patrem , ex Patre ac Deo processerit , quod ipse esset in caelo dum loqueretur in terra , aliaque id genus in ulla, quae, praemisso illo exordio lacile intelliguntur, eo sublato, tolidem inextricabilia aenigmata fiunt nullo modo explicanda. l89. Insuper Christus verus Deus agnoscendus cst si ipse sibi veram tribuit divinitatem ejusque attributa ; si verba ipsius Iudaei de vera intellexerunt divinitate ; si denique scriptorps omnes inspirati hujus articuli professionem veluti praecipuum laudamentum constituunt fidei a Iesu praedicatae. Atqui ita est. l 90. Sane Christus veram si hi tribuit divinitatem l ' dum se Filium Dei toties vocavit, ut do. 3, lG. ubi de se ita
loquitur : Sic Deus dilerit mundum , ut Filium suum Unigenitum daret: ut omnis, qui eredit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam ; ac ita se vocat Filium Dei et Unwenitum Dei, ut unum se cum Patre suo dicat, uti Io .l0. 30. Esto et Pater unum sumus p et unum cum Patre Suo profitetur, quia , ut subdit ib. v. 38. Pater in me est, et Esto in Patre; adeoque Mope inculcat, quod ipse a Deo venerit, de caelo descenderit, processerit a Deo; sic Io.6,5 l. Esto sum, inquit, panis vivus, qui de eaelo deseeudi; et ib. 1 6, 27. Do a mo e. riri; et ibid. 8, 42. Esto enim ex Deo processi. 2' Hac de causa si hi trihuit aeternitatem dicens Io. l7, 5. Clarifica me tu , Pater , apud temetipsum, claritale, quam ha bui, prius quam Dinndus esset, apud te ; ct ibid. 8, 58. Amen, Diuitia oste
72쪽
a-n dico vobis antequam 4 braham seret, em sum. Τrihuit omnipotentiam, ut Io. 5, I9. Quaecumqtae ille Pater j fecerit,haee et Filius similiter facit . . . Sicut enim Pater suscitat mortuos et viviscat: sis et Filius, quos vult viviscat. Τribuit sibi scientiam comprehensivam ipsius Patris dicens Matili. t l, 27. Nemo nisu Filium nisi Pater , neque Patrem quis norit, nisi
Filius. Tribuit sibi cultum Supremum dum templum sibi vindieat dicens ibid. 2l , t 3. : Domus mea simus orationis vorabitur. 3' Exegit fidem in se tanquam in Filium Dei, .ut Io. 9, 35. seqq. Tu ci edis in stium Dei ' dixit caeco n to , cumque hic quaesiisset qui8nam hic emet, respondit ei Iesus: Et vidisti eum, et qui loquitur tecum, ipse est. At ille ait: Credra Domine, et procidens adoravit eum; et ibid. 14, i. dicebat apostolis suis : Creditis in Deum et in me credite ;Exigit in se spem , dum promittit se sucturum quidquid discipuli ejus a se petierint ibid. v. la. Quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, hoc fuciam. Exigit clivitatem in se super omnia, ut Malth. l0, 37. Qui amat patrem aut matrem plusquam me, non e3ι me dignus ; et iturum Io. l4, 21. Oui habet mandata mea et servas ea, ille est, qui ditistit me; et v. 23. Si quis diligit me, sermonem meum servabit. Et haec speciminis gratia , ex aliis Pene innumeris, quae assorri
possent.19l. Iudaeos autem ac discipulos Christi ejus verba de divinitate proprie dicta intellexisse nullum dubium esse potest. Etenim in primis Iudaei, hoc ipso quod verba Christi de vera divinitate intellexerint, saepe eum uti blasphenium
interficero voluerunt , ut Io. 5, 18. Propterea ergo mauis quaerebant eum Iudaei interscere e quia . . . Patrem suum
gr. propriumὶ dicebat Deum, aequalem se faciem Deo; et th. 10, 33. Responderunt Iudaei: de bono opere non lapidamus te, sed de blasphemia; et quia tu homo eum sis , saeis te ipsum Deum. Cumque in concilio interrogatus esset Iesus imo et adjuratus a summo sacerdote Marc. l4, 62. Tu esstius Dei' Respondit: Ego sum; quod quidem responsum uti blasphemum tum summus sacerdos tum reliqui omne8 ad-Disitired by Corale
73쪽
stantes habuerunt; ut enim legitur Matth. 20, 65. seqq.
ne princeps sacerdotum scidit vestimenta sua, dicensI blasph mavit ' quid adhuc egemus testibus ' Eece nunc audistis blasph mium a quid vobis videtur ' At illi respondentes diserunt: reus est mortis Hoc ipsum crimen Iesu objecerunt coram Pilato Jo. is, T. Aos legem hiabemus , et secundum legem debet nu
mi, quia stium Dei se fecit. Iam vero hic sermo profecto non est de appellatione improprie dicta filii Dei, quam justis omnibus, imo et sibimetipsis Iudaei tribuebant Io. 8, 40.
adeoque in vero et presso sensu, prout Iudaei intellexerunt, Christus se silium Dei professus est , alioquin eos debuisset ab hac persuasione retrahere , ne reos eos saceret injustae necis ; quo casu ipsemet Iesus eos in peccatum induxisset , quod impium vel cogitatu e t. Demum nonne Orobius , ut vidimus, et Salvador aequitatem propugnant judicii in causa Christi, eo quod se vere Deum et Filium Dei secerit Iudaei igitur et increduli socinianos impietatis arguunt. l92. Quod vero attinet ad Christi discipulos, eos V ram semper in Christo divinitatem ex ejus doctrina agno- isse non minus evidens est; nam ut insistamus in apostolo Paulo , ipse in Epist. ad Hebr. l. Christum ita voeat Filium Dei, ut sit splendor Patris et Hura substantiae ejus
portansque omnia verbo virtutis suae ; et cap. 3. Qui creavit
Omnia ἰ ac rursum I, 10. eidem applicat illud Ps. l02. quae manifeste de Deo solum dici possunt: Et tu in principis ,
Domine, terram fundasti, et opera mianuum tuarum sunt caeli, ipsi peribunt, tu autem permanebis . . . Tu autem ipse es et
anni tui non descient. Rom. 8, 32. voeat Jesum silium Dei proprium; Coloss. l, is. Omnia per ipsum et in ipso eream sunt ; et ipse est ante omnes , et omnia in ipso constant. i. Τimoth. 3, 16. Deum dicit manifestatum in carne; et Rom. 9, 5. Deum benedictum in se via; ad Tit. 2, i 3. Magnum Deum pad Philipp. 2, 6. de eodem scribit: Qui eum in forma Dei
esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo. Eadem
habent Petrus ΕΡ. l. c. 2, 3., s. Iudas Epist. Sua v. 4. et 5., S.Joannes t. Epist. l, 2. Vocat Christum vitam aeternam quae Disitired by Corale
74쪽
erat apud Patrem, Verbum vitae , verum Deum. Hinc Evangelistae sua commentaria a testimonio aliquo divinitatis Christi exordiuntur, g. Matthaeus cap. l , 23. ei applicat
vaticinium Isaiae : Ecce virgo eonestet . . . et vocabunt m men sus Emmanuel , quod est interpretatum nobiseum Deus;
e. l6. inducit Petrum profitentem divinitatem Christi illis
verbis: Tu es Christus situs Dei vivi, ob quam consessionem Petrus iundamentum Ecclesiae designatus est; A. Marcus incipit: Initium Et avelli I. c. slii Dei; s. Lucas inducite. 1, 16. Angelum sic alloquentem Zachariam de filio illi nascituro : vultos sitorum Israel e rertet ad Dominum Deum ipsorum , et ipse praecedit illum Dominum Deum in spiritu et virtute Eliae. Post tantam itaque argumentorum seriem concludere jam liceat cum A. Hilario de Trin. lib. 7.
n. 9. Deum igitur Dominum nostrum Iesum Christum his modis norimus, nomine, nativitate, natura, potestate, professione pquibus ea omnia complexus est quae hactenus evolvimus.
Tum etiam exinde inferimus: aut Christus verus Deus est, seu in ipso vera et proprie dicta divini tres est agnoscenda, aut totus christianismus non est nisi vana chimaera; nec
nisi uti schola ad summum philosophica spectari posset, in qua ethices principia evoluta essenti, sed ejusmodi e roribus , immo et ipso idololatrico cultu deturpata, ut jure merito despici deberet. Attamen sociniani , rationalistae , Protestantes universim hunc fidei articulum evertunt totius religionis christianae sundamentum ; et hi sunt qui disseminare prosilentur verbum Dei mrum in Bibliis quae ubique diffundunt, imo projiciunt l193. Hic adjicere possemus documenta omnigena quibus constat hane fidei doctrinam constanter a christia nae rei primordiis usque ad nos in Ecclesia catholica viguisse; V rum eum haec jamdiu evolverimus in Tract. De Trinitate, ubi egimus de Divinitate Verbi, ne actum agere ideamur, cum ea huc pariter reserantur , ab iis propterea heic iterandis supersedemus, eum illinc peti possitit.
75쪽
DIFFICULTATEsis l. I. Obj. 1' Ideo Christo Dei nomen, proprietates et cultus in Seripturis tribuuntur, quia utpote Dei legatus, Dei ipsius personam sustinuit ; quaecumque idcirco Dei sunt de se et ipse praedicavit, ac praedicarunt scriptoresbagiograpiti. 2' Sane licuit Angelo in V.Τ. sibi vindicare Dei
nomen, proprietates, et cultum dicens Mosi Exod. 3, 5. seqq. Ego sum Deus patris tui, Deus Abraham, Deus Isaac, Deus
Iacob . . . Esto Sum qui Sum . . . Sol e calcea mentum de Pe
dibus tuis; locus enim, in quo stas, terra sancta est; a in
tiori eadem sibi vindicare Christus potuit, qui longe sublimiori inter homilies pro Deo legatione iungebatur, quam
vis reipsa Deus non esset. Εrgo.
I95. Resp. Ad i , N. Eleuim l ' nunquam Christus ut merum Dei legatum se exhibuit; T se constanter distinguit a Patre a quo et genitus et missus es; 3' quamvis divinam naturam cum divinis attrihutis sibi adscribat, haec tamen omnia a Patre sibi communicata ab aeteruo praedicat ; 4' ea et ipse de se , et inde de eo docent Seriptores Sacri, quae non sine impietate Patri, soli nempe personae divinae in socinianorum hypothesi, tribui po gent, et nihilominus Christi Iesu divinitatem mirifice adstruunt; o. gr. quod ipse genitus sit a Patre, sit unigenitus Patris, in sinu Patris, exierit a Deo, processerit a Deo , unum sit cum Patre suo, aequaliis Patri; quod descenderit e caelo , et cum in sorma Dei esset acceperit formam servi, et in hac obediverit, passus et mortuus Sit, aliaque ejusmodi. 190. Ad 2 , Resp. i' Tr. Siquidem antiquissimi patres Graeci atque Latini usque ad s. ΛuguStinum uno consensu tradunt nomine fingeli Iehora aut foederis ipsum Dei Filium signi Iicari, qui antiquis patriarchis, ac uosi apparuit. Quo admisso, quin ex objectis locis aliqua oriatur dissicultas, thesis nostra potius mirifice confirmatur. l97. Bosp. 2' x q. paritatem; Dalo eniin, quod vere
76쪽
PART. II. CAP. I. DE DIVINA CHRISTI NATUR . 75
Angelus Dei nomine locutus Mosi sit, sibique propterea uti legato Dei nomen et attributa vindicaverit, nihil exinde
contra nos conficitur, quia ea non occurrunt in Angelo
illo adjuncta, ac locutiones quae occurrunt in Christo, uti ex dictis patet. 198. II. Ohj. Scriptura ipsa causas patefacit Ob quas Christus filius Dei nuneupatus suerit; ac l' ratione admiarabilis suae eonreptionis. Nam Λngelus alloquens B. Virginem Luc. l, 35. Spiritus Sanetus, inquit. superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi; ideoque et quod nascetur eae te Sanctum vocabitur filius Dei; quo sensu etiam
Adam Luc. 3, 38. sitas Dei dicitur , eo quod patrem te
renum non hahuerit; sane Λngelus non dixit erit sed voeabitur filius Dei. 2' Batione resurrectionis eae mortuis, ut declarat Apostolus Act. 13, 33. dicens eam praedictam suisse illis verbis Psalmi secundi: Filius meus es tu , ποhoctis stenui te; nec non in Epist. ad Bom. l, 3. 4. fieribens : De sto suo, qui faetus est et eae semine David se-Cundum carnem; qui praedestinatus est situs Dei in virtute 3ecundum unritum sancti attonis eae resurrecti ne nwrtuorum I. C. D. N. 3' Ratione Dissionis ac sanetiscutionis guae,
prout declarat ipso Christus Io. l0. ubi cum blasphemiae accusaretur a Iudaeis eo quod se filium Dei dixerit, respondit : Nonne scriptum est in lege vestra: quia ego dixi: dii estis' Si illos dixit deos, ad quos sermo Dei factua est; et non potera solvi Seriptura: quem Pater sancti avit et mi-3u in mundum, vos dicitis: quia blasphemas: quia disi, s-lius Dei sum' Ergo non alia de causa Christus Ilii Dei denominationem sibi tribuit, quam tributa suerit justis, prophetis ac judicibus in V. Lege, quamvis peculiari ratione sibi eam vindicet prae illis ob missionem nobiliο-
rem quam adeptus est. Porro si natura filius Dei esset Christus, pam hoc in loco silentio non praeteriisset. Ergo. 99. Resp. F. A. Ad prob. D. Si particula Me que sit causalis, Tr. Si git explicativa F. Τransmisimus vero Priinuin distinctionis membrum, quia etiam in hypothesi Diuitigod by Coo e
77쪽
quod ea particula causalis sit, non sequitur quod contendunt adversarii, admirabilem scilicet conceptionem Chrissu causam esse denominationis filii Dei, cum possit cau-Sam exprimere quare sic Christus concipiendus fuerit , nempe quod sit natura filius Dei. Hoc ipsum autem melius apparet si cum omnibus interpretibus particula Me qua dicatur e lieativa, quatenus scilicet Angelus exponit rationem ob quam Spiritus Sancti virtute in Virgine esset concipiendus Christus. Iam enim Angelus aperte alludens ad vaticinium Isaiae capp. 7. et s. cujus Verba usurpat, dixerat: Moe concipies in utero et paries situm. Hic eria magnus et stius Altissimi voeabitur, et dabit illi Dominus aedem David patris ejus, et regnabit in domo Iacob in aeternum, et regni ejus non eru suis, nempe annunciat eam esse concepturam et parituram Emmanuelem qui vocandus
erat admirabilis, Deus, fortis, Pater futuri seculi etc. Seu silium Dei; Cum vero B. Virgo interrogasset de modo quo haec fierent, respondit Angelus objectis verbis: Spiritus Sanetus etc., demum rediens ad id quod prius proposuerat adjecit: ideoque quod nascetur eae te Sanetum vocabitur Ilius Dei, seu haec est ratio .ob quam sic debet concipiet nasci Dei filius humana carne indutus. Alioquin a s
blimi illa idea filii Dei coneipiendi, abduxisset in exilem illam , quod hic concipiendi modus sit unica ratio ob quam hic esset appellandus situs Dei.
200. Neque obstat verbum vorabitur quo usu est Λngelus , cum nemo ignoret vocem istam penes Hebraeos idem valere ac esse, ut loquendi usus ostendit. Eodem enim sensu hoc verbum occurrit Is. 1, 26. 4, 3. Nobis hic satis sit asserro exemplum ex Iacobo c. 2, 23. ubi de Abraham scribit: et amius Dei appella us esι, d udith vero cap. 8, 22. de eodem patriarcha dicitur: et amicus Dei e retus est. Nec pariter obstat quod ponatur in futuro, vo cabitur , sermo enim est de Deo-homine, qui uti talis nondum conceptus erat.
20 l. Falsum porro est, quod dicitur de Adam a Luca c. a.
78쪽
PART. II. CAP. I. DE DIVINA CHRISTI NATUR . 77
lio Dei nuncupato, solum scribit Evangelista: qui fuit Dei, id est non ab alio genitus, sed a Deo creat . 202. Ad 2 , Neg. Neque enim colligit Apostolus in duobus objectis locis Christum ideo diei filium Dei, quia
excitatus a mortuis et sacerdos constitutus, sed e converso ex eo quod fuerit filius Dei colligit debitam ei suismet resurrectionem et sacerdotium, cum utriusque sundamentum sit Iliatio, ut ita dicam, naturalis divina Christi. Hinc verba Psalmi priora: Filiua meus es tu, sejungi debent ab insequentibus: Ego hodie genui te, idest quiastius meus es tu , ideo hodie suseitavi te, quia resurrectio in Scripturis consideratur veluti nova generatio; alioquin ex iisdem Psalmi verias idem Apostolus II . i , 5. non intulisset Christi excellentiam super Angelos scribens: Cui enim disia aliquando Angelorum: stius meus es tu: Esto h die genui te 8 In Epistola vero ad Bom. juxta vim graeci textus, resurrectio et effugio Spiritus Sancti sunt deci ratoria divinae Christi naturae; per ea siquidem agnitus est Christus verus filius Dei; juxta Vulgatam lectionem l tinam reseruntur verba Apostoli ad humanitatem Christi
quae praedestinata est ad unionem hypostaticam cum Dei Verbo, et unio haec causa extitit resurrectionis et essu-sionis Spiritus Sancti. Utra admittatur ieetio et interpretatio, omnis eliminatur dissicultas. 203. Ad 3 , My. Christus enim missionem et sanctificationem seu destinationem ad munus Messianum explendum attulit ad amovendum a se blasphemiae erimen, eo quod se dixerit stium Dei, argumentum instituendo ad ii minem a minori ad majus. Hoc porro crimine amoto , pergit ostendendo se reipsa verum filium Dei esse, dicens:
Esto in Patre, et Pater in me est, quod ut evinceret provocat Iudaeos ad opera sua, dicens: Si non facio opera Patris mei, nolite eredere mihi; si autem facio : et si mihi non vultis eredere, operibus credite, ut cognoscatis et eredatis quia Pater in me est, et ego in Patre. Quod eum probe intellexissent
Judaei, multo magis quaerebant ipsum lapidare. Pales
79쪽
cit proinde hoc in loco Christus imo et inculcavit se vere naturalem silium Dei esse ; tantum abest, ut silentio praeterierit. 204. I. Inst. Apostolus i. Cor. 15, 24. de Christo seribit: Deinde snis, eum tradiderit regnum Deo et Patri . . . Cum autem subjecta fuerint illi omnia, tune et ipse Filius subjectus erit ei, qui xubjecit sibi omnia, ut sit Deus omnia in omnibus. l' Christus igitur regnum suum tradet Patri,
eo pacto, inquit Crellius, quo dux potestatem sibi coi cessam, bollo consecto, regi tradit; 2' subjicietur et ipse aliquando Patri, qui subjecit ei Omnia. Non est ergo Deus
205. Besp. Reg. primam illationem; neque enim Christus juxta Λpostolum resignabit regnum Ruum Deo, ut belli dux imperium sibi traditum, bello consecto , resignat regi suo, sed tradet regnum ut silius Patri suo cum quo et cum Spiritu Sancto unum habet imperium; alioquin regnum Christi sinem haberet, secus ac fingelus dixerit B. Virgini Luc. l , 33. Et regni ejus non erit Inis; quod ibidem exprimit Apostolus scribens: Oportet autem
illum regnare, donec ponat Omnes inimicos sub pedibus ejus,
cum hi devicti fuerint, multo magis regnabit. 200. A est. alteram illationem, siquidem non in propria persona Christus subjiciendus erit Patri ex Apostolo, sed ut caput Ecclesiae eum integro corpore mystico, completo scilicet electorum numero. Alioquin nunc subjectus non esset Patri, quod nemo dicet; itaque subjicietur cum corpore Suo mJstico, cum hic sit unicus sensus qui admitti possit. 207. II. Inst. Ex eodem Apostolo Hebr. l , 4. Seqq. quidquid Christus habet, ei essentiale non est, Sed communieatum hahet a Patre, seu a Deo summo. Cum enim praemisisset, Christum, omnibus peractis, consedisse ad dexteram Dei in excelsis, subdit: Tanto melior Angelis essectus, quanto diffferentius prae illis nomen haereditavit. Cuicuim si ιl aliquando Angelorum, stius meus es tu et Ego hodie Diuitiaco by Corale
80쪽
genui te' Et rursum o ero illi in mirem , et ipse erit mihi in Filium p Ex his porro habemus t ' comparationem inter Angelos et Christum; esset autem comparatio inter disparata , si Christus naturalis filius Dei esset ; 2' ebretum meliorem Angelis quatenus nomen excellentius prae illis haereditavit, quod vero haereditate obtinetur non est naturale , neque generatione proprium; 3' idque in futuroenunciatum per illa verba: Ego ero illi in Patrem etc. et quidem in typo, qui praecesserat, scilicet in Salomone, de quo litterati sensu haec dicta sunt a Nathan 2. Reg. 7, 24. Salomon autem non potuit typus esse Christi quoad aeternam generationem. 4' Nec obest ibidem dici: per quem, feeit et secuta , illud enim per quem, uti animadvertit Grotius, exprimit causam finalem, quasi diceret: propter quem juxta opinionem Hebraeorum, quod omnia facta fuerint in gratiam Messiae. 5' Proinde ibid. Apostolus Vocat Christum splendorem gloriae et Muram eharacterem su stoentiae Dei, ut alibi eum vocaverat imaginem Dei invisibitis; jun vero splendor, seu ille in quo refulget Dei gloria,
et imago Dei nequit ejusdem numero substantiae cum illo esse, alioquin sui ipsius splendor et imago foret. Εσο.208. Resp. D. A. In natura humana, C. in natura divina vel A . vel subd. per aeternam generationem, C. S eus N.
209. Ad l prob. D. Instituit Λpostolus comparati nem inter Angelos et Christum spectatum in natura M- Sumpta , C. in natura divina in se spectata A . spectato Christo Deo-homine seu in aqsumpta natura, comparatio non amplius versatur inter disparata, cum haec natura, sicut Λngeli, ereata suerit, nec nisi ratione unionis hyp Staticae cum persona Verbi dieatur et sit filius Dei naturalis. 2lo. Ad 2 , D. Myeetus melior Angelis est, et σαἰ-
lentius nomen haereditavit in asAumpta natura , C. in se N.
Nam hoc ipso quod haec natura humana elevata fuerit ad unionem hypostaticam, in hac Christus effeetus est melior Angelis , et cum in hac natura obediverit, passus sit et