장음표시 사용
511쪽
Soo. DE IURRI, ET LEGUM DIs CIPLINA non possit. Hinc Bodinus postquam in lib. a. De Republkacap. I. dixit, quod si de Monarchia loquamur, In unius es, dominatu versatur Republicae majestas ; haec ejusdem . lib. cap. ab superaddit Monarchiam Reipublicae genus esis se diximus, in qua penes unum summa totius Reipublim cae potestas est. Unum quum dicimus, ipso Monarchiae fi Verbo satis significatur: nam si duos , pluresve adjun ga di, mus, nemo eorum supremum impcrium habebit : qui , is summus dicitur, qui nullius imperio tenetur, & cet os fi cives tum universos , tum singulos coercere potest μ . omnino ergo individua Monarchia sit oportet, quia unita
tis nulla partitio dari potest. S. II. Ratio Monarchi regiminis exigit , ut supremus Monarcha tum singulos , tum universos sibi subjectos
habeata. In Monarchico regimine penes unu in tantum imperii principatus sit oportet i r igitur non solum nullus homo singularis , sed etiam nulla societas , nulla congregatio , nullusque hominum coetus consors imperii esse potest .
Quandoquidem unitati regiminis , quae penes unum tantum esse debeat, non minus opponitur, ut unus, aut alter regiminis particeps fiat, quam haec , vel alia societas, congregatio , aut coetus hominum praeter unum summum imperans habenas regiminis sua auctoritate teneat . Unde Aristocratia , & Democratia in eo inter se conveniunt, quemadmodum Bodinus lib. I. De Republiea cap. 6. anima,
Vertit , Quod qui imperandi jus summum habent, omniuri bus quidem singillatim imperare possunt , collectim nonis possunt μ ; atque hac de causa, sicut ipse infert, μ Mo-
,. narchia ea praestabilior est, ac illustrior, quod unus uni se versis , ac singulis imperandi ius habet μ. Hinc etiam Arnisaeus De Republica lib. a. cap. a. sect. 3. num. I. dixit Monarchiam esse Rempublicam , in qua gubernentur omniam imperio unius, penes quem residet suprema, & libera pin, testas, indeque in omnes Reipublicae partes, tamquam ,, a som o Praeced. s. Diuili sed by Corale
512쪽
, LIBER XX. CAPUπ Iri sorsi a knte in canales, derivatur . Proprium ergo est Monarchici regiminis , ut supremus Monarcha tum singulos, tum universos sibi subjectos habeat. S. III. Potestas Monarchici regiminis non patitur , ut independenter ab ea coetus optimatum publica judicia serre possit, quae ex se vim obligandi habeant. Semel ac in magistratibus independenter ab hac suis
prema potestate talis judicandi auctoritas reponatur 3 tota ratio regiminis penes unum amplius non erit , uti nemo
non videt : at si de Monarchico regimine agatur , exigit sane illud , ut tota ratio regiminis sit penes unum cr) :igitur potestas Monarchici regiminis non patitur, ut inde pendenter ab ea sit penes aliquem coetum optimatum judicandi auctoritas. Quod ad judicium attinet inquit Bose dinus lib. a. De Republica cap. s. nulla magistratibus ,ri ac multo minus privatis in summum Principem potestasM est, quum non solum ab ejus unius omnia omnium imis peria pendeant, sed etiam, eo praesente, magistratuum is & collegiorum omnium potestas conquiescat μ . S. IV. Multo minus patitur Monarchicum regimen , ut sit in eo aliquis coetus optimatum supra supremum imperans , cujus decretis etiam ipsum supremum imperans obnoxium sit. Si supremum imperans decretis alicuius coetus Obn xium sit ; tunc non solum ponuntur in Monarchico regimine duo supremi imperantes : quod sane Monarchicum
regimen nullo modo patitur 2 ; sed etiam ipsum supremum imperans saltem aliqua ex parte e suprema illaia auctoritate deturbatur , quam uti supremus Monarcha habeat oportet. Dum enim illud regimen, quod supremunt esse debet, alteri regimini non solum coequatur, sed etiam subjicitur, status supremae auctoritatis transit ad statum suta jectionis, eorum habitae ratione , circa quae alicujus coetus
jurisdictioni subjicitur . Quapropter licet supremo Principi integrum relinquatur, ut quoad multa jus dicere possit omni
513쪽
3ox DE IURE , ET LEGUM DIs CIPLINAbus, & quoad ista omnes illi subjecti esse debeant ; tamen si ad ea attendamus , circa quae alicujus coetus jurisdicti ni subjicitur, ejusque decretis obnoxium fit , e sua illunia
dignitate deturbari, nemo non videt. Quum ergo nullum
regimen pati id possit, quo e suo statu perfectionis dejiciatur ; etiam Monarchicum regimen pati posse non debet , ut in eo sit aliquis coetus optimatum supra supremum imperans , cujus decretis etiam ipsum supremum imperans ob
S. V. Qua ratione repugnat , ut in Monarchico regimine sit aliquis coetus optimatum., cujus decretis etiam supremum imperans obnoxium sit ; repugnat quoque , ut idem auctoritatis supra supremum imperans , universae multitudini tribuatur. Semel ac ponamus in Monarchico regimine esse optumatum aliquem coetum, cujus decretis etiam supremum impcrans obnoxium sit, e sui ille status dignitate deturbatur i rhoc Vero tunc quoque eadem ratione contingit, sicuti nemo non videt, quando id juris universae multitudini tribuitur , quo illa etiam supra supremum imperans uti possit, "ies utatur, supremum imperans parere debeat: subesse ergo supremum imperans alicui coetui optimatum, aut universae multitudini aeque repugnat.
S. VL Forma illa Monarchici regiminis, in qua supremum imperans aut coetui Optimatum , aut universae multitudini subjicitur, est omnino irregularis. Hujusmodi ergo forma regiminis neque Democra ca, neque Aristocratica, neque Monarchica dici potest, atque id in se habet, quod formae tum Democratici, tum Aristoecratici , tum Monarchici regiminis opponatur . In Dem cratico regimine populus et , in Aristocratico optimates 3 , in Monarchico unum tantum , & solum supremum imperans summam imperii majestatem habent r igitur haec forma
regiminis, de qua loquimur, neque Democratica , neque Ariac r Praeced. g. et Hujus lib. cap. I. I. I. 3 Rusdem lib. cap. I.
514쪽
LIBER XX. CAPUT III. sor Aristocratica, ne Monarchica dici , aut esse potest . Nania neque Democratica , neque Aristocratica erit , quum in . ea unum tantum , atque solum supremum imperans sum- .mam impcrii majestatem teneat , quae in Democratia penes populum , in Aristocratia penes optimates esse debet rneque etiam Monarchica erit, quia in ista mixtione regiminis non unum , & solum supremum imperans tenet habenas regiminis . Quia vero non minus unitas multitudini opponitur, quam multitudo unitati , inde est , ut haec eadem forma regiminis tam Aristocratico , & Democratico , quam MFI.archico adversetur, quum, uti dicebamus, unum, & solum supremum imperans in Monarchico , multitudo optimatum in Aristocratico, populi in Democratico , summam imperii majestatem habeat. Dubitari ergo non potest , quin si irregularis ea forma Monarchici regiminis , in qua supremum imperans aut alicui coetui optimatum, aut unive
sis multitudini subiicitur. g. VII. Hujusmodi irregularis forma regiminis in se spectata dissensionibus quam maxime est obnoxia . Quamvis demus in ea definitum constitumque esses, ad quae tum supremi Principis , tum optimatum , Vel populi regimen sese extendere debeat; tamen litibus , & disse, sonibus facile patere locum semper posse, longa experie
tia temporum docemur. De imperandi enim ratione tunia
facilius, rum saepius prae aliis certare illos, qui regimen i ter se divisum habent, frequenterque contingere , ut unus, uel alter eorum transcendat limites potestatis sibi concesse, non solum Romanae Reipublicae historia nos dubitare non sinit, sed etiam ceterorum regnorum , & nostrorum quoque
temporum conditio confirmat: adeo verum cst , quod ilia communi provcrbio habetur: certatio inter aequales . Haec autem concertatio inter aequales , s de imperii majestate agatur , faciliori, ac in aliis omnibus , ratione nascitur . Quo
enim excellentius illud est, in quo aliquid de suo jure ab altero sibi aequali aut ereptum , aut eripi posse quispiam
timet, eo etiam facilius ad contentionem exardescit. Im-
515쪽
so DE IURE, ET LEGUM DI fCi P Lis Aperii vero majestatem quid praecellentissiinum esse , nemo dis-fitetur . Si ergo rationem irregularis hujusce regiminis i se spectemus, valde facile est, ut qui praesunt, nullam inister se pacem habeant. Unde futurum , ut laethalibus infirmitatibus valde obnoxia ea respublica sit, in qua vigeat haec forma regiminis, Pusendorfius De Iure Naturae, O Gent. lib. 7.
S. VIII. Formam regiminis irregularem, &, si ea in sospectetur , dissensionibus valde obnoxiam, illi admittunt, qui
regimen Monarchi cum Aristocratia , aut Democratia te peratum faciunt.
Hujusmodi temperamentum in eo positum est, ut qui in Monarchico regimine supremum Principatum tenet, singulis quidem absolute , ac simpliciter praesit, non vero totius Rei publicae optimatibus simul unitis , aut multitudini populi; quin potius tum optimates simul uniti, tum multitudo populi in his, quae decernunt, supremum imperans sibi subjectum .habent. Talis vero forma regiminis, & est irregularis , atque etiam in se spectata valde obnoxia dissensionibus t t formam ergo regiminis irregularem , atque etiam , si ea in se spectetur, valde obnoxiam dissensionibus, illi admittunt, qui Monarchicum regimen Aristocratia, aut Democratia temper tum faciunt.
S. IX. Qui Monarchicum regimen Aristocratia, vel Democratia temperatum ponunt, Aristocraticum , vel Democraticum illud potius faciunt, quam Monarchicum. In optimatibus simul unitis est tota reposita potestas Aria stoeratici regiminis, sicut Democratici in tota multitudine populi. Quo sane fit, ut utrique regimini illud quidem repugnet , esse aliquam superiorem potestatem, quae vel optimat,bus simul unitis, vel populi multitudini praesit, nullo autem modo contrarium sit, ut vel singuli optimates , vel singuli Opopuli multitudine homines, potestatem sibi superiorem habeant , cui parere debeant et . Si autem de regimine Monam chico sermo sit, unum tantum est supremum imperans, atque
516쪽
LIBER XX. CAp UT III. ad ipsum solum spectat, non solum singulis, sed etiam universis suprema auctoritate praeesse i . Quid ergo in hac contem
peratione Aristocratici, aut Democratici regiminis cum M narchico contingat, tum Aristocratici, tum Democratici, tum etiam Monarchici regiminis habita ratione , nunc videamus . Profecto quum haec contemperatio in eo posita sit, ut coetus optimatum simul unitorum, sicut etiam simul unita multitudo populi , praevaleat supra auctoritatem supremi imperantis , illud tum in Aristocratico,tum in Democratico regimine semper in te grum manet, ut & optimates simul uniti, & tota multitudo populi, nullam supra se potestatem habeant, quemadmodum . utriusque regiminis ratio requirit, atque etiam Monarchicam potestatem sibi subjiciant: cui sane alteri subesse ex sui natura
omnino repugnat. Hoc ergo tantum regimini tam Aristocrati-CO, quam Democratico superadditur, ut non uni tantum coetui optimatum , aut univeris multitudini hominum, singuli subjecti sint, sed etiam supremo imperanti, qui tenet habenas
Monarchici regiminis. Monarchico autem regimini propter hanc contemperationem detrahitur, quod in eo praecipuum, atque potissimus habetur, ipsamque rationem Monarchici regiminis constituita quum penes unum supreinum imperans summa potestas totius regiminis amplius non resideat, quia supra ipsum vel coetui optimatum , vel multitudini populi auctoritas tribuitur. Quapropter in hac contemperatione regimen Aristocraticum, vel D mocraticum supra Monarchicum omnino praevalet; istud vero utrisque subditur . Praevalet Aristocraticum, vel Democratia cum supra Monarchicum, quia optimates simul uniti, vel tota multitudo populi supremo Monarchae sua auctoritate praeest, legemque ab ipso quoque servandam edicit: Aristocratico autem, vel Democratico subditur Monarchicum, quia auctoritati ejus,
qui sibi ptieest , legemque etiam sibi servandam constituit, unusquisque esse subjectus debet. In Aristocratico, vel Demo
cratico regimine praeter coetum optimatum , aut multitudinem
populi, nullus quidem alius esse debet, qui suprema auctorit, TomIL S s S te,
517쪽
yo6 DE IURE, ET LEGUΜ DIs CIPLINA te, atque independenter tum a coetu optimatum, tum a mutilitudine populi, singulis praesit, ac propterea in hac contemperatione, si ad Aristocraticum, vel Democraticum regimen attendatur , cujusdam gravaminis loco habendum videtur , quod supremum imperans singulis sua propria auctoritate praesit: attamen hoc gravamine Aristocratia , vel Democratia i se spectata proprie non afficitur. Nam Aristocratiam non sing li optimates, sed coetus corum , sicut Democratiam non si guli e populo homines , sed tota multitudo populi constituunt ristud autem gravamen , de quo loquimur , neque ad coetu . optimatum, neque ad totam multitudinem populi spectat, sed
ad singulos tum ex coetu optimatum , tu in ex univcrsa multi
tudine populi. Unde concludendum est , in hac contempera tione Aristocratiam , & Democratiam acquirere auctoritatem supra supremum imperans atque cas in se spectatas nihil potestatis amittere; Monarchiam vero deturbari ex supremo statu ejus potestatis, quae cum illa necessariam connexionem habet: qui crgo Monarchicum regimen Aristocratia , vel Democratia temperatum ponunt, Aristocraticum , vel Democraticum illud potius faciunt, quam Monarchi cum .
g. X. Si summa potestas Monarchici regiminis in Personalem , & Realem ita dividatur, ut haec optimatibus , vel populo supra supremum imperans . illa supremo Principi tribuatur ; &ipsa forma Monarchici regiminis omnino destruitur, & latissimus inde patet cuivis perturbationi locus. I otam dominii potestatem in Realem , & Personalem nomnulli diviserunt,quemadmodum ex Pulandorsio novimus De Imre Nat. Gent. lib. 7. cap. 6. g. q. Personalem Principi, Realem populo tribuere , eaque populum supra Principem uti pomstatuerunt, dum ille male imperaret. Dubitari non potest, quin hujus sententiae fuerit etiam Almainus in Tractatu De Auctoritate Ecclesae, ct Conciliorum Generalium adversus Cinet πNm cap. I. coroll. q. , in quo affirmat Politiam aliquam dici Regalem non Quia unicus ei praesit , qui sit tota communis
D tale in jurisdictione major , nec ei quovis modo subjectus; is sed solum propter hanc causam, quia unicus praeest, qui in
518쪽
LIRER XX. CAPUT III. so si quemlibet sterum de communitate jurisdictionem habet, &is est eo superior U. Eodem cap. r. coroll. 3. Tota commu-- nitas inquit potestatem habet super Principem ab ea con-- stitutiim , qua eum si non in aedificationem , sed in destruis etionem politiae rogat, deponere potest . Almaino consenistiunt tum Ioannes Major in Disputatione : An Pupa sit subditus fraternae eorrectioni, tum Petrus de Alliaco in sactatu De Eee
Concit Generalium, Rom. Pontificis, ct cardinalium auctoritatium nonnulli alii, quorum omnium opuscula habentur tot n. a. operum Gersonii edit. Antuerpiensis an. I7o6. Hae ergo ratione si potestas Monarchici regiminis divida. tur, tale Monarchicum regimen inducitur, in quo non amplius unus tum singulis , tum universis praeest , quemadmodum ratio Monarchici regiminis necessario requirit 1 , sed illi uni ipsa multitudo praeesset. Quia vero tunc Principi multitudo praeesset, quando ipse contra multitudinem in aliquo peccaret, atque ejus, quod contra multitudinem Principem commisis contenderetur, nullum certum judicium haberi posset, hinc mbi injuriam factam multitudine , inde sua facultate usum , &nullam injuriam a se illatam,Principe contendente;consequens esset, ut latissimus cuivis perturbationi locus pateret. unde a inposite Grotius De Iure Belli, O Pacis lib. I. cap. 3. g. s. Suntis alii, inquit qui mutuam quamdam subjectionem sibi fin-
,, gunt, ut populus universus Regi recte imperanti parere deis se beat, Rex autem male imperans populo subjiciatur : qui si se hoc dicerent, non facienda ob Regis imperium ea, quae mari nifeste iniqua sunt, Verum dicercnt, & quod apud omnes si bonos confessum est: sed id nullam includit coactionem , aut
se jus aliquod imperii . Quod si etiam populo alicui propositum
is fuisset, partiri cum Rege imperium . . . . fines certe potestati se utriusque assignari debuissent tales, qui cognosci facile posiis sent ex Iocorum, personaruin, aut negotiorum discrimine. ἡ Bonitas autem, aut malitia actus, praesertim in civilibus, quae ἡ sepe obscuram habent disceptationem , apta non sunt ad se partes distinguendast unde suminam confusionein sequi ne-S s s a se cesse
519쪽
sos DE IURE, ET LEGUΜ DISCIPLINAD cesse est, cognitionem de eadem re pro jure potestatis, o D tentu actus boni, malive, hinc ad se Rege trahente , indom populo : qualem rerum perturbationem introducere nulli, is quod sciam , populo in mentem venit .Quapropter, sicut Pctrus de Marca animadvertit lib. I 'De Concordia Sacerae, ct L . cap. I I. num. I. Principem l
,, gibus solutum esse, ut eis in leges impingat, poenis legum D cOcrceri non possit, communis est Theologorum, & Iuris- ,, consultorum sentcntia : ita ut subditi, qui de Principis st is tu aliquid decernere sibi liberum esse putaverint, lege Iuliam majestatis teneantur . Huc sane spectat S. Ambrosius in .lologia David cap. q. dicens: si Liberi sunt Reges a vinculisis delictorum . Neque enim ullis ad poenam vocantur legibus, is tuti imperii majestate . Quapropter sicuti habet S. Thomas I. a. qu. 96. art. s. ad 3. Princeps dicitur esse solutus ais lege quantum ad vim coactivam legis r nullus enim proprie se cogitur a se ipso ; lex autem non habet vim coactivam nisi ex is Principis potestate. Sic igitur Princeps dicitur esse solutus ais lege, quia nullus in ipsum potest judicium condemnationis is ferre, si contra legem agat .
g. XI. Quod optimates simul uniti ferendi judicii potestatem de iis habeant, quae ad universam Rempublicam spectant, Monarchico regimini non adversatur, semcl ac judicia illorum absoluta non sint, sed subjecta auctoritati supreini imperantis. Simplex , atquc absolutum Monarchicum regimen id unum exigit, ut supremum imperans tam singulis , quam universis simul praesit; ac propterea potestas Monarchici regiminis non patitur, ut independenter ab ea coetus optimatum publiaca judicia ferre possit, quae ex se vim obligandi habeant, multoque minus sinit , etiam supremum imperans decretis opibmatum subjectum esse ci . Ceterum Monarchico regimini opponi non potest, ut penes optimates simul unitos hac, vel illa de re , quae ad Rempublicam spectat, sit potestas judiciorum ferendorum, atque de iis ab hujusmodi coetu judicia ferantur, dum tamen haec judicia suam auctoritatem non consequantur,
520쪽
LIBER XX. CAPUT III. Soy quoad usque a supremo imperante probata fuerint . Tunc enim jus supremi imperantis sartum tectumque servatur , quia
semper unum tantum , atque supremum imperans habetur .
Nam & nulla super illud superior potestas admittitur, immo vero neque ei aequalis, & quilibet coetus, etiam dum exercet jura suae potestatis , eidem supremo imperanti subjicitur. M narchico itaque regimini non opponitur, ut optimates simul
uniti ferendi judicii potestatem de iis habeant , quae ad universam Rempublicam spectant, semel ac judicia illorum absoluta non sint, sed subjecta auctoritati supremi imperantis. g. XII. Non repugnat forma: Monarchici regiminis, Principem certa lege alligatum csse ad consulendum optimates in .gravioribus Reipublicae negotiis. Obi gatio exquirendi in re ardua, atque dissicili consilium . a sapientioribus , & prudentioribus supremae potestati non officit, sed eam ab errandi periculo removet. Dum ergo Princ, pi semper integrum sit, propria auctoritate decernere , quod utilitati boni communis magis expediens esse judicaverit, &ca rat Onc, ut Pusendorfit exemplo utar De Iure Nat., ct Gent. lib. 7. cap. 6. g. Ia, qua aegrotus medici, ipsum supremum imperans consilium optimatum sequi teneatur, nullum supremae potestati praejudicium affertur. Tunc enim non ipsi per se opistimates Principi aliquam obligationem imponunt, sed Princeps consilium eorum sequi debet, quatenus id faciendum proponunt, quod utilitati boni communis magis accomodatum est. Id autem ut sequi debeat, ab ipsa ratione regiminis sibi constitutum habet: sicut etiam infirmo ab ipso lumine rationis, quoad suam salutem tuendam obligatur , constitutum est , ut medici consilia sequatur , quamvis nullo modo sit medico subjectus . Est ergo dicendum non repugnare formae Monarchici regiminis , Principem certa lege alligatum esse ad consulendum optimates in gravioribus Reipublicae negotiis. g. XIII. Neque etiam repugnat, ut supremus Monarca ad
certas quasdam leges ex conventione teneatur .
Certis quibusdam legibus per modum conventionis supremum Monarcham tunc adstringi intelligimus, quando in