장음표시 사용
231쪽
de morte ad vitam recolitur, circa quam tria in istis verbis notantur, modus transeundi, utilitas trasitus, dignitas tra-seuntis. Primum,ibi. Numquid ad praeceptum tuum secundum,ibi. Eleuabitur: tertium, ibi. Aquila. Circa primu sciendum quod quatuor praecepta secit ei Dominus. Primum , ut nuptias delereret: secundu , ut post eum iret: tertium, ut satum utriusque ecfeliae scriberet: quartum,ut relicta prP1entis vitae miseria ad paradisum trafirer. De primo, Hierv. Q ii in prologo super Ioannem, Quem de nuptiis voletem nubere vocarat Deus, ut virginem virgo seruaret. De secudo, Matth. 4. Inuenit Iacobum Zebedaei, & Ioannem fratrem eius &c. De tertio, Apoc. r. Quod vides scribe in libro, α mitte septem Eccles j s. De quarto, in legenda sua. Veni ut cum s atribus tuis epuleris. Circa secundu nota, quod quatuor modis fuit eleuatus in morte. Primo, ad eam voluntarie eundo. Secundo,dolorem mortis non sentiendo. Tertio, ab ea cito,sicut creditur, resurgendo.Quarto, de ipsa ad caelum ascendendo. De primis duobus in prologo superi Ioannem. Descendit in defossum sepulcrum, siue locum,& facta oratione appositus est ad patres suos,ecce primum: tam extraneus a dolore mortis, quam a corruptioe carnis inuenitur alienus,ecce secundum. De aliis duobus in legenda. Circa tertium sciendum, quod beatus Ioanes dicitur aquila propter tria. Primo, propter videndi perspicacitatem. S cundo, propter volandi sublimitatem. Tertio, propter quarundam actionum proprietatem. Videndi perspicacitas in aquila consistit in duobns,quia videt splendidissima, quia solem in rota uidet: remotissima. quia de caelo leporem in terram. Sic beatus Ioannes videt solem in rota, id est, Chii-stum in patre. Ioan . r. In principio erat verbum. Vidit. Iemotissima, quia quae ventura sunt in fine mundi vidit in Apocalypsi. item, volavit altissime dupliciter,scilicet contemplando,& scribendo. De primo, Apoc. r. Fui in spiritu in dominica die, & audiui poli me vocem magnam tamquam tubae &c. De secundo, Erech. o. Facies aquilae desuper ipsorum quatuora quia Ioannes scribendolcaeteros Euagelistas transcendit. Aug. Si paulo altius intonasset, totus mundus eum capere non posset. Item , dicitur aquila pro pter du-
232쪽
et duplicis actionis proprietatem. Primo, pullos colloca in
xiit in Deo. t . Ioan. . Qui manet in charitate, in Deo m net. Secundo, petram in nido posuit,id est Christum. I. Cororo. Petra autem erat Christus. De hae aquila patet in epistolis tuis per totum. De ista aquila dicitur Ezech. r 7. Aquila grandis magnarum alarum, ubi commendatur in multis. Moraliter, si volumus in alto eleuari, debemus esse aquila propter septem. Primo, ut de veteri statu in nouum mutemur. psal. io a. Renovabitur ut aquilae iuuentus tua. Se cundo, ut in altum conuersando volemus. Phili p. I. Nostra conuersatio in caelis est. Τertio, ut virtutum varietate plu memur. Erech. i . Plena plumis & varietatibus drc.Quarto, ut ad caelum ire festinemus. a. Regum. r. Aquilae veloci res. Hebr. 4 Festinemus ingredi in illam requiem. uinto,
ut bona nostra per rectam intentione occultemur. Proue
3 o. Tria sunt mihi disseilia, & quartum penitus ignor
viam aquilae in caelo, viam colubri super petram, viam na uis in medio mari,& viam uiri in kdolescentula. Attendi te ne iustitiam vestram faciatis coram hominibus &c. Se xto, ut petram, id est Christum , in nido cordis collocemus,
Ephes. i. Christum habitare per fidem in eordibus uestrisia Septimo, ut in bono opere usque in finem perseueremus. Isa o. Assument pennas ut aquilae,volabunt, α non de fetent Sta iDe eodem ex epistola.
CIbauit illum pane vitae & intellectus. Becl. t s. In hae
epistola ostenditurinquatuor bona,quq multu eo suduer ut ab hole appeti, acie D fis his qui diligut eu & timet. Primu , delitia tu laetitia: gm, beatoru gloria: tertia, diuitia rum c8pia: quartu, iustis aeternitate. Primit, ibi. Cibauit ea: fm, ibi. In medio ecclesiae t tertiu, ibi. Iucunditatem & exultatione thesaurizauit: quartu, ibi. Et nomine aeterno. Circa primum nota, quod tres delitias dat Dominus seruis suis in via. Primae consistunt in corporis dominici sumptione. Secundae, in sacrae scripturae lectione.Tertiae, in diuinae bonitatis praegustatione. Piimae notantur ibi. Cibauit illum pang
233쪽
pane vitae &e. Ioan. 6. Ego sum panis vitae, qui de caelo de-stendi. Secundae,ibi. Intellectus .Prouer. 9. Edite pane mea Tettiae,ibi. Aqua sapientiae &c. Sapientia enim dicitur a s pore. Sap. i 7. Panem de caelo praestitisti eis omne delecta. mentum in se habentem: vere omne delectamentum, quia si quis gustaverit de eo, delitias mundi tamquam amarissimas despiciet. Greg. G. stato spiritu, despit omnis caro. Circa secundum notandum,quod in tribus ponitur beat rum gloria. Primo, in eloquentia: secundo,in sapientia: terinito, in vestium gloria. Primum , ibi. In medio ecclesiae aperuit os eius. Secundum, ib). Et impleuit eum Dominus spiritu sapientiae. De his duobus. Luc. 2 t. Ego dabo vobis os& sapientiam.Τertium .ibi. Stolam gloriae induit eum quae est honesta exterior conuersatio, quae intexitur ex filis bonorum morum. Ita. 6. Induit me vestimento salutis. Diuiistiarum copia ponitur similiter in tribus. Primo, in eorum delectabilitate: secudo, in pretiositate: tertio, in gloriositate. Primu , ibi. Iucunditate intrinsecus & extrinseo: sunt. n. iucundet illae diuitiae no amarae,sicut druitiae mudi. Secundu , ibi. Thesaurizauit.Thesaurus enim non sinis de pretiosis Tertium,ibi. Super eum,quia totus repletus est diuitiis. pco l. Beatus vir qui timet dominu.& ibidem. Gloria & diuitiae in domo eius. Circa tertium notandum, quod tria
aeterna promittit et , aeternitatem nominis,aeternitatem haereditatis,& aeternitatem vitae. Primum, ibi. Et nomine aeterno. psal. I i I. In memoria aeterna erit iustus. Secundum, ibi. I .Pet. 2. In haereditate incorruptam, & incontaminatam. Tertium, ibi. Eum. Ioan Io. Ego vitam aeternam do eis. Sur
ergo duodecim bona quae promittit Deus his qui timent
eum: & ideo optimum est timere eum dic. I nfesto. SS. Innocentium ex epistola.
ANTABA NT sancti eanticum nouum ante sedem Dei, Apoc. i 3.Τria notatur hic. Primum,
ii quia cantabant optimi cantatores , quia sancti
Secundo,quia cantabant optimam cantionem,
quia canticum nouum. Tertio, ubi e ni bant, quia in opti
234쪽
rao oco, quia ante sedem Dei. Circa primum n otandum; quod bonos cantores faciunt tria scilicet bon et vocis insitu. mentum, artis documentum, usus exercitamentum. Bonae vocis instrumentum tria iacias,reumatiis expurgario, pectoris dilatatio,oris apertio. Primum est peccatorum expulsio. Ecel. t s. Non est speciosa laus in ore peccatoris. psal. I I 2. Laudate pueri Dominum . Secundum est amicorum dilectio. v. Corinth. 6. Cor nostrum dilatatum est et dilata mini& Vos. Exo. r s. Cantemus Domino: gloriose enim magnisi .eatus est. Tertium est intentionis ad Deum directio. pias I I 8. Os meu aperui. Item. Domine, labia mea aperies. Ad artis documentum sunt tria necessaria. Primo, ut scias vos in deuare. Secundo, deprimere. Tertio cocordare. Vox elauatur per contemplationem. I. Para. io Cantabant:& posti Resonabant sonitus laetitig in excelsis. Vox deprimitur per sui humiliatione. Dan. . Benedicite sancti & humiles conis de Domino. Concordatio vocis sit concordiae & v tatis c6 seruatione. . Ephes. I. Solliciti seruate unitatem spiritus in vinculo pacis : vel per mentis cum corde eoncordatione. 1 Corinth. I . Psallam spiritu, psallam & mete. Ad usus exercitium sunt tria necessaria, ut cantet frequenter,diligenter; S fortiter De primis duobus, Isa. 23. Bene cane, frequenta canticum, ut memoria tui sit. De tertio. psal. 97. Psallite Domino in voce tit e. Tales debent esse cantores: sed quid de
bent cantare λ canticum nouum. Canticum nouum catatur quatuor modis. Primo, si cantet nouus homo. Ephe. Renouamini spiritu mentis vestrae. Secundo, siccantet noua sciliiscet spi tu alia. Eph s . Catantes in canticis spiritualibus. Tertio, si catet pro nouis i. P aeternis. Apoc. 2 o. Ecce noua satiooia. psal. 9s. Cantate Deo canticum nouum. Quarto, si cantet nouo modo, id est, delectabiliter. psal.9 . Iubilate Deo omnis terra: cantate & exultate,& p allite. Ecce quod debemus cantare: sed ubi debemus cantare ante sedem Dei, velibenter audiat summus Pontifex , ut magnas praebendascoserat: largissimus princeps, ut magna munera tribuat. De primo ,Cant. 2. Sonet vox tua in auribus meis:& angeli. iliabenter audiunt.Ibid E Amici ausculiit te,fac me audire uo cem tuam. De secundo, Apoc. s. Faciam illum columnam
235쪽
an templo Dei. De tertio, Lucili. Ego dispono vobis sient disposuit mihi pater meus regnum.
E A T v s vir si in sapientia morabitur.Ece. I In his verbis notatur meritum sauctorum αpraemium Primo, ibi. Qui in sapientia: secunqdo,ibi. Morabitur. Cirea primum sciedu , quod duplex est sapientia in qua morandu est,in creata, & creata. De prima, Eccl. 2 Ego ex ore altissimi prodi-rii. De secunda,Ees. i. Omnis sapientia a domino Deo est. In increata debemus morari tripliciter. Primo,per fidem secundum rationem in eius veritate: secundo, per spem secudum irascibilem in eius maiestate: tertio,per charitatem secundum concupiscibilem in eius bonitate. De primo, Ioa I s. Si manseritis in me, & verba mea in vobis manserint, quaecumque petieritis, fiet vobis. De secundo, Manete in dilectione mea. De tertio.i. Ioan. 3. Deus charatas est. Ista tria necessaria sunt ad beatitudinem acquirendam. De primo, Heb. Io. Oportet accedentem ad Deum credere. De se. cundo,Roman. 3. Spe autem salui lacti sumus.De tertio. I. Corint. II. Si linguis hominum loquar de angelorum &c. Item, debemus in sapientia creata tripliciter morari. Pri mo,a tralis recedendo: secundo, bona iaciendo: tertio, in his perseuerando. Ista est triplex sapientia sanctorii. De pri mis duobus, Iob. 24. Ecce pietas ipsa est sapientia, quo ad bene agendum: & recedere a malo intelligetia,quoad malum. De tertio, Eccl. I7. Homo sanctus manet in sapientia: praemium sapientiae est beatitudo. Beatitudo autem est sta. tus Dium bonoru aggregatione psectus,sicut dicit Boetius. Est autem duplex beatitudo, in via, dc in patria ς utraque, acquiritur per sapientiam. Nam in via habet quandam similitudinem illius quae est in patria in qua sunt septem dotes. Habent enim claritatem per uultus hilaritatem: ita Scin via habet modo suo sapienς illas dotes.Eccl. 8. Sapientiai hominis lucet in vultu eius:ista est prima dos. Secunda est
impassibilitas,quam habet per patientiam, vel mansuetu
236쪽
dinem .Philos Mitis est qui non patitur, nec deducitur. Ite, glossa super Matth. Mitis est, qui nullam amaritudine anumi sentit. Prouerb. a 4. Qui patiens est, multa guberna. tur sapientia. Tertia dos est subtilitas, quam acquirit sapita
per occultorum penetrationem: nam sapienti omnia quasi patentia sunt. Eccl. 39. Occulta prouerbia exquirit sapies. Prou. t . Quomodo in aquis resplendet uultus prospicientium,sic corda hominum manifesta sunt prudelibus. Quarta, agilitas quam acquirit sapiens per uelocem omnium apprehensionem. Sap 8. Attingit a fine usque ad finem sortiater. Vel claritas acquiritur per prudentiam, impassibilitas per sortitudinem, subtilitas per sobrietatem, agilitas per iustitiam: quae quatuor habent qui in sapientia morantur. Sap. 8. Sobrietatem enim hac sapiet iam docet, & iustitiam& uirtute,quibus nihil utilius est I uita hominibus. Quinta dos est cognitio quae datur, quia docet omnem sapietiaι Sap. 8. Et si multitudinem scientiae desiderat quis: scit praeterita, & de futuris aestimat Sc. Sexta dos est delectio, quae est uere in capietia. Prou. 8. Ego diligetes me, diligo. Sap. Et sine i uidia comunico. Septima dos est Ois bonis fruitio. Sap. . Venerui mihi ola bona pariter eu illa. Hane beatitudine acquirit qui in sapietia.i .in Christo, & gratia Christi
moratur: sed in patria habebit ueram beatitudinem. Est autem beatitudo status omnium bonorum congregatione pedfectus, ut dieit Boetius .Est enim ibi omne bonum,& nullum alum. Deuter. 8. Ubi absque ulla penuria comedes pane tuum,& rerum omnium abundantia perseueris &α
B t ego sum, illi e & minister meus erit, Ioan.
t 2. Duo notatur in hoc, metitum & prςmium.
Praemium, ibi. Minister meus: secundum, ibi. Vbi ego sum &c. Circa primum nota dum, quod minister magni regis debet esse formosus in specie , intelligens in discretione, fidelis in opere. Primo, formosus debet esse per munditie puritatem , morum hones atem , vestium varietatem. Debet ergo minister Christi habere cordis puritatem. Plouer.2s. Qui diligit co i
237쪽
dis munditiam propter gratiam labiorum suorum habebit
amicum regem &αpsal. ico. Ambulans in via immaculata hie mihi ministrabat &c. Morum honestate. I. Petia. Coa uersationem vestram inter gentes habentes bonam &αV stium, id est, virtutum specio statem. Apoc. a. Ambulabunt
mecum in albis. De his duobus, Exod. o. Applica Aaron re filios eius,ut ministi et mihi,& lotos id ues saetis vesties.
In vestibus virtutu varietas, in unctione moru honestas, ex qua exit odor bonae famae. 3. Reg ro. Videns regina ordine
ministrorum,& vestes eorum Sce. Item, debet esse in discretaone intelligens, ut intelligat Domini voluntaxem,seruiendi congruitatem , set uitii utilitatem. De primo. psal. 1 QMMiniliri eius, qui facitis voluntatem eius. De secundo, Luc. a. Quis putas es fidelis seruus,& prudes , quem constituit dominus super samiliam suam. De tertio, Rom. Ia, Rati
nabile obsequium vestrum. Idem fit de eo quod magis est utile:haec est pietas. I. Timo t. q. Exerce te ipsum ad pietatem &c. Debet esse erpo minister intelligens, sed debet esse etia fidelis, ne bona sua auferat, vel cum hostibus prodat , nec ipsum deserat. Bona Dei aufert, qui de seruilio Dei gloriam quaerit, quam sibi soli seruauit. Isa. 41. Gloriam me alteri non dabo. Holtibus prodit Dominum, qui in came, Iam sua. i. animam suam introducit diabolum psal. 87. Traditus sum,& non egrediebar. Item,psal o. Homo pacis meae, in quo speraui magnificauit super me supplantationem. Derelinquit etiam eum. Deutero. 32. Incrassatus, di latatus, impinguatus dereliquit Deum factorem suum. T
. lis debet minister este , & sic consequi tur praemium. Sed quod praemium p ibi. Vbi ego sum, illic & minister meus
erit. Vbi es, Domine Iesum patre Ioa. I . Eso in patre &c. In caelo. IO. I. Nemo ascendit in caelum , nisi qui descendit de caelo filius hominis &c. In dextera maiestatis Hebr. I. Sedet ad dexteram maiestatis in excelsis. In luce in accessibili. i. Timoth. 6. Lucem habitat inaccessibilem. In throno. Apocili p. 3. Sedenti in throno Dei. In principio. Ioan . t . In principio erat verbum . Per hoc quod dicitur, Ale in patre, notatur gloria et i in luce, clatitas et
in dextera Dei, iucunditas', idest , in potioribus bonis Dei: in
238쪽
De i: in coelo, loci amoenitas: in throno, dignitas: in principio, aeternitas. Pro, itiit e so Dominus iminis iis suis per hoc qi: od dicitur, Vbi ego sum, illic & minis et meus erit, gloriam,claritatem,iucunditatem loci amoenitatem, dignitat cari a ternam, Ad quam nos serducat Sc.
C c a sacerdos magnus, qui in diebus suis placuit Deo , & inuentus cst iustus. Quare in filio Sancti 2 γιοla
O M o quidam peregre prosc scens uo auit sera uos suos,& tiadidit illis bona sua, Matth. et s. Homo iste Christus est, qui peregre proscctus est, in
Incarnatione, in Passione, in Ascensione. In prima peregrinatus est in laniando: in secunda in inferno: in tertia in caelo. De primo. G cnes. 1 2. Egressus est Abialiam ut peregrinaretur in AEgyptum. Abraham Chris v s, AER 'pius mundus. De secundo, Lucar vli, Tu solus peregrinus es in Hierusalem Scidixerunt reuerso ab inseris. De ter tro, Lucae 19. Homo quidam nobilis &c. In prima perestri Marione agressus est ad peregrinandum ad tria,ad addiscencum, ad iacgotiandum, ad orandum. Peregrinatur schola ris ut addiscat, negotiatur ut acquirat, uir iustus ut oret: sic Christus peregrinatus est in mundo, ut disceret malum
nia. Hebr. s . Didicit ex his quae passus elt obedientiam &α Item, ut nego tiaretur : & constituit mirabiles nundinas,lo quibus vendidit denario paupertatis regniim caelorum, denario uilitatis gloriam,denario mortis uitam. De his trib. August. Venale habeo, quid λ regnum c elorum ' quanti ematurὶ paupertate regnum,uilitate gloria, luet u gaudium morte vita. Matth. s. Beati pauperes spiritu,quo mam ipsorum est regnum caelorum,sure scilicet emptionis. Item, adorandum. Luc. ra. Et factus in agquia prolixius orabat. Inoamo. b.Tho. Aquin. O infernum
239쪽
Infernum egressus est ad peregrinandum propter tria, ut praedam perditam recuperaret, ut hostem, idest diabolum superaret, ut esuitatem sortissimam expugnaret: propter haec tria reges & principes consueuerunt exire peregre. De primo,Ephes . Christus ascendens in altum captiuam duxit captiuitatem,dedit dona hominibus &c. De secundo, A poc.2o. Apprehendit diabolum,& ligauit eum in a. bysso, idest in inserno. De tertio, Contriuit portas S reas. Infra caelum peregre profectus est propter tria. Primo, ut re- ionem famis & omnis miseriae desereret, ut habitaret in re ione totius amoenitatis & abundantiar, ut regnum sibi acquireret. Propter haec tria consueuerunt peregii nari ho . . mines. De primoMuth. i.Facta est fames in terra, abiitq; homo de Bethlehem Iuda ut peregrinaretur &c.De secundo,Gene. 3s. Venit Iacob in Mambre, haec est Hebron, in qua peregrinatus est Abraham & Isaac. Hebron interpretatur claritudo. Hebron viso sempiterna significat paradisum. De tertio, Lucae 19. Homo quidam nobilis abiit in resionem longinquam. In.prima peregrinatione apparuit erus humilitas, in secunda eius charitas,in tertia eius malestas.De prima,Phil. 2. ut' cum in serma Dei esset &c. De secunda,Ioan. I s. Maiorem charitatem nemo habet . De tertia,Actuum. t. Viri Galilaei quid admiramini alpicientes in caelumὸ psal. 8.Eleuata est magnificentia tua. Est ervo in prima imitandus ut humiliemur. Matth. Io. Ducite a me, quia mitis sum & humilis corde &c. In secunda diligendus, ut eum ream emus. r. Ioan. q. Diligamus Deum, quia ipse prius dilexit nos.In tertia desiderandus, ut ad ea
festinemus.Ioan. I . Iterum ueniam, & assumam uos ad
meipsum &c. Heb. . Festinemus ingredi in illam requiem, Ad quam nos Perducat,Amen. In cireuncisione Domini ex epistola.' P A R v i τ benignitas & humanitas Saluatoris nostri Dei omnibus hominibus,erudiens
nos,ut abnegantes impietatem,& saecularia de
sideria sobrie, dc iuste,& pie uiuamus in hoc sae
240쪽
culo, Tit. 2. inroniam Dominus noster Iesus venit in mundum peccatores ad se trahere, attrahuntur autem maxime
per benignitatem: ideo uoluit benignus hominibus apparere. Et hoc est quod dicitur,apparuit. Apparuit autem benignitas eius tripliciter .in eius actionibus, locutionibus, αpassionibus. In actionibus ostendit benignitatem quadruplicitet .Primo, pro peccatoribus carnem assumendo. i. Timoth. i. Fidei s sermo, Sc omni acceptione dignus, quod Chii stuς Iesus uenit in hunc mundum peccatores saluos sacere &e. Secundo, specialem familiaritatem peccatoribus demonstrando. Lucae et s. Erant appropinquantes ad Iesum Publicani & peccatores, ut audirent illum. Tertio,magnos reccatores, magnos sanctos faciendo , sicut patet in Matthaeo, Magdalena,& Paulo. Quarto, languores infirmorubenisne curando, ut in leproso quem tetigit. Matth. 7. dc Lucae 6. Sanabat omnes. Idem 4: At ille singulis manus imponens, curabat eos Sc. In locutionibus ostendit similiter benignitatem quadrupliciter. Primo,omnibus benigne loquendo, Lucae . Mirabantur omnes in uerbis gratiae, quae procedebant de ore eius Rc Secundo,peccatores ad se uenientes dulciter alloquendo sicut patet Ioan. 8. in adultera' Luc. 7. in Magdalena. Tertio, suum proditorem benigne alloquendo. Matth. 26. Amice, ad quid uenisti Quarto, pro ipsis crucifixoribus orando, Lucae Σῖ. Dimitte illis, non enim sciunt quid faciunt &c. In passionibus ostendit
benignitatem similiter quatuor modis. Primo, ipsos crucifixores benigne recipiendo. Ioan. 3 8. Iesus autem sciens omnia quae uentura erant &c. Secundo, ipsam passionem benignissime recipiendo. plat. H. Sicut ouis ad occisionem ductus est Hiere. ro. Ego quasi agnos mansuetus qui ducit uthd uictimam. sertio, nulli iniuriando. i. Pet. I. Cum malediceretur, non maledicebat Quarto, multos de suis crucifixoribus sanctis cando, sicut Longia us,qui perforavit lancea latus eius,& postea fuit sanctus,sicut dicitur in Martyrologio. Et Act. 3. dicitur, quod tria millia qui consenserat in mortem eius, baptizati sunt una die. Debemus ergo ad iantam beni nit*tem resurrere,Ad qua nos perducat &ς.