장음표시 사용
441쪽
nec nisi scaphis ea loca adiri queant. d verbis
turri extra aggeres ad maris usque crepidines atq,Cxtremas oras multis iugerib .loge lateq; exporrigitur, alluvione coaceruatit,crebris fluctibus sit que tunditur, ac nonnunquam extumescente Oceano. Ut assolet Luna veiplena, vel primu inchoata, fluctibus obruitur: subsidente vero, rursus emergit, ita ut loca paulo editiora, Ic quae eminent, suauissimo pabulo pecudes reficiat. In huiusmodi re- . . ceptacula sic olim conserre solet impuberes ac mu lieres,omnis hire aetas ad bellum in idonea,vbi inani Belgicam incursionibus infestalent, erat nim tutissi inum ibi perfugium, quod aditus accecsiisque esset dissicilis. Sunt enim ea loca,quae nostri Messen, vel potius Stagen, hoc cst, caulas ac pecorum stabula vocant, nostro etiam tempore multi Sincuruis voraginibus, ac verticosis fossis, per qua O lauditae iaceani aestus voluitur nostratos cie en Vocant) im-oocriam. pedita adeo, ut equidem armatum, si impruden ter atque incaute in illas inciderit, absorbera at que obrui contingat, quo fit ut loci huius viaeque ignaris istac penetrare perniciosum sit. Sut autem multi Zelandiae locis herbidae planicies ac viridan tia,ssoridaque prata nullis cincta aggeribu S, qua- rum Usus in ijs regionibus nunquam defuturus est: cum quae a parte una abradi avellique contingit, alteri alluvione adiiciantur, ita ut nunquam e extruendarum insularum materia huic regioni deesse possit. Horum qine iam a virenti gramine ac laeta pabulatione Garren indigenae vocant: quae V ' ris parcius gramine virescunt, nec uberem adhuc
pabuli copiam suppeditant, a pascendo vellendoque Scorren vocant. Ex his ubi aliquot iugerum milia conglobari continetit, insulas emcere nostra
testentant, ac cum vetustae, tum recentiores Ope
humana ex ijs rudimentis coagmentatae sunt ac Bb s coalue.
442쪽
coaluerunt. Multi olim soli huius ubertate, atque agrorum specie illecti, expulsiis veteribus colonis atque inquilinis, terram hanc invaserunt, eiusque possessonem armis sibi vendi carunt. Non defuerunt atauorum memoria, qui Batavis, ac Zelandis
infesti has insulas in suam ditionem ac potestatem redigere sunt aggressi, sed duae istae nationes inter se consociat , semper hostibus sortiter restiterunte quo fit, ut ad hanc usque tatem Vtraque gens eo-' deni utatur dominatu, eisdem legibus, cadem iuris aequitate, eodem sit in hostes animo. Fuiste hac gentem, qu Zelandior nomine insignita est, Bata uis confinem ac proximam, ei usque regioni S partem atque appendicem,ex C. C isere pr ter alia, ijs verbis colligi potest. Mosa ex monte Voscuo profuit, ac parte quadam Rheno recepta, insulam efficit Batauorum, neq; logius ab eo milibus passitu in Oceanum influit. Rhenus autem ex Lepontis qui Alpes incolunt, oritur, ac longo spatio cita ' tus fertur, atque ubi Oceano appropinquat, in plures dissiuit partes, multisque id gentibus insulis affectis, in Oceanum influit, quarum pars ma na a seris barbarisque nationibus incolitur,quae pist ibus& ouis auiu vivere existimantur, a qui ovs Rhenus multis capitibus in Oceanu influit. Quibus verbis mihi graphice describere videtur Batauos Oceano septentrionali Vicinio hes, tum illis conterminos Mattiacos seu Zelandos, quorum insulas &qui in Occidentali Belgica eadem sunt cum i is condi tioe ac natura, paulo post his verbis designat: Pars in siluas, paxs in continentes paludes profugita. qui proximi oceano erant, hi in insulis se occultaue
runt, quas aestus es Rcςre consueuerunt: quae reuerat ullae ali sunt, qu .am Zelandicae. Quotquot enim
sunt in Belgico Oceano circumfus' in sui , tali mo
ta constatae congestaque sunt,ita Ytitimurn natur
443쪽
ra comant:deinde arte.muniatur,ac paulatim cestiira atque industria hominii in fluctiferos standos ac speciosos agros, cultaq; novalia redigantur. Ea est aut apud nos rerum vici ilitudo, ut minimo annorum decuri uaci cmporis interuallo magna incrementa haec regio suscipiat, rursus maximam iactuxam ac detram eta patiatur, nec ulla res Vices imium humanarum, aut varios instabilesque mo- 'tus melius commonstrat,quam Zelandiar insulae, quaru prosperi successus res secundae aestuario fluxu & refluxu, nunc huc, nunc illuc volvuntur. Nulla est apud ullas natio annona,aut res frumetaria etia lectissmi tritici uberior,ita ut bina iugera Zelandica plus emolumenti cultori ac colono . adferant, quam quatuor Brabantica, minus tamen bruta est sidaque apud nos huius rei possessio: cuna
singulis momentis, pr sertim hi bcrnis mensibus flante C oro & Circio, ex maris ciuitia periculum immineat. Vnde enatum Proverbium ab ijs, qui
optime rebus suis consultum cupiunt, atque ii tu re ringsto frui exoptant,laudari Brabantici aeris clemen-gicade Brabatiam acili stabilitatem:Zelandici vero funditus atque annonae prouentum: quod ita efferunt vulgari sernaone,Brabanι chelusit,aseeuscheremem Nostra siquidem dc auorum memoria centum plus
minus i ugerum milia in insulae sol mam redacta, atque aggeribus undique cincta,dissipatis conuulssque in immensum congestis molibus inundate , Oceano non sine in cimo incolarum interitu,s a. lo oppressa sunt. Rursus indigent erectis nouis insulis,quo nostrates crebro factitat, ubi herbidi ac gra minosi capi se proferiit, sementi ac cultur sedulo insistui, ita ut paucorii annoru sp cio, aiffluete omnium rerii copia, supra si credi possit ditetur.sica pud Zelados insultib. marinis cotineter exposito
444쪽
aut inniti. Siquidem loca portuosa, quae nauibus fidam tutamque stationem olim praebuerunt, vadosa efficiuntur, ac vel arena vel limo oppleta, neminima quidem nauigia admittunt. Rursus litto apud ra nullis portubus distincta nullis que nauibus frezelados rerii quentata, facta eluuione commodissimos portus Virigutiari consequuntur, facilesque aditus atque accessus nauibus exhibent: quo fit ut negotiatio hominuque concursus & frequentia non uni loco perpetuo sit addidia. sed aliquando ob portus commoditatem, ac loci situm alio demigret ac transferatur. Sic ZiriZaea, nostra etiam memoria, numero faciasse instructa, non solum onerariis nauibus, sed ro-
mkarmis stratis, & quae ex Homeri appellatione, Hol cades
voce Belgis usitata, nomina litur, praeter Hispania-χ lotast . rum ac Mauritaniae oras , loginquas Versus Aquit lonem regiones frequentabant, nempe Norilegia. mimis μου D. iniam, Rivaliam, Rigam, Gedanum vulgo Dan
porcis. δ' Stocholmiam illustrissimi Sueciae Regis Erici auspici js nunc celebrem: quq nauigatio, ut sunt vices rerum humanarum, Hamsterociamum modbtra- sata est. Quanquam ciuitas Zirigaea rebus omnibus ad commoditatem atque usum vitae necessariis cumulate fruitur, non minus assi uenter, quam cum exteris negotiatoribus esset celebris, ac commeant turn vltro citroque multitudine frequentata: si quidem exterorum lio Minum concursiis, nu-dinatio, mercatus, locorum celebritas, aliquando
improuiso dilabuntur ac concidunt, vel exorto ho. fili externoque bello, vel concitato populari tumultu, aut cimum seditione: confestim enim quotquot alieni sunt ab eo loco, se subducunt atqi incolumitati su et consului. At ea negotiatio,quq excluso omni scenore inter ciues & ὸomesticos perfici tur, facto etia ab exteris vel inquilinis compendio
liber alii bilis est, firma, solida,minus Q, i
445쪽
,nuidiae exposita. Quod si aliunde calamitas ingruat,cum ciues &do inestici, intrepides iis ractoque a. nimo subsistunt, nec facile patrias sedes, aras, cos, coniugcm, charosque liberos desertosuntur,aut tuis finibus egressi se sua oue ad lenis c dunt. V identur autem Zirigaei in tanta rerum limmanarum mutatione, atque ex alia in aliam vicis situdine, quae diuina prouidentia perficitur,commodis sitis solerter consuluisse, atque incerta ceri u omniatis commuta sic. Cum enim populares veli fi cadisint peritissimi: ubi non satis succederet negoti tio illa nautica, quae transmarinis mercibus pei λcitur, mutata nauigandi ratione,piscatu se exercere coepcrunt, uberrimo quaestu, ac nemini damno so, adde nullo prorsus nausi agi j metu, nulla rei familiaris iactura, nullaque scenoris aut usurae inta vita. Reliqui vero ciues copendia quaestusque limnestos ac minime inuidiosos sectantur,exiis. quae terra in xsum hominum cumulate atque affluenter effudit quibus illi neutiqua defraudato Genio, liberalitei fruuntur, ac praeter laudabilcm institu tionem,a Dplissima liberis haereditate paternique nominis ic nac moriae Patrimonium relinquunt. Caeterumvr exteris innotescat qua ici rq coelique
parte conii tuta sit ciuitas Ziriz a,& quantum ab eleuationi poli digrediatur: dimensi sumus lolii Arcti cum Jue Borealem supra Zirigeae horizonta extolli una δἰ quinquagi lata gradib. & quad ragin ta septem minutis, in eamq; astitudinem vertice illum prodaci: longitudinem vero perfici viginti quinq; Rralibus, quo esscitur victi sol non adeo auersus sit, nec longius ab insula digrediatur, sed duobus emino iiijs ac totide isti iij silla moderate illustratindigens solis beneficio minus stilpida obtusa , ingenia sortiantur, veru faceta,Vrbana,
446쪽
tiosa quadam dicacitate contaminata, qua de re suauiter nuper philosophatus sum cum Hlobo Nicolaide, viro sagaci atque industrio,qui cu strenua Reipublicet functionibus incumbit, illamque summa ope fulcire nititur, integros incorruptos- . que ciuium mores exoptat. Et si quidlitii ex Oceani halitu&silsuginosa vicinia colura irint, insti tutionis industria corrigere.
uui sit Genes acprouetilioris aetatis homines, cis minus robustos,rum tetricos plerums
VI inclinata vergenteque aetate ubi iuuenilis j ardor deferbuit, matrimonio se addicunt, magna ex parte liberos procreant moestos, morosos, tetri- ω iis A. cos,tristes, inamabiles, taciturnos, vultuque totii uo ac facie minus blanda: qubd non eadem ratio ne in Venerem incalescant, eamque operam imp ... dant piocreandis liberis, quam iuuenes succulenti
ac vegeti. Siquidem aetas feruida ad peragendam huiusmodi Comoedia instructior. Cum enim sta cidae sint lenibus vires, spiritus exiles, corpus h moribus sanguineis exhaustum,facultates naturales languidae, eaque vis, quae ab illis pomanat, ac diffunditur in excitandae prolis usum,inefficax ataque inualida, modicisci; viribus imbuti: fit ut minus viriliter connubiali ossicio perfui Santur, ac multa in iis, quos progenerant,desd retur:quod indicatur in ea disceptatione quam curi Esdra Ge nius habuisse describitur. Interroga, irquit, gene-- tricem,ut tibi expediat, cur quos nun parit, noria sint eis pares, qui ante te nati sunt, sec statura mi- nores:& dicet illa tibi alios vigente alam concru
447쪽
qui senectutis tempore producuntur, graciles eri- flant tenelli, imbecilles, i nualida, im proceri, Ecquiminus Virium, minusque roboris obtineant,quq dii turae vires senio collapsae sint, ac naturales Vita-miuis risiviles j; spiritus imminuti, quo ctiana curiast, Vt animus demissus existat, oc d cicctus, mens minus agilis, vivida, alacris, erella, quoniam Omnia parcius contractiusque sint consequuti, nisi forte genito-xes blandi atque hilares, ac moderate Vino concali acti progenerandis liberis opera impendant.
Visi si in t enim tenaculi aliquando inter te ni uena
ri ac lasciuire, suaque habere blandimenta, ac Vernis mensib. in amplexus ruere. Si quidem ea pars anni equis ctiam csscctis ut habet Proverbium )hinnitum extorquet, quo B clgae indicant nemine '. iam deuexae aetatis esse, quin in amoenissi ilia illa μ' anni parte, qua se omnes n. turae Vire cxunti Ai hiis aliqua erectioris animi indicia proserant, quo G- ii, citur, ut si in congressu Geniali mulierem coceptu Mimpleri contiget tr. exaetis nouem mensibus infan tem edat blandum, etcgantem, suavem, floridum, lenerosum,Vivacem, agilem, gcsticulosum. Quod fretam iis usi progenitores ctiam in aetate inuenili, mente nu--irumsitabita, minusque placida ut plerique morosi facti tant procreandis liberis opςram impendant, omnia in deterius devergunt, omnesque afficctus, &qui intcr coniugatos Uxoriri sblet tumultus,& intemperies in foetum deuoluuntur, ita ut conceptus, gestatio, partiis, nutritio non deceter nec naturae ordine perficiantur, ac pueri multa Gorporis - vitia, mentisci; errores ex perturbatis animi motibus contrahant. quoru Omnis culpa in parentes L,hoi.ri
transereda,qui huic naturae prauitati causam pre 'bent ac seminarium. Quocirca qui liberorum sum rum incolumitati optime consultum cupiunt,a
illos tractabilea tac ci optant, moribuaque
448쪽
placidis ac sedatis: hoc in primis efficere curenti ut in coniugii societate & amplexu maritali omnia moderate transigantur, ne quid incidat aut suboriatur, quod ullas intemperies, turbas, tumultus, nebulas excitet. Omnia enim in pullulantem fortatum recidunt, atque infantem ad similes mores in- . formant, parent uinque notas ac vestigia imprimunt . In similes causas resero , quod proles Vt vocant) naturales, hoc est, qui extra lMitimuac connubialem torum sunt procreati, diuersa ecistant ab alijs natura, conditione, moribus: quoruquia generosis parentibus ac patrici js proflux runt, animo fere excelso conspiciuntur ac sublimi, multisque ac magnis dotibus exculti, mira ingeni j sagacitate, prudentia singulari, iudicio exacto, praesertim quibus parentes subsidio sunt,atque ad liberalem institutionem adiumento, sic ut aliqua-do columen familiae in his consistat, atque omnibus qui illis vel sanguine vel assinitate coniuncti sunt,decori atque ornamento. Cui rei ea ratio mihi subesse videtur, quod omnia large atque essust ex paternis lumbis ac visceribus sunt consequuti, nec in furtivo illo ac clandestino concubitu parce ieiune, tenuiter, sed affluenter natur e munera illis infusi sunt. Cum enim uterque avide se explere ii bidine gestiat, ac prodigaliter in amplexus atq; Oscula proruar,totis que viribus ac profuse in propaganda sobole incumbit, fit ut omnia, quae in conceptu necessaria sunt, cumulate perficiantur, nec quidquam in hoc negotio desideretur, eoque euenit, Vt cum nati parentum indolem exprimant, ac multa ab iis sunt consequuti, incredibilis sit viro bique amor ac propensio, ac singulariter erga se mutuo assiciantur. Ex qua vi etiam emergit in hac sobole alacritas, mentisq; erectio, tum generosiis
quidam affectus animi,quo talea indignantur ex- trade.
449쪽
tra decus limitesque matrimonii se esse prognatos ac deesse sibi aliquid prae caeteris,quod ad honores ac dignitates publicasque functiones attinet. Quae res efficit,ut se modis omnibus extra conte is utanῶ-ptum Vindicare nitantur,atque illam notam, qua V η' imprudentes quidam impingunt: quibus aliquan m liminodo foedior atque adulterio contaminata propagatio,probitate vitae ac morum integritate aboleat. Qui vero huius status ac coditionis homines. ple beiis modicisque parentibus orti educationis su
sidio destituti sunt, rei familiaris inopia non facile ad praeclara eluctari possunt, atque humo se a tollere.Siquidem, Ut is ait, Non factu emergunt,quorum virtuti. Obssit -emissis Res angusta domi. εο 3. Tametsi enim paupertas sapientiam sortita sit, o ut habet Proverbium,multarumque artium t en trix existat, clarissimis tamen ingeniis obest, quo
um t ut laurus, quam nonnusii Zelandrae denegatam asserunt nulli,quam huic regioni 'ciosior existat , ct qua ratione esseceris, ut contrageia atque hiberni frigoris iniuriam , intactasub stat,nec emoriatur.
MIRANTVR plerique in maritimis oris e que parte Zelandiae, quae a praeterlabente fluuio scaldia denominatur, tam speciosas immensasq;--tia Lauros frondescere cum regio frigida sit atque ipsa delictαια
arbos algentes frigidosque tractus respuat. Cuina ' . turae miraculo eb magis obstupescunt, quod non solam omnium horti iis scateant: ac perrenni Vi- .rore, perpetuaque fronde in maximam procerita
450쪽
tem a Gurgans, sed baccas etiam proferant oblon gas, colore nigro perpolitas, non minus cssica es. ac salubres in cliscutiendis flatibus, ac dissipandis et μορς humorum collectionibus, quam quae a calidis re ' gioniblis huc asseruntur. Sentit quidem Laurus aliquando coeli iniuriam atque hibernis mcnsib. subaspero intensoque gelu,frigore, periclitatur,
sic ut folia, caud cx, rami aliquando arescant atque . emoriantur, at radix nihil sentit in comodi. circa Laurus superne emortua radicitus extirpari, eruique non debet, sed detruncari: nam ineunte vere, ac paulo etiam maturius rursus reui rescit. Quod autem in eam altitudinem ac fastigium in Laurire deis. hac regione assurgat, essicit terrae ubertas, atque
sumsolum incredibilis soli f cunditas, leniique ac compacti gii. fundi natura, quae ex pingui tenacique gleba constat deb ut ob telluris soliditatem, frigus per g licidia ad radicem penetrare nequeat. Nihil autecta stirpibus stirpibus noceptius, aut magis deleterium, quam Mori . nix aut glacies lique ita, si quando soluto gelu.eorum hillicidio radices perfundantur, praesertim ubi defluete humore rursus frigus exasperari, flui . dumque liquore conglaciari ac congelascere contingat. Sic enim terra rclaxata algidissimum Milum rem combibit, quo radix imbuta marcescit atqne emoritur. Ne autem huiusmodi incommodo stir ciueres her pes assiciantur, nec frigoris iniuriis sint obnoxiae, bas aget M superficies soli, in quo consite sunt, stramentis in--mtμr. spersis 4; cineribus muniendae fouent enim insita caliditate terram cineres, ac gelu rigidum penetra, ceti et re prohibent. Siquidem, ut acetum & sex vini: ita iram cinerib. carbones ac cincres igneae qualitatis sunt partia comparatio. cipes. Citerum quod Brabantis reliquis oue Belgis Lauru cμr laurus vel denegata sit vel parcius apud nos fruti-Brab iis ne cetur, non aeri, cuius mira clementia ac salubritas