장음표시 사용
191쪽
debent ligati sancti . Primo, vinculo sapientiae. Eccles. S
ubiice humerum tuum, id est actus tuos suppune magistelio illius. l. lapientiae, porta illam,& ne accidi eris uiuinculis illius .s taediose & grauiter serens. Secundo, uinculo dilectionis. Colo. I. Super omnia autem habete charitate, quod est vinculum persectionis. Tertio, vinculo pacis, ut hic. In uinculo pacis. Circa tertium notandum , quod qui uolunt seruare unitatem,quinque debet habere quae Apostolus commemorat in epistola ista. Primo, humilitatem, ne alter altςri se praeponat, quod est causa discordiae. Pr uerta 32. Inter superbos semper iurgia sunt. c. dissensiones, ibi. Cum omni humilitate. Secundo, debent habere mansuetudinem, ne alicui inauriam iaciant, quod est similiter causa dissensionis. Tit. I. Omnem ostendentes mansuetudinem ad omnes homines. Tertio, patientiam ut illatas iniurias patieter sustineant, & per patientiam statrem reuocent ad concordiam,ibi. Cum patientia. I. Thes. s. Patietes estote ad omnes, uidete ne quis malum pro malo alicui reddat: sed semper quod bonum est sectamini ad inuicem,& in omnes. Quarto, necesse est ut mores graues sociorum supportare sciant, ibi. Supportantes inuicem. Gal. 6. Alter
alterius onera portate, & sic adimplebitis legem Christi. Quinto,debent habere charitatem, per quam inuicem sibi
serviant: mutua. n. seruitia nutritiua sunt charitatis in charitate. Gal. y. Per charitatem enim spiritus seruite inuicem.
Omnis enim lex in uno sermone impleturi, Dilige proxi mum tuum sic tu te ipsum, quod si inuicem mordetis & comeditis, videte ne inuicem consumamini.
De eadem ex euangelis. αYDRo Picus quidam stabat ante illum ,
Luc. ι . Tria notantur moraliter circa miraculum de curatione istius hydropici. Primo, no latur magna peccatoris infirmitas, ibi. Hydropicus . Secundo, magna Dei clementia, ibi. Et sanauit eum. Tertio, masna ipsius sapientia,ibi. Cuius uestra bos, aut asinus in foveam cadit, & non continuo extrahet Sermo. S.Tho. Α quin. I. illum
192쪽
illum de sabbathi Et non poterant ad haec res podere illo
sapienti.n .argumento confundit uersutiam Pharisaeorsi. Circa primum notandum, quod per hydropi sim significantur tria uitia, quae sunt origines omni u uitio ru. Primo, quia hydropisis est morbus aquosus, uui significat luxuria. Gen. . Effusus es sicut aquam On crescas, quia ascendisti cubile patris tui. Secundo, quia nascitur ex uitio uescae cuinflatione turgente,& per hoe lignifieat superbiam, quae Procedens ex uanitate cordis,facit hominem inflari inanite . r. Cor s. Et vos inflati estis.Τertio, quia facit hominε quanto plus bibit, lato plus sitire,& per hoc significat auaritiam Eccle. s. Avarus no impletur pecunia. In Oan. I. Omne quod est in mundo aut est concupiscentia carnis,aut cocupiscentia oculorum,aut superbia uitae . Circa secundunotandum, quod Dominus sanauit istos tres languores, α sanat triplici remedio. Primo, morbum luxuriae lanat remedio puritatis. Matth. s. Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum uidebunt. Secundo, morbum superbiae remedio humilitatis. Matth. i r. Discite a me, quia mitis sum, & humilis corde. Tertio, morbum auaritiae sanat remedio uoluntariae paupertatis. Lue. 6. Beati pauperes spiritu,quoniam ip'sorum est regnum caelorum . Circa tertia notandu,quod
in tribus apparuit sapientia Christi in isto euangelio. Primo, quia conuenienti argumento respondit, quod pertinet ad logicam, ibi. Cuius uestrum asinus. Secundo, quia mores naturales instruxit,quod pertinet ad ethicam,ibi. Cum inuitatus fueris ad nuptias, ne recumbans in ptimo loco, ne sorte honoratior te lit inuitatus. Tertio, quia bona ope ra pro regno caeli sacere docuit, quod pertinet ad metaphysica, siue theorica. Dicebat autem & ei qui se inuitauerat. Cum facis prandiu ,aut caena, noli uocare amicos tuos,nec fratres tuos,nec cognatos, nec vicinos diuites &c.
MMis qui se exaltat, humiliabitur: & qui se
humiliat,exaltabitur. Quatuor facit Dominusia uerbis istis. Primo, hortatui ut superbit uitia
193쪽
caueamus, ibi. Omnis qui se exaltat. Secundo, subiungie poenam superbientiu ,ibi. Humiliabitur. Tertio, hortatur ad humilitatis meritu ,ibi.Qui se humiliat. Circa primu
notandu , T trIbus modis exaltant se peruerse superbi. Primo,contra Deum se stulte erigendo. Iob. I s. Currit aduersus dominum extento collo,& pingui ceruicet armatus est,& operuit iaciem eius crassitudo,& de latet ibus eius a ruina descendit:& in eodem. Quid tumet contra Deum spiritus tuus, ut proseras de corde tuo huiuscemodi sermones psalm. 73. Superbia eorum qui te oderunt ascendit semper. Secundo, inaniter sibi placendo. Aug. De civit. Dei. et q. lib.
c. i 3. Relicto itaque Deo esse in semetipso, hoe est tibi pla.cere, non iam nihil esse est, sed nihilo propinquare: unde superbi secundum stripturas sanctas alio nomine appellatur, sibi placentes. Tertio, arroganter se aliis praeferendo. psalm. 21. Dum superbit impius, incenditur pauper. Augu. Quid est superbia, nisi peruersus celsitudinis appetitus. De his tribus, Iob. i s .Quid te eleuat cor tuum λ te erigendo, ecce primum:& quasi magna cogitans, tibi placens λ ecce
secundum: attonitos habes oculos, ecce tertium . Circa
secundum notandum, quod tripliciter superbi humiliabu-tur. Primo, quia a superbia deiicientur. psalm. I. Superbia eoru qui te oderunt, ascendit semper. Secundo, quia cora
omnibus creaturis confundentur. Osee. q. Gloria eoru in ignominiam commutabo. Ide. 17. Domine, oes qui te derelinquunt, confundentur. Hier. xo. Confundetur uehemeter qui non intellexerui opprobriu sempiternu, qa num qua delebitur. Et Osee. ro. Cosusio Essraim capiet, & confundetur Israel in uoluntate sua.Tertio, quia aeternaliter
punietur. A po. i 8.Qua tu glorificavit se,& in delitiis suit, tantu date illi tormentu py glorificatione sua vana & luctu .c yp delitias, quia in corde suo dicit. Sed eo regina, de
vidua non sum,& luctu non uidebor io in una die ueniet plagae eius, mors,luctus,& fames,& igne comburetur. Iob. o. Disperge superbos in iurore tuo, es respiciens oem arrogante humilia. In eode. Respice cunctos 1uperbos, & csi
unde eos,& cotra impios in loco suo absconde eos in puluere simul,& iacies eorum demerge in Bueam.
194쪽
Circa tertium notandit,quia debemus tripliciter humiliari. Primo nosipsos,quod nihil sumus cognolcendo.Grego. Humilitas est sensus proprii vacuitas. Secundo, de contemptu,si quis humilis potest praedicari , si uilis reputari: siquidem facile est velum ante oculos ponere uiles uestes habere, demisso capite incedere, sed uerum humilem patietia probat iniuriae Tertio,debemus nos humilia te omni, subiiciendo. i. Pet. 3. Subiecti estote omni humanae cre surae propter Deum, siue regi quasi praecellenti, siue ducibus tanquam ab eo missis ad uindictam malorum, ad laudem uero bonorum. Circa quartum notandu , quod quΤΩ humiliar,tripliciter Dominus eum exaltabit. Pr uno, coferendo ei iudiciariam potestate M. Matth. I9. Respondens Petrus dixit. s. telu. Ecce nos relinquimus Omnia, & secuti sumus te,quid ergo erit nobis λ Iesus dixit. Amen dico uobis,quod uos qui secuti estis me. s. per uiam humilitatis Scpaupertatis,in regeneratione cum lederit filius hominis
in sede maiestatis tuae, sedebitis & uos iudicantes duode. cim tribus Isael. Iob. 33. Qui humiliatus fuerit,erit in gloria: quia humilibus retribuet iudiciariam potestatem . Se cundo,conferendo regiam dignitatem. I. Re. r. Suscitans de puluere egenum,& de stercore erigens pauperem, id est humilem, ut sedeat cum principibus, & lolium gloriae teneat.& Iob. 36. Non austreta iusto oculos suos:reges collocat in solio in perpetuum ,& illic eriguntur qui humi liantur & deprimuntur.Tertio, conserendo gloriae aeternitatem .Prouerb.i9 Humile spiritu susci piet gloria. Iob.
s. Qui ponit humilem in sublimi, &moerentes erigit sospitate&c. Dominica decimas raua ex epistola. R A T I A s ago Deo meo pro uobis in gratia Dei,quet data est nobis in Christo Iesu , quia in omni b. diuites facti estis in illo. i .Cor. t. Per hoc quod Apostolus agit gratias,quod illi diuites facti erant in illo,ostenditur quod quaedam diuitiae sunt quet sunt appetendae. Per hoc vero quod Christus minatur dia
195쪽
nitibiis uere ostenditur quod quadam diuitiae sunt sugietidae. unde notandum quod sunt diuitiae temporales,& sunt diuitiae spiritu a les,& sunt diuitiae aeternales. De primis, pc6i. Diuitiae si a iuuant noli te cor apponere. De secundis.. Idem. Beatus uir qui timet Dominum : & post. Gloria &diuitiae in domo eius. De tertiis, Piouer. 6. Mecu in sunt diuitiae. s. potiora hona,& gloria. s. inestabilis , opes su perba'. s. excelsae, R iustitiae. s secundum meritum. Primae diustiae. C temporales, sunt contemnendae maxime propter quatuor. Primo proptet earum inutilitatem, Eces. s. Qui amat diuitias,fru Aum. s. uitae aeternae, non capiet ex eis, sed forem in praesenti scilicet malorum Prouertat i Non prode.
runt diuitiae in die ultionis scilicet districtae irae, quas di. eat, Diuitiae temporales non proderunt ad salutem homini in die iudieii, sed iustitia scilicet bona opera iustitiae, liberabit a morte. caeterna. Ecel. s. Fili,noli attendere ad possessiones iniquas,& ne dixeris, Est mihi suffciens uita: nihil enim proderunt in tempore uindictae & obductionis. Nihil intulimus in hunc mundum, nihil inde auseremus.
Secundo,relinquendi necessitatem. pla liti. s. Dormierunt somnum suum, S nihil inuenerunt omnes uiri diuitiarum in manibus suis. Iob. 2 o. Diuitias,quas deuotauit, euomet:& de uentre illius ex itali et eas Deus. Tetti a , quia ducent male pos identem ad perpetuam paupertatem Iob. 27. Ni I secum auferet,aperiet oculos suos,& nihil inueniet,& apprehendet eum quasi aqua inopia . Quarto, quia contemptus earum deducet ad uitae et ternitatem , Matth. I9. Omnis qni reliquerit domum , uel fratrem , aut sororem,
uel patrem,aut matrem aut uxorem, aut filios , aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet,& uitam aeterinnam possidebit. Nota autem quod quatuor modis peccat homo in diuitiis. Primo, iniuste acquirendo . Pro. 28 Qui coaceruant diuitias usuris,& scenore liberali, in paupereseongregat eas. Idem 33. Qui calumniatur pauperem, ut congreget diuitias suas,dabit ipsi ditiori scilicet mundo,&egebit. Secundo,auare possidendo. Eccl. s. Diuitiae seruataen malum, id est in periculo domini sutipereunt enim in ansiictione pessima. Tettio, male expeadendo. Prouerb. 3 M
196쪽
Ne dederis mulieribus, id est eorruptionibus uitiorum . substantiam suam, uel tuam, scilicet corpus & diuitias temporalium rerum: mystice. Cumulum uirtutum ne conistamines eorruptionibus uitiorum. Luc. ro. Adolescentior filius congregatis omnibus peregre prosectus est in regionem longinquam,& ibi dissipauit substantiam suam luxuriose uiuendo. Quarto, in eis consilendo, & de ipsis superbiendo. Prouerb.l i. Qui confidit in diuitiis su is,
corruet scilicet a uita aeterna. glo. Qui praesentibus bonis inhians sutura non cogitat,vel non attendit, in s ne bonis aeternis carebit. l. Tim. r. Diuitibus huius saeculi praeci, pe non sublime sapere, nec sperare in incerto diuitiarum, sed in Deo uiuo, qui praestat omnia abunde ad se uendum, bene agere, diuites fieri in operibus bonis, facile tribuere, communicare, thesaurizare sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant uitam aeternam , uel
bonam. Diuitiae spirituales sunt scientiae & uirtutes. Ita. 3 3. Diuitiae salutis sapientia & scientia, timor Domini ipse thesaurus eius. Per timorem peccati est expulso. mi timent Deum , praeparabunt corda sua, & in es spectu illius sanctificabunt animas suas. Fceles r. Radix sapientiae timere Deum: nam qui sine timore Dei est, non poterit iustificari. Ibidem . Timor Domini expellit peccatum . Per scientiam est in nobis diseretio & honesta eo aversatio: est enim scientia scite qualiter homo se debeat habere ad Deum,ad proximum,& ad scipsum . Hanc scientiam docet nos Deus ablactatos a lacte, avulsos ab uberiabus uoluptatis & cupiditatis. Quaerit Isaias 28. per spiritum sanctum Dominum dicens. Quem docebit sciet tiam,& intelligere faciet auditum qui respondit. Abrietatos et lacte , auulsos ab uberibus. Mirum cum homo in his uberibus amaritudinem inueniat & ardorem , qua in re non separatur ab eis,cum dicat August. Ddmine , delectationes meas respersissi amaritudinibus, ut quaererem sine amaritudine uiuere. O tu homo, si uis a Domino doceri, separa te ab istis uberibus, quia dicitur Sapien t. s. Immaliuolam animam non introibit sapientiar nec habitabit in corpore subdito peccatis. Per sapientiam est inobis
197쪽
vobis Dei dilectior unde Bernardus. Discat quantum vult , esto sapientem non dicam , dum non timebit, nee diliget Deum . Istae diuitiae sunt appetendae propter tria. Primo , propter immensitatem . Sapientiae. 7. Infinitus enim thesaurus est hominibus,quo qui us sunt, participes facti sunt amicitiae Dei. In eodem. Neminem diligit Deus, nisi qui cum sapientia inhabitat. Prouerb. 3. Pretiosior est cunctis opibus, & omnia quae desiderantur,
huic non valent comparari. Glo. Non tantum terreni a
sed etiam caelestibus diuitiis, immo & ipsis argelorum cospectibus charitas praesertur. Vnde non metuat de inopia quisquis opes acquisuit sapientiae. Secundo, propter utilitatem. Prouer. II. Redemptio animae uiri diuitiae suae t qui autem pauper est, increpationem sustinet. Matth.a6. Ite in ignem aeternum: uel non sustinet. Glo. Qui uult animam suam redimere a futura ira, congreget diuitias bonorum operum: quia qui eis carebit, increpationem districti iudi- eis sustinere non ualebit. Pauperes ibi non increpantur, sed benedictionem haereditatis participant. Tertio, propter di 'gnitatem. Prouer. 34. Colona. caeterna, pro uirtutibus f pientum. Diuitiae eorum uere non est terrenum emolumetum, fatuitas stultorum imprudentia. Glo. Sapientes & si terrenum aliquod emolumentum pro diuitiis habent, corona tamen tamquam pro uirtutib. in suturo participant
sed stultorum satuitas maxima haec est, quod pro inuidia
aeternoru de praesentib. comodis gaudent. Imprudentia. n. et improuidentia dieitur. Diuitiae aeternales sunt appeteridae. Primo, py eoru ueritates sunt. n. illae uerae diuitiae.Ber. i vere, sta tres, diuites esse cupitis, ueras diuitias ama e. Secundo, py iucundi tate. pci 9. Exultabunt sancti in gloria,& laetabuntur ici cubilib' suis. Is 3. Regem in decore
suo uidebunt.Tertio, ps aeternitatem. Sap. s. Iusti autem in perpetuum uiuent. Lutar. Et regni eius non ei it finis. Matth. 6. Nolite thesaurirare uobis thesauros in terra, v
bi aerugo ct tinea demolitur,& ubi lares estodiunt, & s Iantur. Per has tres species aeruginem, tineam , & fures ostendit Dominus nihil tutum esse in terra in possessionibus diuitiarum. aed 3 enim sunt quae aerugo deuorar,
198쪽
icut aurum & argentum,& caetera metalla. Alia subi qui nec aerugo, sed tinea corrodit & comedit, ut uestes seticas S pretiosas. Alia uero quae nec aerugo , nec tinea eomed ut, sed iures surantur,& estodiunt,ut gemmas & lapides pre. tiosos: proinde incerta est omnis uitae nostrae substantia, Momnium rerum possessio. Suadet nos Dominus in canum thesaurizare dicens . Thesauri rate uobis thesauros in caelo, ubi nec aerugo, nec tinea demolitur, & ubi fures non es fodiunt, nec surantur. Quomodo autem quis in caelo thesauritare possit, ni si diuitias ante saeculares iaciendo, pr mittat Possumus per aeruginem , tineam , & fures, spiri tuales nequitias intelligere. 9Erugo enim superbiam demonsttat. Superbia enim mentes quas inuaserit, a statu suae rectitudinis deperire facit. Erugo enim semper in aperto se demonstrat: sic & superbia semper expandit ramos ad humanam laudem. Per tineam inuidia designatur: semper enim sicut ii nea quae inuaserit corrumpit,& ab omni integritate dirumpit. Per lares maligni spiritus intellia guntur,qui ad hoc uigilant, ut thesauros animae effodiat, α iurentur. In caelo enim aerugo non est, quia in caelo superbia locum non habet, quia diabolus cum suis sequacibus iam inde deiectus est. Ibi linea non est, idest inuidia, quia nullus inuidebit alterius beatitudini t ibi non sunt fures, idest daemones , quia cum capite inde corruerunt.
Chrys Unus solus fur est qui furatur thesaurum positum in caeliticinanis gloria.
I x i r Dominus Domino meo, sede a dextris
meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . Matth. 22. In istis uerbis tria
notantur. Primo, Domini nostri Iesu Christi diuinitas,ibi. Dixit Dominus Domino meo. Dicere. n. Dei fuit generare sibi filium eoaequalem , non secundum quod de Dauid natus suit, sed secundum quod de patre semper fuit.Secundo, magna ipsius secundum humanam natura dignitas ibi. Sede a dextris meis. i.regna in potiorib. boni v
199쪽
eig.Tertio, Dei potentia & iustitia , ibi. Donec ponant
inimicos tuos scabellum pedum tuorum. Hoc enim perti net ad iustitiam & potentiam Dei, ut puniat omnes inimicos Christi. Nota autem quod septem faciet Dominus coistra inimicos: unde stulti sunt qui uolunt ecte inimici eius, & qui sunt,qui non reconciliantur ei. Primo , contra eos cum toto mundo pugnabit. psalm. Iost. Donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum .glo. Donee subiicia uolentes,& nolentes. Tertio, suum furorem eis demonstra bit. Naum. I. V itiones Domini in hostes suos, & irascens ipse inimicis suis. Quarto, eos tauissime iudicabit. Deute. 33. Si acuero ut fulgur gladium meum, & arripuerit iudi cium manus mea, reddam ultionem hostibus meis, & his qui oderunt me retribuam. Quinto, tenebris insernalibus excaecabit eos. Naum. s. Inimicos eius persequentur teneo brae. Sexto, aeterbum eis supplicium dabiti piaim. , . Pe eustit inimicos suos in posteriora,opprobrium sempiternu dedit illis. Septimo,eos aeternae morti destinabit. Phili p. I. Nunc autem & flens dico,inimicos crucis Christi, quorum sinis interitus. Luci i9. Verunta me illos qui noluerunt me regnare super se, adducite buc,& interficite ante me. sunt
autem inimici Christi omnes qui nolunt parere eius imperiis. August. in lib. de civit. Dei. ia. Dicuntur auteni inimici Dei qui non natura, sed Ditiis aduersantur eius impetiis, nihil ualentes ei nocere: sed sibi inimici lant resistendi uoluntate, non potentia laedendi: quanquam quisit inimicus, potest sera amicus eius, si confugiat ad san guinem Christi. Rom. s. Si enim cum inimici essemus,re conciliati sumus Deo per mortem filii eius, multo magis reconciliati salvi erimus in uita ipsius, Ad quam nos per ducat &c. Dominica decimanona ex epistola.
Ox ira locu dare diabolo. Qui sutabatur,
iam non furetur, magis autem laboret manibus suis quod bonum est, ut habeat unde tri
buat necessitatem patienti, Ephe. Nota quod Apostolus
200쪽
Apostolus in ista epistola tria iacit. Primo, monet sid Iesne in corde suo locum diabolo faciant, ibi. Nolite
Iocum dare diabolo. Secundo, monet nos cauere ab
illis qui locum diabolo praeparant, ibi. Qui furabatur. .
iam non seretur. Tertio , monet eoS facere propter quod diabolus fugiat, ibi. Magis autem laboret Re. Circa rimum nota, quod propter quatuor non debemus sacere ocum diabolo. Primo, quia serpens est uolens animam, quae eum suscipit, ueneno malitiae, uenenare. Apocalisa r. Proiectus est draco iste magnus antiquus serpens , qui uoeatur diabolus , S satanas qui seducit uniuersum orbem proiectus in teriam , & angeli eius missi sunt in terram. secundo, quia est leo quaerens animas deuorare. 3.Pet. s. Fratres , sobrii estote, &uigilate, quia aduersarius uester diabolus tamquam leo rugiens circuit quaerens quem deuoret. Τertio, quia est inuidus malum suo hospiti ordinando Eccles. Inuidia diaboli mors intiauit in orbem terrarum: imitantur illam qui sunt ex parte eius. Quarto, quia est accusator , semper suos hospites accusando. Apocal. I 1. Proiectus est accusator fratrum nostrorum , qui accusabat ante conspectum Dei
nostri die ae nocte. Quinto, quia est fur, omnia bona gratiae suo hospiti furando. Luc. 8. Inde uenit diabolus, ct tollit verbum de corde eorum, ne credentes salui fiant. Sexto, quia est homicida, hospites suos morte perpetua iugulando. Ioan. 8. Vos ex patre diabolo estis , & deside. ria patris uestri vultis facere: ille homicida erat ab initio, & in ueritate non stetit, quia non est in eo ueritas.
Septimo, quia qui facit huiusmodi locum diabolo locum habebit cum diabolo in in serno . Matth. et s. Discedite a me maledicti in ignem aeternum , qui paratus est diab lo , & angelis eius. Patet erso quod in multis plus stulti sunt, qui locum diabolo faciunt in corde suo, quam rui reciperent serpentem , leonem , larem , homiciam in domo sua. Circa secundum nota, quod a si ptem peccatis praecipit nos Apostolus abstinere in ista epistola, quae in corde hominis locum diabolo faciunt.