장음표시 사용
211쪽
αoo DE IURE, ET LEGUM DIs IvLINA praeseserunt, nihil sibi magis cordi esse, quam ut illae leges
serventur, quas poenarum sanctione communiunt. Humanae
ergo leges , etiam poenales, si ili' se ipsis spectentur, ad culpam obligant. Si, inquam, in se ipsis spectentur. Quando enim comstat, non voluisse legislatorem, ut subditi ad culpam obligarentur ; tunc sane nullum peccatum annexum est cum
transgressione Iegis , ipsius transgressionis habita ratione. Aliunde tamen in harum quoque transgressone legum esta potest culpat locus, hoc est ob negligentiam, vel contemptum, sicuti tradit S. Thomas a. a. qu. I 86. art. 9. ad I. Quod est tamen ita a legislatore constitutum , ut ad poenam tantum obliget, non vero ad culpam , veram , & pr priam legis rationem non habet, sed lex poenalis dicitur, quia ad instar legis poenam determinat. Verae namque legis est praecipere: nullum autem praeceptum in hoc genere Iegum continetur, alioquin transgressio illarum sine culpata, non esset. Ad modum ergo cujusdam directionis se habent, quae ad hoc genus legum referuntur : Non omnia in se quit S. Thomas in cit. arti ad a. quae continentur in i is ge , traduntur per modum praecepti; sed quaedam propo- is nuntur per modum ordinationis cujusdam, vel statuti obibis gantis ad certam poenam M. S. VIII. Evangelicae libertati non repugnat, nos humunis legibus in conscicntia esse subjectos. Libertas, quam Christus suo nobis merito comparavit ν non est quaedam immunitas a subjectione eorum, qui nobis praesunt, sed a peccato, quo premebamur, a servi tute daemonis, qua eramus detenti, atque ab obligation Mosaycae Legis tum Caeremonialis, tum Iudicialis. μ Grais is lificavit nos in dilecto Filio suo inquit Apostolus Epho. is μ' cap. I. V.6. & seq. in quo habuimus redemptionemri per sanguinem ejus remissionem peccatorum . Ioannis cap. I a. v. 3I. haec leguntur: Nunc iudicium est mundi iis nunc princeps hujus mundi cjicietur foras . Et Apostolus ad Galat. cap. r. v. i. & seq. State, & nolite iterum
212쪽
LIBER XVI. CAPUT III. Iorsi iugo servitutis contineri ... quoniam si circumcidamini, si Christus vobis nihil proderit μ. Primo ergo a servitute peccati nos redemit, quia sicuti habet S. Thomas 3. par.
qu. q. art. I. Ut Apostolus dicit Roman. s. 8. Commendatis Deus suam charitatem in nobis: quoniam quum adhue inimiciis essemas, Christus pro nobis mortuus es. Per charitatem a is tem consequimur veniam peccatorum secundum illud Lmis ca T. 67. Dimissa sunt ei precata multa , quoniam dilexisse sellum. Secundo passio Christi causat remissionem pecca se torum per modum redemptionis. Quia enim ipse est e, se put nostrum, per passionem suam, quam ex charitate, &si obedientia sustinuit, liberavit nos tamquam membra suasi a peccatis, quasi per pretium suae passionis ... Tertiosi per modum efficientiae , in quantum caro , secundum is quam Christus passionem sustinuit, est instrumentum D, is vinitatis, ex quo ejus passiones , & actiones operantur se in virtute Divina ad expellendum peccatum M. Sua ergo passione Christus, uti prosequitur idem S. Doctor citi artiad 3. Nos liberavit a peccatis causaliter, id est instituensis causam nostrae liberationis, ex qua possent quaecumque is peccata quomodocumque remitti . Tamen , quemadmodum pergit animadvertere Sanctus Doctor in resp. ad 4. ἡ Quia passio Christi praecessit, ut causa quaedam universa se Iis remissionis peccatorum , necesse est, quod singulis amis hibeatur ad deletionem propriorum peccatorum . Hoc es autem fit per baptismum, & poenitentiam, quae habentis Virtutem ex passione Christi M .Passione Christi sumus quoque redempti a servitute
daemonis. Tria ergo attendi debent quoad eam potestatem, quam daemon supra omnes habebat: unum est ex parte hominis, qui ut in diaboli potestatem traderetur, suo peccato promeritus fuerat: alterum ex parte Dei, qui ob injuriam ab homine acceptam eum potestati diaboli iuste doreliquerat i tertium ex parte diaboli, qui suae nequitia v Iuntatis hominem removebat a consequutione salutis . Paiasione Christi homo ereptus fuit a potestate diaboli, quate- Tom. H. C c nus
213쪽
xo a DE IURE, ET LEGUM DISCIPLINAnus passio Christi est causa remissionis peccatorum. Satisfecit quoque Christus sua passione pro peccatis nostris, i deque Deo reconciliati sumus. Tandem ex eo quod di bolus in passione Christi modum potestatis a Deo sibi co cessae excesserit , atque in Christum , licet nullum peccatum haberet , supplicium mortis machinatus fuerit , sp liandus ea etiam potestate fuit, quam habebat in homines.se Iustitia Christi victus est diabolus, inquit S. Augustinus se lib. I 3. de Trinit. cap. I 3. quia quum in eo nihil morte
si dignum inveniret, Occidit eum tamen . Et utique justum is est, ut debitores , quos tenebat , liberi dimittantur ilia se eum credentes, quem sne ullo debito occidit . seu propter, uti habet S. Thomas 3. par. qu. 9. art. a. ad a. sse Diabolus etiam nunc potest quidem, Deo permittente, is homines tentare quantum ad animam , & vexare quam se tum ad corpus ; sed tamen praeparatum est homini rem se dium ex passione Christi, quo se potest tueri contra ho-- stis imp gnationes , ne deducatur in interitum mortis
Tandem Christus nos solvit a servitute legis, qui iuti inquit Apostolus Hebraeor. cap. 7. v. I a. Translato enim, sacerdotio , necesse est, ut & legis translatio fiat . Imapesecta quoque erat Lex Vetus, & quod attinet ad conscirendum justificationis effectum inutilis. Hinc Apostolus incit. cap. v. I 8. inquit: μ Reprobatio quidem fit praecede se iis mandati propter infirmitatem ejus, & inutilitatem Quia tandem adveniente lumine, & veritate, umbrae, a que figurae desinunt; ita Nova constituta Lege, Vetus abolenda fuit, quae erat umbra futurorum bonorum, scuti in quit Apostolus Hebraeor. cap. IV. V. I. In hisce ergo omnibus est sane posita Evangelica libertas, non vero in absolutione ab interiori illa obIigatio. ne , qua etiam erga civiles leges asscimur . Illa enim ilia Lege Evangelica nobis inculcatur, quemadmodum jam ostendimus i . Quapropter dum Novatores Christianae libertati
214쪽
LIBER XVI. CAPUT III. dio contrarium esse afirmant, ut homines aliorum hominum
legibus sint in conscientia subjecti I), non minus Catholicae veritati, quam communi bono humanae societatis sese opponunt, nihilque aliud eis reliquum est, nisi ut dicant, Christianam libertatem non pati, ut sit unus , vel plures si mul, qui ceteris praesint. g. IX. Etiam legislatores sunt subjecti suis legibus, vis dirigentis , non tamen cogentis , habita ratione . A potestate legislatoris lex vim cogendi habet : igitur quoad vim coactivam est legislator a sua lege solutus t nemo enim seipsum cogit , & nemo etiam est , qui in legislat rem agentem contra legem judicium condemnationis ferre possit . At vero vis directiva legis est cum ipsa lege coningenita , nulloque modo ab ea separari potest . Est enim finis legis dirigere actus humanos , prout communi bono expedit : legi itaque , quatenus ea vim directivam in se habet , etiam legislatores subjecti sunt. μ Digna vox est miss jestate regnantis , legibus alligatum se Principem pro is teri : adeo de auctoritate juris nostra pendet auctoritas. ω Et re vera majus imperio est legibus subjicem Principa is tum : & oraculo praesentis edicti, quod nobis licere non se patimur , aliis indicamus q. Ita Theodosius , & Vale tinianus Volusiano Praefecto , uti habetur in Codice lib. r. tit. De Legibus , Consit. Quibus sane vcrbis non solam profitentur se esse subjectos suis legibus , sed etiam
hujus rei rationem afferunt , dum afirmant , suam aucto-- ritatem a iuris auctoritate pendere . Nam recta ratio est supra omnes Principes , & Legislatores , atque ab ea tan
tum proficisci possunt justae leges in utilitatem boni cor munis : si crgo Principes, & Legislatores sunt subjecti rosciae rationi, inde consequitur, ut suis quoque legibus subjeacti ese debeant . Princeps ergo, si ad vim directivam leagis attendamus , nullo modo est coram Deo a sua lege soalutus , sed legem a se positam sponte ipse quoque sexu
i Vide Bel Iarminum lib. I. De sacrum. Baptis cap. I 6.
215쪽
ao DE IURE, ET LEGUΜ DIs CIPLINA Vis quidem coactiva in lege requiritur, ut legis ve ram rationem habeat : inde tamen non consequitur , ut legislator aliqua obligatione servandi suam legem non teneatur; quia lex ejus nullam supra ipsum vim coactivam ha bet . Quamvis enim demus, si attendatur ad legislatorem, veram , & propriam rationem legis non inesse in lege iblius ; quia tamen , lege semel promulgata, quemadmodum jam ostendimus , iure naturae inde consequitur , ut etiam legislator ad eam servandam teneatur 3 ideo quamvis in legislatore vis coactiva nullum Iocuin habeat, ipse sese eximere non potest ab observatione suae legis. Est tamen advertendum , leges quandoque ex sui natura institutas solummodo esse ad regendas actiones subdutorum : tunc ergo illis , ut Princeps morem gerat, neque ulla ratio patitur , neque finit ipsius Principatus majestas. Quapropter illud omne legum genus neque etiam a Principe negligi posse tuemur, quod ut tum a subditis, tum
a Principe servetur , ad commune bonum conducit e nam
ipse Princeps prae ceteris quae sunt boni communis , perassere debet.
DE EA RATIONE, QUA LEGEs HUMANAE OBLIGANT
S. I. o Atto , qua obligant humanae leges, ex triplici ca- pite expediri potest. Nunc igitur ex iis quae in praecedenti capite disse-
xuimus, leges humanas in conscientia obligare supponimus. Illud ergo primo inquirendum est, utruin graviter, aut te viter ille peccet , qui contra agit , ae legibus constitutum est. Unde, conscientiae habita ratione, primo loco expen di modus ille debet, quo obligant humanae leges . Deinde est idem expendendum , habita ratione vitae , tempo ratiumque bonorum , definiendumque, utrum propter ob servationem legum humanarum & vita profundi, & bona temporalia amitti, aut contemni debeant . Tandςm con
216쪽
LIBER XVI. CAPUT N. Iosderandus est quoque modus, quo obligant humanae leges, habita ratione poenae, quae transgressioni debetur, hoc est, videndum , utrum poena aequo jure declinari possit, velaneam transgressor statim incurrat. De hisce ergo tribus nunc singillatim agemus.
S. II. Quaedam humanae leges sub gravi peccato oblia
gant , nonnullae sub levi. Η1c supponimus ex Theologicis disciplinis peccatum aliud grave , aliud leve esse , atque illo agere homines conintra Dei legem , & averti a Deo , ut ab ultimo fine , isto
autem praeter Dei legem agere , & inordinate ad creata , converti, semper tamen servato debito ordine ultimi finis. Omnibus ergo Christus Matth. cap. I 6. v. I7. denunciavit,
uti ethnicum , & publicanum eum habendum esse , qui Ecclesiam, aut Eccleis ministros audire noluerit. Sanctus vero Paulus Thessalonicensibus praecepit, ad confusionem illius , qui suis renuisset obedire mandatis , ne cum eo commiscerentur , quemadmodum II. ad Thesalonis. cap. 3ι v. I . legitur. Quae sane sunt poenae graves, & gravi tam
Quia vero Dei ordinationi resistit , qui resistit Pot
stati Principum, sicuti Apostolus Roman. cap. I 3. v. a. ha
bet , & cum gravi quoque culpa Dei ordinationi resist tur ; inde est, ut etiam graviter quis peccare possit, dum leges Principum transgreditur . Deinde etiam Principes ministri Dei sunt i : posse autem Deum graviter offendi, dum ministris illius , quae debetur, obedientia non deferutur , ex se manifestum est. In humanarum ergo transgres.sione legum graviter peccari potcst. Fieri quoque potest, ut leviter delinquaturi nam Imges humanae majorem vim , quam naturae leges, ad obligandum non habent r at vero transgressione istarum leve peccatum committi, pluribus de causis saepissime contingit, ergo etiam in transgressione legum humanarum idem alia quando evenire debet. :
217쪽
DE IURE, ET LEGUM DIs CIPLINAg. III. Transgressio illarum legum humanarum, quae rem gravis momenti praecipiunt, grave peccatum est, leve autem transgressio aliarum, quae rem levis momenti praecipiunt, si in utraque transgressione rei praeceptae solummodo ratio
. Semel ac ejus tantum, quod in lege praecipitur , rvtio habenda sit, reatus, qui committitur in transgressione legis , cum re praecepta comparandus est, ut ejus malitia cognoscatur : si ergo quod praecipitur, levis momenti sit, leve quoque peccatum in ejus transgressione inerit : grave autem ; si sit magni momenti , quod est lege consti
. g. IV. Quamvis res in se spectata sit levis , si tametia transgressioni illius constituta habeatur gravis poena Vel temporalis , vel spiritualis , tunc transgressio esse non potest sine gravi peccato. Semel ae legislator transgressioni rei in se levis gravem poenam apponat , eam a se singulariter praecipiendam statuit ob multa , quae rem ipsam comitantur, quaeque es
ficiunt , quod profecto judicium ad legislatorem speqctat ut quod in se spectatum erat leve, grave evadat ob circumstantias. Ea ergo, quorum transgressio gravem poenam sibi eonjunctam habent, licet in se spectata levia sint,
gravia tamen censenda sunt, semel ae gravi praecepto legis, latoris firmata sint, & gravi etiam poena communita, qui inultorum habita ratione , quae circumstant, valde refert, ut serventur: transgressio igitur illorum sine gravi peccato tunc esse non potest. S. V. Sicuti transgressio humanae legis, quae rem gravi momenti praecipit, ob inadvertentiam, vel materiae parvitatem , leve peceatum cvadit; ita etiam transgressio huma uae lagis , quae rem levem praecipit , ob contemptum , fit
- . . Ob plenae advertentiae desectum illud quoque pecca, tum leve evadit, quod est contra ipsum Deam, quainvia nullum peccatum ex suo genere gravius illo dari possit: musto 's' Diuitiam by Corale
218쪽
LIBER XVI. CAPUT IV. aBI to igitur potiori jure ob eamdem rationem ea peccata, quae contra humanam legem committuntur, levia evadere debent. Hujus autem rei ratio ea est, quia inadvertentia, sicut voluntarium ,&liberum minuit, ita tollit ab actu planam ibIam voluntarii & liberi rationem , quae necessaria est ad pecieatum grave, facitque, ut vel nullo modo, vel saltem non plene in peccatum consentiamus. Idem autem, quod advertentiae desectus, facit etiam materiae parvitas , si de lege humana loquamur. Nam pr pter materiae parvitatem non est amplius transgressio de re gravi, sed levi, lavisque propterea injuria legislatori irro gatur . Tam ergo plenae advertentiae defectus, quam materiae parvitas faciunt, ut in transgressione humanae legis leve
Sicuti vero habet S. Thomas a. a. qu. I 86. art.9. ad 3. - Tunc committit aliquis, vel transgrejitur ex contemptu,
ἡ legem quando voluntas ejus renuit subjici ordinationise legis, Vel regulae: & ex hoc procedit ad faciendum comis tra legem , Vel regulam: quando aute in e conVerso pro M pter aliquam particularem causam , puta concupiscentiam,
se vel iram inducitur ad aliquid faciendum contra statuta , ω legis, Vel regulae, non peccat ex contemptu , sed ex aliqua se alia causa μ. Quapropter semel ac quis humanam legem eX contemptu transgrediatur, a subjectione legislatoris s se omnino subducit, eique subesse renuit. Est vero legislatio quidam praecipuus actus , in quo legislatoris auctoriatas potissimum elucet e qui per contemptum igitur leges h manas transgreditur, auctoritatem legislatoris in re gravi sima despicit: quamvis ergo quod praecipitur, leve sit, inter Veniente contemptu , graVe peccatum in ejus transgression
g. H. Humanae leges etiam cum periculo vitae quando.
que obligare possunt. Legislator habet auctoritatem prospiciendi communi bono; immo hoc ipsum est, quod aὲ illum spectat e communi autem .bono ut pro letatur, exponi periculo Vitam alia Diuitiaco by Corale
219쪽
αOR DE IURE, ET LEGUM DISCIPLINA aliquorum quandoque requiritur. Si enim tempore belli non sint , qui cum discrimine vitae excubias agant , salus civium in evidenti periculo versatur: si aliqui primae incumsoni hostium non sine certo discrimine vitae resistant, tota acies internecioni exponitur . Hisce ergo, aliisque similibus intervenientibus, leges tum de excubiis agendis, tum de hostibus oppugnandis , quas legislator ediderit, servare su diti etiam cum vitae periculo debent. Et re quidem vera anne non sunt homines totius reti publicae quaedam partes 8 Si ergo est ipsa etiam naturali ra. tione compertum, ut pro conservatione totius aliqua pars ejus periculo exponatur; nihil quoque rationi magis consentaneum esse potest , quam ut auctoritate illorum, qui communi bono prospicere debent, sit ab aliquibus propria vita in discrimen adducenda , semel ac id ad conservati nem boni communis requiratur. S. VII. Humanae leges non solum non semper, sed etiam plerumque cum vitae discrimine non obligant. Lex naturalis, atque Divina , quae sunt prosecto majoris auctoritatis, & virtutis, quam humana, cum vitae periculo non semper obligant: depositum namque reddi oportere , quando dominus illud petierit, lex naturae praecipit; si tamen hoc sine periculo vitae fieri non possit, in aliud tempus restitutio differenda est,. in qua nullum hujusmodi periculum occurrat: sicuti I. Regum cap. a . legitur, D vid fame compulsus panes propositionis comedit, quos alio quin ob legem L itici cap. a . latam ei comedere non liacebat . Si ergo Lex naturalis , atque Divina, quae nequo dispensationem, neque abrogationem admittunt, multoties, urgente vitae periculo, non obligant; quanto minus hum nae leges cum vitae periculo obligare plerumque debent,
quum & abrogari possint, & dispensationi subjectae sint
Deindc legislatoris humana potestas non eo usque s se extendit, ut quovis eventu recurrente , aut imminente periculo, ad ea facienda, quae praescribit, etiam cum vitae
discrimine suos subditos obligare possit. Nam publicum bo
220쪽
L BER XVI. CAPUT IV. aost num ab illa oportet, ut respiciatur : at vero ut servetur vi-.ta civium, hoc sane est, quod ratio boni communis potissimum exigit, atque tunc sane, quod non frequenter occurrit, vita civium periculo exponi potest, quando quod procurandum est commune bonum , nunquam futurum sit, ut habeatur, si vita nonnullorum in discrimen non adducitur. S. VIII. Propter utilitatem communis boni fit aliquando, ut humanae leges ullo sine peccato non serventur.
Ad commune bonum tendere , legi insitum esse debet i , atque cx hoc vim obligandi habeti Contingitis autem multoties inquit S. Thomas I. a. qu. 96. art.6. se quod aliquid observari communi saluti est utile, ut in , si pluribus, tamen in aliquibus casibus est maxime nociis vum. Quia igitur legislator non potest omnes singularesse casus intueri, proponit legem secundum ea, quae in plu-ἡ ribus accidunt, ferens intentionem suam ad communem se utilitatem. Unde si emergat casus, in quo observatiosi talis legis sit damnosa communi saluti, non est observan-- da , sicut si in civitate obsessa statuatur lex , quod portaeis civitatis maneant clausae, hoc est utile eommuni saluti ut is in pluribus; si tamen contingat casus, quod hostes in se. is quantur aliquos cives, per quos civitas conservatur, dam si nosissimum esset civitati, nisi eis portae aperirenturi &- ideo in tali casu essent portae aperiendae contra verba le- ω gis , ut servaretur utilitas communis, quam legislator in se tendit . Id autem colligit S. Thomas ex Iurisperiti ve bis lib. I. Diges. tit. 3. De legibus, senaturique cinfultis l. a s. dicentis: μ Nulla juris ratio, aut aequitatis benignitas pa- ω titur, ut quae salubriter pro utilitate hominum introdum cuntur, ea nos duriore interpretatione contra ipsorum is commodum producamus ad severitatem M. Est tamen advertendum, quemadmodum recte monet
S. Thomas , Quod si observatio legis secundum verba is non habeat subitum periculum, cui oporteat statim o is curri, non pertinet ad quemlibet, ut interpretetur, quid