장음표시 사용
81쪽
itit malus,& rapit quod seminatum est in corde eius, hoe quod seminatum est secus uiam . Secundum est semen iustiti . i. Cor.9.Qni parce seminat, parce & metet:qui au tem &e.Tertium semen est quodlibet bonum opus. pcα s. Tuntes ibant,& flebant mittentes semina sua &c. Augu. Ibi semina nostra sunt, quicquid boni secimus. Semen uerbi Des tollunt daemones errorem in corde hominis seminado. Σ.Cor. 4.In quibus Deus huius saeculi excaecauit mentes infidelium,ut no sulgeat illis illuminatio euangelii gloriae Christi, qui est imago Dei. Semen iustitiae tollunt daemones ad iniustitiam pertrahendo. Io. 8. Vos ex patre diabolo estis,& desideria patris uestri vultis facere. Tertium semen boni operis tollit diabolus,homines gloriari de bono opere faciendos. Matth. 6. Cum facis eleemosynam, noli tuba canere ante, sicut faciunt hypocritae,ut uideantur ab hominibus. Amen dico uobis receperunt mercedem suam Sc.Et ideo pater, quod semen est a uolucribus, id est, dae. monibus custodiendum, ut possit a Seire fructum centesi- .mum. Fructus centesimus est gaudium aeternitatis, Ad Unos perducere dignetur &c. Dominica in quinquagesima ex epistola.:Ι linguis hominum loquar & angelorum,cha
ritatem autem non habuero, nihil sum &c. I. Cor. 3 3. In ista epistola inuitamur ad charita-- tem , ideo commendatur hic multipliciter, ¬antur hic quinque circa charitatem. Primo, eius pretiositas: secundo, lamnum in eius absentia: tertio, utilitas in eius praesentia: quarto, ipsius aeternitas: quinto,ipsius dignitas. Primum, ibi. Charitate: eo enim ipso quod virtus ista charitas dicitur,chara pretiosa ostenditur. Secundum, ibi Factus sum uelut aes sonans &e.Tertium,ibi Charitas benigna est Rc. Quartum, ibi.Charitas num suam excidit. Quintum,ibi. Maior autem horum est charitas . Circa primum notandum quod charitas dicitur chara res propter
quatuor Piimo,quia non potest haberi nisi ab uno solo, α a summo bono donetur. Ro. s. Charitas Dei diffusa est in
82쪽
ordibus per Spiritum sanctum qui datus est nobis M. Secundo, quia solum a bonis habetur. Aug. Charitas est sons proprius,cui non communiςat alienus. Tertio , quia cum ipsa honi omnia possidentur. Aug. Attende quantum bonum est charitas, quae si absit,frustra habetur caetera: si autem adiit alicui, habentur omnia. Quarto,quia qui habet eam nimis charus a Deo habetur:sicut oualitas e li secun dum quam quales dicimur, lic charitas est secundum quachati dicimur. Vnde Dominus in charitate existentes uocat charissimos Ca. s. Comedite amici, R inebriamini charissimi. Circa secundum notandum, quod triplex damnum contingit,ex absentia charitatis, sicut ostendit hic A postolus. Primum est, quia bonum naturae consumitur, ibi. Factus sum vel ut aes sonans :aes enim sonando seipsum conis sumit, sic creatura ratiun alis sine charitate a uitiis consumitur. Aug.in libro de ciuitate De . Si naturae bonae non essent eis uitia non nocerentanam quid eis nocendo seciunt, nisi adimere integritatem, pulchritudinem, salutem,& pa cena Secundum quia anima sine charitare separata a Deo moritur, ibi. Nihil sum, id est mortuus sum, quod est a uero esse separatus, sine quo homo nihil est. t. lo. 3. Q ni non diligit, manet in morte. Tertium est, quia omne opus sine charitate inutile essicitur, ibi. Si di tribuero omnes facultates meas in cibos pauperum &c. Si tradidero corpus meum, ita ut ardeam, charitatem autem non habeam , nihil mihi prodest &c. Ambr. ini charitatem non habet, o e bona amittit, quod a nobis auertat &c.
De eadem ex euangelio. ', Arcus sedebat secus uiam, Lucia s. Moralia ter per caecum istum intelligitur peccator. So- pho. r. Ambulabunt ut caeci, quia Domino pec8 cauerunt. Sicut enim eaecus non uidet corpo ralite , ita peccator non uidet spiritualiter . Sunt autem
septem qu et uisum corporalem impediunt, & signisi . cant septem mortalia uitia quae spiritualiter excaecant. P:imum est iaciei inflatio , & haec est superbia. August. Nimis innata iacies mea me videre non sinit. Secundum est D 1 aeris
83쪽
aeris obtenebratio , haec est inuidia: unde inuidus dieitur
quasi non uidens. Sap. 2. Excaecauit eos malitia eorum. Discitur de Iudaeis inuidis. 1.Reg. 1 8. Iam non rectis oculis aspiciebat Saul David &c.Tertium est oculorum coniurbatio, haec est ira psal. 3o. Conturbatus est in ira oculus meus, anima mea,& uenter meus. Quartum est pulueris, uel alicuius grossi superiectio,haec est auaritia. Puluis enim temporalia sunt quae ex caecant. A ug. Desuxi ad temporalia, &Obscuratus sum. Quintum est oculorum clausio; cum enim quis claudi doculos, aut non vult aperire oculos, n5 uidet,
haec est accidia. Accidiosus enim ex sola pigritia aperiendi oculos intellectuales non potest uidere bona spiritualia.
Boetius. Nequeunt oculos tenebris assuetos ad lucem ueritatis se attollere, similesque sunt avibus,quarum nox intuitum illuminat,excaecat dies. Sextum, sanguinis & humo ru circa oculos multiplicatio, haec est gula. Prou. 23. Cui uae 3 cuius patri uaeὶ cui rixae λ cui foueae ὶ cui sine causa uulnera cui suffuso oculorum nonne his qui commorantur in uino.& student cplicibus epotandis 3 Ad literam, oculos etia spirituales & corporales nimia potatio uim . excScat. Septimum, panniculi obumbratio : nascitur enim aliquando quidam panniculus in oculo,sue nubecula , & excaecatur homo,hoc fit per lux ut iam. Augu. Ascendebant nubeculae de limosa concupiscentia carnis,& obnubilabant, &Gbfuscabant cor meum, ut non discerneretur synceritas dilectionis a caligine libidinis:& sicut sunt septen3 quae excaecant animam,ita septem sunt quae illuminam. Primu , est fides. Lucii 8. Respice, fides tua te saluum secit. ΑPg. Fides est illuminatio mentis, qua mens illuminatur a prima luce cad uidendum bona spiritualia. Secudum, humilitas . Io. 9. Ego in iudicium in hunc mundum ueni,ut qui non uidet, ideant, id est qui se uidere non existimant. quod est humilium. Tertium,est amaritudo poenitentiae. Tob. 6. Fel ualet ad ungendum oculos, in quibus fuerit albugo, S sanabuntur. Ita te amaritudo significatur. Quartum , est dilectiopi ximi. Apoc 3. Collyrio inunge oculos tuos ut uideas. in intum,est abundantia lacrymarum: hoc probatum est iu caeco nato,qui lauit oculos suos in natatoria Saloe, quod
84쪽
interpretatur missus. Abiit ergo,& lauit, & uenit videns. Io. 9. Vade ad natatoria Silo e. Sextum est deuota oratio,
Matth. ro. Et clamauerunt dicentes. Domine, miserere no-- siti fili David:& post. Misertus Iesus tetigit oculos illoru, α confestim uiderunt. Septimum,est deuota sanctatu seripturarum auditio. Isa. Σo. In die illa audient surdi verba libri signati,& oculi caecorum videbunt &c. Amen.
Dominica prima in Quadragesima ex vi ua.
C c E nune tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis. 2. Cor.6. In istis uerbis duo notantur. Primo, praesentis temporis commendatio prior, ibi. Ecce nunc tempus acceptabile. Secundo, causa
commendationis subi ungitur , ibi. Ecce nunc dies salutis. . Circa primum sciendum,quod tempus praesens dicitur terus acceptabile propter octo. Primo, quia est tempus Dominum requirendi. Osee. ro. Tempus autem requirendi Dominum, cum uenerit qui docebit iustitiam &e. Secundo,quia est tempus Domino place di. ps. 68.Tempus beneplaciti Deus.Tertio,quia est te pus mores corrigendi. Heia 9. Vsque ad tempus correctionis imposui. s. iustitiae Iudaeorum &c. Quarto,quia est tempus uitia,& superflua reseca di. Cant. 2. Tempus putationis aduenit. Quinto, quia est
tempus diuinam misericordiam suscipiendi. psal. IO I. Te pus miserendi eius,quia venit tempus. Sexto, quia est tempus tribulationem patiendi. Hiere. 2 o. Tempus tribulatio nis in Iacob,&ex ipso saluabitur. Septimo, quia tempus salutem acquirendi. Eces. 4. Ne retineas uerbum in tem pore salutis. Octauo. quia est tempus benefaciendi. psalm. et 18.Tempus benefaciendi Domine. Circa istud ultimum notandum, quod tempus Quadragesimae est tempus benefacendi spixit ualiter. ad quod inuitat nos octo. Primo, scriptura,quae in isto tempore legitur. Modo enim leguntur e .uangelia Sc epistolae, quae inuitant nos ad orandum, ad te iuuandum,ad iaciendas eleemosynas, ad iustitiam faciendam,& poenii eiu iam,& catera huiusmodi: unde surdus videtur cfle qui modo non bene operatur. Videtur enim non
85쪽
. audire uoces tot scripturarum quae modo leguntur, quae ad bonum hortantur. Secundo, i nubat nos ad hoc Creator, qui creditur in illo tempore secis e mundum: unde valde incuriale est non sacere aliquod bonum pro Deo, cum ipse tot bona fecerit pro nobis. Tertio, inuitat nos ad hoc. cieatnra,quae tempore hyemali ab opere ccii auit, modo re incipit operati, sicut patet in herbis, plantis,& animal bus Hiere. 8. Miluus in caelo cognouit,operando, scilicet tem pus suum. uarto, inuitat ad bene operandum Christi e . xemptu, qui in illo tempore bona secit nobis. Ber. Qui me totum & senaci dicendo fecit,in reficiendo & dixit multa, secit mira,& pertulit dura. into, inuitat Ecclesiae ordinatio, quae instituit ut oes c tacei Et ut & ieiunaret,& Ec- .clesiam frequentarent: unde qui haec non factu transgreditur Praeceptum matris Ecclesi v, Ptou. i. Ne dimittis legem matris tuae. Sexto, multorum prouocatio& cosuetudo. Mo do enim multi incipiunt bene operari, unde debet verecundari solus cum paucis remanere. Heb. I r. Ideoque & nos tantam habentes nubem impositam testium , deponentes omne pondu ,& circunstans nos peccatum per patientiam eurramus ad propositum nobis certamen & consummato in
rem fidei Iesum Sc. Septimo, diuinae gratiae abundans es fusio. Credibile est enim quod Deres,qui tot bona largitus est nobis, istis diebus modo gratiam abundantius effundat: unde in epistola legitur. Hortamur uos ne in vacuum gratiam Dei recipiatis &c. Octauo, debet nos hortari ad bonu magni paschatis expectatio: qui enim ex pectat magnusessum,debet sacete magnam uigiliam, ideo modo cantat Ecclesia. Non sit uobis vanu in mane surgete ante lucem, quia promisit Dominus coronam uigilantibus. Item, corpus Christi recipere ex pectamus,quod nullus debet recipere nisi purgatus. i. Cor. I i. Probet autem seipsum homo, Scse de pane illo edat,& de ea lice bibat &e. Vnde sic digne celebrando Quadragesimam istam in praesenti, pcruente mus ad montem Dei. Hote idest ex euangelio ad mensam caelestem, Ad quam dic.
86쪽
V M ieiunasset quadraginta diebus,'& quadra
ginta noctibus, postea esuriit &c. Matth. . Sicut Aug.dicit. Summa religio est imitari quod colimus: unde cum Dominus noster ieiunaverit,debemus eum imitari in ieiunando. Sunt autem quatuor quet debent nos mouere ad ieiunandum . Primum est Dei prae ceptum: secundum, Christi exemplum:tertium, multiplex, quod non ieiunantibus prouenit, nocumentum: quartum multiplex,quod ex ieiuniis prouenit, emolumentum. Cir ca primum sciendum,quod Dominus praecepit ieiunium quadrupliciter. primo, per se ipsum Adar & Euae in paradiso, cum praecepit ut ieiunarent, idest abstineret a ligno scietiae boni & mali, ne comederent. Secundo, praecepit ieiuniuper legem Moysi. Leu. 1 6. Sabbathum requietionis est, as nigetis animas uel tras religione perpetua &c. Tertio, per prophetas. Ioel.1. Sanctificare ieiunium &c. inarto, per Apostolos. 2.Cor. I r . In fame & siti, in ieiuniis multis. Vnde patet quod transgressbr praeceptorum gratiae est,qui no vult ieiunare.Circa secundum notandum,quod Dominus quatuor docuit nobis esse necessaria in ieiunio. Primo, ut ab omnibus peccatis mundemur: secundo, ut ieiunantes asauo: ibus hominum occultemur: tertio, ut loganimiter reperseueranter ieiunemus: quarto, ut tentationes daemonia superemus. Primum docuit ut hoc, quod baptizatus ieiuna uiti sic qui vult bene ieiunare, primum debet per poenitentiam & consessionem lauari. Matth. 6. Tu autem cum ieiunas,unge caput tuum,& faciem tuam laua ne uidea, ris hominibus ieiunans. Secundum docuit quod ieiunatu rus desertum petiit: unde docuit quod eum ieiunamur, de bona operamur, a laudibus hominum nos abstondamus. Matth. 6. Cum ieiunatiῖ,nolite fieri sicut hypncriti trilles:& post, Vt no vidfamini &c. Tertium docuit in hoc, quod quadraginta diebus &. noctibus ieiunavit. Aug. Carnem uestram domate ieiuniis ab esca & potu,quantum ualetu-.do permittit Quartum docuit in hoc, quod diabolo tentanu non credidit,ibi. Non in solo paue uiuit homo:& ibi. Va
87쪽
de Satana.Eces. a. Fili, accedens ad seruitutem Dei sta intimore&iustitia,& praepara animam tuam ad te latione. Circa tertium sciendum, quod quatuor mala prosteniunt eis qui nolunt iei unate cum debent. Primum est malum culpae. EZec.26. Haec fuit iniquitas sororis tuae Sodomae, saturitas panis,& abundantia &c.Secundum est malum da ni: qui non uul eiunare,hic a fructu aeternet vitae perpetuo
ieiunabiti Hoc significatur in Gen. a. ubi dicitur quod Ada noluit abstinere a fructu ligni veliti: unde dixit Dominus. Videte ne sorte sumat de ligno vitae, & comedat,& vitiat in aeternum:& emisit eum Dominus de paradiso uoluptatis Sc. Tercium essima tu poenae praesentis. Eccl. 27. Pro. Pter crapulam multi perierunt &c.Quartum est poena famis & sitis in inferno perpetua. Qui enim non vult modo ieiunare,famem & sitim perpetuo sustinebit. Is a. s. Ecce serui mei comedent,& uos i suri et iis &c. quod patet in diuite epulante,qui nolebat ieiunate,sed quotidie splendide comedebat,ideo non potuit habere guttam aquae &ci Lucir s.Circa quartum notandum,quod quadruplex bona prouenit ex ieiunio. Primum, est vitiorum mortificatio: secundum,mentis in Deum elevatio: tertium , virtutum acqui sitio:quartum, aeternae beatitudinis praemium. De his quatuor Greg. Qui corporali ieiunio vitia comprimis,ecce primum: Mentem eleuas, ecce secundum: Virtutem largiris, ecce tertium :Et premia,ecce quartum. Ad quod &c.
Dominica scanda in Quadragesima ex epistola.
O G A M v s vos fratres,& obsecramus ut quemadmodum accepistis a nobis quomodo oporteae
vos ambulare, & placere Deo,sic & ambuletis magis r. Thes. In ista epistola hortatur nos Apostolus ad quinque. Primo, ut secundum Deum ambulare studeamus ibi. uemadmodum oporteat uos ambulare. Secundo, ut Deo placeamus, ibi. Et placere Deo.Tertio, ut sacti, idest mundi iniciam ut,ibi. Est enim voluntas Dei sanctificatio vestra. Quarto, ut iniuriam proximo non faciamus ibi. Nequis supergrediatur aut superueniat in neg
88쪽
tio fratrem suum &e. Quinto,ut a peccato luxuriae cauea mus,ibi. Vt abstineatis vos a sernicatione . Circa primum
sciendum,quod Apostolus docuit duodecim modos ambulandi: hic quaeras quinque,alios quaeras in sequenti Dominica. Debemus enim primo ambulare in humilitate, ne insati superbia per arctam uiam ingredi non ualeamus. Se cundo,in patientia, ut labores viae & aduersa libenter sustineamus.Tertio,in mansuetudine, ut comites in uia habeamus eos in itinere non turbemus. Quarto, in charitate, ut uerba bona sectis communicemus.Quinto, in compasiasone, ut sanctorum infirma supportemus. De his quinque Eph. .Vt digne ambuletis cum omni humilitate,ecce prina um:& mansuetudine,ecce secundum:cum patientia, erce tertium :supportantes inuicem, ecce quartum :in charit'
te,ecce quintum. Circa secundum sciendum, quod quinq; sunt nobis necessaria ut placeamus Deo. Primo, ut eum tamquam omnipotentem & iustum super omnia timeamus. Secundo, ut in eum tamquam in liberatorem super omnia speremus: De his duobus, psal. 1 9. Beneplacitum est Domino super timentes eum,ecce primum:& in eis qui sperant super misericordia eius, ecce secundum. Tertio, ut eum tamquam summum bonum super omnia diligamus. Prou. 8. Ego diligentes me,diligo. Quarto, ut tribulationes pro eo libenter sustine pius. Iudit. 8. Omnes qui Domino placuerunt, per multas tribulationes traserunt. Quinto,ut carnis delectabilia pro eo de spiciamus,& secundum spiritum vivamus.Ro. 8. Qui in carne sunt, Deo placere non possunt: vos autem in carne non estis, sed in sphi tu, si tamen spiritus Christi habitat in uobis.Circa tertilis sciendum, quod propter quinque maxime debemus studere uesancti, id est mundi,efficiamur. Primo, ut Deo assimilemur. I. Pet. I. Sancti estote, quoniam ego sanctus sum. Secundo, ne Christo, qi i multo labore & expensis nos mundavit,in iuriam faciamus. A poc. i. Qui dilexit nos,& lauit nos apeecatis noliris in sanguine suo.Tertio, ne ab ingressu coe- 'estis ciuitati prohibeamur. Apoc. 2 i. Non intrabit in ea aliquid coinquinatum. Quarto, ut sapientiae susceptibiles es-7. In animam sanctam se transseruia amicos
89쪽
Dei prophetas constituit.Quinto, ut Deum uidere mereamur. Macth. s. Beati mundo corde,quoniam ipsi Deum uidebunt: quod nobis praestet Christus &c. Abstineatis uos a fornicatione. Multae causae sunt quare homo debet abstunere a fornicatione. VIaere in Quadragesinialibus in securiada Dominica.
ILIA mea male a daemonio uexatur, Matth. I s. Moraliter per istam daemoniacam intelligitur anima peccatrix.& notantur hic duo mala, quae acquirit homo per peccatum mortale.. Primum est, quia possidetur a daemonio: secudum est, quia male vexatur. Circa primum sciendum, quod anima pecca trix possidetur a septem daemonibus. Primum daemonium est immoderata sciendi cupiditas, hoc est daemonium meridianum. psal. yo. A daemonio meridiano. Secundum est immodetata habendi auaritia, hoc est daemonium mutu. Lucii l. Erat Iesus eiiciens daemonium , & illud erat mu' tum Tertium est dominandi ambitio, hoc est daemonium. Asmodeus nomine.Tob. I. Daemoniu nomine Asmodeus, intersciebat eos. Asmodeus,qui interpretatur iudicium facturae,significat ambitionem, cuiae appetit habere potestate iudicandi homines,qui sunt factura Dei. Quartum daemonium carnalium voluptatum delectatio, hoc est daemonia
caecum. Matth. ia. Tunc oblatus est ei homo daemonium habens caecus & mutus,haec est carnalis cocupiscentia qnae excaecat oculos mentis. Aug. Ascendebant nebulae de limosa concupiscentia carnis,& obnubilabant, & offuscabant cor meum,ut non discerneretur synceritas dilectionis a caligine libidinis. Queintum darinomum est nocendi crudeliras,hoc est Uaemonium saeuum. Matth. 8. Et occurrerunt ei
duo homines daemonia habentes Levi nimis. Sex tum est detrahendi malignitas,de hoc Apoe. 16. Vidi tres spiritus immundos in modum ranarum exisse, qui sunt tres species daemoniorum. In rana intelligitur detrahendi loquacitas,quia tres sunt modi detraheudi.Primus, est bona diminuere;
90쪽
nuere: secudus,est mala exagerare: tertius, salsa crimina imponere. Septimum daemonium est desperatio, ex qua sequi tur omne malum. Istud daemon tu vocatur legio,quia multi daemones intrant in animam post desperatione. Martii. s. Quod tibi nomen est 3 Respondit, Legio. De istis autem septem daemoniis, Luc. 8. Maria quae vocatur Magdalena, de qua exierant septem daemonia. Ab istis daemoniis possidetur anima peccatrix. Circa secundum sciedum, quod daemonia ista hominem,quem possident, vexant septem m9dis. Primo, caecum faciendo. Secundo, loquelam auferedo. De his duobus, Mat h. t i. Habeas daemonium, caecus remulus. Tertio , affligunt ignem cupiditatis accendendo. Quarto, in aqua luxuriae submergendo. Quinto,mutationes rerum mutabilium immutando De his tribus Matth-r 7. Domine, miserere filio meo, quia lunaticus est: nam saepe cadit in ignem,crebro in aquam peccator dicitur lunaticii , quia ut luna cum temporalibus etescit & decrescit,& Cepe cadit in ignem cupiditatis,& aquam luxuriae. Sex to,aSigit gelu spiritualium,indumenta uirtutum auferendo. Lue 8. Oecurrit illi uir quidam , qui daemonium habebat iam temporibus multis, & vestimento non indueba tur &c. Septimo, vexat doloribus & angustiis, quas saepe patiuntur, peccatores a tui gendo. Marc. s. Occurrit ei de montamen is homo in spiritu immundo: & post, Concidins se lapidibus. Hier. Σ.Vide quam malum & amarum est reliquisse te dominum Deum tuum &e. Valent autem adaiberationem huius d moniacae quinque, quae notatur circa mulierem Chananaeam. Primo ,humilitas, ibi. Nam & catelli edunt de micis,quae cadunt de mensi dominorum suorum&c. Secundo, patientia,quae notatur in hoc quod tam patiu. ter portauit improperium sibi a Domino illatum. Tertio, oratio, ibi. Miserere mei fili Dauid &c. Quirio,perseuerantia, quod notatur in hoc quod non cessauit,donec obtinuit quod volebat. Quinto, fides,ibi. O mulier, magna est fides
tua. Si ista quinque habueris,ab omni daemonio, id est peecato liberaberis,Quod nobis praestet Christus, Amen.