장음표시 사용
121쪽
A Apostolicum ad Sigismundum Poloniae Regem decreuit,optimis consilis,ac mandatis instructum. In primis vero Regem illum in ossicio contineret , eique denunciaret, quicumque religionem contempsissent, eos
c quod perpetuo res ipsa docuissed diuino iudicio graues in hac vita poenas dedisse . praeter aeterna, quae post mortem eos manent, atrocissima
supplicia. atque ex immutatione religionis regnorum excidia consequi solere. Tridentinum Concilium,ab ipse Rege iam receptum,in usirin indus,sacram iurisdictionem saluam,&integram conseruari, templa, cc
nobia,aliaque sacra loca vel ab haereticis diruta, vel hominum negligentia collapsa renouari,sartaque tecta praestari, Christianae disciplinae sege,
pristinum in statum reuocari, inter facrorum Antistites controuersias B componi, ac dirimi procuraret. Rex vero se Catholicorum patronum, vindicemque praeberet,ac profiteretur;eiusque serores principibus nuptae viris per homines pios Catholicae veritatis in ossicio retinerentur.Transilis uaniae Princeps, eiusdem Regis seroris filius a moribus, ac consuetudine haereticorum eum seducere conantium, atque ad ecclesiasticam omnem
ibi delendam disciplinam impie cohortantium omnino seiungeretur. Et quonia Magnus Most horu Dux Polonicum Regnum invasurus es.se serebatur, id PIVS , quoad eius fieri posset auertendum sibi este existimas, misit,qui de illius consilijs cognoscerent, agerentque cum eo, Ut sese Christianis cum Principibus communi foedere consociaret, seque potius ad bellum aduersus Turcam hostem situm pro viribus gerendum compa C raret:quin etiam ea de caussa cum Polono pacem conficeret . qua de re PIVS erat ad Moschum Oratorem legaturus. Cogitabat per id tempus Rex ille Regina uxorem suam, ceteroqui legitima, laxi miliani Caesaris serore, sterilitatis caussa repudiare. Id vero costis praeter alios haeretici maxime comendabat, fouebatque.Quod si factunisset, praeterqua quod sacris legibus repugnabat, ut turpem Regi notam inurere,ita perniciose tum Christianis,tum alijs etia populis praesertim vero principibus viris exeplo futurum boni omnes iudicabant. Itaque PIUS
per litteras apud Regem intopere contendit, ut ea ille cogitationem abi j-ceret.quin etiam obtinuit, ne quispia Regis nomine quae plerique a Pont. petituri esse dicebanturin sacram sub utraq. specie Communionem, sacer- D dotumque connubia deinceps auderet postulare. At vero cum in Lublinensibus comitijs decretum olim esset,& constitutum, ut ex Polonia Trinitari j,& alij quidam haeretici depellerentur, Confestionistae vero, quos vocant, & Caluinistae tolerarentur;ea de re PIVS cum ipse Rege, & cum alijs Catholicis grauissime expostulauit,ostendens, id decreti Catholicae veritati pestilentissimum esse: neque vero se id ullo pacto permissurum :quin immo factiarum,ut Regis iustii haeretici illi ab omnium dignitatum gradibus,ac publicis muneribus amouerentur. Itaque statim illud anti quatum est, de abrogatum. Quae res illi regno salutaris admodum fuit
122쪽
nam si secus accidisset, peruersa,ac falsi dogmata sua sectarij corroboras . Asent haereticaque pestis miserandum in modum aucta fuisset. Post Rogerium P IVS Vincentium Porticum, Lucensem , integrum virum, quem dein Epidaurensium Archiepiscopum nouimus, Inter nuncium Pontificium apud eumdem Regem constituit. Huius autem opera Pontifex ibi multa, eaque praeclara ita gessit, ut inde magnam integritatis,animi magnitudinis, ac liberalitatis lauden sit consecutus. Ac primum quidem,Vt ex earum gentium animis omne suspicionem auaritiae , cuius insimulabantur sacerdotes, prorsus euelleret, aciendum esse constituit,ut sacra negotia cuncta, & facultates, quas tamqua Apostolicus Internuncius daret, nullo quaestu, nullaque intercedente vel pecunia, vel mercede, sed gratuito ille gereret, & administraret. Quae res ibi magno B prouehendae religioni tum adiumento fuit,tum etiam incremento. Iam Vero cum Rex aperte perspiceret quam ardenti, sinceroque studio PIVS regiam in salutem, regnique illius amplitudinem & tuendam, & amplificandam esset intentus,optauit,ut Internuncius regijs negotijs interestet. existimabat enim hac potis limum ratione futurum, ut ope diuina, cuncta sibi feliciter euenirent. Quocirca eius tantum rei caussa misso tabellario,
id eum rogans, litteras dedit ad Pontificem, qui mox ad Internuncium manu sua scripsit in hanc sententiam.
Laetatι fumus vehementer, indeque Deo gratias egimus,cum intelligere mus , abs te cumulate satisfiera Regiae isti malefati. Idipsumque ab ea δε
ιrtute tua Iudicara, quod tam antea nos quoque iudicauimus. A nobιδ au C
rem Re* Ese petit, eis quotus opera tua siti fuerat opus siue procurandioe re bus humavis, siue abjs negotijs ad imus regni tranquillitatem, in pacem conficiendis, tuum mel consilium, mel cium eι desiderari ne patraras. Et quoniam genus Me petitionis a sincero quodam, optimoque proposito et detur proficisii, tampraeclaro desiderio deesse noluιmus. uare mandamus tibi, at
qMe prας 'mus, i quoties postulatus fueris,ea diligentia, ac μου illi dese
His igitur consilijs deinde factum est, no modo, ut maior inter PIUM
ac Regem illum animorum coniunctio intercederet,ac beneuolentia,sed etiam,vt Internuntius Potificia negotia regijs praeferens, res grauiores deinceps curaret conficiendas.In ijs ut haereticis amotis, publica muneraCa- Dtholicis madarentur ut Stanis laum Hosum, Varmiensem Episcopum, &Cardinalε,singulari virum doctrina, pariq. vitae sanctitate praeditum,Rex honorificentius haberet,eo proximo sibi loco in Senatum admisso; cum antea inter Episcopos,vti Uarmiensis Antistes, septimus assideret. Inter- nuncio praeterea Pontificio concessum,ut ad dexteram Regis , bique esset, uti deinceps apud ipsum perpetuo fuit.Ex hac eadem fiducia mox orta,& constituta est Lituaniam inter & Poloniam optata concordia, quae sexaginta iam annorum spatio saepius agitata stabiliri non potuerat Hinc
123쪽
A porro fictum, ut sic ra vectigalia, quae ad tincti Petri patrimonium antiquo iure pertinent, facilius ibi, ac tutius exigi possent. Quae cum iam inde ab anno post Christum natum M. XXXVIII. ob datum Pol nis,concessu Pontificio Regem Casimirum, qui monachus fuerat Cister- ciensiis, Apostolicae Sedi, quam tenebat eo tempore Benedictus IX. viritim gratis animis pendi coepissent, dehinc pasti m selui desierant, quod
Romani Pontifices pro tempore Polonorum Regibus, ad eas gentes in ossicio, ac fide continendas, condonare interdum consuessent . praesertim ab anno salutis M. D. X X X. At vero cum Sigismundus Rex, bonis omnibus annuentibus , ea PIO pendi statuis let, illico Pontifex eadem exigendi eo misit facultatem. quamquam ne res ad exitum perducere-B tur, varijs intercedentibus hominum studijs, mox fuit impeditum. nonnullis PIO subij cientibus, cauendum esie, ne id auaritiae speciem apud eas gentes prae se ferret. Itaqae id damni PI V S dissimulare maluit, quam vel ullam licet iniustam cupiditatis notam subire, vel pusillis animis querendi occasionem dari. quamquam non ignorabat In officio recte praestando, retinendoque iure tuo, vel pusillorum querelis,vel iniquorum calu mniis impediri quemquam non oportere. Sed aliquando de iure suo non nihil decedere, magnum esse compendium. Inter haec autem Romani Pontificis in Prusitam iura quaedam retinenda, ae tuenda esie
P IV S cogitauit. Erat namque Prussia quondam Sedis Apostolicae ditio , in qua Pontificius Quaestor considebat. sed eam ditionem Albertus C Marchio Brandeburgensis, sumpto Ducis titulo, cum olim occupasset , eique filius succedens haereticus vel ob id tenere illam iuri non posset, ei qui titulum, ac ditionem ipsem tum usurpabat, quicquid Apostolica S des in Prusitam haberet iuris, in Lublinensibus Comitiis publice denunciari, ac denunciationem ipsem publicis tabulis conssnari, vii sedulo tactum est, PIVS imperauit. Praeterea vero, suadente PIO, Rex sese cum Maximiliano Caesere ad rem Christianam a I urcatum furore vindicandam clandestino foedere coniungere, sororemque suam nuptum in Austriacam semiliam collocare, atque de hisce,alijsq.de rebus in ipsius Caeseris colloquium venire constituit . Quae tamen ne fierent, aliena, ut plerumque accidit, interpos.
D in conssilia praepediuerunt. Ad haec Societati I ES V, quae benigne d inceps ac liberaliter ibidem accepta est, tria collegia, cohortante PIO, Rex aedificauit: eaque & amplis vectigalibus, de pretioso instructissimae
bibliothecae suae munere decorauit. Ad extremum Rex, ut rectam suam in Deum fidem, atque in Pontificem P l V M obseruantiam testaretur, haereticam omnem prauitatem in dies magis execratus, cum per tabulas duorum testium firmatas fide, regioque sit gno praemunitas, se in omni vi ta Catholicam religionem, ut antea professurum, nec ullam eiusdem re
124쪽
ligionis immutationem umquam in regno illo pernussurum esse PIO Aspopondi siet, easque obsignatas ad eum tabulas mitisiet , ad hoc ipsum magis etiam confirmandum, die Caenae Dominicae sacro, magna pis populi laetitia publice catholico ritu communicauit.
Catholicae religionis cultum in Piussa PIUS restituit. Cap. XI.
N T E R E A ubique ferme gentium Pontificis opera
sanctae religionis cultus renovabatur egregie. In primis vero Danti lci, quae celeberrima Prusitae ciuitas Best , maximisque mercimoniorum commercijs inter omnes Europaeas urbes Insignis. Erat in ea ciuitate Catholicae veritatis ita i umen extinctum, ut omni e
etesiastico iam ordine sublato, nullum fieret sanctae Missae sacrificium , nullae sacrae conciones a Catholicis umquam haberentnr. omnia denire Lutherana peste, alijsque pessimis deprauatae religionis erroribus re ita miserandum in modum interibant. Verum huius Pontificis ope, Dominicanae familiae fratribus templum , coenobiumque suum ibi restitutum est . quae aedificia dc amplitudine, & opere praeclara etiam num extabant militum hospitio, ac praestidiis exposita. Qua restitutione facta, plurimi concionatores egregij, aliique praeterea eius ordinis sacerdotes Ceo missi sunt. Qui sacris faciundis, tantoque illorum populorum concursu, atque frequentia, quanta explicari vix potest, concionibus habe dis , Pontifici js tum precum,tum pecuniarum subsidijs adiuti, eas gentes
ad fidem Catholicam reduxerunt. Exinde pereas regiones omnes ad illorum, quos ad limitatem reductum iri spes erat, commoditatem, ingentem sacerdotum numerum decreuit cum potestate, illos, modo ad sani ra redirent consilia, a crimine haereseos abs bluendi. ex quo aeternae salutis admirabiles sunt fructus consecuti. Ac proinde continuata res est, ceteris pro tempore ministris eo missis ad illorum populorum diuini luminis ope in dies resipiscentium procurandam salutem. cuius quidem singularis beneficij haud immemores illae gentes in hanc usque diem cum gra- Duarum actione PII laudes concelebrare non desinunt.
125쪽
Haereses PIUS euellendas curat. Cap. XII.
A M vero eum nihil esse aut Deo magis inuisum, aut humano generi pestilentius haeretica prauitate PIVS optime perspiceret, ad hane contagionem
ubique terrarum radicitus euellendam, cum in omni vita siua, tum in primis in Pontiscatu & prudentissimis consiliis, & pijs cohortationibus, & humanissimis monitis, & bellicis subsidijs,armis ac poenis adhibitis, nullis laboribus parcens, aut impensis, nihil non agendum sibi B esse perpetuo cogitauit. Docent hoc ea, quae in Italia, in Gallia, in Belgio , in Hispania, in Scotia, in Anglia, in Polonia, in Prusitaque ab eo
contra haereticos gesta suis se hactenus commemorauimus. Ad haec vero illud etiam accedit, quod eodem ipse religionis incensus ardore eum It Iicarum , tum exterarum quoque gentium praesectos commonebat in te dum , summo studio euigilarent, ut si quis apud eos haereti ea insectus labe deprehensis fuisset; is continuo sacrorum Inqui litorum in potestatem traderetur . Ac propterea Catholicos, & religiosos viros quoquoversum submitteb. at idemtidem odoratum, quid non silum haeretici, ted Cassi lici quoque Principes de religione sentirent, aut contra ecclesiastica iura
permitterent, seu etiam committerent, quaque ratione viverent cum sua
C quisque timilia. sed quoniam de singulis hoc loco scribere, ut longum
esset, ita minime necellarium, unum, vel alterum exemplum attulisse sortasse suerit satis. Cum ergo remotioribus quibusdam in locis Neapolitani regni nonnullos iamdiu damnatam Vualdensium, alio nomine Pauperum de Lugduno , haeresim sectantes superesse intelligeret, eo Christophorum Rodericium, Societatis I E S V sacerdotem, ampla cum potellate misit. qui eos sanctitate vitae , solidaque doctrina, quibus ille praesidi js probe erat instructus, sapienter coargueret, errantesque oues ad Catholicae Ecclesiae gregem, uti fecit,ope diuina reuocaret. C tholicae fidei desertor quidam,nomine Franciscus Celaria, haereticus con-ocinator Morbinio, quod est oppidu volturenς vallis, Mantuam, i m D gno cuni illius ciuitatis periculo perfidiae suae virus estundebat, statis die. bus clanculo proficisci consueuerat . ad hunc PIVS Petrum Angelum Casinovam, Dominicanum coenobitam,in Volturenam,Clauennamque Galliae Cisalpinae valles emist,rationemq. praescripsit, qua ille ad eapte dum haereticum uteretur. Quod quidem ei percommode cecidit. nam illum ex quodam haereticorum conuentu Curiae celebrato, Morbinium Versus redeuntem, atque per os Abduae tralacturum ipse Catinoua ibi Irael holans, octo virorum ope subnixus suis manibus comprehensum innirem ad id comparatum detrudit . eumq. vinctum inde Placentiam,
126쪽
vii sibi fuerat imperatum ad Octauium Farnesium Ducem perduxit . qui Apro sua in Sedem Apostolicam fide, ac pietata eum Romam deuehedum
curauit. Damnatum haereticum poenam sequi oportebat , ut igni vivus cremaretur. sceleris tamen consertibus,qui non modo Mantuae, sed alibi etiam erant, prius enunciatis. Cui morbo,dc item ceteris, quae inde proficiscebantur, malis opportuno subinde remedio prouisum est . Ille vero tandem sui prauitatem agnoscens errati,antequam igni traderetur, sera ne, an seriaὶ poenitentia duci vis is est. atque ita mortuus flammis suit absit pius. At vero Pontificis iussu ad haereticum capiendum concionatorem administros pontificis eo penetrauisse, tantum Rhaetorum animis terrore
incussit,ut eorum praecones per Catholicorum oppida deinceps vagari noauderent. exlepto Rhaeti ad varios principes viros de sua, quam violatam Besse querebantur,vindicanda iurisdictione legationes decreuerunt. Dux autem Albuquercius, Gabriel a Cueua, ditionis Mediolanensis Praefectus, d quem in primis illi confugerant, ut erat vir admodum pius, atque Cain tholicus,id quod res erat,eis respondit: Pontificem absolutam ac legitima in omnes terrarum Orbis partes potestate habere,quoties ipse vellet haereticos vel capi, vel meritis affici supplici js. Quamobre cum aduersa votis responsa retulisset,praemia publice proposuerunt ijs,qui Calanoua,eius .fautores vel enecasient, vel eos vivos aut mortuos in potestate sibi tradidisset. At enim PIVS,quin ad alias eiusmodi hominum pestes, tum eode,tum alio etiam tollendas mitteret, haudquaquam sibi propterea desistendum es e constituit.Qui in vincula coniecti Roma ad eum a multis principibus Guiris citra ullam sere contentionem perduci curabantur. Cum enim P trum Carnesiccam, Protonotarium,ciuem Florentinum, haereticum saepe
relapsum, primo Potificatus anno,vinctum ad se Romam perduci una litterarum significatione a Cosino Medice Florentiae Duce postulaui siet, id ille statim,qua semper suit in Deum fide, Si in Apostolicam Sedem, prinsertim in Pontificem PIVM obedientia ac pietate,s immo studio pristandum curauit. adiecitque si ob eiusmodi caussam, quod ab illo Deus omen auerteret, Principem eius filium sibi tradi Pl VS uoluisset eum ab se in vinculis illi missum iri. At haereticus ab sacro Inquisitionis magistratu Romς damnatus, saeculariq. potestati traditus, ignis supplicium pertulit. cum per annos viginti septem ea insectus labe sacris prouentibus clam haereticos Dimpie si is lentasset. atque inter alia prauitatis indicia permultae ad haeresiarcham Caluinum eius epistolae cum responsis deprehensae sessient. Guidum praeterea Zanetum Fanensem, eadem hae retica perfidia notatum, Patauilq. latentem comprehendi, ad Sedisque Apostolicae iudicium P IVS deduci mandauit. Licet Venetis Senatoribus iudicium illud ad se pertinere profitentibus,in ea re obtinenda variae de iurisdictione conictiones intercesserint.Sed PIVS eiusmodi caussarum omnium, ubi q. gentium supremum se, ac legitimum iudicem agnoscens, quod volebat. Obtinuit
127쪽
Ρῆ V. Pont. Max. Lib. III. II 3
Α edicens, haec ex sacris legibus non ad prosanam, nisi quod ad instigendas poenas post latam per ecclesiasticos iudices sententiam spectat, sed ad sacram Naestatem omnino pertinere. Ceterum nihil P IO gratius poterat accidere, quam si videret ex haeresii aliquos resipiscere, de ad Ecclesae ynitatem, obedientiamque redire. atque hanc animi voluptatem cum de omnibus sentiret, eam tamen singularem ex primarijs vitis resipistentibus percipiebat. Intelligebat enim, quod est B. A ugustinus, claros homines cum multis noti sint, multis esse auctoritati ad salutem, & multis e prauia secuturis. Quare cum aliquando cognouisset, Polonos quosdam nobiles viros ad fidem Catholicam reuertisse, eximio persusis gaudio, datis ad ipsos clementissimis litteris, summum illud beneficium, quod a B Deo accepissent, gratulatus, amantissime illos ad perseuerantiam adhortatus est. Qui postea in sustepto pietatis cultu persistentes, magno cet tis illis gentibus ad aeternae salutis viam pie tenendam adiumento fuere .
Ecclesiasticam disciplinam Venet ijs ordinat, ac tuetur. Cap. XIII. CR L pq x0 st idi m , ac diligentiam PIUS ad Eibuit
tum Venetorum Sacerdotum ordinandae disciplin te, tum in omni illa ditione Christianis moribus, bc institutis siue restituendis, siue etiam conservandis. Diligebat enim eam ipse Rempublicam, atque uniuersis illius yel decretis, vel legibus tuendis, quatenus aequitas ferret, paratum semper sese praebuit. Cum igitur Ioannem Antonium Fachinetum, sui postea Innocentius I X . appellatus bimestrem Pontificatum sanctiss- me gestit, virum summo rerum usti, eximia iuris prudentia, oc integritate ornatum , apud eum Senatum Internuncium Apostolicum toto Pontificatus sui tempore decreuisset, eius opera complura ibi, eaque praeclara, & utilia confici negotia erocurauit. Vt autem Sacerdotum disciplinam ordinaret, Venetis considerandum proPonebat, i reticos quemadmodum nullo certo prauitatis suae nituntur fundamento, ita D deprauatis quorumdam clericorum moribus obiectandis fallam, oc iniquam sectam suam praetexere solere, imperitae multitudinis animis obcincatis.Cumi magno Italiae ornamento esset illa Resp.in qua tamdiu Christiana religio floruisset, quoniam diuinis legibus, ac sanet e Romanae Ecclesiae antea Veneti obtemperassent, summo quoque studio curandum, ut pietatis in officio se omnes continerent: populorumque, in primis Vero Sacerdotum mores, ac disciplina recte sese haberet. Neque enim cuiuis
Reip. satis elle, si Princeps unus bonus ipse fuerit, subiectis interim sibi populis data peccandi licentia. Ex qua demum Reip. pernicies manaret, L 3 & exi-
128쪽
& exitium. Cuius rei cum aliae prouinciae complures, tum in primis GaI- Ahae reliquas gentes non sine magno suo malo commonerent. Statuit porro , ut quod olim sacris legibus cautum erat, ne eum mulieribus habit Ient sacerdotes , ac ne Ita multi sacrIs Initiarentur ordinibus . in eaque re maior & morum, & eruditionis ratio dcInceps haberetur. Satius enim es.se in ordinatione praecipue sacerdotum, paucos bonos, qua multos malos M to I habere minittros.quia si caecus caecam ait CHRISTUS, ambo in f ueam cadunt. Edixit praeterea,vt aduersus execranda in De sancto'. m ledicta, publice constituti viri,in eos animaduerterent,qui in sacrosanctam
Romani Pontificis, Ecclesiaeq. vel auctoritatem, vel dignitatem obloquerentur . Nam obtrectationes eiusmodi argumenta quaedam, & initia quondam fuisse immutandae religionis, ac rerum status conuellendi. B e & id genus alia complura PI V S Venetis praecipiebat, quae magno de sacris, bc profanis rebus pie componendis, aut conitituendis adiumento fuere. Nam his monitis illi permoti ad Pontificis iuuanda consilia, iussaque facienda sese conuerterunt. Itaque sacrorum Antistites sunt in sua quisque loca prosecti: Abbates,& Ecclesiarum administri, alij q. praeterea sacrati ordiniς ecclesiallicam seruare disciplinam, moresque com- nere omnes iussi, alij quidem paruerunt; alij vero,qui contumaces es,it, ceterisque praeberent essensionem, per illam ditionem omnem,uel ad saniora consilia reuocati, vel expulsi, vel alias propositas poenas subire coacti sent.
CEcclesiae Mediolanensis iura protegit. Cap. XIV.
X A R D E B ΑT etiam per eos dies inter Carolum
Cardinalem Borromaeum, Mediolanensem Archiepiscopum, virum eximiae sanctitatis laude clariis,mum, ac regios eiusdem ciuitatis Magistratus,grauis in primis, ac multiplex de sacra iurisdictione
controuersia . In ea praeter cetera contigit,ut eccle
siastici seri lictor primarius cum armis Principis Dedicto prohibitis comprehensus , eorumdem iussu Magistratuum in carcerem truderetur ; ac deinde publice fime acerbissime tortus in exilium cedere iuberetur. Quare cum omnes huius facinoris assines, auctore'. praecipuos ab Ecclesiae communione Archiepiscopus pro potestate seiunxisset; ac proinde Senatus Mediolanensis Praesidem, duosque primarios Senatores ad dicendam coram se caussam Romam PIV S euocasset, ac iudicio in eos constituto, rem ipse dijudicare,atque componere statuisset, Philippi Catholici Regis in Urbe procuratores Regem ipsum iussa Ponti-Disiligod by Coral
129쪽
A ficis omnia ficturum esie in se recipientes, negotium pinterterunt. Itaque P IV S per Ioannem Baptistam Castaneum, Rossam A rchiepiscopum, ordinarium suum in aula Regia tunc Internuncium, virum omni virtute p. stantissimum, qui deinde ad summum Pontificatum euectus, Urbanus Septimus eth appellatus, de item per Vincentium Iustinianum uniuersi Dominicani ordinis Antistitem, ac denique per Iulium Aqua- uiuam, Atriae Ducis filium, utriusque Signaturae Referendarium, viros eximia prudentia, doctrina, & intcgritate praeditos quos ambos ipse postea sacrae purpurae dignitate decorauit) aὸ R egem ob haec, atque alia id generis negotia ab se missos, apud eum agebat, ut auctoi itatem suam retinere, atque exercere posset Ecclesia Mediolanensis. Secus enim immi-B nere periculum, ne inde clanculum aditus aperiretur haeresbus; quibus deinceps occurrere, eidem Regi. vel cupienti, haud ita facile foret. De
optima quidem pij Regis voluntate se nihil ambigere, sed ne quid prae.
ter, vel contra illam committerent administri, se iam re ipsa doctum subuereri. Ceterum se potestatem, quam a Deo summam acceperat, in id interpositurum, atque in elusimodi caussis pro ecclesiastica retinenda libertate se vitam & sanguinem, si opus esset, libenter profusurum. Demupost varias contentiones Regij quia am administri, ad quos ea magis pertinebat caussa, Mediolani, PII concessu ab Archiepiscopo stata caeremonia in gratiam Ecclesiae recepti metita poenitentiae piacula publice subiere, spectaculo pro foribus aedis maximae constituto. Sed arma prius C Archiepiscopalibus iam erepta ministris restituerunt. Blemniq. iurei rando sese devinxerunt, in Ecclesiam deinde nihil umquam tale se commissuros. Atqui nec multo post quicumque in ea suerant culpa, sere omnes vario immaturae mortis genere decesserunt: relicto posteris exemplo, ne quid audeant in Ecclesiam temere moliri;sed eam potius,ut pios homines decet, tueantur,ac protegant. Sacram namque dignitatem, aut ecclesiastica iura violare,vel imminuere, scelus est, ut Christianae reipub perniciosum, ita Deo Ecclesiae suae vindici iustissimo tam odiosiam, & inuti sum,ut quicumq. in eo genere deliquerint,in eos grauiter ira diuina semper exarserit. Quin etiam si prisca memoria repetamus exempla, inde maximam in genus humanum offendemus inuectam esse partem incom- D modorum. Hinc haereses, hinc ciuiles dissensiones, publicas clades, hine denique ciuitatum,regnorum ac Regum excidia diuino iudicio consequi semper consueuisse, sacra profanaque testatur historia. Verum haec,& ea, quae mox de Humiliatorum ordine subijciam, complectar breuius, quOniam eadem & uberius, & melius explicata legere est in libro de ipsius Cardinalis vita, quam vir egregius Carolus a Basilicapetri, olim nostrae huius Congregationis Cleticorum regularium S. Pauli Praepositus Generalis,nunc Episcopus Novariensis,accurate conscripsit. Humi Dissiligod by Corale
130쪽
11 6 De vita, & rebus gestis. Humiliatorum ordinem delet. Cap. X V.
V MILIA TORVM, quos appellabant, ordinem inde P I V S extinguenduin esse statuit. Ij namque cum iam quingentis circiter ab hinc annis egregia pietatis laude in Italia florere coepissent, dein sensun neglecta persectioris vitae disciplina, ut ad deteriora procliuia sunt hominum ingenia, ac nisi optimis culta stud ijs perpetuo fulciantur. vel praeclara instituta facile prolabuntun a susceptae religionis officio declinabant in dies. Cui malo PIVS pro sua pastorali cura quibuscumque posset Bremedijs occurrendum csse constituens, ipsi Carolo Cardinali, cuius in patrocinium iam traditus erat ille Ordo,de eo corrigendo,& ad pi istinam disciplinam reuocando mandata dederat. At is cum iussa Pontificis exsequi niteretur,magna apud quosdam eiusdem ordinis Pr positos ab eiusmodi rerum instauratione clam abhorrentes,sibi constauit inuidiam . quae usque adeo creuit, eoque temeritatis eorum perpulit animos, ut lacium situm desertorem quemdam, Hieronymum Donatum, cognomento Farinam, ad Cardinalem quoquo modo posset e medio tollendum, induc re non dubitarint. Is ergo cum nefarium scelus varijs artibus sepenumero committere, nequicquam tentavisset, demum quadam die, quae dies
suit ad VII. Kal. Nouembris, anno M. D. LXIX. vesperi clam in Ar- Cchiepiscopale palatium ingressus, Cardinalem in sacello cum familia sua sacris de more precibus intentum, ab aperto loci ostio. ictu minoris tormenti, glande, & aliquot praeterea quadratis plumbi liustulis instrueti confodere est aggressiis. Exaudito strepitu, mox, ne incoepto precantes absisterent, praesenti animo iussit Cardinalis. utrumque diuinitus factum
esse dixeris, ut & eo temporis momento, quasi ad Ipsos orantium animos magis confirmandos, pio concentu canerentur ea Domini verba, Non turbetur cor mestrum, neque formidet; & ictus ad Cardinalis tergum peruenienSeum a nefario percussore quattuor quinqueve cubitis distantem nihil ostenderet. glans enim plumbea, cum nec extimam quidem eius vestem lineam stuperpelliceum, vel rochetum appellant) traiecisset,sed in Dea foedum vestigium reliquisset, in dorsique spina leuiter contusa cum tumore signum ims rei sill et in pannum humi stratum decidit . frustula vero , eo quoque minime laeso, varia loca petierunt. alia quidem inani ictu traiectis vestibus, & ambustis,in ijs diffusa reperta sunt. alia vero in parietem , dc lignum, quae contra ostium erant, Carolo medio, excussa ceciderunt. Itaque famulum suum protegente Deo, periculum admirabit bter euasit sanctus Antistes. Hisce rebus auditis P IVS, utpote qui Carolum ipsum, virum ut honoris dignitate , ita virtutum omnium laudibus Diuili od by Cooste