장음표시 사용
121쪽
pei. i. Quatuor notantur in verbis istis.Ρfimo, indicitur carnalium vitiorum abstinentia, ibi. Abstinete vos a carnatibus desideriis. Secundo, ostenditur abstinentiae ne eessi tas, ibi. Quae militant aduersus animam. Tertio , praecipitur conuersationis honestas, ibi. Conuersationem inter egies habentes bonam. Quarto, subiungit ut bonae convcrsa tionis utilitas, ibi. Ut in eo quod detractant de vobis tamacquam de male iactoribus, ex bonis operibus vos considerantes,glorificent Dominum in die visitationis. Circa primum notandum, quod tria sunt genera desideri oru, a quibus scriptura praecipit abstinere. Primo a desideriis saecu- laribus: secundo a desideriis noctuis & inutilibus: tertio adesideriis carnalibus . Desideria saecularia sunt , cum de siderantur honores saeculares. Titi 2. Apparuit gratia Saluatoris nostri omnibus hominibus,erudiens nos ut abnegantes impietatem & saecularia desideria, sobrie, & tulle,& nie vivamus in hoc saeculo. Desideria noctua sunt, cum desiderantur diuitiae temporales. 1. Tim. 6 Qui uolunt diuites fieri, incidunt intentationcm, & in laqueum diaboli& desideria multa inutilia , &nociva quae mergunt homines in interitum & perditionem &c. Desideria cat nalia sunt cum desiderantur delectationes carnales. Rom. t Carnis curam ne feceritis in desideriis. Circa secundunt notandum, quod carnalia desideria tripliciter militant ad- uersus animam ,& ideo habemus nec elle abstinere ab eis. Primo, militant aduet is eam continue impugnando Iob.
b. Militia est uita hominis super terram: tota vita hominis quasi pugna quaedam est . Secundo , mortaliter per cuia
pam vulnerando. Prouer. M. Desideria occidunt pigrum . noluerunt manus eius quicquam operari . Tertio, aetemnam perditionem & inieritum infligendo. i. Tim.ε. Desideria multa inutilia, quae mergunt hominem in in te. litum. Desideria enim carnalia occidunt per culpam hi ta& in saturo occidunt perimortem aeternam. Circa territium notandum , quod bona conuariatio consistit .ire tribu . Primo, in mentis puritate. 2. Corin. I. Gloria no stra haec est, te: limonium conscientiae nostrae, quod in simiar licitate cor dis syncei itate Dei, δι non in sapi Elia eas
122쪽
vali, sed in gratia Dei conuersati sumus in hoc mundo.'ecundo,in morum honestate, siue sanctitare. 2.Petri I. cum igitur omnia dissoluenda sint,quales vos oportet esse in s 1ctis conuersationibus & pietatibus expectantes& .prope rantes in aduentum diei Domini &e.Tertio, in caelestium gaudiorum continua auiditate. Phili p. 3 . Nostra conuersa tio in e lis est. Circa quartum potandum, quod tripliciterponit utilitatem de bona conuersatione. Prima est detractorum consutatio,vel cohibitio ibi. In eo quod detractant de vobis. i.Petri. Σ. Haec est voluntas Dei, ut benefacientes obmutescere laciatis imprudentium hominum ignorantiam dici Seeundo,honoriscatio, ibi. Ex bonis operibus uos confiderantes, glorificent Deum in die visitationis. Matth. s. sic lueeat lux vestra coram hominibus ut uideant Opera vestra bona,& glorificent patrem uestrum , qui in caelis est dic. Tertio,magna bene conuersantium remuneratio, ibi. In die uilitati inglosa, ibi. In die visitationis, id est, in tempore retributionis. Quanta sit gloria donanda nobis, solus Deus cognoscit, Ad quam nos perducat Dominus Iesus, Amen.
5 V N D V gaudebit, uos autem contristabimi
nii sed tristitia uestra vertetur in gaudium, Io.16.Tria notantur in i scis uerbis. Primo, mundanorum stultitia: ibi. Mundus gaudebit. EccLa.Risum reputaui errore,& dixi gaudio, quid frustra decia peris Secundo, sanctorum sapientia, ibi. Vos autem con tristabimini. Eccles . Cor sapientis ubi tristitia, cor stu It Tum ubi laetitia.Tertio, futura sanctorum laetitia, ibi.Tristi tia uestra vertetur in gaudium. Luc. 6. Beati qui lugetis. quoniam gaudebitis Sc. Circa primum notandum, quod tria ostendunt laetitiam mundanorum esse stultam. Primo tempus, quia modo non est tempus gaudendi , sed flendi. Eccl. r. Tempus flendi,& tempus ridendi. Praemittit tempus sendi, subiungit tempus ridendi, ut ostenderet, quod
tempus siendi est praesens,& suturum erit ridendi r unde quidam.
123쪽
quidam.Nune est tempus flendi, nunc tempus peecata luis pendi Secundo locus, quia mundus iste locus est tristitiae,& non laetitiae. psal Ag. Ascensiones in corde, suo disposuit, in valle lacrymarum, in loco quem posuit. Iudicum. 2. A
gelus Domini ascendit de Galgala ad locum flentium. Tertio causa, quia gaudent de malis. Prou. 2. L tantur cum malefecerint,&exultant in rebus pessimis. Satis ergo patet quod stultum est gaudium mundanorum , cum gaudeant in tempore tristitiae,in loco miseriaecin perpetratione mali. tiae. Aug. Quid est saeculi gaudium, breuiter dicam. Impudicitia, nequitia, in spectaculis nugari, turpitudinem sacere,ebriositate ingurgitari. Circa secundum notandum, uod est sapientiae tristari propter tria. Primo,quia per tri-itiam corripitur hominis malitia. Eccles. 7. Per tristitiam vultus corrigitur animus delinquentis. Secundo , quia per momentaneam tristitiam evadit homo aeterna supplicia. Greg. Sancti praesentem uitam lucrum putant, quia per hae
aeterna euadere non ignorant. Naum. i. Afflixi te,& non affligam te amplius. Tertis,quia per modicam tristitiam aequirunt aeterna gaudia. I. Cor. . Id enim quod in praesenti est momentaneum & leue tribulationis nostrae, supra m dum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis, non contemplantibus nobis quae uidentur, sed quae non videntur. Quae enim videntur, temporalia sunt: quae non videntur, aeter Ra. Circa tertium notandum, quod satura sanctorum laetitia dicitur esse in tribus. Primo,in diuinae praesentiae consolatione, ibi. Iterum aute videbo vos.
Aug. in libro de ciuitate Dei. Primum erit ipse Deus. quierit omnia in omnibus, qui erit nobis salus, honor, ae gloria, pax & gaudium,& omnia bona. Gen. I . Ego merces tua magna nimis. Secundo,in summa cordis exultatione, ibi. Et gaudebit cor vestrum. Ita. Gaudium & laetitiam obtinebunt. Τertio, in aeternitatis assecutione, ibi. Gaudiuvestrum nemo tollet a uobis.Ita. I . Veniet in Sion cu la
de & laetitia sempiterna su per capita eorum, Ad quam laetitiam perducat nos Christus, Amen.
124쪽
Dominica tertia ex epistola. At iΙ et omnis homo velox ad audiendum , tardus autem ad loquendum & tardus ad iram. Iaco. i. Apostolus Iacobus monet nos in istis uer' bis, ut proniores limus ad aud .endum quam ad loquendum,& debent nos ad hoc mouere tria. Primo,
naturae documentum: secundo, nocumen cum: tertio, en ovi
lumentum. Natura tripliciter docet nos ut plus audia mus quam loquamur. Primo, quia natura dedit bomini duplex instrumentum audiendi, de tantum unum loquendi, ut hoc ipso ostendatur quod in duplo homo debet audire quam loqui. Secundo, quia natura dedit pluribus animalibus auditum, loquelam non dedit nisi homini animali rationali, ut ex hoc ostenderetur quod locutio debet es se rationalis. Colunt. Sermo vester semper sit sale condi. tus. Tertio,quia natura dedit in lirumenta audiendi semper aperta, sed instrumentum loquendi clausit sub duobux claustris, vel muris. Homo enim semper habet aures apertas, sed linguam clausam sub labiis & dentibus : Hi enim in sua quali mala monacha', & ideo tellus, i illam Deus sub pluribus claustiis. Michaeae. 8. Custodi claustra oris
tui. Circa secundum sciendum, quod triplex nocumen. tum prouenit ex multa locutione. Primo , malum culpae. Proue r. i O. In multiloquio non deerit peccatum. Secuti. do, malum poenae. Eccles 2 o. Qui multis utitur verbis, asiligit animam suam. Tertio, malum infamiae. Prouer. IS. Qui respondet antequam audiat, stultum se esse demonstrat,& dignum confusione. De his tribus Iaci, Lingua e nim est uniuersitas iniquitatis , ecce primum: lingua est inquietum malum plena veneno mortisero, ecce secudum lingua constitui uir in membris nostris , quae maculat totum corpus,ecce tertium . Circa tertium notandu, quod triplex utilitas prouenit homini qui multum audit & parum loquitur. Primo, bona gratiae. Eccle. 32. Audi tacens, S pro reuerentia accedet rata bona gratia. Secundo , bonasti itritiae. Eccle. 6. Si inclinaueris aurem tuam, excipies do
125쪽
angustis animam suam Jcc. Dominica quarta ex epipola. I v i s pntat se religiosum esse, non refrenasi lingua sua sed reducens cor suu , huius uana est religio &c. Iac. s. In istis uerbis monet beatus Ia Θου cobus ad te frenatione linguae. Sunt autem tria quae debent mouere ad refrenanda linguam. Primo, quia qui non refrenat lingua suam,cadit in multa peccata. Se cundo, quia multa mala pCenae incurrit. Tertio , quia qui refrenat linguam sua, multa bona acquirit. De primo Pro. 3. In multiloquio peccatum non deerit. De secundo, Eccl. 2 o. Qui multis utitur verbis,aiuigit anima suam . De tertio, Pro. I 8. Qui respondet prius qua audiat, stultum se esse demonstrat. Circa primum notandum, quod scriptura ponit multas linguas, per quas significantur diuersa peccata, quae committuntur per linguam , & tales linguae sun eres enandae. Prima est lingua dolosa, quae eit in duplicibus& proditoribus. psal .i i'. Libera me a lingua dolosa. Hier. Sagitta vulnerans lingua eorum,dolum locuta est: in ore suo pace cii amico suo loquitur,& in occulto ponit ei insidias. Secunda est lingua magniloqua , quae est in superbis& atrogantibus. psal. i i. Disperdat Dominus uniuersa la. bia dolosa,& linguam magniloquam. Tertia est lingua serpentina & uenenosa, quae est in inuidis & detractoribus. p . a 39. Acuerunt linguas suas sicut serpentes, venenum aspidum sub labiis eoru . Quarta est lingua medax in per- Iurantibus, mentietibus,& falsis testibus. Prou. I 6. sex suis quae odit Dominus,oculos sublimes,& linguam mendace&c. uinta est lingua blanda, quae est in inentietibus. Pro. 6. Ut custodias te a muliere mala,& a blanda lingua ex-traneae. Sexta est lingua textia, quae est in lenis, & lenonibus. Eccles 18. Lingua tertia mulieres uiratas eiecit,& ptiuauit illas laboribus suis. Prima lingua in opere luxuriae est hominis diligentis mulierem. secunda mulieris dilectet: tertia est lingua nuntii vel nuntiae portantis uerba dilecti ad dilectam, & dilectae ad dilectum. Septima est lingua
126쪽
cua iniqua,quae est in adulatoribus. Prou. I . Malus obe. dit linguae iniquae. Lingua iniqua est quando lacit malum adulatoribus prouocantibus. Octaua est lingua gladiosa, quae est in iracundis & suriossis,qui conuitiis & opprobriis
occidunt multos. psal,s6. Filii hominum dentes eorum, arma & sigittae, lingua eorum gladius acutus. Nona lingua sal ax,quae est in malis mercatoribus S deceptoribus: qui fallunt simplicem , merces suas mendaciis prae commendando, vel falsis ponderibus, nuna eris,dc mensulis decipie- do. Pro. 26. Lingua sallax non amat veritatem, id est Chri- sum,& os lubricum operatur ruinas. s. corporis S animae. Prou. D. Qui congregat thesauros lingua mendacii. C in operatione uanus & excors, id est sine corde & discretione, di impingitur ad laqueos mortis, scilicet velit nolit. Deci .
ina est lingua blasphema,quae est in eis qui Deum & lan ictos suos blasphemant. Undecima est lingua acharis, id est, , sine gratia quae est in histrionibus & derisoribus in eis qui
verba otiosa libenter loquuntur. Ecclesieto. Homo acharis quasi sabula vana. Circa secundum notandu, quod multas poenas incurrit, homo, qui no refrenat linguam suam. Primum est ruina, Pro. I 2. Propter labiorum peccata ruina
proximat malo. Eccles io. Labia stulti praecipitabunt eu. Secundum es, quia nihil habere potest in uita ista prosperum .psal .i 3 o. Vir linguosus non dirigetur in terra. Tettium,labor. Quartum, dolor, psal. 9. Sub lingua eorum i hor & dolor. Quintum, ipsius peruersa defructio loqueriatis. Sextum, ipsus de vita aeterna repulso.psal. s i. Dilexisti omnia verba praecipitatio is lingua dolosa, propterea Ueus dest ruet te in finem &e. Septimum, est ipsius malae linguae resectio. Ita. r. Lingua eorum sti exaruit. Octauum, eius denique malae linguae in igne in sernali cruciatio . Luc. i s. Nitte Lazarum ut intingat extremum dipiti sui in aquam iit refrigeret linguam meam dic. Non una eiusdem linguae
commanducatio. Apoc. i 6. Comma ducabunt linguas suas prae dolore, Decimum est mors aeterna Prou. i 8. Mors S uita in manu lingu*,idest,in operatione, uel operibus linguae .Qui refrenat linguam suam. habebit uitam aetornam; cui non clubebit mortem aeternam. Vndecimum, sentiee V omne
127쪽
POST PASCHA. 'omne malum. Prou. 17. Qui vertit linguam suam , scilicet nigrum in candidum vertit ad libitum audientiar, incidet
in malum, scilicet gehennae. Proia. i s. Qui custodit os suu, custodit animam suam: qui autem inconsideratus est ad loqgendum , sentiet mala, scilicet aeterna. Clica tertium
notandum, quod multa bona contingunt ex refraenatione
linguae. Primum est, vitae persectio. Iaco. 3. Si quis in verb non offendit, hic persectus est vir. Secundum est, mentis in Deum elevatio. Tre. s. Sedebit solitarius ,& tacebit &c. Tett; una est, vitae aeternae acquisitio. psalm. 3 3. Quis est homo qui vult v: tam λ diligit dies videre bono, Cohibe linguam tuam a malo Sc. De eadem ex euangelio.
aes v ET mundum de peccato, de iustitia,& de
iudicio, Ioan. 17 in istis verbis tria pouuntur, de quibus Spiritus anctus arguet mundanor. Primo, arguet de peccato, quod debent fugere: secundo , de iustitia quam debent facςte: tertio, de iudicio quod debent expauescere. Primum,ibi. De peccato: secundum, ibi. De tu ilitia: tertium, ibi. De iudicio. Cica primu notandam, quod peccatum fugiendum est propter multa, sed maxime propter tria magna mala quae facit homini Primo, quia ponit hic peccatores in multa miseria. Pruv. I . Miseros facit populos peccatum. Secundo , quia priuat hominem aeterna gloria. Isa. α . Secundum aliam literam Τia latur impius,ne videat gloriam Dei.Tertio, qui ducit hominem ad aeterna supplicia Matth. Σs. Ibunt hi m v pbe um arcer Rum. Circa secundum notandum, quod iustita est facienda maxime propter tria. Primo, quia ponit hic hominem in multa laetitia psal. I 8 Iustitiae Domini re,
lettis cantes corda. Secundo, qui liberat homine a mor te perpetua. Proia. i I. Iustitia. f. opera iustitiae, liberabit amor te. l. a lerna. Prou. et s. Qui sequitur iustitiam & misericordiam , inueniet vitam. Tertio, quia ducit hominem ad zeterna gaudia. Matth.2 s austi quiem ibunt in vitam aeternam. Circa tertiuna notandom, quod suturum iudicium, Sermo. S. Tho. Aqnin. G maxime
128쪽
armi me est timendum propter' tria. Primo, propter iudicia aequitatem .psal.7. Deus iudex,iustus,seriis,& patiens. Se cundo, propter iudicis seueritatem. Iudit. 6. In die Iudicii visitabit illos, & dabit ignes & vermes &c. Tertio, propter sententiae irrevocabilitatem. Matth. as. Dil cedite a me maledicti in ignem aeternum. AE ternum dicitur quod fine nohabet, A quo igne liberet nos Deus, A men.
3ITTI Tl V M venerit paraelitus, ille arguet mundu de peccato,& de iustitia,& de iudicio. Io. 6. Duplici
peccato,&de iustitia, & de iudicio. Io. 6. Dupliciter alpitet Dominus peccato es in piae senti& in futuro : in praesenti tripliciter . Primo , per luminis spiritus sancti infusionem , ut dicitur Ephes. s. Omne quod arguatur lumine manifestatur. Secundo . per praedicationem . Iudae. 2 . Illos , autem redarguite iudicatos. i. Tim. 4. Argue, obsecra, i 'crepa in omni patientia &'doctrina &c. Tertio, per conicietin remorsionem Iob. 1 3. Vecum tamen vias eas in conspectu eius arguam.& psal. 9. Arguam te,& stituam conrosaciem tuam, id est,conicientiam tuam. In nituro trip ici ter redarguentur peccatores. Ptimo,arguet eos sua malit a se ipsam manifestando. Hierem. 2. Arguet te malitia tua. Secundo, omnis creatura eos increpanuo. Sap. . Pugnabit cuillo orbis terrarum contra insensatos. Tertio , arguet eos Christus iustissime condemnando in canonica Iudae. v. Ecce veait Deus in sanctis millibus suis sacere iudicium conistra omnes. & arguere omnes impios de omnibus operibu impietatis eorum,quibus impiet egerunt. Arguet autem tripli, iter. Primo, in aequitate nullatenus a iustitia declina; do. lsa. i L. Arguet in aequitate pro mansuetis terrae. Secu- do, in furore squissime impios puniendo. pta 6. Domine, ne in furore tuo arguas me. Tertio, arguet v .iuersaliter nulli impio indu con Cain. ludet α. Ecce venit Dominus cus auctis millibus suis sacere itidici uni ccntra o nes ,& arguet omnes impius , A qua argu rione liberet nos Deus ,
129쪽
EXi vi a patre, & veni in mundum : iterum relinquo
mundum,& vado ad patrem Ioan . a 6. Quatuor ponit in verbis istis Primo, suum a patre exitum, ibi Exivi a patre. Exire suum a patre suit. se vitabilem facere. Secundo, suum in mundum aduentum, ibi. Et veni in mundum. Tertio, suum a mundo discessum, ibi. Iterum relinquo mundo. Quarto, suum ad patrem alcen sum, ibi. Et vado ad patrem. Circa primum nota dum, quod Clitii iis exivit a patre propter tria. Primo,ut eum mundo manifestaret. Ioa. I. Deum
nemo vidit umquam: unigenitus filius qui est in sinu patris
ipse enarrauit &c. Secundo, ut eius voluntatem nobis deci raret. Iinis. Omnia q cunaqqe audiui a patie meo , nota feci vobis. Tertio, ut eius charitatem nobis mani testat ei. I,
Ioan . I. Sic Deus dilexit mundum' ut unigenitum suum daret &c. Circa secundum n 'tandum, quod venit in mundum propter tria. P cimo, ut ipsum illuminaret. Ioa 8. Ego sum lux mundi. Secundo, ut ipsum Deo patri reconci 'aret. a. Co . s. Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi , non reputans illis delicta ipsorum , & posuit in nobis ver bum reaOnciliationis. Tertio, ut eum a potastate diaboli liberaret. Ioan. 12. Nunc iudiciu mest mundi, nuc princeps mundi huius eiicietur soras. Idem. Non enim milit Deus filium suum in mundum, ut iudicet mundum, sed ut saluetur mundus per ipsum. Circa tertium notandum , quod deseruit mundum Chrisus propter tria. Primo, Iropter ip sus malignitatem. I. Ioan .s.Totus mundus in maligno postus est. Secundo, propter ipsius ingratitudin: s peruersitatem. Ioan. s .Si mundus vos odit , scitote quia me priorem vobis odio habuit . Qus potuit esse maior ingratitudo &peruersitas quam odire eum, qui venerat saluare mundum Tertio , ut relinquendi. mundum nobis exemplum daret. Ioan .ro. Vos non estis de hoc mundo, sed ego elegi vos de mundo. t Io. z. Nolite dilige te mundum, neque ea quae in mundo sunt. Circa quartum sciendum , quod Chistus ascendit ad patrem propter tr a. Primo, v I eum pro nobis Togareta Ioaa. I 4. Ego rogabo patiem Sc. S. cundo, ut Spiri
130쪽
tumsanctum nobis destinaret.Ioan. t 6. Si enim non abiero, paraclitus non veniet ad vos: si autem abiero, mittam eum ad vos.Tertio, ut nobis locum apud patrem pararet. Io. 39, Vado parate vobis locum , Ad quem locum nos condocat die. Amen. .
In rogasionibus ex epistola. Vi. Tu M valet deprecacio iusti assidua. Iae. s. Sex modis potest ostendi quod multum valet i . deprecatio iusti.Primo, in comparatione ad Dominum tripliciter.Primo,quia iram mitigat. Sapien. i8 Proserens seruitutis suae scutum orationem &e. Se cundo,quia quicquid ab eo petit,impetrat Matth. 2i .Quaecumque in oratione petieritis credentes, accipietis. Tettio, quia inclinat eum ad hominis obedientiam. Iosue. io. Nosuit antea tam longa dies, nec postea, obediente Domino voci hominis . Secundo , in comparatione ad angelogetripliciter. Primo,quia Orantibus angeli assistunt. Dan. 9. Adhuc me in oratione loquente, ecce vir se ariet iaci Secundo,quia orationes Deo offerunt. Tςrtio, quia exauditione orationionis reserunt.De his duobus,Tob. Ir . Quando otibas cum lacrymis , ego obtuli orationem tuam Domino, di nunc misit me Dominus ut curatem te, Saram uxore filii tui a daemonio liberarem. Tertio, in comparatione ad omnes tripliciter.Tria enim potest sacere oratio iusti hominibus. Prirno,a malis liberare. Secundo, veniam impetrare. De his sobus. Iaccιs.Oratio fidei salvabit infirmum, & uin peccatis sit, dimi tet ar e:.Tertio,aeternaliter fatuare. Ia s. Orate pro inuic in ut salvemini.Quarto,in comparatione ad daemones tilpliciter. Primo, quia daemones orationibus sugiunt. piaim. 6. Discedite a me omnes qui operamini iniquitatem , quoniam exaudivit Dominus vocem uetus mei: unde de quodam d emone dicitur in vitis patrum fugisse . quem emittebat Iulianus apostata. Secundo,quia Ora . iiones iustorum eos decorae expellunt.Matth. vlti. In uomine meo daemotata eucient.Tertio, quia orationibus tutiorum obedium. Malch.αi. Amen diso vobis, si habueritis his, dein .