Angeli Spannocchii ... Liber singularis ad l. Gallus ff. de lib. & post

151쪽

dari secundum Ius Pandectarum ; potuit etiam secundum Iura Codicis.sed non potest hodie secundum Nouellas. Si vero quaerimus an possit exhaeredari, quoad effectum muniendi vel solemnizandi testamentum,potuit olim, poterit etiam hodie exhqredari, non modo secundum leges Digestorum, vel Codicis, sed etiam secundum leges nouissimas Authenticoru ; nisi enim ita dicamus non erit ullus modus in iure, quo possint patres ita testari,ut nascituri filij non rupant elogium. quod tamen iniquu esset,& co tra leges omnes, quet in hoc fuerunt semper diligentissimae, ut toto tit. nostro, & tit. Cod. de

possi Institi & tit. Inae de exhet. lib. Haec satis esse possunt quod ad verbuexhqredandis, atq; adeo quoad plenam, & utilem expositione huius Rub. quatenus ea reperitur in Florentinis

Pand. in quibus nihil aliud adhcitur. Sed quoniam lut principio diximus) alij Codices non

male quidem addunt praeteritis, videamus quid hoc verbum valeat, ultimo loco adiectu.SvMMA SENTENTIARvM Ex Particula Decimaquarta.

152쪽

a auomodo capiatur id ipsum .s Particuti si l)secunio locoposita aliter capitur, quam primo in hae Rubr. Duo sunt hominum genera quos instituere, d/el ex haredare solemus. I Praeteritio duplex. em dicatur praeteritus iste misit aliquidtestame- ιονdictum.

DE VERB. VEL PRAETERITIS.

Particula Decimaquarra. ONsTAT sane quod etiam si vera bu praeteritis non adesset, ' supponeretur tamen propter prςcedentia, quia ubi nec institutus quiS, nec eX- haeredatus erit, recte concluditu r eu esse prςteritum, in propolita solemnitate testamentorum a constat etiam adiectu i illud significare, quod si nec instituatur quis, nec exhςredetur; ii quidem id non oportuit, habebitur pro ex hqredato, de)ic verbum praeteratis continebit tertia speriem ex haeredationis; si vero instituere, vel ex-h redare fuerit necessariuro secundum tempora, & casus supra relatos, tunc significabit testamentum inutiliter factum, quasi omista solem I nitateis

153쪽

nitate iuxta text. in l. inter coetera. hoc tit. n

stro, Mini. I. tit. subseq. Illud preterea notari 3 debet, quod hoc loco et alternatiua particula 'el) non idem operatur, quod in prFedeti, naibi ad restatorem refertur, eiq; arbitrium con fert eligendi ; hic vero refertur ad legem ipsam, quς colligit praeteritilone, ubi non sit institutio vel ex haeredatio. α sic alternatiua ibi respicit actu testandi, hic vero omissionem ; ibi disiungit, uteiectio fiat, hic disiungi t ut nos ex omis-4 sis concludamus: &quonia i duo fiant ad shmmum genera hominum, quos instituere, vel

exhaeredare solemus, nempe aut em, quos omnino debemus , aut eos quos volumus, idest aut secundum terminos huius Rub. aut secundum terminos Ruta infra de haec inst. hinc se, ut i duplex etiam praeteritio videat .altera scilicet eorum quos oporteat instituere, vel exhaeredare,altera eorum quos liceat omittere.Quae ε t duae praeteritiones maxime separantur ad inuicem , quoniam in primo casia dicetus prael ritio, quamuis legetur aliquid, aulatio titulo relinquatur', in secundo veris casu, si legatum, redictumue quid sit, non erit pr teritus ille, cui le satum, relictumui' fuerit. Ex quassistinctione

154쪽

Lib. Sing. ad L. L. III

tollitur Nostrorum controuersia, dum in l. a. C. de Bon. post con. Tab. disserunt, An filius dicatur omnino praeteritus, si ei aliquid sit testamento relictum. Et haec sufficiant pro totius Rub. nostret expositione. Nunc ad i. Gallus me confero, cui valde deseruient, quae a nobis trictenus dicta sunt. SuMMA S a NT E N T I AR V M. ex Particula Prima. I E T Η o D v s exponendi Iegem Vastus.

EXPOSITIO LEGIS GALLVS.

PARTI cvLA PRIMA. illius partibus antea constitutis, singulas explicabo,omissis tantisper Interpretum Commentarijs, quousq; totus in hunc modum expona

tur contextus.

155쪽

S vMM A SENTENTIARvM Ex Particula Secunda. 1 C Erret M sunt Authores legis Gallus. nu. La O Vadus Aquilius quata foruerit; in qualis. a Gabui Seaeuuam habet interpretem; qui Scaeuo-

uuam hanerat praeceptorem, Gabus Formularum plurium e thoris

' Consilium seu Formula Galli γissis et laudata. Z Lex Vellea quo tempore lata non constat, inquilio tamen posterior creditur. X Iulianus nihil noui addidit Fati, aut Vel eae.' Gallus, des et estea ante Caelares. I o Cur lex Gadus in hoc titulo collocata per Com

pilatores.

I I Cur ι curasse lix Vastus. I a Prudentum resntia mim Iuli habuerunt a casare. 1 I Leri Pandectarum numquam in Cia ce cor

riguntur.

I . Gaci prouisio sper Iustinianum probata.

156쪽

Lib. Sing. ad L. Gar. III DE AUT HORE. L. G A L L V S.

Particula Secunda.

Vius famigerat legis plures laudari possunt Authores, cum ad illam sprout sese habet in libris nostris plures attulerint symbolum, & adsiimmu mini videntur ' septe enumerari posse, nempe Gallus Aquilius. Prudentes. Iu mus Uclleus. Iulianus, Serbidius Scaevola. Tribori isnus. Iustinianus. Primus omniuGallus, qua ii uis parum in verbis attulerit, multum ramcnspiritum contulit, cum caeteri omnes addendo

mutentur quodammodo Gallum Aquil.ut postea videbimus. Fuit autem t G llus non Cornelius, non Aelius, sed Aquilius) ante Coesares Iurisconsultus celebris, Tullij caetaneus a quo etiam extollitur gloriose squod est inter do chos& coaetaneos valde mirum in veluti vir summa doctrinae, authoritatis, & bonitatis; cuius opera Populus Romanus in cauendo, non in dec3piendo utebatur frequenter, hunc suisse.Q. Iutij Scaeuolet Pont.max. discipulum,Servij autem Sulpiiij prcceptorem scribit Pomp. in I a. ceong. iur. & M. Cicero in Cluentiana, Vt pro- . i

157쪽

3 ptereat sato quodam videatur post multam etiatem habuisse Scquolam interprete, qui Scamolam habuerat antea prςceptorem.fuit cum Cic. quandos Praetor, meruits a viro laudatissimo laudari in Orat. pro Cecinnat, ut hic & alibi fatentur scribentium probatissimi. Quemadmo-

cum autem eo tempore prudentes omnes pO- . pulo caros suis eicitatur Pomp2.2.de orig. iur. ut quorum opera Vteretur assidue in x II . Tab.

interpretatione forensi .ita Gallus Aqu.pret omnibus carior extitit, qui Prudentiam ab equitate. bonitate nunquam separauit , is autem sicut alias fuit populo utilis dum malitiarum om nium euerriculum i introduxit de dolo fortamulam, ut Cic. tellatur Osf. dum stipulationem Aquiliam a se nuncupatam concepit, de qua Floretinus ini. Et uno I 8. infra de accept. nec non Iullin. Inst. tit. quibus mod. toll. obl. Iam de damno dato legem rogauit, quq sse

cundum plerosq; in inde lex Aquilia dicta est, de

qua tractatum plenissimum ediderunt in Pandectis Copilatores:ita utili ssimus videtur etiams fuisse, dum icon lilium edidit, quo patresfamilias tutissime tellarentur: cuius quidem constali; recitatur hoc loco breuiss. formula, ex qua

158쪽

UL Sint ad L. GP. I

ctineeps occasionem sempsere prudentes alij,& con rniandi, & extendendi Aquiliana hanc aequitatem. An uero lege de hoc rogauerit GaIIus,&virum noui quicquam induxerit,declarabimus nos in ipsa lege,ubi ipsius cautelo vel sormulet verba interpretabimur. Hoc praeterea cosilium ceu populo utilissimum, non modo probarunt comuni assense prudentes viri sed etiainterpretari ipsem studiose conati sunt; quorum interpretationes, quia vel temporis iniuria, vel Tribuniani facinore perierunt; non potuit hoc loco nominatim Scquota citare, sed sub incerto compraehendit dum ait. quidam rectet,c. Veruntamen quid ipsi senserint, exprimitur in ipso contextu, & hos quasi secundum legis nostrς authorem recesere placet; quia quod ε diximus t authores videri septem, non singulos retulimus ad totam legem, sed quasi ad ea prout icaet conficiendam, singuli portionem ad taleiint. Tertius deinceps author videtur pro parte Velleus,vel solus ipse tulerit lege, de qua hic agitur, vel cu eo nerit Iun. Silianus, secundu ea quae diximus in Rub. aut certe alia qua rati ne lata fuerit lex Vellea alis est in praesentia definire hunc auiliorem cum coeteris. & constat Ι auth

159쪽

Angeli Spannocchis.

authorem istum secutum fuisse Aquiliariis cautelet spiritum, & exemplum, & induxisse tandem, ut nouis quoq; calibus testa mentorum pericula tolleretur; de quibus quide casibus Aqui lius i pse non loquebatur expressimst&quamuis nesciatur, qui na fuerit Velleus ille, quoue tepore lex Vellea rogata fuerit, hoc tamen constare crediderim, quod Aquilio fuerit lex ista pollerior, quoniam id non semel ex ipso textu colligitur. Quartus accedit author Salii. Iulianus, cuius eii in Pandectis hequentissima mentuo, qui θ; Edicti perpetui fuit ordinator, ut Iusim. ait m l. λ. Q devet. ur.enucl. & alibi ab eodem Caesare laudatur. Is vero portiunculam has betan ista lege paulo an e sit semi & noui qui quam ultra Gallu, & alios non adiecit, sed magis excogitauit nouum factum, in quo Galli, de Vel lac cautio misceretur, ut postea constabit. Equide ex illi mo floruisle t Gallum, & Velleui aetate pii sca, dc ante Cae lares, tum quod legis ferendae authoritas in Caesares fuit a populo translata. & tamen hic Velleus videtur legis author laudari 1, tum quod de Gallo constar,cum suerie

lc. a 'rialis . accedat etiam quod hic a Iul. piet

supponitur Galli contilau, ta Lx Veli. dc qiiud

160쪽

Lib. Sing. ad L. GaI. II

in pandectis nulla Galli, ut Vellei responsa recensentur squiquid politianus quarcaeq; censuerit) quamuis. n. ab Vlp. Scaevola alijsq; rece. tioribus Iure consultis, quandoq; citetur Gabius; illud tamen constat, eos ante Caesaresso ruisse, & sic eo tempore, quo sola studior uni tibducia respondebant de Iure prudentes: non ex impertita per Caesares facultare. Horum ita baovirorum cogitata cum 'Serb. Scaevola s. lib. quaei . referret ,& curiose perpenderet; quae secudum Archetypum Trita optime quadrabat huic tractatui de liberis,& post amis, propterea quod ibi scae. disputabat de rellameloru cautelis, quibus legitima progenies a rumpendo remoueretum placuit Trib. totum hoc Scaeuolae proloquium sub hoc ipso tit. recitares unde re Ae colligimus Scquolam quintum esse huius legis authorem.& vero etiam pleniorem esse contendimus, tum quod omnes alios citat & refert et tum quod suas, & ipse considerationes commiscet ; quisus Postea fictum videtur, ut Eaec lolius videatur Scςuolae, non alio i Pe L. sicut& alibi in aliorum Iure consul. responsis licetianimaduertere. An vero Scaevola iple fecerit legem de lus cautionibus, in principio legis