장음표시 사용
91쪽
go DE IURE, ET LEGUM DIs CIPLINA virtutem sibi singulariter colendam proponant. Quod ergo de duobus aliis consiliis tulimus, est etiam de consilio obedientiae ferendum judicium, hoc est, non obesse communi hono vitae praesentis, ut aliqui obedientiam voveant uni es, cui praestandam in exercitatione virtutum . f. VIII. Communi bono vitae praesentis nullo modo adversatur, ut sint qui tria Evangelica consilia, voti religione sibi imposita, sequantur. Ea est natura, atque conditio horum trium consili
rem si ea in se spectemus , ut nihil in illis a quoquam deprehendi possit , quod communi bono opponatur i rquum igitur, uti ex se manifestum est, suam naturam , a que conditionem non amittant, dum in uno aliquo simul uniuntur; est inde sane consequens , communi bono vitae praesentis non obesse, ut sint, qui tria Evangelica consilia
Multo vero minus obest, ut ea sequantur, religio voti sibi imposita. Nam quod aliquid perfectiori ratione fiat, communi bono obesse non potest. At vero qui Evangelica consilia, voti religione sibi imposita , sequuntur, persectiori ratione sequuntur. Nam, sicuti inquit S. Thomas opusculo I 7. cap. II. Ad laudem boni operis pertinet , quod vo-ἡ luntas firmetur in bono , sicut ad aggravationem culpa is pertinet, quod voluntas sit obstinata in malo. Manifestum se est autem, quod qui aliquid vovet, voluntatem suam fi is mat ad id, quod vovet; & sic quum implet, quod vove-
ω rat, opus bonum ex voluntate firmata procedit . . . Item.
ἡ Quanto aliquis actus ab excellentiori virtute progreditur, si tanto laudabilior est; quum tota Iaus operis ex virtut se procedat. Contingit autem quandoque actum inferiorisse virtutis a superiori virtute imperari, puta quum aliquisse actum justitiae ex charitate facit. Multo igitur melius estis opus inferioris virtutis facere ex imperio superioris vi
se tutis ; sicut melius est opus justitiae, si ex charitate fiat. si Manifestum est autem, quod particularia bona opera, quae es facia o Hujus cap. S. I. & seqq. Diqiliaco by Corale
92쪽
LIBER XIV. CAPUT VII. M RIA saeimus , pertinent ad aliquas inferiores virtutes s pumis jejunare ad abstinentiam, continere ad callitatem, & sic si de aliis. Vovere autem est proprius latriae actust quan si nulli dubium esse debet, esse potiorein vel abstinentia , si vel castitate, vel quacumque alia hujus nodi virtute: m se ius est enim colere Deum, quam recte se habere erga se proximum, aut erga se ipsum. Opus igitur abstinentiae, se vel castitatis, vel cujuscumque talium virtutum, quae suntes infra latriam, laudabilius est, si ex voto fiat M. S. IX. Tum corporis, tum animae, tum praesentis, tum futurae vitae communi bono conducit, esse in Republica s cietates hominum, in quibus paupertas, continentia, & obedientia voveatur.
Ad commune bonum animae & corporis, vitae praese iis atque futurae valde conserre, in Republica esse aliquos, quorum sit singulari ratione secundum virtutem agere, ataque in iis potissimum ceteris omnibus suo exemplo praeluiscere, in quibus humana fragilitas saepe, ac facile labitur, nullus sane negaverit. Hoc vero est, quod habetur ab illis, qui in singulares coacti societates, paupertatem, castitatem, atque obedientiam vovent. Isti enim dum renuntiant iis, quae habent, aut habere possunt, ut magis expedite Divino cultui vacent, quo in pretio hujus vitae bona habenda sint, quamque ea impediant Divinum cultum , saltem dilia
gentiorem, omnibus suo exemplo prae ferunt. Ut autem mentem ad contemplationem Divinorum magis solutam h beant, voto continentiae ab eo omni genere delectationum
abstinendum sibi proponunt , quae sensum vividiori ratione prae omnibus aliis demulcent. Quo sane & quanta sit vis rationis supra sensus, & quomodo etiam intensiores appetitus sensus ab ea regi, & comprimi possint, suo omnibus
experimento comprobant. obedientiae demum voto edocent omnes, non dissicile esse, propriae voluntati resistere, atque eam
alienae quoad illa subjicere, quae si fiant, & meliora sunt,& ad Dei majorem cultum honoremque conducunt. Haec Tom. H. L autem Diuiti sed by Cooste
93쪽
SE DE IURE, ET LEGUM DISCIPLINA autem si non sunt exempla virtutum, non video, quaenam eandem alia esse possint.. Sunt etiam exempla virtutum eius potissimum generis, quo humana fragilitas quam maxime indiget . Quandoqui dem quanta sit plerumque in omnibus divitiarum inordinaxa cupiditas, quotve ob eam scelera omni tempore commisin a sint, ac etiam quotidie committantur, neminem latet, Animalis vero libidinis aestus quam multa mala in societ tem hominum, ipsique societati omnino opposita inducat, semperque induxerit, quis unquam commemorare potest Hinc discordiae civium, atque familiarum multarum etiam deploranda pernicies: hinc sepe filiorum, qui generantur, multae variaeque infirmitates , & aerumnosa vita : hinc rob storum etiam juvenum plures infirmitates , & desperata salus rhinc multorum, qui nascuntur, misera conditior hinc de m uin mentis obtusitas, & imbecillitas , neglectus, & dii patio rei familiaris, ad publica munera incapacitas, aliorumque sexcentorum malorum foecundissima proles. Tandem quae detrimenta in humanum genus proficiscantur, quia s Pe homines suum, prout deberent , alterius voluntati non subjiciunt arbitrium, quis unquam satis enarraverit 3 Suam ex hoc capite originem ducit puerorum improbitas , per versitas juvenum, nuptarum mulierum pervicacia, petulanutia servorum , seditiones civium, ac stabio ejus fidei, quam unusquisque erga eum servare debet, qui aequo jure sibi
Praeest. Contra tanta itaque mala, esse ob omnium ocul posita contraria praeclarissima exempla virtutum , qualia ex sui conditione status ab his exhibentur, qui paupertatem s Ontinentiam, & obedientiam vovent, anne humanae sociotati omni ex parte utile, atque salutare non erit 8 Ad -- num ergo commune corporis & animae, vitae praesentis &futurae, valde conducit , esse in Republica societates, i quibus paupertas, continentia, & obedientia ab hominibus
- S. X. Quae nunc quoque sunt utiliora nobis, in coindi
94쪽
mune bonum facilius praestari possunt ab iis , qui pauperistatem , continentiam , & obedientiam vovent , quam ab aliis. Prae ceteris , quae ad commune bonum conducunt , illa utiliora dici debent, quae ad excolendum animum comis parata sunt. Excolitur autem animus recta cognitione tum illarum scientiarum, quae res Divinas, atque naturales attingunt , tum aliarum, quae circa morum directionem verissantur. Solitudinem, quietem, sobrietatem, vitamque cxpertem tum venereae delectationis, tum illarum multarum curarum, quae singularis possessio bonorum exteriorum, uxori
filii, familia secum necessario ferunt, tum etiam variarum sollicitudinum , quibus quoad ea saepe angimur, quae agere debemus, quam maxime conferre ad scientias perdiscendas aliosque etiam in iisdem instituendos, compertum est omnibus . Profecto qui paupertatem, continentiam, atque ob clientiam vovent , ex sua institutione vitae solitudinem , dis quietem habent, sobrietati student, carnis illecebris no indulgent, ejus eurae sunt expertes, quae cum singulari posisessione bonorum, cum uxore, filiis , & familia necessario conjungitur , atque etiam de iis , quae a se agenda sunt, non oportet, ut aliquam sol Iicitudinem habeant: sunt ergo
prae aliis magis dispositi ad scientias perdiscendas , deque
iis in utilitatem quoque aliorum disputandum, atque striabendum . Quum igitur inter cetera, quae ad commune bonum conducunt, illa utiliora sint , quibus excolitur antimus , atque idem ipse animus scientiarum cognitione potissimum excolatur; semel ac ad istas perdiscendas , atque etiam alios in iisdem imbuendos , sint ex sua institutiones vitae magis dispositi, qui paupertatem, continentiam, & obeudientiam vovent; est profecto dicendum ea, quae nunc qu=-ique sunt utiliora nobis , facilius ab istis, quam ab aliis, in commune bonum praestari posse . Hoc vero est , quod longa experientia temporum suadet, si ad eam attendamus. Nam , si quae debet, proportio servetur , Evangelicorum consiliorum sectatores, quamvis Occupati in aliis , quae ad
95쪽
DE IURE, ET LEGUM DISCIPLINA salutem animarum potissimum spectant, prae ceteris scie tiarum fuisse cultores, inque eis tradendis plurimum sermper adlaborasse, & antiquorum opera , quae supersunt , &recentiorum , quae sine interruptione eduntur , neminem
dubitare sinunt. Hoc autem de iis potissimum scientiis intelligi volumus, quae magis accomodatae sunt professioni vistae, quam sequuntur, quamvis etiam in aliis, studium, &labor eorum omnino desiderari non possit. g. XI. Eorum vitae institutio, qui paupertatem, continentiam, & obedientiain vovent, tota comparata est ad c randum commune bonum ordinis praestantioris.
Commune bonum, quod ad corporis vitaeque praesentis utilitatem resertur, inferioris ordinis prae illo bono esse, quod in commodum animae, ac vitae futurae cedit, jam minnuimus r , & nemo non consentire non potest. Hujus re ro generis illud bonum esse contendimus, ad quod potis simum vita eorum comparata est , qui paupertatem , castiatatem, & obedientiam vovent. Non solum enim eorum proprium est in suis apud Deum precibus , quas diu noctuque fundunt, una cum sua, aliorum quoque salutem aeternam petere, eaque auxilia postulare, quibus illa obtinetur ; sed etiam quae nunc ab uno praestari erga alterum possunt ad vitam ejus secundum virtutem informandam , ipsi praestant prae ceteris. Nam singulariter in eo suam op ram ponunt, semperque posuerunt, ut qui male egerunt, resipiscerent; in bono confirmarentur, qui nondum in illo confirmati essent, atque ad currendum in via Dei magis magisque excitarentur , quid id jam facere instituissent . Hinc videmus, sanctissimos viros, quibus aliorum bonum
animae, atque vitae futurae adeo cordi erat, ut ejus amore
deperirent, quique propterea nihil aliud in hac vita qua suerunt, quam ut suos fratres Christo lucrarentur, id conastii ad rem istam perficiendam coepisse, ut eos, qui se Deo devovere vellent, in singulares a se institutas societates re ciperent, co fine ut in istia non minus ceterorum, quam suo 1 Hujus cap. s. I Diuitigod by Corale
96쪽
LIBER XIV. CAPUT VII. 8s suo potismum spirituali procurando bono toti Intenti essent,
ac diligenter incumberent . Rem istam quidam sanctissimi viri a primis Ecclesiae seculis feliciter aggressi fuere ; ejus deinde utilitatem pervidentes alii , atque alii prosequuti sunt, & omnes ducti eo desiderio spiritualis salutis aliorum, quo flagrabant, in id semper subtilius, atque magis praecia puc intenderunt, ut qui in suam societatem cooptandi es sent , ex ipsius institutione societatis ad aliquod singulare
commune bonum, quod ad animam futuramque vitam spectaret, tendere, atque adlaborare deberent. Est ergo in nifestum institutionem vitae illorum , qui paupertatem, continentiam, & obedientiam vovent, totam comparatam esse ad curandum commune bonum ordinis praestantioris .
g. XII. Illos obesse communi bono, qui in quibusdam fmul uniti societatibus paupertatem , castitatem , & obedientiam vovent, nonnulli nostris quoque temporibus irri.
Haec praecipua sunt , quae in medium adducunt , ut suadeant, quod vellent.: I. eos, quia tria Evangelica conostia profitentur, ita nunc vivere, ut reipublicae non solum non prosint, sed noceant: a. quod vitae genus profitentur,
adversari reipublicae bono, tum quia sustinendi reipublicae munera sunt incapaces, tum quia major, quae haberi posset, multiplicatio civium per eos impeditur, tum quia artibus mechanicis, atque liberalibus , aliisque sane multis,
quibus commune bonum valde promovetur, nullam dant operam: 3. numerum illorum plus aequo excrevisse , indeque fieri, ut respublica multorum opera, quae sibi valdo salutaris esse potest, destituatur: q. vel propria bona pollia deri ab hujusmodi societatibus, vel nulla possideri: si prius habeatur ; in detrimentum civium illud cadere, quia inde fit, ut cives non solum multis prcediis, aliisque hujusmodi bonis priventur, sed etiam ne sperare quidem possint, alia quando futurum , ut sua pecunia in eorum possessionenia veniant: si autem nulla bona possident; tunc quidem sunt oneri civibus, & quidem cum singulari gravamine aliquorum. Suae Diuitigod by Corale
97쪽
8ς DE IURE, ET LEG ΠΜ DIs CIPLINA Sunt quidem oneri civibus, quatenus praeter omnem nece sitatem illorum opibus alendi sunt: gravamen vero asserunt pauperibus, qui aliunde, quam ex eleemosyna, vivere non possunt a nam ob multitudinem hujusmodi hominum sit. ut multum de iis subtrahatur, quibus subveniretur pauperibus a Belle sane omnia ,& acutius excogitata, quae tamen revera in se talia sunt, ut nihil in se vis ad convincendum habeant. Quandoquidem quod Christus consulisit, in verum commune bonum etiam vitae praesentis non conducere
non potest, ac propterea id obesse communi bono, qui aD firmaverit , nomine tantum, non re, Christianus dicendus est, quum illud sentiat, quod ne dubitando quidem in memtem viri Christiani cadere debet i . Si qui autem Evang Iica consilia ob eam vitae institutionem , quam amplexi fu runt , perfecte sequi sibi constituere, maxime ii sunt, qui
in singulares coacti societates paupertatem , continenti*m,& obedientiam vovent . Nam praecellentioris virtutis est, voluntariam paupertatem vovere, quam erogare eleemosynas ex his , quae possidentur, atque ipsa voluntaria paupertas ad perfectionem Evangelicam spectat et . Longe quoque perfectius est ob votum servare continentiam, quam ulla sine obligatione voti: illaque necessitas , quae ex voto Oritur, meriti rationem auget 3 . Qui rursus suae voluntati omnino renunciant, ac sub obedientia alterius vitam suam ducere vovent, obedientiae consilium persecte sequuntur ;& plurimum inde meriti sibi apud Deum comparant . Ex quibus sane consequitur, ut si unquam Evangelica consilia tamquam noxia communi bono reprehendantur ; tunc sane id fiat, dum eos, qui paupertatem, continentiam, & obedientiam in singulares coacti societates vovent , communi bono adversari affrmatur . At singula , quae opponuntur ,
98쪽
LIBER XIR CAPUT VII. 8 Qui inquiunt paupertatem, continentiam, & obedientiam vovent, secundum suam institutionem ita non vivunt , ut communi bono alumento sint, sed talem vitam ducunt, ut ei detrimentum afferant. Hoc si intelligant de tota multitudine ; vel de majori ejus parte, aut etiam de multis, reliquorum, qui contra agunt, habita ratione, proufecto mentiuntur. Fuisse ergo, atque etiam nunc esse aliquos in hujusmodi societatibus, qui non vivant, prout ex sui instituti ratione deberent, ac propterea communi bonoeam utilitatem non afferant, quam si suo muneri non dein essent, proculdubio afferrent, & nos fatemur: immo de iulud quoque damus, esse nonnullos, sed tamen si ad reliquos omnes attendatur, paucissimos, qui sua agendi ratione communi bono detrimentum aliquod afferant, quia sua perve sitate ad ea quoque agenda perveniunt, quae communi bono nocent. At vero illud primo adverto , quod nomo mihi non concedere debet, existimandum non esse, aliquam societatem , de quavis tandem carum loquamur, quae diversi generis in republica sunt, eidem reipublicae non prodesse,
quia in illa aliqui sint, qui communi bono, quam possent,
atque deberent, utilitatem non afferant, aut detrimentum aliquod inferant. De hominum societatibus nunc agimus, non vero Angelorum. Nam quamvis societates sint recte
institutae , licet sapientissimis sint communitae regulis, fir malae praeceptis; tamen qui iisdem adscribuntur, sunt seris. per homines , hoc est obnoxii praevaricationi , & cujusvis rei patrandae capaces . Unde mirandum non est, si aliquando contingat, ut quidam non impleant, quod deberent juxta prae scripta societatis , cui uniuntur , & co etiam quandoquea pertingant, ut communi bono detrimento sint. Quapropter vel omnes hominum societates , quamvis ex iis plurimum utilitatis in commune bonum profluat, semperque proflux rit, uti inutiles, aut etiam perniciosae haberi debent ι aut dicendum est i quod sane ab omnibus recta ratione praediatis dici debet; societates non desinere esse utiles communi bono, quamvis in eis aliqui sint, qui vel nullum communibouo Diqitigod by Coos e
99쪽
88 DE IURE, ET LEGUM DISCIPLINA bono adiumentum afferant, vel etiam detrimento sint; alio quin uti communi bono perniciosae illae omnes societates hominum haberi deberent, ex quibus respublica pluribus commodis semper aucta fuit. Id quoque deinde advertatur Oportet, eos, qui paupertatis, continentiae, & obedientiae voto obstricti, & in singulares coacti societates, in quibus
inulta secundum virtutem servanda praecipiuntur , no agunt, prout ex suae vitae ratione deberent, suaque opera communi bono vel non prosunt, vel etiam nocent, Ionge
deterius acturos fuisse, si in seculo mansissent, valde pro babiliter conjici posse. Nam quamvis absolute non repugnet, ut longe alii extitissent , si hujusmodi vitae statur amplexi non essent; quum tamen talis sit status iste, quem
vovendo professi sunt, ut ex sui natura non solum a malo avocet homines , sed etiam ad virtutem accendat , am remque verum & perfectum in eis excitet tum erga Deum, tum erga homines; inde conjici aequo jure posse videtur,
hisce ad virtutem subsidiis sibi sublatis, futurum fuisse, ut
Rem istam nostram adhuc diligentius, & magis distincte expendamus. Iis ergo de societatibus nunc loquimur, in quas homines simul convenientes observatione trium .
Evangelicorum consiliorum sese obstringunt, vitamque suam sub regimine alterius degere profitentur juxta singularem institutionem, quae judicio Apostolicae Sedis probata sit. In hujusmodi ergo societatibus quamvis nonnulli quandoqu habeantur, qui omnino diversa ratione agant, ac deberent propter illud vitae genus, quod semel amplexi fuere ; tamen quidam perfectissime, alii magis, vel minus perfecte, multi eo quidem modo bene agunt, qui a multitudine expectari potest. Hac de re constat, si ad eorum munera at tendamus, quibus per singulos dies occupati detinentur, ad sobrietatem victus, vigilias noctis, quas vel in studio litterarum, vel in Divini ossicii persolutione agunt, ad fugam a seculi illecebris , atque iis omnibus oblectationibus, quae deprimunt ipsam naturam hominis, ac tandem, no
100쪽
LIBER XIV. CAPUT VII. 8 ρ singula percenseamus , ad singulares obligationes attend mus , quibus nemo sane illorum omnino deesse potest. His accedit, in huiusmodi societatibus non solum agi nihil, quod communi bono ne levissime quidem, aut apparenter, opponi possit i , sed citam eas in republica esse, ad cominmune bonum tum corporis, tum animae , tum praesentis , tum futurae vitae valde conducere, quaeque nunc quoquo
sunt utiliora hominibus , atque ordinis excellentioris , ab illis in publicam utilitatem facile praestari posse a . Quapropter si quando unquam omnino praeter rationem de sic jus societatis inutilitate pronunciatur, quia aliqui in ea asinveniuntur, qui suo muneri desunt; id potissimum contingit, dum inutilitas illarum societatum, in quibus simul un, ii homines tria Evangelica consilia profitentur, inde extollitur , quia in iis quoque nonnulli reperiantur , qui nos prosint communi bono, prout ex sui instituti ratione de
Non omnes omnia reipublicae debent 3 immo necessarium est, ut singuli non omnia curanda suscipiant, alioquin magna confusio , atque porturbatio oriretur. Hac de re hujus cap. g.6. egimus, in quo ostendimus, aliam habendam esse rationem de iis, quae uniuscujusque necessitas postulat,& aliam de ceteris, quae multitudinis necessitas exigit: illa curari a singulis debent, non vero ista, sed munera istoruin inter cives partita sint oportet: neque dicendum est, hanc, vel illam societatem civium reipublicae utilem non esse, quia istis, & non aliis reipublicae negotiis incumbit. Illud sane,
si societatum ratio habeatur, advertendum est, ut eas ceteris praeferamus, quae ad commune bonum magis conferunt . Id autem habemus in iis societatibus , de quibus modo agimus. Nam hujusmodi societates in republica esse,
plurimum conducit ad omnium commune bonum tum cor poris, tum animae, tum praesentis, tum futurae vitae 3 alium
de vero ex sui institutione ita comparatae sunt, ut & ad utiliora procuranda, & ad promovendum bonum praesta Tom. α - M tioris i Hujus cap. F.ε. Ejusdem cap. b.9. di seqq. Disitirco by Corale