장음표시 사용
181쪽
est fugiendum. Secundo, ostendit quomodo est fugiendum, quia per viam spiritus,ibi. Caro concupiscit aduersus spiritum, spiritus autem aduersus carnem. Tertio .probat quod
qui sequitur viam spiri tus sugit malum carnis, ibi Si spiritu ducimini. Circa secundum similiter tria lacit, probat enim quod sequendus est spiritus propter ima. Primo, quia
a lege liberat , ibi. Qilod si spiritu ducimini, non estis sub
lege. Secundo, quia ex carne sequuntur multa mala:& ponit decem & septem mala, ibi. Manifesta sunt opeia carnis quae sunt sornicatio, immunditia luxuria, idolotum se tuitus, veneficia inimicitia, contentiones, ae imitationes, irae,ri xae, di Tensiones, sectae, inuidiae homicidia, ebrietates, comes
sationes , & his similia , quae praedico vobis sicut pra dixi:
quoniam qui talia agunt, regnum Dei non consequentur. Tertio, quia ex spiritu sequuntur muli a bona ponu duodecim bona, ibi. Friactus autem spiritus, charitas , gaudium, pax,patientia ,longanimitas, bonitas, benignitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas: aduersus huiusmodi non est lex. Circa istud ultimum notandum, quod Dominus dat iustis suis virtutes,dona, beatitudines, & fruct spiritus virtutes ut bene agant,dona ut agant ex pedite, beatitudines ut agant iucunde. Dicuntur aut ista fructus, quia resciunt hominem exterius & interius. Ad sensus pertinet tres, castitas ad tactum , continentia ad gustum, modestia ad caeteros sensus. Ad concupiscibilem , pertinent tres. PT mo, charitas ad Deum: secundo, pax ad proximum rtertio,gaudium in seipso. Ad irascibilem duo, patietia, quae facit aduersa delectabiliter tolerare : S longanimitas, quae lacit in bono delectabiliter perseuera se . Alii quatuor fructus sunt in rationali. Consideratur enim ratio. natis dupliciter prout est regit tua virium , & sic tripliciter: vel prout reg:t seipsam, & sic habet bonitatem , quae est dulcedo mentis :,vel prout regit concupiscibilem a d proximum ,& sic habet benignitatem, quae est largitas e vel prout regit irascibilem , & sic habet mansuetudinem rvel prout est reductiva ad fidem , & sic habet fidem.
182쪽
R v c Υ vs autem sunt charitas, gaudiu, pax patientia &c. Gil s. Quilibet homo debet habere istos fructus maxime propter tria. Primo propter necessitatem. Mat. s. Omnis arbor qum
non facit fructum bonum, excidetur ,.& in ignem mitteturs Secundo, propter delectabilitatem, quia mentem ineffabili dulce diue reficiunt. Cant. 2. Sub umbra illius quem deiide raueta sedi, & fructus e ii, dulcis gutturi meo. Tertio, propter utilitatem, quia multas utilitates conserui. Primus Duct' habet tres mirabiles virtutes. Prima est, quia homo qui eo medit ipsum, inexpugabilis esse it Rom. 8 Quis nos seia parabit a charitate Christi, tilbulatio, an angustia rin sames, an nuditas, an periculum an persecutio, an gladius si cut scriptum est , Quoniam propter te mortificamur totae die, exti mali sumus sicut oves occisionis: sed i his omnibus superamus propter illum qui dilexit nos. Secundo, quia, omnia bona & mala pros ut ei, qui isto fructu reficiis Rom. 8. Scimus quoniam diligenti bas Deum omnia cooperatur.
in b onum , his qui secundum propositum vocati sunt iancti. glosa, bona & mala.Tertio, quia qui comedit talem fructu in , in aeternum non morietur. r. Corin. Iῖ. Charitas
numquam excidit. Secudus fructus habet similiter tres inagnas virtutes. Primo, quia esus huius fructus sortes facit homines ad vincendum Omnes daemones. B. Antonius Unicaeli latio vincendi inimicum, laetitia spiritualis. Secundo, quia facit homines semper vivere. Eccle. 3o. Iucunditas coedis haec est, vita hominis. Tertio, quia ducit comedentes ad gloriam caelestis regni. Rom. t . Regnum Dei non est escare potus, sed iustitia, & pax, & gaudium in Spiritu si anctor 'qui enim in hoc seruit Chricto, placet Deo, & probatus est
hominibus. Tertius fructus smiliter habet tres magnas virtutes. Prima, quia homi nem ab omnibus malis protegit . Pliali p. . Pax Dei quae exuperat omnem sensum, custodiae
corda vel tra S intelligentias vestras in Ch isto Iesu Domino costr L Secundo, quia filium Dei efficit. Mat. s. Beati pac; fici, quoniam filii Dei Iocabuntur . Te:xio , quia in lo-
183쪽
in loco ubi est iste fructus, Deus libenter inhabitat & quiescit. pla l. s. In pace factus est locus eius. Quartus fructus habet similiter tres magnas virtutes. Prima est, quia eius eius dat homini sapientiam. Prou. i 8. ui patiens est, multa gubernatur prouidentia scilicet futurorum . Ista dictio, multa,est accusativus pluralis, vel ablativus singularis. Secundo, quia animam hominis conseruat, Luc.2 I. in patieritia vestra possidebitis animas vestras. Τetitia est, quia facie amara dulcia, tanta est dulcedo eius. Iac. t. Omne gaudia
existimate, fratres mei, cum in tentationes varias incideritis, scientes quod probatio fidei vectrae patietiam Operatur patientia autem opus persectum habet.
CC ERves et ei decem viri leprosi,qui ste
terunt a longe, Luc. II. Moraliter in isto euangelio triano tantur. Primo, peccatorii multiplicitas, ibi. Ecce decem viri leprosi. Secundo, curationis remedia. ibi. Occurret Pt ei. Tertio, quae sint curatis a peccatis remedia necessaria, ibi. Vnus auto ex illis, ut uidit quia mundatus est. Circa primum notandum,quod decem te
prosi possunt significare decem genera peccatorum. Piimus leprolus est infidelis S haereticus, qui a consortio fidelium separatur, de sanctorum. Numeri. s. Locutus est Dominus ad Moysen,dices. Praecipe filiis Israel, ut eliciant de castris omnem leprosum:& post. Fecerunt filii istaei & eiecerunt extra castra omnes, sicut locus est Diis Moysi. Secudus est blasphemator & detractor. Numeri. Io. Locuta est Maria re Aaron cotra Moysen propter pxorem eius aethiopissam, redixerunt. Numquid propter solum Moysen locutus est quod cum audisset Dominus, ita tus est valde: & post dixit ad eor. Quare ergo no timuisti detrahere seruo meo Moypost. Ecce Maria apparuit candes lepra quasi nix. Tertius gulosus, qui supra aerem foetidis eructationibus eA repletion te nimia procedentibus inficit. Leui. I 2. uicumque maculatus suetit lepra, habebit os veste conticta,
184쪽
eontamiuatum ae sordidum se clamabit. Quartus est auarus, qui immoderato habendi desiderio semper stat: hae est lepra Giezi .Reg. s Nunc e go accepisti argentum, acce isti vestes, ut emas oliveta,oues & boues, seruos & ancilas &c. lepra Naamam adhaerebit tibi. Quintus est super- bus, qui per tumorem mentis contra Dominum & Cluidlum se eleuat, & haec est lepra Naamam regis Syriae, qui erat diues valde,& sortis, sed leprosus. Sextus est ambitio insus, qui honores & dignitates desiderat: haec est lepra EZechiae,qui ambiit honorem summi sacerdotii Parali. 31. Elematu est cor eius, ingress us est templum, voluit adolere incesum:& post. Et statim orta est lepia in stote eius. Septimus est hypoci ita, vel vanegloriosus, qui bona sua inaniter ia. ctat. Hic est leprosus Simonis pharisaei. Mat. 26. Cum auteesset Iesus in Bethahia in domo Simonis leprosi,accessit ad eum mulier habens alabastrum ungueti pretiosi, & effudit
super caput eius recumbentis . Octauus leprosus est lux riosus, qui fluxu immunditiae suae creaturas contaminatis: Leu. D. Homo de semine Aaron,cui fuerit leprosus, vel patiens fluxum sanguinis , non escetur de his quae sancti si-cata sunt mihi,donec sanetur. Non e homicida. Haec est lepra Ioab,qua imprecatus ea ei David, quia occiderat Abner. 2. Regum. 3. Non deficiet de domo Ioab hoino leprosus
tenens fusum. Decimus est ostinatus &desperatus,qui finaliter peccat Leu. t 3. Lepra perseuerantis est in eodem, cuq; color albus fuerit incute, & capillorum mutauerit aspectum,ipsa quoque caro viva apparuerit lepra vetustissima
iudieabitur. Hieronymus. Qui venia de peccato desperat , plus se de desperatione quam comissio scelere obligat. De spei alio auget peccatum, & est maior omni peccato. Qui ab istis lepris vult eurari, currat ad piscinam sanguinis innocentis , quam secit nobis ineffabili charitate Dominus Iesus Christus, qui mundauit nos in ea,& mundabit omnes confugientes ad se a lepris omnium peccatorum. ApD-ca.ι . Qui dilexit nos,& lauit nos a peccatis nostiis in sanguine suo.
185쪽
Dominiea decimas inta ex epistola.
O N essetamur inanis gloriae cupidi, inuicem
inuidentes, inuicem prouocantes. Gal. 6. Duo
facit Apostolus in ista epithola. Primo, monet ut mala vitemus. ibi: N5 efficiamur inanis gloriae cupidi. Secundo, ut bonum operemur, ibi. Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis , instruite huiusmodi in spiritu lenitatis. Circa primu tria secit. Primo, monet ut declinemus a malo vanitatis, ibi. Noefficiamur inanis floriae cupidi. Secundo, ut vitemus iniuriam proximi in dictis & factis, ibi. Inuicem prouocante . Circa secundum docet tit plex facere bonum. Primo, dolet fi bono quod debet praelatus subditis, ibi. Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo deicto. Secundo, de bono quod debent subditi praelatis,ibi. Communicet autem his qui catechizatur verbo ei qui se catechietat in omnibus bonis Tertio,de bono quod debent omnes ad inuicem ibi. Bona
autem facientes non deficiamus &c. Circa primum tria facit. Primo, monet ut praelati peccatores in mansuetudine instruant, ibi. Si praeoccupatus fuerit homo &e. Secundo, ut supportent eorum onera,ibi. Alter alterius Onera portate. Tertio, quare hoc facere debent, scilicet aliorum onera
portare, ibi. Et sic adimplebitis legem Christi. Circa seca dum facit similiter tria. Primo, dicit quod debent subditi
praelatis ministrare temporalia , ibi. Communicet autem. Secundo, quod non debent se excusare aliqua fallacia, ibi. Nolite errare, Deus non irridet ut . Tertio, probatur quod hoc sacere debent,ibi. Quae enim seminauem homo, haecci metet. Circa tertium similiter tria facit. Primo, dicit debemus benefacere, ibi. Benefacientes autem non desciamus. Secundo, probat quod hoc debemus, ibi. Tempore. n. suo metemus non descientes. Tertio, ostendit quod bonum facete debemus, scilicet antequam transeat tempus benefacendi , ibi. Dum tempus habemus , operemur bonum ad omnes. De e
186쪽
O N v M autem facientes non deficiamus, GaI. 6. Tria facit Apostolus in verbis istis. Pimis,
monet ut bonu faciamus, ibi. Bonu aut facientes. Secudo, ut a bono opere n6 desciamus, ibi No deficientes. Tettio, ponit praemium,ibi. Tempote. n suo metemus. Circa primum sciendum, q, debemus bonu tacere maxime propter tria. Primo, quia ola naturaliter docet nos benefacere,& hoc tripliciter. Primo, quia omnia bona sunt. Gen. i. Vidit Deus cuncta quae secerat,& eiant valde bona.Satis possunt erubescere peccatores in tanta multitutdine creaturarum, quae omnes bonae sunt,& ipsi mali sunt. Secundo, quia omnia naturaliter bonu faciunt: quaelibet. n.
cieatura dat seipsam , quod est in ditium bonitatis ea tu recreatoris. Dionysius. Bonum est diffusi tum sui. Aug. Ma .gnum est iudicium bonitatis diuinae, τ quaelibet creatura cogitur dare seipsam Tertio, quia omnia naturaliter appetunt bonum,& ad bonum tendunt. Philosophus. Bonum est quod ab omnibus desideratur. Circa sim docet op tria sunt quae maxime faciunt hominem perseuerare in bono. Primo, assidua & deuota oratio, qua homo implorat Dei
auxilium ne in tentationibus succumbat. Luc. 2 o. Vigilate R. orate ne intretis in tentatione. Secundo,cotinuus timor: statim. n. vi ho securus fit,a bona operatione descit. Eccl. et . Si non timore Diri tenueris te instanter, cito subuertet .dom' tua. Inter linearis. Timor Diti custodia vitae: cito. i. exi prouiso: subuerte dona' tua. s. terrenu habitaculu, vel spes terrenoru.Tertio,venialiu vitatio, quae sunt occasio ad mortale,& frequenter subruunt aedificium bonorum operum. Aug. Vitasti grandia,caue ne obruaris arena. Ecchi 9. Qui minima negligit, paulatim defluit. Circa tertium notandu, g tria sacit Apostolus. Primo, ponit recipiendi praemisi co gruetia, ibi.Tepore.n. suo. glo. hoc est tepore cos ruo, vel couenienti: tempus congruum erit dies iudicii, in quo recipiet unusquisque quod gessit, unde in plat. 74. Cum accepero tempus , ego iustitia; iudicabo. secundo, ponit praemii copiositatem, ibi. Metemus. In messione abundantia notatur. psal. ir s. Venientes autem venient cum exultatione - , portantes
187쪽
i portantes manipulos suos. 2. Cor. y.Qui seminat in benedi Gionibus, de benedictionibus metet vitam aeterna. Matth. s. Merces vestraeopiosa est in caelis. Tertio, ponit praemii aeternitatem, ibi. Nun deficiemes. Ioan .is. Et gaudium vestrum nemo tollet a vobis. Mat. 2s Ibunt hii in supplicium aeternum: iusti autem in vitam aeternam.
EMo post duobus dominus seruire, Mat. Domiti' Iesus Christus in verbis istis ostendit quod soli Deo
seruiendum est,& no alteri contraria Deo praecipienti, vel seruire Deo impedienti. Mat. . Dominum Deum tuu ado rabis, & illi soli ser u i es. Debemus aute illi seruire propter quinque. Primo, propter congruitatem. Omnia enim seruiunt ei: unde satis in congruu est quod homo non seruiat ei. pssi I 8. Quoniam omnia serui ut tibi, o id inatione tua perseuerat dies. Serviunt autem ei omnia tripliciter . Ur; miri praecepta sibi a creatore data adimplendo. pl. t .sitatuit ea in aeternu,& in saeculii saeculi: praeceptu potu , ex non erae teribit Secundo, rebelles creatori puniendo. Tertio, amicis
eius benefaciendo. De his duobus, Sani 6. Creatura tibi sa ctori deseruies exardescit in tormetum aduersus iniustos , S leuior fit ad benefaciendum pro his qui in te confidunt. Secudo, debemus soli Deo sei uire, quia ipse solus habet in nobis veri dominii proprietatem. psa. i I s. Ego seruus tuus re filius ancillae tuae. Possidet autem in nobis dominium triplici .iure. Primo, iure creationis. psal . . Scitote quoniam Dominus ipse est Deus, ipse secit nos, ct non ipsi nos. secula
do, emptionis. L. Petri .r . Scientcs quoniam non corruptibilibus auro, vel argento redempti estis de vana vestra couersatione paternae 'traditionis, sed pretioso sanguine quasi agni immaculati & ineontaminati Christi. 1. Cor. 6. Empti enim istis pretio m no,glorificate,& portate. Deu in corpore vestro. Tertio,im e educat ionis. pCal. io. Qui dat esca omni carni. Tertio , debemus soli Deo seu ire propter serviendi sibi dignitatem e confert enim triplicem magnam utilitatem seruienti sibi. Primo , militiam triumphalem. 2. Tim. a. Labora ut bonus miles Christi . Iob. 2 s.
188쪽
Numquid est numerus militum eius Secundo, dignitatem
sacerdotalem. Tertio, maiestatem regalem . De his duobua, Apo. s. Fecit nos Deo nostro regnum, & sacerdotes S ambulabimus super terram: ipsi gloria & imperium in saeculataea lorum, Amen. 2. Pet. 2. Vos autem genus electum, rega
te sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis. Nam sed uire Deo regnare est Quarto, debemus ei seruire propter necessitatem: imminet autem nobis triplex necessitas seruiedi Deo. Primo, quia si noluerit seruire Deo , 'servituti suo ruiti hostium subiicietur. Secundo, bonorum omnium penuriam patietur. Tertio, quia sub multiplici misistia penitus conteretur. De his tribus Deu. 38. Eo quod non seruieris Domino tuo in gaud o cordisque lεcitia propter rerum abundantiam , seruies inimico tuo quem immittet Domi. nus tibi, ecce primum : in fame & siti, & nuditate,& omnium penuria bonorum, ecce secundum: & imponet iuguserreum super ceruicem tuam donec conterat, ecce teritu.
ainto, propter utilitatem debemus seruire Deo:consequi. tur enim multas utilitates homo de seruitio Dei. Sed hienotantur tres . Prima est ab omnibus inimicis liberatio. I. Regum. . Seruite illi soli, S liberabit vos de manibus ini. micorum vestrorum. Secunda, ineffabilis cordis exultatio. psal. 99. Seruile Domino in laetitia.Tertia,aeterna omnium delitiarum fruitio. ID. 6s. Ecce serui mei comedent, & vos esurietis: ecce serui mei bibent, & vos sitietis : ecce serui mei laetabuntur,& vos confundemini. Ioan . I 2. Volo pater ut ubi ego sum,illie sit & minister meus. Fuit n. Iesus in dextris patris. hoc est in potioribus bonis ea ris, de isi ponet eos qui sibi feruiunt. Matth. 2 4. Beatus ille Ieruus, que cuvenerit tans, inuenem sic facientem , Amen dico vobis, super ola bona sua costituet eu. Matili as. Euge serue bone& hdelis,intra in gaudiu Dni tui, Ad quod gaudium &c.
Dominica decimasexta ex epistola. T possitis comprehendere eum omnibus sanctis quae sit latitudo, longitudo, sublimitas,& prosundum, Eph. 4. In istis verbis notantur quatuor , quae sunt nobis necessaria ad salutem . Primo , charitas, qua amicos & inimicos diligamus , ibi. Quae
189쪽
' pos T PENTECOSTEN . q. so Quae si latitudo. glo. idest quanta debet esse latitudo ch
ritat siquae debet vique ad inimicos extendi. Secundo pedis seue antia, ut in charitate finaliter persist imus, ibi. Longitudo . gL quae sit longitudo charitatis scilicet perseuerandi longitudo. Tertio intentio recta, ut solum Dominum nostrarum actionum praemium praeponamus, ibi. Sublimitas: haec est quc cor sursum erigit, ut Deus in praemium expectetur. Quarto humilitas, ut in his omnibus per superbia non evanescamus,ibi. Profundum: est enim humilitas quae hominem ponit in imo, quo ad hominem , sed in summo quo ad Deum . Luc. I 8. Qui se humiliat, exaltabitur. Circa primum notandum , quod propter tria maxime debemus diligere inimicos. Primo, propter praeceptum. Ego autem dico vobis , Diligite inimicos veli ros , benefacite his qui oderunt vos, & orate pro persequentibus & calum inmantibus vos, ut sitis filii patris vestri qui in eqlis est. Secu- do, propter Dei exemplum. Rom. s. Commendat aute cha'ritatem suam De is in nobis, quoniam cum adhuc peccatores estemus, Chiistus pro nobis mortuus est: & paulo post. Si enim cum inimici essemus , reconciliati sumus Deo per mortem si si eius, mul o magis reconciliati salvi erimus invita ipsius- Tertio, propter commodum nostrum. Facitin charitas inimicorum filios summi Dei. Matth. s. Orate pro 'persequentibus vos &c. Circa secundum notandu, quod propter tria debemus in bono perseuerare. Primo, propter Vitandum vituperium. Valde enim vituperabile est incipere, & non perseuerare. Luc. 13. Quis ex vobis volens aedificare turrim, non prius sedens copulat sumptus qui necessarii. sunt si habeat ad peta ciendum, ne postquam posuerit fundamentum n non potuerit perficere, omnes qui videt incipiant illudere ei dicentes . Quia hic homo coepit aedificare, ει non potuit consummare. Secundo, propter vitandum supplicium e maius enim supplicium meretur qui gustauit quam dulce est bene operari,& non perseuerauit. 2. Petr. 2. Melius illis erat non cognoscere viam iussitiae , quam post cognitam retrorsum reuerti. Contingit enim illis illud verum prouerbium. Canis reuersus ad uouitum: & sus lota
in voluptabro luti. Tertio, propter praemium acquirenda: , sola
190쪽
sola enim perseuerantia meretur praemium. Matth. 1 o. iperseuerauerit usque in finem, hic saluus erit. Circa teristium notandum , quod debemus solum Deum expectare praemium propter tria. Primo , quia ipse solus eli verum praemium. Gen. I s.Protector tuus S merces tua magna nim: s. Aug. Praemium erit omnia in omnibus, quia erit nobis vita & salus, virtus & copia,honor & gloria, pax & gaudium, & omnia bona.Τertio,quia erit praemium aeternum. Ioan. I . Haec est vita aeterna, ut co noscant te solam veru
Deum,& quem misisti Iesum Christum . Clica quartum notandum, quod humilitas tribus modis conseruat hominem in bono. Primo, ab inimicis defendendo. psal. I . Custodiens paruulos ominus, humiliatus sum , S liberauit
me. Secundo,augmenta gratiae prome en do. laco. . Deus
supei bis resistit, humilibus autem dat gratiam.Tertio,Vsq; ad aeternam gloriam perducendo. Prou. 39. Humilem stili tu suscipiet gloria, Ad quam nos perducat &c. Dominica iacim eptima ex epistola.
OLLIC seruare unitate spiritus in vinculo pacis, Eph. s. Nota quod tria secit hic Apostolus in uerbis illis. Primo, monet ut seruemus unitatem,ibi. Seruare unitatem. Secundo, ponit modum conseruationis, ibi. In vinculo pacis. Tertio, monet ad sollicitudinem habendam in utroque, ibi. Solliciti . Circa primum notandum , quod triplex unitas est nobis necessaria. Prima, unitas in tellectuum per fidei identitatem. Secunda, unitas affectuum per rectam concordiae vo. untatem. De his duobus, Phili p. 2. Idem sapiatis, quantuad primum: eadem charitatem habentes, unanimes , id ipsum sentientes,quantum ad secundum.Tertia, unitaS conuersationis per uniformem morum honestatem. psalm. 67. Deus qui in habitare iacis unanimes in domo. De his tribus. Actuum. 4. Multitudinis autem credentium erat eorunum , quo ad unitatem fidei:& anima una , quoad unitatem voluntatis: & erant illis omnia communia, quo ad unitate moru. Circa secundu notanduit triplici vinculo 'debent