장음표시 사용
241쪽
O c A T v M est nomen eius Iesus , Lucae t. sis cui dicit beatus Petrus. Non est aliud nomen datum sub caelo hominibus, in quo oporteat nos saluos fieri, nisi in isto. Act. .Vnde cum praedicator intendat hominem ad salutem inducere, debet de eo frequenter praedicare.Est nomen istud in corde retinendii, in ore habendum, in aure seruandum,in manu serendum, in fronte scribendum. In corde quia gaudium, in ore quia iubilus, in aure quia melos,in manu quia uirtus , in honte quia honor. De primis tribus Bernard. Iesus in corde
gaudium,in ore iubilus,in aure melos. De quarto, Psalm. 62. In nomine tuo levabo manus meas. De quinto, A po-cat.1 . Habentes nomen eius, & nomen patris eius scriptum in frontibus. In isto nomine est ambulandum, est orandum, est spatiandum,est operandum, & est loquendu. De primo, Michea . q. Nos autem in nomine Dei nostri ambulabimus. De secundo, Ioan . o. Si quid petieritis patrem in nomine meo, dabit vos. De tertio, psalm. 39. Beatus uir cuius est nome Domini spes eius. De quarto,& quinto, Colos 3. Omne quodcunque facitis in uerbo,aut in mpere,omnia in nomine Domini nostri Iesu Christi facite, gratias agentes Deo & patri per ipsum &c. Est enim nomeistud admirabile,amabile,laudabile. Admirabile, quia in
virtute eius omnia creantur, daemones fugantur, & omnes languores curantur. De primo, Apotat 9. Et nomen eius vocabitur uerbum Dei:& in verbo Dei facta sunt omnia. psalm. I 8. Ipse dixit,& sacta sunt: ipse mandauit, α creata sunt. De secundo tertio, Matth. vlt. In nomine meo daemonia eiicient,ergo est admirabile. Genesi I . Cur quaeris nomen meum quod est ineffabile &c. Est & amabile, quia peccatores iustifica iustos laetificat, tentatos adiuuat,iustis gratiam augmentat, & omnes qui ipsum inuocant, saluat. De primo, Cant. t. Oleum effusum nomen tuum . In oleo misericordia,in effussione abundantia misericordiae. De primo, psalm. 99. Laudate nomen eius, quoniam tu. uis Dominus. De tertio psalm Adiutorium
242쪽
IN CIRCUNC. ET EPIPH. DOMINI. io,
tutorium nostrum in nomine Domini. De quarto, Pro uetai 8.Turris sortissima nomen Domini, ad ipsam currit iustus,& exaltabitur. De quinto, Ioel. 3. Omnis quicunque inuocauerit nomen Domini, saluus erit&c. Est ergo inmabile.psal. s. Gloriabuntur in te omnes qui diligunt no- me tuum. Est laudabile, quia gloriosum,quia sanctu, quia
magnum,quia nouum,quia aeternum. De primo, Dan. Gloriosum nomen eius in saecula. De secundo, Lucar. r.Et sanctum nomen eius. De tertio, psal. rq . Confiteantur tibi Domine omniaopera tua. De quarto, IB.6r. Vocabitur tibi nomen nouum. De quinto authoritas. Genuit puerpera regem,cui nomen aeternum. Istud nomen illuminat rationalem,consertat irascibilem,delectat concupiscibilem. De primo, Zacha. s. Oriens nomen eius, & unde procedit lux. Malach. vlt. Vobis timentibus nomen meum orietur.
sol iustitiae &c. De secundo, Zacha. io. Confortabo eos in domino Deo suo &c. De tertio, psal.99. Laudate nomen eius dcc.Istud debent inferi formidarciterrestres adorare,caelestes laudate.Inseri debent Armidare,quia in eo sunt expoliati terrestres adorare,quia in eo sunt redempti: caelestes laudare,quia in eo sunt restaurati. De his Phil. 2. In nomine Iesu omne genuflectatur,caelestiuauteri estrium,& iasemorum &e. Rogemus &c.
In Epiphania Domini ex epistola. 11 2 s de Saba venient,aurum, & tus des
retites.1 fuso. Verba haec exponuntur de Magis. Moraliter autem possunt exponi de peccatoribus a statu culpae redeuntibus,& ad Deum reuertentibus. Et nota hic tria,quae sunt peccatoti neces a-ria. Primum est a peccato recessio, ibi. Omnes' de Saba uenient. Secundum est bona operatio,ibi. Aurum & tus. Ter
tio gratiarum actio,ibi. Laudem Domino &c. Circa primum sciendum, quod Saba interpretatur captiua,uel captiuitas,& significat pecca tum,in quo a daemonibus anima captiuatur.Rom. 7. Condelector legi Deisminteriorem hominemdeo aute aliam legem in m ebris m eis
243쪽
repugnantem legi mentis meae,& captiuantem me in se age peccati, quae est in membris meis Sc. Thre. 3. Venatione ceperunt me quasi avem inimici mei gratis. Dicitur autem peccator captiuus,quia a daemonibus capitur, uinculo constringitur,in carcere ponitur,& multis aliis miseriis aias igitur. De primo & secundo, Prouer. S. Iniquitates suae capiunt impium,& mnibus peccatorum suorum constringitur.Ita 3. Cadent & conterentur,& irretientur, & capientur. De tertio,Thren. 3. Circumaedificauit aduersum me. Vt non egrediar,aggrauauit compedem meum. psalm. a 2. Collocauit me in obscuris sicut mortuos saeculi, & anxiatus est super me spiritus meus,in me turbatia est cor lineu. De quarto,Hierem.2.Vide quia malum,& amarum est reliquisse te dominum Deum tuum,& non esse timorem eius apud te. Iob. Io. Egestate & fame steriles qui rodebant in solitudine, scalentes calamitate & miseria &c. Saba ergo pec datum est. De Saba venire est depecato receὸere. psalm .r 3. Auertit captiuitatem plebis suae. Hoc est primo
poenitenti necessarium. Is a. i. Quiescite agere peruerse. Se cundo, bona operari, Ibidem. Discite benefacere. Hoc notatur,ibi. Aurum S tus. Sunt autem neces aria homini bona uita,& bona fama.Aug. Duae res sunt mihi necessariae, bona conscientia, & bona fama: conscientia propter me, bona fama propter proximum . Bona uita notatur in auro, fama in ture. Dicitur autem bona uita aurum propter quatuor. Est enim aurum pulchrum in colore, pretio-am in ualore, ponderosum in grauitate, incorruptibile in soliditate. Omnis pulchritudo consistit in luminibus &characteribus. Lumina sunt uirtutes illuminatiue ueperficiant intellectum, affectiuae ut per sciant afferium. Cant. s. Dilectus meus candidus & rubicundus, electus ex millibus,caput eius aurum optimum: comae eius sicut elatae palmarum', nigrae quasi coruus. Pretiositas est humilitas. Isa. 13. Pretiosior erit uir auro, & homo mundo obriχαTanto magis quis ualet apud Deum, quanto magis se humiliat. Ponderositas est morum honestas. psalmuῖ . In populo graui laudabo te. Incorruptibilitas est pex. seuerantia. Matth. IO. Non vili iacceperiis sed qui perse
244쪽
nerauerit usque in finem, hic saluus erit &c. Gene. a. hu-rum tetrae illius optimum est. Haec quatuor faciunt bonam uitam cordis puritas, morum grauitas, humilitas, perseuerantia. Aurum ergo vitam significat, tus significat nam famam,quia est per sui sumum diffusiuum, vicini a ris immutatiuum. Odor latius ex eo generatur, Domino immolatur: sic fama est diffusiua,unae dicitur. Fama volat. Matth.3. Odor eius in totam Syriam: aerem vicinum. id est proximum ad bonum immutat per imitationem. r. Thessi. 1. Vos enim imitatores facti estis, fratres,ecclesiarum Dei quae sunt in Iudaea in Christo Iesu &c. Odorem generati Bernardua. Odor bonus fama bona. 2. Corinth. a.Christi bonus odor sumus. Deo offertur, quia bona fama Deo debet offerri. Matth. s. Sic luceat lux uestra coram hominibus, ut uideant opera uestra bona & glorificent patrem uestrum Sc c. Bona ergo uita,& bona fama notantur in ture& auro. Circa tertium scilicet gratiarum actionem seiecidum,quod anima conuersa ad Deum,debet Deo quadrupliciter earmen decantare,scilicet carmen triumphale, nuptiale,ioculare,& festiuale.Triumphale,quia de daemonubus triumphauit: nuptiale, quia Chiistus eam sibi copulavit:ioculare, quia munera magna virtutum & donorum spiritualium rex caelestis donati ita. sestiuale, quia tota curia caelestis de conuersione eius festum solemne celebrauit. De primo, ID. i . Erit in die , cum requiem dederietibi Dominus a labore tuo,& a concussione tua , & a seruitute dura qua ante seruisti. De secundo, Osee a. Sponsabo te mihi in fide die. De tertio, Erech. 16. Vestiui te discoloribus,& calceavi te hyacintho. De quarto. Lucq r s. Gaudium est angelis Dei super uno peccatois paenite
tiam agente. De eodem ex euangelis. BTULERUNT ei munera, aurum, tus, re
myrrham. Illi reges Magi uocantur, idest sapientes. Vere habuerunt multiplicem sapientiam, sicut ex textu hodierni euangelii colligi
245쪽
turiliabuerunt logicam, prosundissimam quaestionem sa-ciendo: astronomiam, astra cognoscendo: arithmeticam, numerum mirabilis virtutis eligendo : musicam , adorando.
Musica enim est laus, & in adoratioe laudatur Deus: eth cam, percipiendo i la. Est enimuere moralis scientia, scire humiliari. De primo, Vbi est qui natus est rex Iudaeorum De seeundo, Vidimus stellam eius in oriente, & uenimus
adorare eum. De tertio, obtulerunt ei munera. Cognouerunt. n. sicut arithmetici uim huius numeri, qui multiplex est. Dicit Philosophus in li caeli & mundi, per hunc numerum nos magnificare unum Deum creatorem, eminentem omnibus creaturis loquitur de trinitate. De quarto. Adorauerunt. De quinto.Procidentes. Sciunt quoque metaphysicam, primam causam cogn'scendo. Cognouerunt autem
tria de prima causa, quae consessi sunt per tria munera quς obtulerunt.Cognouerunt enim illum puerum, qui est prima causa, ouinium creatorem , omnium gubernatorem, omnium reparatorem. Creatorem consessi sunt in auro,
ubi notatur potentia, sicut cantat Eeclesia. In auro, ut ostendatur regis potentia, quae apparuit in creatione tripliciter. In modo, in causa, in materia. In modo,quia uerbo fecit omnia. plaim. 3 i. Ipse dixit, & facta sunt: ipse niandauit, & creata sunt. In causata, quia magna se- citi psalla in to. Magna opera eius, exquisita in omnes uoluntates eius. In materia, quia de nihilo secit. Genes a. In principio creauit Deus caelum & terraim. terra autem erat inanis & uacua. Conseruatorem consessi sunt, uel gubernatorem in myrrha,quia praeseruatiua est. Gubernae autem tripliciter,uniuersaliter omnia in esse conservandor specialiter,omnia animalia educando: particulariter,indiuidua multiplicando. De primo, sapierit. 2. Quomodo aliquid permanere post et, nisi tu uoluisses &c. De secundo, psalm. is s. Qui dat escam omni casui. De tertio, psalm. . Asructu frumenti, vini,& olei multiplicati sunt. Reparatorem consessi sunt in tute: tus immolatur Deo, Christus autem immolatus suit in cruce pro expiatione totius mundi. psal. I o. Dirigatur oratio mea sicut incensum iri conspectu tuo dic. Fecit autem tria sumus huius turis,
246쪽
diabolum fugauit,peccatores purgauit, & mundum Deo reconciliauit. De primo, Tob.2. Fumus eius extricat omne genus daemoniorum. De secundo, Apoc.1. Oui dilexi enos, & lauit nos a peccatis nostris in sanguine tuo. De tertio, Ephes.s .Et semetipsum oblationem 3e hostiam Deo obtulit &c. Infesto Sanaorum Fabiani, ct Sebastiani ex epigbti.
peracio: tertio, premii pro uictoria adeptio. Primum, ibi. sancti per fidem uicerunt regna. Secundum,ibi. Operati sunt iustitiam. Tettium, ibi. Adepti sunt repromissiones. Circa primum sciendum,quod sancti uicerunt quatuot regna,quae significata sunt per quatuor regna mundi maxima , quae significaueruiit quatuor bestiae in Daniele. S. Primum regnum daemoniorum: secundum, si reticorum: rertium, tyrannorum ' quartum salsorum christianorum. De bis quatuor, Ephes. 6. moniam non est colluctatio aduersus carnem & sanguinem, sed aduersus principes & potestates, ad uersus mundi rectores tenebrarum harum, cotra spiritualia nequitiae in caelestibus. Primum est regnum Chaldaeorum , id est ferocium. Hoc est daemonum , Scistud signiscatur per leaenam. i. Pet. 6. Aduersarius v ster diabolus. Secundum Persarum , idest tentationum. Hoc est tyrannorum, qui tentant patientiam sanctotusti, quod significa ur per ursum crudelem. Prouerb. 1 f. Leo rugiens,& vrsus esuriens &αTertium Graecorum, id est raminantium. Hoc est haereticorum, qui scripturas ore ruminant, sed nunquam ad intellectum ueniunt. 2. Tim. per discentes, Sc nunquam ad scientiam ueritatis peruenietes. Hi perditi sint. Hiere. 1 Si potest pardus mutare pelle suam:quia uix haereticiis conuertitur. Quattum regnuquod signiscatur per bestiam,quae crudelior est omnibus, ea r gnum antichristianorum. Matth.a . Surget pseudo' prophetae
247쪽
prophetae, & pseudochristi,& dabunt inna magna, Sc prodigia,ita ut in errorem inducantur si heri potest) etiam
electi. Eodem capitulo. Erit tribulatio qualis antea no suid&c.& I. Ioan. . Nunc autem antichristi multi facti sunt. Hoc circa primum. Circa secundum sciendum, quod sancti operantur quadruplicem iustitia, quae colligitur ex eo verbo, Sancti. Prima est a malo recedere: secunda, omnia mundana contemnere: tertia, seipsos pro Christo crucifigere: quarta, in his usque ad finem persistere. De primo, Ila. r. Quiescite agere peruerse. De secundo, Iacob. i. Qui uolunt esse amici, huius mundi &c. De tertio, Galat. s. Qui autem sunt Christi, carnem suam crucifixerunt cum uitiis& concupiscentiis &c. De quarto, Matth. 23. Non qui in et
perit sed qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit
Sc. Per primum est homo sanctus. i. mundus: per secunda
est sanctus,id est sine terra per tertium est sanctus, id est saguine tinctus: per quartum est sanctus,idest firmus. Circa tertium sciendum,quod sancti consequuntur soptem promissiones,quas fecit Dominus uictoribus suis iri Apocalypsi, quae significantur per septem praemia uincentia. Primum premium est ab omni malo liberatio. Apoc. r. Qui uicerit, non laedetur a morte. Secundum,corporu sancti scatio. Apo. 3. Qui vicerit, uestiet tir vestibus albis, idest dotibus corporis.Tertium, regni caelestis possissio. Apoc 7. Qui vicerit, dabo illi sedete in throno. Quartum, de omnibus persecta cognitio.Apoc. r. Qui uicerit, dabo illi stellam matutinam, id est cognitionem bonorum omnium. Quin tu, plena in uisione nominis Cluisti dilectio. Apoc. 1. Qui uicerit,dabo illi coronam uitae, per quod intelligitur Chiistus. Sextum, perfecta diuinitatis stultio. Apoc. 2. Qui uicerit, dabo illi mana absconditum. Septimum, in istis omnibus aeternitas. Apoc. 3.Qui uicerit, faciam illum columna in teplo Dei mei, & foras no egredietur amplius. A me. De eodem ex eua geli E A T r pauperes,quia uestrum est regnum Deli Lucae, 6.Frequenter loquitur scriptura de pauperibus. Vnde iunt tria circa eos cosiderada. Primo, quot
248쪽
quot bona Dominus pauperibus faciat. Secundo,quot bo- , ita ipsa paupertas conserat. Tertio, quot bona seri pauperibus ab aliis Dominus praecipiat. Circa primum sciendu,quod in sacra sci plura possunt colligi multa bona, quo Dominus facit pauperibus. sa malis liberat, & bona donat. Liberat aute a malis tripliciter. Primo, ab inimicorum molestia, a tribulationum angustia, a necessitatu inopia.
De primo, Iob. s. Eruet de manu uiolenti pauperem. De secundo, Iob. 33. Eripiet paupere de angustia sua. De tertio,pl al. io 5. Adiuuit pauperem de inopia: Sic a malis liberato consert autem multa bona,exaudit in precibus, exaltat ita hominibus, satiat dilectionibus, ditat diuitiis caelestibus, dat uitam aeternam in his omnibus. De primo , psalm. s. Desiderium pauperum exaudivit Dominus. De secundo,
Iob. 36. Iudicium pauperibus tribuit. De tertio, psalm. 2I. Edent pauperes,& saturabuntur. De quarto, Matth. 1.Beati pauperes spiritu. De quinto, Eccl 6. Q id uero pauperihi si ut pergat illuc, ubi est vita Circa secundum sciendus
quod paupertas facit hominem timoratum a malis remouendo, disciplinatum bonis motibus ornando. De his duci 4bus,Eccl. i Pauper gloriatur per disciplinam & timorem suum. Humilem in loquendo. Prouer. i 8. Cum obsecratio, ni bu loquitur pauper.Patientem,aduersa tolerando. Eces. Iq. Pauper laesus tacebit. Circa tertium sciendum , quod
scriptura ostendit quid non sit pauperibus iaciendum. Nosunt eκ probrandi in uerbis, non sunt exasperadi in factis, non sunt opprimendi in iudiciis. De primo, Prota. 18. Qui exasperat paupe'em ex pro at se ctori eius &c. De secudos Eccl . Non exasperes paupere. De tertio,isa. j. vae qui eo dunt leges iniquas: & post. Vt opprimant in uiis paupere: ecce quod non est eis satiendii. Sed quid est faciendum eis psunt expediendi in causis, eleemosyna eis danda in ne cessitatibus, audiendi in piecibus. De primo, prouerb. Irοῦ Aperi os tuum , decerne quod iustum est, ei vindica inopem & pauperem. De secundo,Ecclesi 3. Et secundum ubres tuas exporrigens. da pauperi. De tertio, Pro uerta
a I. Qui obturat aures suas ad clamorem pauperis, & ip se clamabit, di non exaudietur dici Sunt autem quatuor
249쪽
maxime reprehensibilia in pauperibus, superbia,gloria,O tiositas,& delitiae. De primo, Eccl. 2s. Tres species odit anima mea, pauperem superbum,& diuitem mendacem, & senem fatuum & insensatum. De secundo, Eccl. io. Qui aut gloriatur in paupertate, quanto magis in substantia λ De tertio Sc quarto,A ug. Ne in monasterio, ubi quantu ponsunt, fiunt diuites laboriosi,siant pauperes delicati &c. Rogemus ergo Dominum & c.
In festo Samaae Agnetis ex epistola.
IBER AsTI me a lingua iniusta, iniqua coinquinata, Eccl. vlt. Verba sunt isti sanctae Α- ω gnetis gratias agentis pro sua liberatione. Clamat autem se a triplici lingua liberatam. s.coinquinata, in uita & iniqua. Inquinata fuit lingua impii ad coinquinationem exhortantis, lingua iniusta praesidis ad sacrificandum idolis imperantis, lingua iniqua turbet ut
occideretur aces amantis. Haec lingua mala, secunda peior, tertia pessi in a. Possunt istae tres linguae significare tres linguas, quae conueniunt ad destructionem mundi. Prima diaboli ab Eua quaerentis, secunda Euae dubitatiuerespondentis, tertia Adae imprudenter excusantis. Diabolus primo quaesiuit, secundo falsum conclusit, tertio mendacium aib- iunxit. Primo, ibi. Cur praecepit uobis Deus sci secundo,
ibi. Nequaquam moriemini &ci Tertio, ibi. Eritis sicu i dii&ci Eua quod pro certo sciebat, lubitatiue posuit, ibi. Ne sorte moriamur. Adam peccatum quod ad nil sit imprudenter excusauit, ibi. Mulier quam dedisti mihi insociam , dedit mihi de ligno,& comedi. Gen. 3. Istae linguat istis modis
mortem in mundum uocauerunt. Sapien. I. Deus mortem
non fecit,& impii, id est diabolus, Adam & Eua manibus
& uerbis accersierunt illam. Vel hae sunt tres linguae, quae usque hodie mundum cofundunt. I in sua coinquinata est lingua coinquinatoris, vel lenonis: iniqua, periurii vel blasphematoris: iniusta, detractoris. De prima Eccles 37- Lingua multos sortes deiecit. De secunda, Prouerb. 17. Malus obedit linguae iniquae. Prouer. 7. Sex sunt quae odit Dominus
250쪽
Ss. FABIA. ET SEBAS. ET s. AGNE. iii
Dominus, linguam mendacem &c.De tertio, prou. I 8. Semri aures meas spinis &c.& Sap. i. Adetractione parcite livsuae &c. Rogemus dici
T D t A nocte clamor factus est. Ecce sponsus venit,exite obuiam ei &c. Matth. 2 1. Tria notatur in uerbis tuis circa aduentum Domini ad indicium.Primo, veniendi necessitas secundo, vcniendi congruitas: tertio, ueniendi dignitas. Primum, ibi .Media noete. Nox enim erit in uniuerso mundo,& ideo necessarium erit tunc ad uetus ueri solis,qui illuminet noctem illam ho irendam. Secundo, ibi. Clamor iactus est:congruum. n.erit ut aduentus tanti sponsi praenuntietur. Tertium, ibi. Ecce sponsus. Circa primum sciendum, quod tempus illud circa finem saeculi dicitur nox propter qua
tuor. Primo,propter errorum obscuritatem: secundo, pro
pter soporis profunditatem: tertio, propter peccandi securitatem: quarto,propter charitatis frigiditatem. De primo, Martii. 22. Cum uenerit filius hominis putas inueniet sidein terra De secundo, Theis.s. Qui dormiunt, nocte do iniunt &c. Matth. rs. Dormitauerunt omnes, & dArnierunt .De tertio, i.Thesi s. Cum dixerint pax & securitas. De quarto, Matth. 26. Et quoniam abundauit iniquitas, refrigescet charitas multorum. Circa secundum sciendum, pquadruplex clamor praeccdet aduentum iudicis. Angeloruad iudicium citantium, omnium creaturarum accusantiu& impugnantium,malorum flentium & vlulantium,bonorii gaudentium & exultanti a. De primo, I.Thest . In uoce archangeli,& in tuba Dci descendet de caelo &c. De secundo, Abac. 2. Lapis qui de pariete clamabit &c. Sap. s. Armabit creatura in ultione inimicorii. De tertio,Apoc. i. Tunc plangent se super eum omnes tribus terrae &c. De quarto Isse. 6s. Ecce serui mei clamabunt prae exultatione cordis. Circa tertiu sciendum, cy magnus sponsus quatuor modis. vadit ad magnam sponsam, Primo, cum multa societate: secundo,cum ornamentorum pretiositate; tertio,cum magna