장음표시 사용
41쪽
LIBER II. desidens est ub Entia uero est illi,quae Cr cotinue disso- cstiones hascesuscipies permanet. Quod si cuilibet etia sistoris ad aliud quippia hoc iamr accidit ut aeri quidem,aur 3 ad aquam, sibus autem atque lignis ad terram, caeteriss similiter patet illa naturam ipsorum,atq; sub Itintiam elle. Quapropter quidam terru,quidam aqui es quidam horum aliqua,quidam haec omnia eoru quae sunt, naturam esse dixerunt. Quod enim quisci tale esse purunit, siue unum, live plura, id totque i uersum submittiam esse dicit:caetera uero curicha, syrsim so , bubitus, ac disto sitiones. Et boarirna quidcin quodvis perpestas esse. VNon enim ex siecte mutationem ipsis copetere,caetera auteinjnities feri,atq; corrumpi. Vno igitur modo natura sic dicitis,psima cuis subiecta materies eorum, quae motus in scimurationu4 principium habent. Alio uero modo ipsa Θm , vectes,quae rationi accomodatur. Num I ut urs dicitur,qubd siecundum artem extructis est tme - - artificiosum se cr natura dicitur,quod est ecudum natu-
ram,Cr naturalem. Atq; neq; illud habere quicqua secun- ι dum artem,ut artem esse dicimim: si lectica potentia tantuet nondum aure habet forma lecticae,nes esse secundum artem,tiri ue in hisce quae constant natura. Quod enim est potentia curo,vel os,id nondum habet suam natura ante, quam acciei it νη adrassionem accomodatur: quaa igna tes, quod est os dicimus,aut caro nes constit natura. Cyare alio modo natura, lorina Cr Pecies est e
rum,quae inscipsis motus principium habenti.quae quidem non est separabilis sisi rationi dantaxat. Id aute quod ex
his et compositu latura iuri Ion fed est, er co Et
natura , xt homo. Ais natura magii Daec est: quam mate
42쪽
1 3 quam cum potentia. Praeterea ex homine nascitur ho-- mo: sed non e lactica,lectica. Quapropter Cr inquiunt nofguram esse naturam ed lumcquia fet si pullulabitino lectici,sed ligni :quid si is est, Cr ipsa frina est prost-m natura fit enim ex homne,homo. I Uuper ea naIra, vae ut generatio dicitur,uia est ad naturum: non enim ut medicatio, non ad medicina, sita ad faniritem dicitur uia, medicationem enim, a medicina, non ad medicinam esse
necesse est sic ad natu ram sese habet natura . Sed id quod nocitur, ex quodam Cr quoddam, ut nascitur, profici- scitur: ad quod igitur proficiscendo nascituri nonpe non
ad id ex quo,sed ad id ad quod fit prosectio ma igitur, ' O natura: Dina autem atque natura, dupI Rr dicitur. M apsa nanque priuatis frina quodam modo et si uno fit
priuatio,Cr contrariam aliquod circa sim I cm gcneruria tionem nec ne posterilis considerare,' i-Z is λαι- N-m iis a Mathemiis do. VI , Vm auton determinatura sit quot modis natura dic D eo, sis tu posthac cotemplandum est, quo Mathematicus a a uuialis. naturali philosopho diserti. ni corpora naturalia supcmae icies habent, olida longitudines, atque puni :de quibus considerat Nathematicus. Et insupersi astrologia,diuersasit Dissius an pars scientiae naturalis. E tenim si ad na
s philo phustinet, quidnam fit sol, aut quid luna
scire,nutam autem eorum abstetuum, qui per se sim cope M. D tit,ad eunde scire pertincit,ab urdum est me. Praeterea uidentur ij,qui de natura loquuntur, Cr de solis, ac lunae Rura dicere,σ utrum tecta nundi ue rotundus si in . i. no sticolisiderare,acpertractare. De his igitur Cr ipse mathematicus tram&; sed non ut est quodque nuturalis i corporis Dis.Nec hoc accidentia contemplain,quo talibus
43쪽
LIBER II. bus accidunt:quapropter Crseparat mente nan amotu
separabilia sunt, nihil interest,nes cum si arant,elmi tur Alfi laten ite id agentes, er ij qui dicunt ideas uessematurales enim separat 'rinas,quae minus si urabi- les sunt,quam mathematicie strinae. Quod quidem is esset,putcbityi qui bii utrorumq; definitiones ipsaru inquam
linea tophurusne motu nimirum definietur:ut carnis, εο ῖs,ac hominu definitio sine ipso Gn erit: sed haec pedi inde atq; nasus simus,sita ut no curuum, cocauaras dicu-tur. Hoc ident indicunt,er mathema ticarum facultatum mineae,quae multa sunt naturales, ut Perstectiva, Musica, Iet 'Astrologiamam contra quodam modo sese habent, atque geomctria. Geometria nans,de naturali quidem linea. contemplatur, sed non ut est naturalis: peripectiva uero mathematica quidem considerat lineum, at non ut est in thematica, sita ut est naturalis. cum autem natura fit, i in duplex ateria atq; forma es nήturales perinde cotemplemur oporte atq; si desimcite quidnam fit considere- ώ mus.Quare neq; fine materis,nes sine ratione materiae, res huiu cemodi cos randae 4be uidentur. Nam Cr de
hoc ipso qui iam dubiuueris, cum duae sint naturae, dextras cosidcrure ad naturalem philosophu pertinet, unde eo quod ex utrisq; coponiturq Quod si de ipso,cr dextras contemplari, ad eundem utiquestectat. Vtrum igitur eiusdem sit Acultatis, an diuersaru utrans cogno .sceres Nam resticienti quidem ad ueteres, materici co- .cgustio ad ipsin uidebitur pertincre:perparuenim Empe docles,cT Democritus Prmum,quidditatenis tetigerunt. -
Alsi ars imitatur naturum,eiubdem aute scientiae is βρο
44쪽
- materiam usq; ad reminu quendim cogno in in
, bus et finitius aedificatoris similit et βrmam ipsius d
mus, atq; matoriam,laures inquam, ac ligna. Cr caeteroru. . coda; modo: naturalis etia ficultatis erit prosicto utra s- naturas cogno cero. Praeterea scultatis eiusdem est, id ciny ncm ,π eu,quae horu gratia sunt cognora re a natura,sinis est, ct id cuius gratia. Quorum inanque motiosus si sit continua nis aliquis est rara uaredicationis ultimus,m id cuius gratia Quapropter Cr Pocraridi est eule obpuIctus cst ad hanc sentcntia agerendam. Extremu
Gischismo stimin filii est ed id quod ist optimu. Artes Has rei mamors minime; sterium aciut quaeda simplicire quaeda aptam,id ricanus is se FU Pud opus cir utimur. quia omnia fuit Matia nostri: um s. . . TA A cnim Cr nos quotimodo sinis. Id enim cuius gratia caet inr in ra sunt, dupliciter dicitur, ut in Philo ephia dilux et umus.Duc igitur dominae fiunt materie cognosceressam te ,ea qIae utitur,er ea quae praec' ficiendoru opcrsisSinquam Architectura . quapropter Cr ea quae utitur,aribite iura quodammodo est, sed hoc inter 1wab ter a nanq*rma cognoscit,altera materia scit. Nam gubernator quidem, qualrs est frina claui, cognoscit, iubet ut architectus extruendae nauis, quali ex ludo, Crqualibus ex motibus erit. In iis igitur,quae per arte consciuntur,nos operis extruendi causa materia Iacimus. In naturalibus dulcia est. I ii uper mareries est eoru , quae sunt da aliquid alia enim ad alium cst firmam accommodata. At quoios naturalem philosopha Arma, Cr ipsum quid est, cire oportet an ut medicu neruum,aut Abruaeri se ad illondam torminu considerare oporteti Alicuius natis O
45쪽
nanque trulla est unaquaeq;,Cr circa eas versari,pias parabiles quidem sunt ratione,in materia aute sunt. Η mo nanq; generat hominem,atq; fol.Ono uero modo sese
Quod oporteat naturalem causarum expositionem faceretes quot sint,& quae sint. C A P. I I l. A
DE terminatis aute hisce,considerandum οἱ de causis, quales ct quot sint namem. Nam cum hίc pertra uisio seledicti causascire aute unaquodq no prius'. t uus,qua circa virlimquodq; prapte quidus capiamu3. . , aut sit prima accipere causam, patet cir a nobis hoc esse., agmati,cr de generation corruptione urier de omni na turali mutatione ut ipsarum percaetis principijs, ad ipsa quodq; eorum quae q rimos, reducere enitamur. Vno s
ut infit ut aes statur, argentus paterae, Cr horu genera Alio modo, mr,atq; excpIarsaesaute est ratio duiddi- ditis,Cr huius genera:uclut eius c5cems,qui onos coplectitur Ha duorsi ad unum ratio, atq; omnino namerus ' partes ite quae in ratione fumiitur. Praeterea id unde prse F ι uiam principia cist mutationis aut quietis qualis est causais,qui consuluit: π pater silij:atq; omninoqd'rimit, eius quod efficitar . Cr quod mutat,eims quod mutatur. Insupertit frui hic aute tot cuius Iratia caetera sunt uelut d ambulandi, anitus: cur enim deambulat,interrogati,quo ' iaualcat,a estodemus: atq, si hoc pacto dixerimus,reddidisse causam arbitramur. Et quaecunque alio mouente inter ipsem. 2r sine sunt ut intcr mcdicu, furnitatemq; macies, aut purgatis,aut instrumen: univcrsaoni haec psius sinis
aratia sunt,inta febr ante di strat alu nans sunt opera. alii
46쪽
31 PHYSIcORUM ARIST. alia instrumenta. causae igitur,tot fore modis dicuntur. Fit aute ut cum multipliciter causae dicantur m Ite etiaeth dein sint no per accidens causae ceu stituae, Arstituu-ria ars, τ aes,non per aliud quicquam. ed ut 'tua est ut
ia iam modo,sta es qui em ut materis,ars aute ut id
a quo motio prolicι citur. Sunt praeti rea quae sibi sunt
Zin tuo causae ut exercitiu,bonae habitudin :σ bH,exernon eodem modo eu haec At finis: illud ut princ, Plura motus. idem insupercotrariora est eausa. Quodes 'eium praestris, causa cuiustium est id er abstim nonnun- . quam causam esse contraris dicimus. Vt gubernatoris absentiam subuersimius naui , cuius praesentia, causa erat salutιs. Universae autem nunc dictae causae,quatuor ingencra manifenfima cadunt.Elementanans soliabaru,
porum partes,totius: suppositiones dems, nclusionis quo fit aequi causaesunt. Atq; hor ,quaedam sunt ut subiecta,ueluis partes: quaedam ut quidditas tota
inquam,copositis,atq; lorma. At semen, medicus, quis Gryn uruit,Cr omnino efficiens,omnia sunt causae, unde Hiro tulatus principiam,uel quietιs,uel motus. Qusdam te causae sunt,ut inu,bonus caeteroru. Id enim gratia cutim caetera fiunt,optimu essesoletinc finis issoru. Intersit aute nihil,bona ipfium,an apparens bonu dicatur. Toles igitur,atq; to causaestecie esse uidentur. Μωι autes causaru,numero quide sunt inulti si in capita vero redigatur,cπ ipsi pauciores evadunt dicuntur enim causae multipliciterier ipsam,quae sunt eiusae generis, alia prior, alia Cr posterior. ut 9nitatis modicus, atq; arti cx:π centus cius,qui omnes sonos coplectitur,duplu, ic num
47쪽
LI. BER II. 33res. Praeterea ut accidens, ν huius genera:ut Rivae, alio rermodo Pobcletus,alla 'tuarius:accidit enim H tu Drio ut DPobcletus.Et eu etii quae cῖtinent accides,uelimmo sit eausu'tuae,aut omnino animal. Sunt ante eν accidentiu alia remotiora alijs,atq; propinquiora ceu si albus
de musicus, causa H tuae diceretur. Praetcralite omnes, Pr . e. laccomodatae dictitur, π quae per accides,uliae ut po teres,aliae ut operates dicuntur . velut ut extruatur domus, '
aedificator causa disitur,aut aedificas aediscator. Sintiliteroe in hisce dicetur, quoru causae fisuit ipse causam ut huius 'tuae:aut 'tuae,aut omnino imaginis,et aeris huiusce,aut aeris,aut omnino materiae, Cr in accidentibus finali modo. r. Praeterea Cr haec coiuncta,ac illa dicetur . ueluti non Poly elatus, neq; 'tunius, sed Φtuarius Polγcletus: attamen . , , haec omnia militudine quide fiunt D dupliciter aute dicutur. Nu aut ursingulare,aut ut genus,aut ut quod per acci dens est,aut ut genus accidetis,aut ut colanti, haec,aut ut seiam di tur,crinsuper omnia aut potetia,aut actu. Interest aute tantu. Causae enim a ctu, singulares,er ea,
quom fiunt causefmulctunt,et non sunt ut hic q medetur, cu hoc qui sanatur: σ hic qui aedificat, cin hoc quod aediscatur sed quae fiunt potentia, non empermon enim simultestni domus, ν aedilicator corrumpitur. Oportet aute semper causam,quaerere mina,quemadmodλπ in caeteris uelut, .
homo aedificat,quid est aedificator,nt2dificator,spcr arte aedificandi haec igitur prior est causa: π in.omnibus f- γmili modo. Praeterea generu que genera ,singulariu uero singularia diceda fiunt causae: ceu intuarius quide,' tuan Thic autem, huius a potentia quidem cause:esectuum potentia actu autem,ejectuum actu. Qis ot igitur sint causae,er quomodo fur ueri e satis' a nobis determinatura.
48쪽
v et De causis quibusdam non manifestis, Fortuna,& Casu:&
--- , de eisdem opiniones aliorum. C A P. I I I I.
tiam, Cr e usurn rcro cosda esse dicundὸis, δειρ,-- Γ tu .msilip ese,Cr fieri obfrtuna,Cr eoum. confi- 0. derendu est igitur,quomodo sunt in his causis Artuna, π. casus: π utrin id sint, an diuersaratq; omnino quidng fortuna, et Q ntita enim erit sint nec ne, du- o bitant.Nihil enim a fortuna fieri dicunt, sed omnium dem. nitam quanda causam esse quae feri dicimus a co aut fortuna ecu princtionis a fortuna misit ad forum, inuet . tionisque eius quem volebat quidem, non putabat autem invenire,causam hoc aiunt esse, illum inquam prosictu illuc, cinere quippiam uelle. Similior Cr in caeteris,quae a forti na prollenire dicuntur, semper causam quandum inquiunt esse,quam sumere licet sed non fortunum. Quod si quip- .i piam esset fortuna,ab urdum sane uidebitur, o dubitabit
non iniuria quid iam, cur nam Iupientum antiquorum nemo causus generationis. orruptioni, ue dicens de fortunat quicquam determinauit. Sed ut uidetur, nec illli quicquantcssea fortuna putabunt.Veri in Cr hoc mirabile est. Multi nanis fiunt,Cet furit u .rtuna,CI casu,qliorum quodq; noignorantes reduci posse ad aliquam euusum ut ille sermo antiquus dixi qui frtuna exterminat illorιἱ time omnis alia a fortuna, alia non a sortuna feri dicunt. Quapropter er mentionem aliquam ipsius,ilros facere oportibus. At uero nos quicquam illorum,ut concordium aut discordiam, aut Uncm,aut mentem. aut aliquid aliud huiuscemodi fortunam esse arbitrabantur. Ab urdu igitur est,siue nox se puta eru siue putantes clite omiserui,praesiertim cunt interdum utantur. Vt Empedocles non emper acrem --pra inquies segregarised ut forte accidi D*it enim cam
49쪽
contigit, sepe autem alio modo: partes quos an Ilum plurimas ortas fritina fuisbe dicit. Sunt etiam qui er bu- iuste coeli,ceterorua: Gelorum omniu,casum esse causam oberunt: ni a casu Z veryone motionesue fieri dicut quae quide distinxit, in hunc ordinem redegit,atq; constituit iuersum. Hoc etiam ipsum ualde dignu est admiratione. VNam animalia quidein, planta ,nes egrities feri a D '' tuna dicunt, sed aut naturam,aut mentem,aut aliquid aliud illo,causam ipsoru agerut esse non enim ex cuiusq;femine quodvis nascitur,sed ex tali quidem,olea ex tali autem, bo r-rno. Coelum vero Cr diuinfima ensibilium cactu orti fuisse . crunt,nullanas ipsorum talem causum esse,quale aniarnalium, atq; plantaris,inquiunt e P. Atq; hoc ipsem,si diciti sese habeat, considerationes dignum benes si e b bet si aliquid de hoc ipso dicatur. Et alio natis modo aia surdum esὶ id, uod dicitur: cir insuper ab urdius est haee
illos dicere,in ecclo quidem nihil a cactu fieri: in ijs autem e quibus fortunam exterminant,multa ab ipsa prouenire ubdentesiquod tamen contra fert,conveniens erat. Sunt an rem quidam, quibus fortuna cause quidem 4be,obscura tamen humanae menti uidetur,ut diuinim quoddam,atq; e cellens. Quare quidnam utrunq, sitfrtuna inquam,Cr casu cr si idem sint, an diuersa, Cr quomodo in eas cassus, quas definiuin ,eadunt,consideremus oportet.
Quid sit Fortuna iuxtaueritatem,declaratio. eΑP. v. a
, Rimi in ins cum uid ia alia semper eode feri mo---HILO,. do,alia plerunq;: patet horum neutri fortuna causam '' dici. Neq; id quod a Arduis proficiscitur, aut ex sesse, Vr quae necessario cinperq;: aut ex hisce quae pleruiis, se- .
50쪽
' omnes afortuna proficisci dicat,persticuuestyrtuna iis casum aliquid esse. N amer ea, quae talia uent, a Iortuna esse, er ea quae a βrtung fiunt, talia esse sicimus. Eorum autem quae fiunt,alia fiunt,a lia non fiunt, gratia alicuius. Et horum,alia per electionm circalia non per electionem. Ambo autem in bis sunt, quae alicuius gratia fiunt. Quare patet Cr in hisce,quae non necessasio nes ploratis' ' . , que fiunt, esse aliqua circa ea quae potest id esse, quod alia . cuius gratia fit. Sunt autem alicuius gratia, qus a mente ': 'r agi possunt, cr quae A natura. Talia igitur cum per a odens iunt,dβrtuna dicimus esse. N a ut ens aliud per se, aliud per accides est: βς cr causa esse potest ut domus,per
se quidem causa est aedificativum per accidens aurem,m
scum, aut album. Ea igitur causa, quae est per se, finiri est: ed uero quae est per accidens, indefinita uni nans infinita accidere posunt. Vt igitur dictum est,cum in hisce quae alicuius gratia fiunt, id sit: tunc dicitur a casu fieri, atq; βrtuna. Florum autem iHorum quam habent inter se disterentiam, posterius Uignabimus: nunc hoc pateat, x ambo inquam in Vs esse quae alicuius gratia fiunt. Ceu a genti recipiendigratia uenisset, accepturus illud si sciuisset uenit autem non huiusce causa sed accidit uenisse, idipfecisse recipiendi gratia, neq; plcrutiq; , neq; necessario
proficiscentem ad locum sim uero,ipsa inquam acceptio,
non est ex ijs causis,qu fiunt in ipso,sed ex hisce quae fiunt
eligibilia, atq; a mente, er dicitur tunc a frtuna uenisse. Quod si uenerit Electione praenus a,Cr huius gratia, aut
semper frequentans, aut pleruns recipiens, non dicitur a fortuna uenisse. Patetergo fortunam causam esse er accia. detis. iahisice, quaeseresectionem alicuius gratia sunt.