장음표시 사용
51쪽
LI B ER II. abis mente non est. Indefinites igitur causas euelle necesse est,a quibM s et, quod proficiscitur a frau-
Iride ortuna,indefinita causi esse uidetur, immanifesti homm. AH, aliquo modo nihil a fortuna uidebitur prosicisci haec mini omnia recte dicuntur,quia rationi eo sentanea Iunx. nam aliqua quidem ex parte sit aliquid a
luna tenim per accidens. Atq; ut accidens, prinna cam
uest absiolute autem nihiL Velut aediis,aedificator qui dem est causa per accides aula,modulator. Et ut profictus argentu recipia no huiusce gratia princtus Unitae eras a multitudine essepossunt. Nam Cr videre alique uolenti perseques,Grstessi turus ludos,m fugies. Recte eti 'fortuna,praeter rationem quid esse ascitum ratio naucl. aut meorum est,quae sunt semper,auteoru quae sunt pleruns . At e I
frtuna in 's est, quae praeter baecmnipare cinctam musint ea,quae hoc pacto fiunt causae,frtuna etii indem nita nimirum est. In quibusta tamen quistia dubitiuerit.βquaeuus eius quod afrtuna sit, causae uerint,necte ut Tnitatis,aut stiritus,aut aestus,sed non capillorum remotior euouru enim per accidens,aliae propinquiores alijs sunt. Fortuna aute dicitur bona,cum bovi aliquod mula, in Maduersi quid euenit. prosteritas vero fortunae , ae infriu- , tuum, missa fiunt magna. Quapropter Cr cum pura dolui ut malit qui pia magnu,aut bonu accipia in istunatutum issu, aut fortunatu dicimus esse, propterea quod mens preinde dicit de illo,atq; si esset:quod enim purude ι id . quasi numine distire uidetur. Insuper, ortunae prost=er tas incerta non sine ratione dicitur esse. Nam ipsa Νrt na,incerta est imposibile est enim aut semper,aut plerunt quicqgam eorum esse,quae a*rtuna proueniunt. Sunt j - sttar ambo,casus inqua,atq; Dignater accidens uti dixi-.
52쪽
, , Quomodo disserant Casus & Fortuna. e A P. v I.
Fortuna tan- I N rei est aute latcr βrtuna Cr casuu . num casus ad plu--Σ 'in 1 rasest extendit etenim quod a yrtuna proficiscitur ar: .. - cuctu etia fit:hoc aute non omne,prouenit a frtuna. Fortuar re secutam na naris,atq; id, cuius est ei ctrix frtuna in Vi est, quaelestionem P - βrtuitam posseunt euadere. et omnino quibus actio copetiti
F - onEvcniunt. cuius hoc indiciu sinum aut idem quod positum. - inlicitas aut prope esse uidetur:plicitas autem actio quae tam iam cst est enim actio bona. Quare quae agere nequc ut, ea nec a frtuna quicquam escere posseunt. Et propterea. neq; inanimatum udum,nes bellua, neq; puer, quicqam
raue me eit a Fortuna, quoniam electionem non habent: nesi prosperitas hisce Artunae,aut infrtunium copetit, nicty-
militudine quadam: quemadmodum Protarchu3yrtunatos eos lapides dixi e quibus extructa fiunt arae, quod honorantur: π q,qui sunt eiusdemfrmae calcantur. Puti autem a friura,cr hisce quodammodo ineri cum is qui agit aliquid eirca ipse riuito agetralio vero modo, non est. At casus caeteris animalibuK,π inanimatis competit. Diacimus enim equu casu uenisse,propterea quod euasitqtuide prolictus,non aute euadedi gratia uenit Cr tripoda etiam
cecidisset cou,stetitenim hoc modo uisit edes,sed non hu i ruste gratia cecidit. Quare patet,cum eoru aliquid,quae simpliciter alicuius gratia sunt,non eius quod euenit gra tia Actum est,cuius extra est causa, nos tunc cactu quippiari fieri dicere. horu aure ea riunaferi, quae cligibilin casu funt,in hisce quae tabent electione. Signa aure, est ipsi cnt frustra. Tunc enim dicitur, clim id quod est alimius tr
53쪽
LIBER /Ι- ῆolis,non est actu illius gratia,crufi deabulatis,egestionsi est gratias no euenit ecqui deambulauit,stustra dicimus illu de bulasse frustras deibulatione fuisse. Est enim id frustra,quod aptu est esse ob alia cum no licit illud gratia,cum erat,ac aptu erat. Na si qui iis lauisse se dixerit
frustra,quia sol non defici ridiculim utiq; erit: non enim hoc,illius gratia erat. Ita cactus,nomine suo tunc dicitur,cκ Ο1 I.
quippii sit frustra .est enim er cile nome ipsius:quod hisce
I, ipseminterminis conm ipsim inqui frustra. cecidit enim nopercutiedi grati lapis,casu igitur,ucstuctra cecidit ipse:α uia cadere,cr ab aliquo proj ciente percutie di causa po
est. Maxime autem separatur id,quod a fortuna sit,ince quae naturasunt cum enim quippia est inlictum praeter natura, iam non a fortuna illud, sed a casu potim ei ctum uige dicimus. Est aute er hoc, aliud:illius enim externa: huius,interna causa est. Quid igitur est casus, quid sor crtuna,atq; quo pacto inter kse dijrrunt, satis iam diximus. Vtrunq; aute ipsorii, ad modum eius reducitur cause unde est principiam motus etenim eoruam aliquid quae dat natur aut mente aguntur, ciniper est causa sed horam multitudo indesinita est. Quoniam autem cactus, atq; fortuna causae sunt eorum,quorum ant mens, aut natura feri cause pribunt,cκm mr accidens quippiam horum ipsorum fuerit causa,atq; nihil emtiri quae uni perlacciden .prilri4ξ- ὰ .r --L. ita ,qiix sunt per se: quare neq; per accidens causal se causam antecedithusius nimirum, atq; fortuna polleriorm mente Vi er natura. Quare si quam maxime coeli ca
sus est causa necesse est priorem mentem,atq; naturam,e aliorum multomm, huius uniuersi caul am essee.
Quod non sint plures causae,quam dictum fuerit: quodq; Naturalis ex omnibus causis differat.
54쪽
PHYSICORUM ARIST. Syautem causas,σ tot esbe numero quot diximus p tet. Tot enim quaestio propter quid, sani coplectitur . se . 2 μ' Nain ipsem propter quid aut ad ipsum quid est,reducitin r ultimis in immobilibus,ceu in mathematicH.Adrecti enim,
a quo,Cr -- aut comensurabiti,aut ad caetcroru multu alicuius ultimo Dratia: p p ta definitione reducitur. Aut ad i quod primum mouit: usp Τη, ' P propter quid bellu ges erunt,quia templum stoli rut aut gratia cuius ut imperium conloqua tur.Aut materiam, in hisce quae sunt. Perlicuum igitur est has in tot causas est e. cum aute quatuor cause sint,de omnibus scire,nim- . inum ad naturali in philosophu pertinet ut ad omnes ip- . sum propter quid redigens ipsie materiam mam,id quod - - - mouit, Cr id gratia cuius naturaliter reddet, ac igna- bit. Tres autem in unu plerunt accidui. Ipsum enim Iuid N est,cr id gratia cuius,unum fiunt,ea uero, unde primum es' fuit motus, yecie cum hisce concurrit. Homo nanq; hominem generatis omnino,qι cunq; motum subeuntes m uent quae uero talis non fiunt,eae naturalis confiderationis non sunt: non enim in seipsis habentes motum,aut princia pium motus nouent sed immobiles mouent. Quapropter tres fiunt tractationes. Una,circa immobile. Alia, circa id quod mouetur quidem,est autem expcrs corruptionis te ii circa ea,quae corruptibilia fiunt Cinaes in propter quid i natura Ii philosopho, er ad ma terium, Cr formam Cr ad id,quod primo mouit reducente ipsum, Uignatur, ac redditur. Degeneratione enim maxime causas hoc in
do confictrant: quid post quid sit, cr quid primum Ircit, aut quid pusum est : sic semper quod est deinceps.
πι Principia autem ea, quae naturaliter mouent, duplicis G . sunt: quorum alterum naturale non est , quippe cum non
habeat in se principium motus. Atque uis est,si quid mo
55쪽
LIBER II. Aurat, Cr non moueatum.ut id quod di immobili penitus, σquod est omnium primum. JEt ipsum quid est, Cr forma reli enim finis, er id gratia cum caetera sunt. Quare cum alicuius gratia, natura faciat, Cr hanc scire oportet Cripsum propter quid omnino reddendu est uelut ex hoc necesse ese hocfert,ex hoc aute aut pliciter, aut pleruν σ hoc est emerservim,ut ex propositionibus ipsa concla et ρ:Cr quia hoc era quidditas ipsa: et quid melius est hoc
modo,nonsimpliciter,sed ad sub tintium uniuscuiusq
Quod Natura ex numero sit caularum,non quae temere, M sed quae alicuius gratia actioncm obeunt. c Ap. viii. 'γώr
Dicendum est igitur primo quidem naturam ex iis esse M. causis, quae alicuius gratia Aciunt deinde de necessa naria ris,quonNdosest habet in naturalibus rebus. In hunc enim propter ς' causum,omnes omnia redigunt. Num ut inquiunt cum ea- 'lidum,er rigidum,m ununquodq; talium, suapse natura βαlchaec necessario fiunt, Cr furit,acaptasunt. Etenim aliam causam dixerint, hic concordiam, Cr discordiam, idementem: cingunt illam duntaxat,deinde ualcresinunt. Existit autem dubitatio.quidnam prohibet naturam non
dicuius gratia Scere, neq; quia sic est melius, sed perindeus Iupiter,non ut Immeritu augeat,sed necessario pluit. Qm enim est eleuatum,id frigefut oportetuer quod'gl m est,id aquam iam fictam,descendere necesse est: eccidit autem hoc pacto stumentum incrementa suscipere. Similiter er si cuiustiam stumentum pereat, cum est increa,non huiusce gratia pluit, ut illud pereat, sed id a Wdit. Quare quid prohibet, partes etiam in natura siccte se
habere, uelati, dentes anteriores quidem acutos, apicis ' ed diuidenduam,gemnos autem latos, atque utiles ad cibum
strendum, necessario ortos Pisse: nam non huiusce causac I tales
56쪽
PHYs I CORVM ARIST. v -tiles sunt orti. sed decidit. Eadem Cr de caeteris purinda ''-- sunt partibus, quae alicuiustratia constire uidentur. In quibus igitur accidit ut ovilics perinde pnt ortae,atq, ct alieuius causa ferent,ed conseruata fiunt,a casu congrue conmn at aue stituta. In quibus aute id non accidit, ea perire pereulit. ut pedocles dicit animitiu ea quae ex hominis partibia di bovisei constibant. Atqi ratio quidem,qua quilium dubi-αppellas nemia nuerit raec est, cr si qua fit alia similis:imposibile autem est,haec iust e bubore. Haec enim, CT omnia,quae naturax - -. - nilant,aut semper, aut pleri ne sic sunt'. at nihil eorum hoc pacto fit, quae a fortuna, casus prosciscuntur. Neq;ὐ enim bγeme crebro pluere fortuito, c si s uidetur: sed si
id fui, cum sol est sub cane: neq; istis, cum sol est sub ea-ine, sed se in hγcine fiat. Quod b ea, quae futit ut a casu, I aut alicuius gratia fiunt, si imposibile eji haec aut a fortuna esse,a it a casu, alicuius prost tὸ gratia erunt. A t unia versa,&liu naturus uni, Cr ut ipsi dixerint,qui haec dicunt. Ty igitur in hisce quae natura fiunt, Cr sunt,id quod alicu το ita gratia fit. Praeterra in quibus est a liquis sinis , in hycr id quod prius,er id quod deinceps agitur, Milice gratia agitur: ut igitur agitur, in est aptum agi: cr ut est. optum agi, ficuli quodq;,nisi quid obstet agitur. at aliacm gratia agitur. E t aptum est igitur illius gratia agi: veluti si domus ex ijs esset, qui nati ru sunt, sic utis fieret,ut nunc ab arte conjicitur. Quod si ea, quae naturamunt,non solum natura,sed etiam arte terent,eodem conf-cerentur modo,quo apta fiunt confici. Alterum igitur,alto
o rius conficitur gratia. A is ara iuno uil poscit, , suae natura ncquis poscere: dlid , inrimnia nutu in facit: si igitur ea, quae ab arte consciuntur, alicuius causa
sunt,er ea pro icto,quae naina fiunt,alicuius gratia fe-
57쪽
ri constit: priora nanq:, posteriora ne militer inter sese
habent,in hisce quae arte,Cr in hisce, quae natura conicaeniatur. Maxime autem idipsem in animalitisaationis era ab mrtibus paret,quae neq; arte,nes discursione, neq; delibe . ratione faciunt. Quapropter Cy fiunt qui dubitant,utrinimente aut alio quoda principio drauci, metricae,caeteras illiu modi anim lia operentur: procedenti etiam ulterius, Cr in plantis ea,quae conferant adfinem criboc pacto uidentur,ueluti fondes ob fructus tegendos. Quare si natura,gratias alicuiws,hirudo ni Iulii extruit,araneus ara neum texi plantae denis frondes gratia tegendorum stuctuum explican radicesque non bursum, sed deorsim emit tuti sumendi causa nutrimenti:putet esse causam talem in hisce,quae natura sunt et con tint.Ate, cum natura fidu- Siplex,altera quidem ut materies,altera autem ut frina: σhaec sit finis,gratia uero finis caetera fan haec ea est pro βcto causa, ius gratia caetera sunt. Fit aute er in hisce sapeccatu,quae per artes conficiatur. scripsit enim gramaticus no recte,et potione medicus no recte porrexit. Quare
putet,et in hisce feri posse,quae natura conficitur. Qi od si aliqua fiunt in aris,in quibus id quod rectest alicuius effcitur grati in i s aute quae peccantu gratia quidcin ali cuius ars aggreditur Acere, fed no assequitur illud,similia vir cr in naturalibus erit,eπ monstra peccata erunt illius, quod alicuius gratia acit. Et in primis igitur copositioni-bM e quae partim ex hominis partibus,partim ex bouis costibanis non ad alique terminus rem ue poterant peruenire,aliquo an e principio perinde atq; nunc semine lubit Elam,corruptione febant. Praeterea primo fimen neces abstest oriatur,sed non animaliustitim. Atq: in congestum quod primum oriebatur cineri nim sim erat. Praeterea in
58쪽
44 PHYs Ico RVM ARIs T. plantis etiam ipsis id inest, quod alicuius est gratia, nimaute est distinctu, ac manifestu fiebant ne igitur ut ex b in uis partibubac Iomtus,animalia: sic et ex vitis,oleis partibus plantae,an non fiebat est enim ab*rdu: ut oportebat' in animaliu genere istu fiebant. Praeterea et in seminibus, quodvis sine ullo discrimine fieri oportet. Omnino aute qui ita dicit,tollit ea,quae natard constitit,atque naturam. Natura enim ea constitit,quae a quodam principio, quod est in ipsis continue Wouentur,atq; ad quenda perueniunt finem: ab unoquoq aute non ad eunde,nes ad que-uis,uttamen ad eunde semper,nisi quid impedierit. Atquim id cuius gratia, cr quod huius fit gratia, fieri a fortuna etiam possunt: uelati dicimus hostile forte fortuna ueniselotumqabigbe, cum id egerit quasi gratia huiusce pro ectus,non huiusce autem Iratia uenerit. hoc aute est per a ridens, ortuna nans causa per accidens est it antea dixia
4 mus:=d cum hoc semper sit,aut pleruns,non per accides, nec a fortuna dicimus esse.A t in naturalibussic simpcrisiis nihil impedierit, iunt. Absurdi aut est,alicuius gra-- tia fieri non putare fit id quod mouet,non uiderint doli ratione praemissa mouere,nam Cr ars non deliberat. E t 1i nim si in lignis, extruendarum nauium ars inesset perinde atq; natura, aceret nauis. Quare ji id, quod alicuius fit gratia it in arte,π in natura projicto inest maxime autehoc patet,cum quispiam sibi psi medetur . huic enim,persiamin est natura. Quae cum ita sint, patet naturum causam inisa, cI alii ade) ut alicuius gratia faciat.
in . quomo- Quo pacto Necestitas sit in rebus naturalibus. CAP. I x.
do Unc considera dum est, utrum necessarium inum ex suppositione,an ex simpliciter sit in ipsit rebu3 natu rae. Ninc enim inuin necessarium in generatione perinde
esse arbitrantia, ais si quistium necellario domum extru-
59쪽
LIBER II. 4s Elam esse putaret quia Irauia quidem deor ,leuis uero fissum suapte natura Dunturi. idcirco lapides quidem, ae undamenta fiunt insta, terra autem supra, suam obleuim tem et Iigna maxime upra,quippe cum sint lausima. At soquanquam non sine his,non tamen proprer haec, nisi ut ob materiumsed caelandi quaedam,construandi causa,extructa est domus. Similiter cr in caeteris uniuersis, in quibus
est id, quod alicuius gratia fit, non fiunt quidem sine hisce
quae necessarium habent naturum: non tamen sunt ob haec
ipse, nisi ut ob materium , sed alicuius fiunt gratia: veluti propter id serra est lausi ut hoc et huiusce gratia fit hoc tamen gratia cuius est, ieri non potest,si non 'East,n cesse est ergo ferreum VP si serra,atq; opus in erit: ζὶ
igitur necessarium ipsem,ex suppossitionesed non ut finis. v I Nam nece arum quidem in materia: id uerb gratia cuius est, in ratione consistit. Est autem ip necessarium er go in doctrinis,cet in hisce quae sunt siecundum naturam,ui, qua ex parte simili modo. N am cum rectum hocsit,nccese est triangulum tres angulos aequales duobus rectιs habere.
. Sed non, si hoc est,necesse est illud esse : sed si hoc non est, . . nes re mistrat min vehis alicuisti rarem contrassi finis erit,aut tus iisquod ost ante erit aut est uerὸ hoc non erit,aut non est. ut ibi si non est eo clusio, principium non eriosis hic finis,et id gratia cuius est,
non erit,aut non est. Est enim et hoc principia,non actio- inis,std cogitationis ibi asim es cogitationismo enim fiunt actiones. Quare si erit domus haec necesse estferi,uel esst,uel etiam fore,aut omnino materiam, quae quidem alic ius est gratia: ueluti lateres, atq; Iupites 1ὶ ex cii da esst . . domvirno' inmen est propter haec ipse sinis niti ut ob mastrum : omnino tamen si non Ant,nes domus fuerit: neq; serra
60쪽
enim ibi principia sunt,si non triangulus tres bubeat an- . o I gulos duobus rectιs aequales. Patet igitur, necessari s in rebus esse naturae quod ut materia dicitur,cr butim etiamotion s. A tq; ambae quidem,cause dicendae sunt a nuturali philosopho magis autem e Brutia cuivi caetera iunt:
haec nim materiae causased non haec causa finis. A tq; finis ipse gratia cuius quis principium est,a definitione rationes sumitur ut in hisce patet,quae per artem conficiunturina cum domus sit tali,haec ieri neces arae,et esse oportet: er eum sanitas sit hoc, haec necessario sieri oportet,aeesse u=uri modo si homo est hoc, haec feri necesbe est, utpe be: cir ji haee sint sint haec necessario, uel fant oportet.
Fortasbe autem necessarum ipsium in ratione etiam inc'. Serrae natis si definieris opus, talem ipsum diuisionem esse dicis: ut haec non erat,nisi serra tales habuerit dentes: Crhi russus non erunt,nisi ferrea fucrit ipsa. Sunt enim cr in
ratione nonnullae partcs,ut materia rationis.
UM autem ipsa quidem Natur Motus, Mutationi, ut irincipiam sit, nostru autem doctruus tue Natura: non Iuleut nos oportet, quidnam i Παρα--βno . si ignoretur ipsic, naturen tium ignorari lcccste est. Post Motus uero determinationem, nitendum est,ia ijs clum,qiis deincrps sequutgridcis minare. . Motus