장음표시 사용
301쪽
Iis, uti mouentur planetae excepto sole: imo& Iarna alio etiam motu diue so a motu epicyUl. 'Κ Iouper, nil. m J Concludit, non moueri astra motu progressi uo: curia eis natura, quae n ihil temere agit,nec neces arta unquam denegat, ad eum motum .obeundum non tribuerit organa. Nec enim putandum est,maiorem et curam sui sie a limantium, quibus ad ingrediendum idonea instrumenta suppedit uitia Vinum nus id i incut o crat, videri naturam interdum necessaria denegare: si quidem non dedit taleis aspecturn, sed eos caecitate perpetua damna iit, qui tanten non nianus eo sensu indigebant, ciuam ceterae animantes. Occurie: idit natamen in primis, conueniens tui sie ad uniuersi persectionem: extitere aliqua animalia subterranea,id est,ordinarie intra terram viventia: deinde iis in tam densa caligine superuacaneam esse videndi facultatem: ac, quod inde consequens eit, naturam, dum talpis. qui ex hoc genere animantium lunt, vitum non tribuit haudquaquam eis necessaria, sed super- sua non impendisse. Quae,nc ali afui i re Wideretur,aspectu audi ἐu compensavit: audiunt enim talpae liquidius ceteris animanti bus,ctiam crasso terrae elemento obruti.
Sed adhuc roget quispiam, si a naturs conluetudi ne non minus est alienum. negare superflua, quam n6 negare necessaria ; cur natura talpis inchoationem quandam oculorum dederit: cum oculi non nisi aspectus gratia dentur, atq; ita animantibus, quae conditione tuae speciei vi su c rent,superflua omnino sit eorum e Liigies. etiam adumbrata. Nam quod praedictam oculorum inchoationem habeant testatur Aristoteles lib. primo de hist. anina. 9. Talpam inquit,
oculos mauo quod rin habere dixeraut uramen omniuὸ hMero negem: quippe Gemnino quidem nec Ddeat, nee te spiacuos habear oculos. Verum. squis ρ reuiam membranam detrahst, locus culoru appares,c, pars nigra eorundem,
si tui denique is deseriptio eadem. 'Nam
Iegitimam conspicui oculi obtinent: τι pote cum obducta cute oculi pressi, eo mAtala sent, dum crearentur. O perse non mavera. Κ Insuper nudum ist- Text. o. β' ii strumemum ad motum. ruuissι
n. turam, metas egreditur rationismihil
enim rasu vatura facit. Nessi animalia quidem ipsi ra fuere. adeo ver tr a biles res despexit. Sed uniuersa Σι densetur ranquam de industria abctutisse. ιἷui per se procedere ipsa ossent, atqu/
bent, quam prurimum semouisse. I Q a- Texti s r.
poribus histe, qua progre iuntur, Hur
semota eis. Cum urturcertum quiden insetis moueri oportea , flens autem non per se Usu procedere et cum ratione nimirum firmiumque, tingura rotuudest. Sic enim alterum quidem mstruci bitur,alterum veri quiser. CAP.
currendum vero est cum D. Thoma, iccirco naturam dedisse talpis illa ocul rum adumbrationem, ut eos suo generi quoquo modosii nil eisceret : quae ammi latio sat est, ut no frustra id a natura factu videatur;cu in eo eluceat qda bonitas naturae,quae quod absolutu conserte non potest, inchoatum tribuit. l c, J Tandem colligit. totum cstum globosum esse.ac rotundit, omnesque itellas ea de forma praeditas esse: quia lim figura ad circularis motus velocitatem maxillae apta videtur, cum nullus in ea sit angulus, nullus anfractus, nihil denique quod eius reuolutionem impediat: cum praeterea locum semper eundem rotus a figura, si conuertatur,obtinere postit; quemadmodum&ad motum progre lituum quo corpora ex toto locum nautent, in Pta atque inutilis omnino haec figura est. QVAE-
302쪽
Moueantu ne astra caelo immoto,.
Itan moturi ama immota carti, neque era octaui orbis peculiarem B
Diuus Augustaib. 2. de Gen. ad
liti colo. nostram hanc consttrouersiam,suo icmpore agi inritani sibi q. proposita, hisce verbis
or, as Oriente. t ue ad Occiden η tam meu It , S .entrionibus breuiores gyros iuxta cardinem peragenti se vr c lum se I alitis nobis occultus cardo ex
alio vertice sicut spha a ; si aute nullus
alius carda eii, velut isos rotari videatur ZEt paulo in serius: Emesane nouerint aec nomeno namenti cogere,ut Nare caelum paremus. Firmamentum enim.non propier irationem , sed propter Onutatem, aut propter intransgressibilε raterminum superastrum.O tofartorum A. quarum vocatum intelligere licet. Nee, si veratas Gesumstare persuaserat, dire nos circuritim siderum, ve hec inteli gere posianui r , ab iisis quippe, qui hoc tu i sissime, crotiosissime q. sierui,
Haec Diuus Augulimus. ESit tamen primaassertio: Astra iasi mouzntur immoto cςlo. Hςc probatur: quia si csto immoto aliquod a-hrum eretur, vel in eius locu aliud corpus iuccedera,vel nultu. Si.nullum, daretur in natura vacuum: sis aliquod, adi nitieiadu foret,corpus cς-lei e n u ac rarescere, n ii uc in . si talesvirci id taui in 10la coetora corruptioni obnoxia conuenit. N causediendi hic sunt,qui di in .e leues orbe vi latercisos cite quibusdam veluti rivulis & canalibus, tenui fima ruemateria quibus sidera illabatur. Vel. n. is canales sunt eius leni substatiae cum csto, vel naturae sublunaris. Si De incor dent primum, refelluntur proxima ruptibili ratione: nimirum,quia vel iii locum late orbitialiri succedi t aliud corpus, S c. sil c testium cundum; concedunt in cstelli mun- esimus r. do aliquid corruptibile, de contra li.cnq. I.. sua naturam inibi detentum, quod absurdum est. Pr erea demon stratur eade assertio exeo : quia fieri nequit, ut idem corpus simul moueatur per se pluribus motibus,in diuersa tedentibus;
sed necessario aliquis ex ias debet ci a
uenire ratione alterius corporis,a
quo vehitur: quo modo qui in naui deambulat versus parte oppositam ei, ad qua nauis tendit, persequi demouetur motu deambulationis, per accides motu nauis, qua defertur. Cu . . a igitur sensu pateat, stellas volui simul ab Ottu ad occasum,&ab O casu ad ortu; negari no poterit,una ex his lationibus couem re eis rati ne alterius corporis c testis, quo circumvehantur, proindeque coelestcs. orbes minime quiescere. Secunda assertio: Stellae firmame- 1. assertiouti non alium motum sibi proprium habent,pr ter motum sui orbis.Ηςc patet ex rationibus,quas Aristoteles proximo superiori capite adduxit. Eandem confirmant Astronomi exeo : quia omnes itellae firmamenti seruant inter se eundem omnino situm, & unaquaeque eadem aequabilitarc cum aliis perpetuo voluitur: certe non nisi, quia circumactu suae sphaerae, quasi nodi motu tabulae, in orbem feruntur . Sed obiiciat quispiam: stella po- i. Obi est.. saris, ut asserit Ptolemaeus librosa. Geogr. c. 7. distabat Hipparchi tempore a polo gradibus duodecim l-nutis viginis quatuori nunc vero tu tu distat trib. gradibus & semis. aut
circ iter: igitur haec stella promis in sua sphera motum sibi vendicat. Ite: 1. Obiem. depicticulum ab Altro nonars EDL, sidera.
303쪽
sidera omnia, quae inerrantia dicun- Atur, sub eadem a centro naudi intercapedine, modo a septentrione in Austrum .modo ab Austro in Septe- trionem declinare;hic autem motus peculiaris est ipsis stellis: ergo, ct c. s. Obieci. Adde. quod scintillatio siderum novi detur esse aliud , qua priuata quaedam eorum motio, tremori similis: sic. n. sentiis iudicat, quem hac in re perpetuo falli verisimi te non est. Dilui. r. Hisce obiectionibus ita occurres. Bodiect. Primae quidem dicendo: digrestione illam stellae polaris non prouenire a motu peculiari ipsius, sed ab eiusdem octaui orbis, cui infixa est , conis uersione ab occasu in ortum, super polos Zodiaci, & super circulum DiIuca. Zodiaci. Secundum pari modo solues, negando, eiusmodi motum c petere stellis fixis per se,cum eis nocontingat, nisi ratione suae sphaerae, Prout ea motu accessus & recessus, Cquem trepidationis vocata circum-Piluti3. agitur. Tertiae vero satisfacies,con
cededo, videri quidem aspectui stellas fixas quodammodo tremere &scintillare; sed id nasci ex potentia, . quae videndo deficit. Cur aute hanc ectionern poti stimum subeat, dum stellas fixas contuetur, in quaestione est. Nonnulli id attribuunt rapidissimς earum celeritati, nempe radios iccirco fractos ac tremulos cadere: DVerum, si haec causa seret, scintillarent etiam nobis omnes stellae erraticae,cum pari circumactu ab Orteie in occasum una cum sideribus fixis commeent. Dicendum igitur cum Aristotele,proximo 8. cap. huius rei
causam esse inerrantium stellarum longinquitatem: non qu radii ab oculis ad rem visam emicantes in traiectit languescant,ut ibid. ex Platonico dogmate asseruitAristoteles; Esed quia species,n re visa misse; pro- peter long :ssimi spatij intercapedine deficiunt, ac prς tenuitate vix ia v lent sensitorium imbuere . Quo fit, ut dum ex illis visionem elicere potentia cona tur, labore fatiscat,ac tremat. Hic autem tremor in causa est, ut videatur altrum per stintillati
tus nauigant, quia mouenturipss, terram moueri putant. Quod si haede re aliter sensus iudicat, praello ei adest intellectus, a quo corrigatur. Rogabis tamen ,cur stellae,quae in oriente scintillabant, & aciem tre- Dub. mulam quatiebant, eaedem,Vbi coeli verticem tenuere minsis id praestent .Respondemus. Pro uentre id ex vapotibus speciem dispergentibus, quorum maior copia prope hort-aontem est. Vbi illud obiter adueristes: licet iuxta horizontem magna halituum copia aspectili occurrat ;solere tamen eam copiam maiorem esse sub crepusculum matutinum, Sole iam aduentante, necdum tamen radios suos exerente: quo tempore totus aer versus Ortum plus quam antea obscuratur, & obten brescit ; nimirum quia Solis viciniatas excitat uberiorem vaporum multitudinem,quae eam caliginem indi
cit. Vnde,qui noctu iter faciunt,hoc indicio appropinquare Solem cognoscunt. Obserua etiam, cum Aristotelas Non solas asseruit, planetas non scintillare, id stellas s non uniuersim, sed maiori ex parte xas sciaverum esse: quia, ut annotauit Sim- tillare. plicius, compertum est, etiam Mercurium scintillare; quod cum neque ad disiam iam, neque ad excellemtiam fulgoris referendum sit, virque peculiari alicui eius proprietati attribuendum erit.
Si ra errantia, prater motio st craprincipalis, alium sui proprium haόere; non tamen per se inorum agi.
porro, licet stellis fixae nullu m
ium subeant, praeter eos, quibus earum sphaera vertitur 3 tamen i feriorum septem orbium planetae aliter se habent : circumaguntur
enim alio sibi proprio, ac peculiati
motu, ob quem errones dicuntur et
non quas per omnes coeli partes passim ac sine lege discurrant, seu quia viva motus suae principalia
304쪽
sphaerae alium sibi vcdicant. Moueri Iautem hunc in modum planetas, bifariam ostenditur. Primum quia ex- Perimento compertum est, eundem Planetam nunc inagis, nunc minitia terra distare : quod certe fieri no i posset, nisi proprio circumactu nue sublimiorem, nunc humiliorem sedem teneret. Atque haec causa fuit, cur Astrologi planetarum motum ponerent in circulis ecce tricis: quorum una pars magis a terra abiungi
De circu- tur,diciturq. . ux , altera versus teriis e n- ram maxime accedit,& oppositum Autricis. eis appellatur. Secundo idem Astrologi confirmanta. quia si planet ς luarum duntaxat principalium sphaera-
ruin motu conuellerentur, cum e
rum sphaerae ab occasu in orientem commeet, seque recur. Planetam , qui
hac nocte directo alicui stellae lixae respondet, sequenti nocte debere
eandem versus Orientem antecedere: quod experientiae repugnat.
Opinio Sciendum vero hoc loco cit, Pla- Platonis tonem in ea sententia fuisse, ut exi- de circum stimarit, planetas moueri motu, que Iuratione vocant circumgyrationis quo vide- Planeta-- licet secundum se ipsos in gyrum rum, vertantur. Quod videtur probari posse in Sole, non eo tantum argumento, quod Aristoteles capite proximo attulit ri sed etiani, quia in extrema parte solaris umbrae tremor quidam cernitur, qui non nisi ab aliqua peculiari Solis circumvectione sci putandus est. Nihilominus as. Recole taserendum cum Aristotele , nequa- men . quaquam talem motum admitti debere: supra dixitu na,quia illum nec experientia, nec in ' demo ulla idonea ratio probat; tum quia tu Lunae Sol, in quo maxime motus hic nota- in suo epiri videbatur, nequaquam re ipsa eo cyclo. circumfertur, sed hal luci natio quaedam in visu elis sicuti in explicati
ne contextus cum Arist. diximus.
Ad aliud, de motu solaris vin brς, respondent Aristoteles in Probi. feci. i s. probi. iv. hunc in modum:
Solis umbra extremum movera videtis equis corpuscula conreMa in aere arisA
spicua ιn Solis radys, qui transimeant par feneIiras; hae enim moueri solens etiam siue vero spiratu . Ergo eum victi mmodo de umbra in tacem , modo de luce
in Umbram moueatur a suuὸ, terminus quoq, lucis ae υmbra communis eblino moueri videtur.Partim enim veluti et m
bra meartim lucem sua ipsa mutationaessiciun/: iraque mouera umbra vide secum non L e, sed ira hunc in modum s Daut agitari. Haec Aristoteles . Ex
quibus patet, motu illo non solem moueri, sed corpuscula huc illuc dia
Opinio a Mi atiretis. J Reprehendit hoc loco dognia Pythagoreorum existi- Pythago- nianti iam . impulsu motuque astiorum sonum modis i mperatum, Sereorum de concentum quenda in esci. In quam sententiam ea potissmum rationaconcentu adducti sunt : quod apud nos corpora , quo grandiora , quo plui anu
Orbium cs mero . quo celerius mota , eo ma
tellium. iorem sonum edunt. Quod si Pythagories ob ijccres . illiusmodi sonum non audiri a nobis , quare fictilium esse. : occurrebant , non secerni, nec internosci illum a nobis . propterea quod eo nostrae aures ab ipso natali die ita oppletae sint, ut longa consuetudine distinguere illum a silentio non valeamus sicuti accidit at tisicibus stis. qui sonu mal
Erum ea a quibus iam , horum inquam latione concentum feri se
nis , emergentilus inde . ratione ra
ra di, octis, lepide quidem esse diri ,
atque eoucinne 3 non tamen esse ut rum,nee ita re se habere. Suκr raram ροι-
ἰusnecessarium e e videtur,se rum di ri mniosum corpora latione: quippe iam
305쪽
c, eorum corporum matu , qua apud nos sunt, neque molem habetium aequalem,
neque talem motιonis celerat. Iem. Na-
Iis e 7 Solis , Luna, onus efficiatur: se insuper eum tot multitudine , tantaque magnitudine Helia rauta celeritate motus ferantών , impossibile erit sonum non fieri gmndem. Hae autem sup nentes , , celeritates insuper concentusi
rationes ex interte.tilis habere, aries
qualitersones ellarum conuersionesi ri d euur. Iuoniam tere rationis Mnes egre t et idebatur ; nes hunc senitum non aratre, cavsam huius inquiunt esse. contin o sonum hunc esse, riim orimur, . vi non sit ad silentium contrarium manifestus: vocis enim silentv die perceptionem vicissitudinesiera dicunt. Quare ut hisce, qui met cent ferrum , os consuet dinem nihil interesse videtur sic is hominibus idem actiάere aiunt. b Hec Tex. 3--que dictum prius ess, concinnὸ quid musiceque dicunt; impossiὀile est autemitasese habere. Non enim selum hoc eL abjurdum. nihil , inquam, nos audire, quod uidem struere aggredientes dicta causam asserunt: sed et iri illud,sin est
tur corpora, atque ad eam magnitudinaqua femur multiplicem sonitus munia tudinem transit, huc profecro perueniatim onus,ac isus violeutis magucsiuraάmodum vires necesses. c Sed nome Tex.s o
ratrone ne i nos audimus,ueque corpor
pati quicquam violenirem viis tur.pr pterea qu uni tam sella motione sonum effici vi. Atque uti ea a patet. c,1 Iis es hisce. cia a nobis ut dicta, V Gq e esse declara . Id eritis quod dissitatum es. νγυgoricos e compulit hanc sententiam serre erarum, inquam. Diione concentum ferra.indicium e licitur nobis. d QVAE namque perst si untur, ea senitum icti mete faciunt: qua vero in eo , quod Tex. s.fr η asent aut iri ani, titi, nauigio paries, eaΡnum elicere nequeunt ' neruo ipsem i. Nigium insisti era o , ta n eadem dicere licebit: absurdum esse ,si εσο α nauis malus motione puppis e. tu sum nauigitim vehementem non facteis num, e Q od veν' seri ιν in eo, quod uon fertur. id facit senum: at quod es ira est, quod T . c. fertur.idiamete no v facit,id . ite . sentim impossibile e Z . Quare dicendum erit hic si Iarum cor raper aerem fusum per et niuersum, aut ignem is omnes aiunt sera r 'vece M ia vehementem fieri num. atqris ac peruenire , haec essendere corpora M. cum fieri et idea fur. neque animantis motu,neque Diolento ullam Liedar um ferri, qua uturis i a prouidente natura . Quod si hoc m do non e haberer motus Eleua-νκm, nihil pro sus eo um esset . pia in hoc in locosuist, quod simili modo sese haberet. sie 2 1 urtur Urrotundas, Si erse i r non motori satis iam diximui.
Coarguun b mrvii De J Pytha*oreos cocin- eur Pytha ne &musice,non tam evere, aut phi-gorei. losophice locutos fuisse ait: Nam e sto, sonus ille altiorum a nobis non
au 'iretur, nosi polici tamen nos, &haec inferiora non vehementer isd re: cum sonus, quem tonitruum excitat, qui mali O minor est, non solum res animatas,sed etiam saxa, aliaque
corpora durissi ina interdit frangat. c Sed non si .eb Secundo idem placitum coarguit: quia id quod lonii facit, molletur per se: at astra non per se mouentur, ut superius ostensum . fuit. Quod item confirmat exemplo
nauigia , cuius partes , sitia nauigio
infixae sunt.& non persem Mum si beunt, nullum in eos O aum edunt u Quae ncmque E inquit .corpora, quae ita sublunari mundo secundum te loco mouentur,ictum faciunt, is numq. reddunt i ntercepto aere quae autem non Pei se mouentiar, sed alijs alligata ac penitus infixa sunt, it repitum es licere non solent: ut partes inaui firmiter cohaerentes ad nauis motum non sonant; imo neque ipsa nauis, duni secudo fiumine pari cum ipso velocitate defertur. Et tamen, si Phythagoreorum rano sonesudit celestia corpora sonum edere, tendu erit. malu nauis, alit puppim, propter sua magnitudine non posse non per se sonitum vehemetem excitare.
e Quod τὸ ol Si astra per se, vel ebi
sphaerae coelestes, aerem aut ignem circum quaq. fusum, atq; obluctantem suo motu rumperent, sonitum
306쪽
excitarent. Verum,quia longe aliter res se habet, non apparet, quo prcto ullusa coelo strepitus fiat: praesertim, cum ad naturae,icu potius Dei prouidentiam spectet,ut is non detur, qui non posset non omnia apud nos turbare. An notarunt hoc loco D. Thonias de Alexander, extendisse Aristotelem diuinain prouidentiam infra orbem Lunae. Quam tamen veritatem ignotam ei fuisse, arbitrati sunt Theodoretus in lib. de divin. decret. Clemens Alex. r.
An astrorum, O coelestiumst ha-
rarum motus concentum sonumve aliquem e x ciant Z
, Cpinio Pythagorae de caeli musica.
diosus , cum adoricinam quandam diuertisset, ubi fabri igni tu ferrum ictibus molliebant, obicruauit .ex ictu malleorum .certa Propo . tione & interuallis repetito, compositum quid, ac sibi coli sonans ad audi turn peruenire. Itaq; rem diligentarius considerans, in ea sentcntia, quaiain pridein animo agitabat, conii matus cli, ut crederet, doceretque ex
astrorum circumductu, & primi o De hac re bis,spherarum l. lubiacentium rapi- Boetius in do impetu, admirabilem quendam
I . lib. Mus . concentum, & plenum artis ac sua- cap. IO. uitatis cantum erici. Primum namq. aiebat, haud quaquam esse verisimi. te, corpora illatam valla, ta acri agitata motu, seque tanta vi collidentia. nullum lonum edere; cum hec nobis propinqua mouendo soniim rciat, quae prae illis nullan ii ibe ut magni . tudinem,& velut punctum sunt, tardeque mouentur. Deinde codilet leni sonum.non fortuitum aut inconditum este, sed ad harmo maerarionem temperatu na,inde probabat. quod in coelo nihil tumultuarium sit,sed omnia diuinis legibus,& rata Aq, ςqlaabili ratione procedant.
Haec Pythagorae decςlesti musica perluasio complurium mentes dul-
A cedine sua occupauit, exeaq. natum est,ut plerique Ethnicorum asstruerint, ideo homines tantopcre cantu delecti ri, quod inusicae, qua animus, priui quana corporis custodiam subiret, uacςlelli regione fruebatur, memoriam recoleret. Quocirca & vita functos cum cantu ad sepulturam proicq uebantur; quod animas nexu corporis solutas ad primaevae illius harmoniae suauitatem remeare cre-B derent.
Pythagorae assensus est Plato . qui singulas etiam syrenas aiebat singu
lis sphaeris insidere: significas,spiri-
rarum motu cantum numinibus ex-hi heri . Platonicae veto disciplinae imitator Cicero, eadem quoq; Musica delinitus , in libello de somulo scipionis, sub persona Minoris Afria
cani, haec scripsit: 'tras hic. uti es qui
meas au es complet, taurus tam .iu
motu ipsorum orbium es itur νι arula cum grauibus rem eraris, senos cyu ιiliter coace mi es scit. Ner earam emtio tanti motus incita ipson . et uat ra fert, ut extrema ex alie M parte grauater,ex altera a e actat an am
tem Me Duar ae r simus. Idem sensit Pluto Ili laus m lib. de somniis, ubiciniam vocat archetypum musica iiiii rumen Nim : atque illud propterea tam astabrae titi fle clat, ratum, ut i rom parentis hymni scite decantentur, ct ia usicc. Eius tamen trinum alictit ad nostras aures nota p. ruet ire: quia si peruenistet, futurum erat, v c mortalcs cibi ac re- P a rum
307쪽
rum necessariarum obliti, quodam mentis excessu, quasi immortalitatis candidati, nihil iam operis in hac vita molirciatur. Eandem approbat opinione D. Anselmus in lib. te Imagine naudi, si eius est illud opus. Nec ab ea videtur alienus fuisse D. Amb. - in praefat. comm. in Ps. tametsi lib. r. Hexa. 2. eam parum si nus rationibus constitutam doceat. Argumen Neque haec Pythagoreorum posita pro Py- tio argui actis, quibus innitatur, dethagori-- stituta est, ut exsuperius dictis paci . tet: neque ea,quibus illam Peripatetici oppugnant , adeo firma videtur. Etenim ad id,quod aiunt,magnis sonis nostratia corpora dissolui, respo-det Simplicius: aliam esse rationem in coelesti, aliam in sublunari sono. Ille enim tantum abest, ut inferiora dissipet, aut eis prae vehementia in commodet, Ut potius ea reficiat: siquidem ut coeli motus, ita S coeli sonus, praesertim artifici ratione ad suauitatem compositus, res gener biles de corruptibiles tueri potius, ac conseruare debet. Quod item opponunt, eum sonum percipi a nobis, atque intern sci debui si e, non concludita primum, quia, ut cx Pythagoreorum doctrina Aristoteles proximo cap. retulit, seri potest, ut is sonias a nobis obalsietudinem non dignoscatur: quia nimirum ei ab ipso ortu assuefacti sumus, uti accidit i Is, quorum aures crebris malleorum ictibus in exculi artis Oiscinis continenter pulla laeoccaluerunt. Quod similiter euenit De catadu aiae dentibus prope Catadupa, xbi leu Nilus cx alta nimis montibus ingen- c. .ira et is ti fragore praecipitat. Item, quia nota iii, Cic. omnia sensibilia omnium sensibus
de loinu. coinmensurata sunt: vi patet argu- S. P. Plin. mento canum, qui odoro longe re-
Lb. .c s. motos persentiscunt , quos homo haudquaquam sentiat: sicut& nos rosarum odore delectamur, qui ta- me ab eis percipi non videtar. Quare si est sensus aliquis terrenus, quino omnia sui obieeti sensibilia sui lunaria comprehendit: quis ablu dum pii tet,ali ere, aliquod coelesie
sensibile dari, quod es ementari hoc,
A .crasib l. sesu percipi nequeat stubdsi quis Dei munere senium aliquem melioris notae,& quasi c eciem sortitus fuerit, qualem habuisse Pythagoram auditores eius memorant, is coeli musicam & astrorum concentum assequi poterit.
' est tamen ob haec disceden-1 dum λ Peripatetica Schola,quae
coelestem illum concentum, vi non audit, ita nec approbat: prirlartim cuid, quod ad sonum maxime requiritur, in cficilium corporum motu d sideretur, nempe aeris collisio, siue extruso confertim facta: sine hac e-- nim nullum corpus sonat, quatumlibet alteri defricetur, ut in libris de Anima planius declarabitur. Cςlesiuin autem globorum superficies , praeterquam quod laeves sunt,& inoffensae. constat nullu inter se aerein inclit dere. Quo liquet, futili ratione adductum Pythagoram conccntum csto attii bisse. Cuius proinde senientiam DBasil. hom. t. Hexa. vocat impollutam veteratoriana,& ruino- sa carie pei saccidam. Igitur Aristotelis argumenta in Resellua- p liinu robur una dicantes .dicimus: tur obi ei fugere t ythagoreos inopolite, quin dia contra concedant, vehementi illo sono in- rationcs feriora corpora dissipatum iri. Vte- Acillo te ni in lux celestis intercu oculos pro- lis. pter excessum vehenientero isendit. Ut lux inde nimi) caloris iscunditate corpo- terdum viribus, pra tertim viventium, nocet: dendi o ita sonus ille, cito, esset tam praecla- ganum laeri motus sis boles, vi sua tam acri, dat, &ν tamque assidua non posset non in . spectu adiferiora corpora dissipare ac dis- mat, Gal. Iumpere. lib. io. de Quod ad alterius arquinenti re- Vlupari. futationem attinet, dicedum in primis: esto,admitteremus, ob illa Pe petuain assuetudinem non distinguia nobis coelestem sonum; tamen abios, qui per aliquot annus audiendix su
308쪽
ula carent,quod morbi vi interdum cotingit,deinde rursus auditionem exercent,debuisse talem sonum percipi, internoscique: quandoquidem non deest in hoc euentu silentii vicissitudo,cuius desectu Pythagorici dignotionem praedicti sonus imp
diri autumant. Et tamen nullus e
rum, quibus ea vicissitudo contigit. hactenus coeli musica audivit. Quin vero satis ad id foret quotidiani s ni & vigilis alternatio, vel item au Hum obturatio aliquanto tempore. Fabri vero malleorum ictus reuera audiunt, etsi ab iis propter assuetudinem minus offendantur, eosque intermissione facta magis distin
Ad alteram eiusdem argumenti partem respodemus licet fatendum tit. non omnes odores a quovis olfactu, nec ite omnes sapores i quolibet gullia necessario percini quanquam illud, quod de olfactu canum affertur, non ita est: constat enim, canes in locis fiorigeris odore storum interturbari. & detineri apersequendis seris): haudquaquam tamen admittendum est, aliquem l nil este, qui ordinarie, nisi forte prae exiguitate,omnem lensum effugiat; cum negari non possit, sensum vim esse pei ceptricem omnium sensibialium, sicuti & intellectum omnium intelligibilium. Unde scite Arist. lib. 3.de Anima, c. 8. textia r. docuit, animam secundum intellectum mensum potestate quodamodo esse omnia. Quare, si qu s esset lonus,qui autensum audiendi non caderet, po teret vel ipsinn, vel eam audi cui facultatem alterius esse ratronis. Quod si Aduersarii dicere non verrantur, sonum c testem aliam habere nata.
ram an Oilro omnino diuersam,pro
bare id prius debuissent nec enem eis pro arbitratu suo fas est hypothesin
hanc sumere Iscuti nec allum audi tum nobilioris notae ad coelimuscam assequendam desiderare . Adde, quod cum noster visus coelellem tu cem percipiat, pari ratione posset Nauditus coelc trem audire sonum, selici: cum risu: ad luccmn auditur A ad sonum aequa proponio sit. Erit tamen adhu qui Sacrae pagis obiectis
nae auctoritate esti concentum probare velit. Siquidem eu iudicare ubdetur verba illa lib. Iob c.st onm - tum earli quis aeremira faciet γ sed oci Dautili currendum cum D. Hier. in eius loci explicatione, vocari ibi concentum csti no Pythagoricos sonos, ut quia sdam interpretatus estised diuina en-c la, quς res etiam inanimari Deo
B concinere dicuntur,quatenus sua dispositione, te pulchritudine Angeislos hominesque alliciunt, ut Deum
quisnam faciet dormire, id est, qui 1 cereὸ quasi dicat, nihil et cum nulla avis creata coelestis mundi ordinem si
vel struetiarana in uertere aut mutare possit. 'Sciendum igitur.ex ijs,quae tradit Boetius in t . lib. Music.cap.3. triplex C esse genus Musicae e vocalem, instruis mentariam,& mundana. Vocalis est, TripsseCCuae modulata vocum vatietate co- Nusi stat. Instrumentaria, ouae instrum ea
tis arte ad id compositis editur: uti bijs, citharis, hydraulis. M uana . quae consiliit in quarumlibet rerum inter se nexu , eonsensu, ordine. ac proportione. Similique harmonia eget omnis multitudo, nisi incondiista sutura sit Itaque cernitur hic conis D centus in virtutum choro, in prima- Lege Buzrum qualitatum & humorum sym- tonem in metria, in coitione animae cum codi Pt dou , pore , &cuiusque semiae cum sua materia,in bene conlii tuta ciuitate, in discordi elementorum amiciria, in coelestis mundi tum fabrica, tum conuersionibus aequab. li,ia stata imge sibi respondentibus . Hunc ergo Quae Mu-
concentum coelo damus, hunc non sica coelo negamus percepisse I/ythagoram e cupetat. E qui non solum harmonicarum proportionum, quae in vocibus, &i strumentis numerose sonantibus inueniuntur; sed aliarum etiam re- rum diligeos scrutator fuit. Lege Plinium lib. 1. nat. hist. capit. λλ. Ptolemaeum 3. lib. Mus. D. Augustinum,& Bedam in sim item libra de
309쪽
D E a .r in Disseruit hactenus Aristoteles de natura&motu steli
rum: agendum nunc erat de illarum ordine,situ,&distantia,p sertam planetarum . Sed quia haec per naturalis Philosophiae principia cognosci non possiunt, eorum consib derationem pertinere inquit ad A . stonomiam et quae cum magnitudinum proportiones scrutetur, eius eii docere, quae superiora sint 3 quae minus, quae magis a terra di stent,&qua spatii intercapedine unuquod que ab alio disiungatur. De peri, b Aecidis autem J Ad contem dis motuu plationem Physiologi spectare cen-Plaaetarii, set, pernicitatem& tarditatem cin tellium motuum. Haci igitur de re pauca subiiciens docet, quanto Pl nera aliquis superior est, de propi T r quior ipsi primae sphaerae, tanto pro-
. . . Prium Cius motum. quo scilicet ab Occasu in ortum commeat, tardi rem esse: de contra, tanto motum, quo ab Oriente in Occidentem ra pitur, esse velociorem, quanto ad primam sphaeram magis accedit; tanto vero segniorem, quanto ab ea longius distat, i a
Amologia dicuntur. Gremplemureposeret: dicitur enim si ocienter. b A Tex. I. ciuit autem per ratio m Fauniarum feri motiones ipsis nimirum interuallis, is alia scelerioret , alia Lxiatores. cum supponatur , extimam qiatdem corulatione simplicem atq; celer ιmam essemeter a vers tardiores atq; Drei' D. que namq; Heri motu fertur contrario . atque caesum suo in orbo consentane; traiam eu rationi, eam qinde , φορο
Dei paritare motus planetarum secundum Aristotelem, riatiarum coelestium ro
, Controuersia quo ad priorem partem
Roximo capite docuit Aristot lcs, motum superiorum plan ratum tardiorem esse: eo quia magis ei praeualeat circumvectio primi orbis,qua subivis spl ne rapui-
tur. Videbitur autem sortasse alicui pronunciarum hoc a veritate ali num: primo,quia non seruatur ordia obivi. I.. nis illequentia, si corpus. quod ab inerti Se immobili terrae elemento longius abest, &ad incitatissimam primis orbis conuersionem propius accedit vis Saturnus,id proprio m tu tardius fertur debent enim corpo ra, quan to ab immobili primo ad primum mobile magis recedunt, tanto
rapidiori motu qui eis proprius sit,
circumagi .Pr terea,quia si supremus obiect. a. orbis, ut Ari sto. ai t,inferiores reta daret eade esset in us tarditatis proportio, quae est distantis a primo o De. Quod tamen secus accidit: qua
doquidem venus di Mercurius de propc
310쪽
propῆ tempore, quo Sol, periodum A sententia. pro qua ibi etianet disserui-
t Pro huiusce dubi j explicatione a notandum est ex D Thoma hoc loco , in mundi uniuersitate duplicem
esse naturam et unam compotem inse mortali tatas, quae potissimum elucet
tu substant ijs materiae expertibus: alteram ortui & occasui obnoxiam, quae in sublunaribus corporibus repetatur. Inter has vero naturas media lunt corpora coelestia, utroque extremo participantia: ob idque dubmotus iis competunt: alter diurnus ab Oriente in Occidentem, qui causa est sempiternat durationis rerum alter per circulum obliquum ab O
casu in ortum, qui senerationum recorruptionum quast parens est, d cente Arist. Itb et de ortu & interii uc. I o.tO. s6. Primum id tur mobile. τad nobilissimas illas iubstantias imteritu liberas propius accedens, vendicat sibi eum duntaxat motum, qar ad conliantiam & perperui talem O mus,magis placeat. His pos iis ad ea, quae contra Ari- Di Iobi. r.
stotele superius adduximus, respondenduin eli: si diurnum motum con sideremus, seruata consequentiam ordinis in sphsris c testibus, quatenus
ut quae'. earu desuperior,& vastiore it, eo incitarans fertur : siquidem ae quali tempore matus spatium decumrit. Quod autem ad proprium ipsarum Otum attinet,conueniens fuisse,superiores planetas tardiori circumfle x vagi, ut interuentu sui motus alii plus, alii minus cum rebus intereuntibus commercii haberent, ratione paulo ante explicata. Et vero non Dil.Obi. v.
oportuit distantiam sphaeraru a prinici mobili,& earunt veloci tatem sibi ad amussim respondere quia in se riores orbes sic a primo retardantur, ut nihilominus eorum ciccumvecti ν& naturali sit. & voluntaria: undeὰ
quatenus naturalis , retardatione subit quatenus voIuntaria, non variabiles ac corruptibiles appropinqua- eo quasi degenerant participan t motui lio, qui ad internus & mutati nes exequendas spcctari ac tanto minus, quanto unumquodq; eorum si perius est. Igitur altior planeta, nimirum Saturnus, minus de lecundo motu subit: Luna autem, propter cognatio: em, quam cum rebus dissolub Iibus habet , plurimum de eodem , qui in ea prae ceteris planetis velaxest. sortitur Medii autem Planetae mediam quandoar rationem obtinuere,vrpalilopoli singulatim dicemus. Meminisse autem hic oportet rinrisignandis gradibus dignitatis singulorum planetarum eo qui Solam naturae excellentia ceteris planetis anteponunt, ita hosce gradus numerare debere, ut, cum ad Solem ventum suerit, seriem interrumpam, ac planetarum pri ncipe in excipiant dicantque illum superioribus planetissmpliciter nobiliorear esse, ob eas rationes . quas . cum hac de re alibi diju taremim,explicuimus: nisi aliae rigitur. Idque in causa est,cur motus Veneris & Mercuri; quodamodo solis conuertioni at Iigentuc, ac sere eariter initium de finem capiant γ quia nempe Soli ad annuos evectus pro t ducendos obseruuint , suamq. illi
Explicatio controuersia quo adposiam
, Tunc de coelistium motuum pG . tu am nodis ali Id breuiter dicemus. Deci mum coelum,quod primum mobile est, ab ortu ad Occasum 1 upra mundi cardines luam explet circuitionem horis 24. Quo motu raPiuntur etiam cum sideribus, tam fixis quam errantibus, omnes globi in se. Plores. A t eadem,qua primum modi I , celeritate voluerentur, nisi moti,