장음표시 사용
201쪽
secundo, a sermone malo, ibi. omnis sermo malus ex ore uestro non procedat. Tertio a tristitia, ibi. Omnis amaritudo. Quarto ab ira, ibi. Et ira. Quinto, ab
Indignatione, ibi. Et indignatio. Sexto , a contentione,
Ibi. Et clamor. Septimo, ablasphemia. August. Blasphemia est perquam de Deo salsa dicuntur ib& ideo peius est blasphemia quam peccare periurando, quia perium rando falsarie adhibetur testis. blasphemando salsa dicun--tur det Deo. Et ab omni malitia, ibi. Blasphemia ullatur a vobis eum omni malitia. Circa rertium notandum, quod similiter ad septem hortatur nos Apostolus in illa epistola, quae diabolum ab anima fugant. Primo, ad mentis renouationem , ibi. Renovamini spiri,
mentas uestrae. Debemus autem quinque modis renouari. I'rimo, sicut aquila rostrum malae linguae deponendor unde ibidem. Propter quod deponentes mendacium , loquimini veritatem unusquisque eum proximoesuo , quoniam sumus inuicem membra. pselm..IO2. Renovabitur ut aquilae iuuentus tua. Secundo, sicue ceruus cornua superbiae deponendo. psalm. I. Sicue ceruus desiderat ad sontes aquarum, dicit ibi glos. Cer'vus est grauatus excellentibus pilis atque cornibus ἀserpentem naribus attrahit, siue haurit, quo hausto ues enum aestuat, unde sontem ardentissime desiderat , quo hausto cornua & pilos deponit. Isa. Omnes sitientes uenite ad aquas. Tertio , seu t accipiter plumas uirtu gratiam Sancti spiritus assumendo. Iob. 38 Nun
quid per sapientiam tuam plumescit accipiter , expandie
alas suas ad austrum λ Quarto, sicut serpens corium ue tultae conuersationis exuendo. Col. 3. Expoliantes uoν veterem hominem cum actibus suis , & induite nouum eum qui renouatur in agnitionem Dei secundum ima. sinem eius qui creauit eum. Quinto, sicut aurum , uel argentum rubiginem mali amoris auferendo. Iob. EI. IPle uero scit viam meam, di probabit me quasi aurum, quos per agnem transit. Secundo, monet ad honestum laborem, ibi. Magis autem laboret. Tertio,ad eleemosvnarum
202쪽
patienti.O uarto, onet loqui quae sunt ad aedificatione fidei, ibi. Vt det gratiam audientibus. Quinto, ad benigni tatis ostensionem,ibi. Estote autem inuicem benigni. Sex . to, ad misericordiae exhibitionem, ibi. Misericordes. Septumo, ad mutuam iniuriarum dimissionem,ibi. Donantes is uicem, sicu i di Christus donauit uobis.
SCENDENs Iesus in nauiculam transfre. tauit,& uenit in ciuitatem suam . Et ecce osterebant ei paralyticum in lecto,& uidens Iesust fidem illorum,dihil paraly tico. Confide fili,remittuntur tibi peccata tua &e Matth. 9. Allegorice ciuitas ista est esuita se estis. psalm. 86. Gloriosa dicta sunt de te ciuitas Dei. Ad hane es uitatem uenit,qiii ascendit nauiculam, idest iunctam uitam,& trans mare huius mundi. Ascε dens lesus in nauiculam transfretavit, & uenit in ciuitatem suam, Matth. s. Moraliter nauicula ista significat uitae sanctitatem propter tria. Primo, ratione materiae: secundo, ratione formae: tertio, ratione finis. Quaere in tertia Dominica post octauas Epiphaniae. Debet autem equilibet ad ista ciuitatem festinare. Primo, propter securitatem: secundo, propter amoenitatem: tertio, propter copiositatem .SCirca primum nota,quod est securitas in ciuitate ex testi propter tria. Primo quia caelis solidissimis tamquam firmisssimis columnis communituri psalm .so Benedictus Deus, quia initis cauit misericordiam suam in ciuitate munita. Si eundo, quia ibi nullus malus qui securitatem & pacem. eius perturbet,inuenitur. psalm. r. Domine, in uirtute tua imagi nem ipsorum ad nihilum rediges. Tertio, quia aeternitate stabili ripsal m. r. Sicut audiuimus, sic uidimus tu eluitare Domini uirtutum, in ciuitate Dei nostri, Deus fundauit eam in aeternum. Fleb.r i. Expectabat enim tandamenta habentem ciuitatem, euius artifex & conditor Deus. Circa secundum notandum, quod amoenitas ciuitatis consurgit ex tribus. Primo,quia pulcherrimis moeniis decoratur. Prouerb. V. Misit ancillas suas scilicet infirmos
203쪽
i praedicatores , & despicabiles eleg ut uocalent qui lucii uerbo & exemplo fideles populos ad arcem suam & al. moenia ciuitatis ad superna cile iis patriae aedilicta colli. . Serent. Secundo, qu a continuo lumine illustra uriri misi cal. 2 i. Et ciuitas non eget sole, neque luna ut luceant in ea. Nam claritas Dei illuminabit eam, & lucerna eius est agnus ,& ambulabunt gentes in lumine eius. Tertio,. quia mirabilis temperies sine aestu & frigore semper continuatur. Apoca. . Non cadet super eos sol, nec ullus aestus, quoniam agnus qui in medio eorum est, regee
illos , & adducet illos ad uitae sontes , & absterget Deusi omnem lacrymam ab oculis eorum. psalm. 6s. 4 ranii uimus per ignem & aquam, &eduxisti nos in rcfrigerium. Circa tertium notandum, quod ibi erit copiositas omnium bonorum , id est omnium gaudiorum. Isia. II. Oculi tui uidebunt Hierusalem ciutatem habitationem opulentam. Consurgent autem in gaudia ex tribus. Pii mo, ex diuinae speciositatis uisione. Isa. 3 3. Regem in decore suo uidebunt. Secundo, ex pulchritudine & boni- rate angelicae societatis, qui . sunt ciues eius. Heur. ra. Accessistis ad montem. Sion, & ciuitatem Dei uiuentia Hierusalem caelestem , & ad multorum millium anget rum frequentiam, & ad ecclesiam primitivorum qui conscripti sunt in caelis, & ad iudicem omnium Deum. α spiritum iustorum persectorum. Terti O , ex continuatione aeternae solemnitatis. Isa. II. Respice Sion ei uitatem solemnitatis uestrae. Celebrant enim qui sunt in ista elui tale continuum festum,qui nihil aliud saciunt nisi quiescere, uidere, amare, laudate, cantare, quae conue niunt sesto. Auguil. in libro de ciuitate Dei. Si quaeram tur quod est opus illius ciuitatis,dicimus, quod ibi vacabimus,& uidebimus , de amabimus , & laudabimus, decantabimus. Nam quis alius erit noster finis nisi uenire ad regnum,cuius non erit finis λΑd quod nos perducat D. minus omnipotens.
204쪽
Dominica vigesima ex epistola. I D x T E quomodo caute ambuletis, Ephecs. Apostolus in ista epistola admonet nox ad cautelam ambulandi.& ponit tria circa ipsam cau telam. Primo, ut ambulemus discrete, ibi. on quali insipientes. Secundo ex pedite,ibi. Nolite inebriari uino. Tettio humiliter , ibi. Gratias agentes semper pro omnibus in nomine Domini Iesu Christi. Circa primum ostendit discretionem ambulandi in tribus. Primo, in electione operandorum, ibi. Sed ut sapientcs. Secundo, in comparatione electorum , ibi. Redi- .mentes tempus , Tertio, in inclinatione ad debitum fi- .nem, ibi. Intelligentes quae sit uoluntas Dei. Circa secundum ostendit expeditionem ambulationis esse in
duobus. Primo, in timore impedimenii, ibi. Nolite inebriari uino. Secundo , in habitatione ad melius, ibi. .Sed adimpleamini Spiritu sancto. Circa tertium ostendit humilitatem ambulationis spiritualis esse in duobus. Itimo, in comparatione ad Deum, ibi. Gratias agentes. Seiundo, in comparatione ad proximum, ibi. Subiecti inuicem in timore Christi. Videte quomodo caute ambuletis. Monet Apostolus in uerbis istis, scilicet ut caute ambulemus in uia iustitis propter quatuor. Primo,quia
ambulamus in med o laqueorum . Eccles. 9. Ingredi ris,& su per dolentiu arma ambulabis. Secundo,quia am. hulamus in medio latronum. Osee. 6. Quasi fauces ui rorum latronum particeps sacerdotum in uia interficientium pergentes de Siche. Iob. I9. Simul uenerunt latrones eius,& secerunts biviam per me. Tertio, quia ambulamus in medio fouearum. Gen. i9. Vallis sylvestris hahebat puteos multos bituminis. Isa. 24. Formido, & λ- Dea,& laqueus super te qui habitatores terrae: & erit, . qui sugerit a facie seimidinis, cadet in foveam: & qui se explicauerit de fovea, tenebitur laqueo. Circa primum nota, quod ambulamus in medio trium laqueom. Primus laqueus est superborum iniquitas . psalm .i I9. In
quam 3mbulatam, absconderunt superbi laqueu mihi.
205쪽
mihi. Seeundus auarorum cupiditas. 2. ad Tim. 6. Qui volunt diuites fieri, incidunt in tentationem, δι in laqueitd : boli, & delideria multa inutilia, & nociva, quae me runt homines in interitum & perditionem. Radix om. nium malorum est cupiditas. Tertius est detractorum peruersitas. Eccles si . I.iberasti corpus meum a perdi tione ,&alaqueo linguae iniquae, & a labiis operantium iniquitatem. Circa secundum nota, quod similiter ammbulamus in medio trium latronum. Primus est diabolus: unde Ioan .io. Fur non uenit nisi ut furctur,& mactet, α perdat. Secundus est adulator. Osee. . Fur ingressus est spolians , latrunculus seris : fures intrinseci sunt adulatores extranei. Tertius est uana gloria. Grego. Quasi
quidam latrunculus adiungit se iii uia sauor humanus, , incautos quos reperit, spoliat. Igitur expoliari desiderat, qui thesaurum publice in uia portat. Idem .Quasi latrunculus quippe est appetitus laudis humanae, qui recto itinere gradientibus ex latere iungitur, ut ex occultis educto gladio gradientium uita trucidetur. Cht Ic Vnus u lus fur est qui sutatur thesaurum politu in cilis, uana gloria. Daemones surantur animas, adulatores puritatem eo inscientiae,uana gloria mercedem aeternae gloriae. Circa tertium nota, quod ambulamus similiter in medio triu fouearum. Prima est mulier, uel luxuria. Prou. 3 q. Fouea, idest, peccatum luxuriae, profunda inseri,os alienae, uerba &cula meretricis,cui iratus est Dominus incidet in eam,scilicet irae filius. GlocQui uerba, vel oscula meretricis amplectitur, quasi ianuam abyssi pulsat, & nisi pedes retrahat, membra cohibens, in foveam paenalem cadet, in qua nullus nisi filius irae illabitur. Secunda gula & ebriositas. Prou. 2 3. Cui. s. instant seu eae scilicet uitiorum, cui sina causa. s. serri vulnera cui suffusso oculor v. i. amissio luminis Nonne his qui conrorantur in uino, & student calicibus epotandis Tertia hypocritaru,& maleficoru dolostas. Isa. 34. Foueam habuit ericius, qui significat duplices, qui abscondunt intentiones sub spinisi duplicitatis. Matth. 8. Vulpes foueas habent &e. Propter periculum laqueorum debemus ambulare caute semper ad Dominum r
206쪽
nurrit quoniam ipsς ςuellet de laqueo pedes meos, August. Relisto seductionibus,ut non implicentur pedes mei, qui 's ingredior uiam tuam:& erigo ad te inuisibiles oculos,
ut tu euςllas de laqueo pedes meos. Proinde to euellas eos nam si illaqueantur,tu non cessas euellere, ego autem curto ubique sparsis insidiis. Propter psriculum latronum debemus ambulare caute spiritualibus armati armis gradiendo. Fph. 6. Propterea accipite armaturam Dei, ut possitis re si uere in die malo . Propter periculum so-uearum debemus ambulare caute, semper cum grauitate & luce gratiae incedendo. Ro. 13. Sicut in die honestembulemurii De eadem ex euamgelio.
illos, Matth.21. In istis uerbis parabolice I quitur Deus de perditione impiorum, quae fututa est in iudicio. Et nota hic tria. Primo,magna Dei potentia,ibi. Missis exercitibus. Secundo, seueras plius: iustitia,ibi. Perdidit homicidas.Tertio, peruersa reproborum malitia, ibi. Homicidas illos. Circa prjmum nota,quod magnos exercitus mittet Deus in die iudicii ad perdendum malos .Primus exercitus angelorum. Matth. I I. Exibunt angeli,& separabunt malos de medio iu- horum, & mittenx eos in caminum ignis. Secundus erit exercitus sanctorum, Isa. 3. Deus ad iudicium ueniex sum Unioribus populi sui, & principibus eius. Tertius erit exercitus omni qm creaturarum, Sapien. s. Armabit crea, turam ad ultionem inimicorum , & pugnabit cum illo orbis tςrrarum contra intensatos. Circa secundum nota quod Deus perdet malos tripliciter. Primo ueloςiter, quia subita erit eorum perditio. Deut. 38. Mittet Deus si per te famem , & esuriem , & inςrepationem in omnia opera tua, quae facies donec conterat te, & per dat uelociter propter ad inuentiones tuas pessimas, iaq; ibus reliquisti me. i. Thes . s. Cum enim dixerint
pax & securitas tunc repentinus eis superuenient in-x teritus
207쪽
uritus Si non effugient. Secundo, perdet uniuersaliter, quia nullus malus euadet. psal.72. Pcrdes omnes qui fornicantur abs te. Luc. II. Et dabantur ad nuptias usque in diem qua intrauit Noe in arcam,& venit diluuium, & perdidit omnes. Similiter sicut saltu est in diebus Lot, edebant & bibebat emebat & vendebat plantabant & aedificabat: qua die autem Lot exiit a Sodomis, pluit ignem & sulphur de caela,& omnes perdidit: secudum hoc erit in die qua filius hominis reuelabi tui. Tertio,perdet aeternaliter. Matth. i o. Eu timete qui potest corpus & animam perdere in gehennam. Circa tertium nota, quod Deus perdet malos Matth. 2 i. Malos male perdet .Item, perdet mendaces . psal. s. Perdes omnes qui loquuntur mendacium . item , pei det homicidas, ut hic. Perdidit homicidas :llos. Propterea hic tria nς tatur peccata. f. peccatum cordis in malitia , peccatum oris in mendacio, peccatum operis in homicidio: omnes. n. qui pe cant corde, vel ore,Vel opere, nisi paeniteant, perdunt' a Domino in aeternum,& ad diem furoris adducetur, A qua nos liberet Dominus omnipotcns, Amen.
Dominica vigesim rima ex epistola.
CCIPITE, armaturam Dei, ut possitis resist e re in die malo,& in omnibus pei ficti stare, E ph. 6.Tria sucit Apostol' in verbis istis. Primo, monet ut armis spiritualibus nos armemus, ibi. Accipite armaturam Dei. Secundo, probat quod indigermus, ibi. Vt possitis resistere in die malo. Tertio ponit, Et in omnibus persecti stare. Qirca primum nota, quod quinque arma debemus accipere, quae ponit Apostolus in is epistola. . Primum, debemus ac ipere baltheum costientiq. ibi. State succincti lumbos vestros. Iob. o. Accinge sicut Varium bos tuos. Secundo, debemus indui loricam iustitiae, ibi. Loricam iustitiae. Is a. 19. Indutus e si iustitia, ut lorica. Tertio debemus allum e re scutum fidei. psal 9o. Scuto circundabit te veritas eius, non timebis a timore nocturno. 2. Petii. s Aduersarius vester diabolus tamquam leo rugien, cirSe mo. S. Tho. Aquin. ' M cu
208쪽
cuit quaerens quem deuoret, cui resistite sortes in fidem. Quarto , galeam spei, ibi. Galeam salutis assumite. I. Thessal. s. Induti loricam fidei & Hiaritatis, & galeam spe
salutis, quoniam non posuit nos Deus in iram, sed in acquisitionem salutis per Dominum nostrum Iesum Christum , qui mortuus est pro nobis. Quinto, glaudium uer-hi Dei, ibi. Gladium spiritus , quod est uerbum Dei,
Heb. . Uiuus eis sermo Dei, & efficax , & penetrabili, est omni gladio ancipiti. Circa secundum nota, quod quinque sunt dies mali,a quibus defendunt nos arma illa. Pri ma dies mala est ipiquitas. Eccles. . In die bona, scilicet
in praesenti , qua mereri potes vitam aeternam , fuere bomis , scilicet operib us virtutum e & malam diem praecaue, scilicet futuram , in qua nulla datur boni operis facultas. Secunda, temporalis prosperitas . Hiere. I. Ecce ego non sum turba pus te patiorem sequens r & diem hominis
non desiderauit, tu scis. Quod egressum est de labiis meis rectum fuit in conspectu tu ob psal. 40. In die maIa liberabit eum Dominus. Tertia, temporalis aduersitas Matth. 6. Sufficit diei malitia sua. Quiria, est tentatio diabolica. psalm. 8. Cur timebo in die mal bid est, in die tentationis Quinta, est dies iudicii. Amo; . 6. inii separati estis in diem malam , & appropinquatis solio iniquitatis. Erit
autem dies illa mala malis propter undecim , quae tangit Sophoni f. cap. l. in una aut horitate. Piimo , dies illa dies irae, dies tribulationis & angustiae, dies calamitatis & miseriae, dies tenebrarum & caliginis, dies nebulae & turbinis , dies tubae & clangoris super ciuitates munitas, & super angulos exelsos, & tribulabo homines,& ambulabunt ut caeci , quia Domino peccauerunt et effundetur sanguis eorum sicut humus,& corpora eorum sicut ste cora. Circa tertium nota , quod in tribus debemus persecti stare. Primo , in cordis α corporis munditia. Σ. Corinth. 6. Has ergo habentes pro missiones , chatissimi, mundemus nos ab omni inquinamento earnis & spiritus perficientes sanctificationem in timore Dei. Secundo, in mandatorum Dei obseruatione. Iac.. Σ. Si tamenilegem per scitis recta secundum scripturam , Diliges proximum sicut te ipsum, benefaciti r
209쪽
benefacitis: si autem personas accipitis, pecaatum opera mini redarguti a lege quasi transgressores. Quicumque autem totam legem seruauerit, offendat aurem in uno, factus est omnium reus. Qisi enim dixit, Non moechaberis', dixit & Non occides , quod si non moechabe.ris , occidas autem . Dct is es tram gressor legi . Tertioo, in linguae reformatione. Iaco. 3. Si quis in uerbo non offendit, hic per lactus est vir. Quatio, in Dei&proximi dilectione. i. Io. Perfecta estaritas foras mittit timorem. Matth. s. Ego autem dico vobis. Diligite inimicos vestros, benefacite lis qui ode uiat uos,& orate pro perteque-tibus & calumniantibus uos, ut sitis filii patris x est: i qui in caelis eth : &post. Estote ergo& vos perfecti, sicut pater vester perfectus est. Quinto in laude Dei , & gratiarum actione. psalm. 8. Ex ore insantium se lactentium perlicisti laudem , Ad quam liudem nos perducat qui est benedictus in saecula , Amen.
Est et hora septima reliquit eum febris, Ioan. s. Moraliter duo notantur in verbis istis. Primo , peccato iis infirmitas, scilicet labris. ibi. Febris. Secundo, quot sint ad curationem ipsius necessaria, ibi. Hora septima reliquit eum febris . Circa primum nota , quod peccatores laborant septem se bribus. Prima, est continua, quae est lux uria. Osee. q. Fornicati sunt,& non cessauerunt, quoniam De si dereliquerunt in non custodiendo. Secunda quotidiana, quae est gula in qua quotidie peccatur. Isa. s 6. Comedamus & bibamus,& erit sicut in die, se & cras multo asi lius. Tertia, laborat tertiana , quae sgnificat iracundiam ex accessio ne caloris. Eccles 38. Secundum enim ligna sylue , sic exardescet ignis, secundum virtutem suam exaltabit iram suam. Q arta , febris quartana', quae significat acci diam quae prouenit ex melencholia. Prouer. ιs. Sicut tinea II 1 ucstimento
210쪽
vestimeto & vermis ligno: ita tristitia viri nocet cordi. Deuter.28. Percutiat te Domin e 'estate, sebri & fragore,ardore, aestu,& aere corrupto, ac rubigine . Quinta ethica,quae est auaritia,quae difficile,vel numquam curatur. Hieron. Cum caetera vitia senescant in homine, sola auaritia iuuenescit. Sexta ephimera, quae est superbia, quia cito deficit. psal. 72. Deiecisti eos dum allevarentur.Iob. et Eleuati sunt ad modicum,&non subsistent,& humiliabuntur sicut omnia, Mauserentur,& sicut summitates spicarum conterentur . S ptima putrida,quae est inuidia. Prou.i . vita carnis, sanitas cordis : rutredo ossium inuidia. Circa secundum nota Ῥseptem sunt, quae sanant hominem ab istis septem febrib', se ut ex textu colligitur.Prima est deuota Dei auditio. pia. Io6. Misit verbum suu ,& sanauit eos Sap. I 6. Etenim nec herba, nec malagma sanauit illos , sed sermo tuus Domine omnipotens,qui sanat omnia,tu ex qui vitae & mortis habes potestatem,& deducis ad portas mortis & reducis. Secuda est peccati contritio. psal. so. Quoniam iniquitate meam
ego congnosco.Tertia, deuota ad Deum exclamatio. ps29.
Deus meus clamaui ad te,& sanasti me. Quarta est fidei
infusio. Luc. 7. Dixit autem Dominus ad mulierem. Fides tua te saluam iacit, vade in pace. Quinta est misericor. diae exhibitio. Isa. 18. Cum videris nudum,operi eu, S car nem tuam ne despexeris. Et tunc erupet quasi mane lumen tuum,& sanitas tua citius orietur, & anteibit faciem tuam iustitia tua,& gloria Dei colliget te. Sexta peccati desertio. Isa.26. Si reuertamini &quiescatis, salui elitis. Septima persecta cordi cotritio, & plena hominis ad Deum couersio. psal i 6.laui sanat contritos cordes. Hiere. 3. Conuertimini filii reuertentes & sanabo auersiones vestras. Idem in eodem. Vere in domino Deo nostro salus Israel. Haec est septima hora, in qua febris ommno derelinqait peccato rem. Haec autem omnia nullam habent efficaciam, nisi sit', mant effectum ab illa sancta medicina, quae sanat omnes lagores noli ros,idest,a passione Christi Dei nostri. i. Petri. Σ.
Qui peccata nostra pertulit in corpore suo super lignum , cuius livore sanati sumus.