장음표시 사용
61쪽
s.. unda μώ- ditissi nomen, siper omne nomen , c. Secunda, accipit nomen . o. Factum proprie: oc dicit,sermonem esse de ingarnat ione Verbi; & sensus eli ex Athan. Serm. 3. utra vinctavos Sc Cyril lib. sis Thesaur. p. 3. factum esse a Deo, non quidem Veibum ipsusn, sed ut ille homo, qui dicitur Iesus, esset si Mul, Sc Da minus Ma a ti/- Christus; per unionem nimirum lilius Hilmanae Naturae cuHy Iο- s. postasi aeterna Uorbi quod est, Verbum factum ei se hominem. Primo μμ ρ lilon fuit ergo necesse ut hoc fiere produci in tempore HURo-
ι δ H -Verbi; sed ad hoc satis fuit, ut Hypollasis aeterna Verbi,
Naturam Humanam assumeret in tempore ia
creaturam aprastantiorem custria.
Denique ad locum Ioari. 8. respondent Cyril. lib. .,ia Ioari. cap 2 Ambros in Exameron cap. . ex hoc iplo verbo co lilgi ae
ternitatem Filij; quia si Filius est principium , ergo caret pri cipio: quod intelligendum de principio durationis: nam ut ijdem Patres monent, Pater quod ad originem pertinet, principium est Filii, cui esse per generationem tribuit. Caeterum huius loci alius est senias, quam quem Catholici, quemque. Ariani sequebantur: est enim Gnece in accusativo, casu; &.idem valet Graeca phrasi quod G principis sensus ergo est: sum illud ipsum, quod a principio, uue semper dixi vobis o Dixi perpetuo vobis,me esse Cbristum, seu Meisiam Sc Dei Fimhuin, hoc ipsum ergo sum . Arabes non habent hic nomen , priucipii sed verbum incipiendi legunt enim ad hunc modume Licet caeperim loqui vobis, multa tamen habeo adhuc de vobis
dicere, oriudicare. Quare ex Arabum sententia, non videtur voluisse Christus respondere quis essetved potius videtur co queri voluisse, se importuna interrogatione impediri, quo in ianus posset absoluere quod dicere incaepisset; caeperat enim Dominus dicere: Vos de hoc mundo enis, ego non sum de hoc mundordixi ergo vobis, quia moriemina in peccatis vinris . Hic cum importune interrogassent Iudaei, es t Rei pondit Christus: Licet caeperim Ioqui, nondum tamen absolui ; sed habeo adhue multa de vobis dicere & iudicare ; importune ergo me dicen rem adhuc interpellatis. Sed quocunque modo Interpretemur nomen princip nullo modo fauet Arianis. Secundo asserebant Ariani, Dei Filium esse creaturam, sed inge ptiestantiore caeteris,ut ipsemet Arrius scribit in Epist. ad Alexandrum. Meminit eiusdem epistolae Albo.sem. 3. contra frian. Vbi scripserunt, inquit, ad P. Alexandrum in haec Verba r
62쪽
ἰreatura es, sed non ut ulla ex rebus creatis . Et in Disp. de Trinit i quens de Filio rieus est, inquit, Arius , sed creatus a Deo . Et haec quidem Propositio sequebatur ex priore nam si Dei Filius
non est aeternus; ergo non temper fuit; ergo aliquando creatus, & factus est. Hanc etiam Propositionem, & falsam, & haereticam esse Ἐρυ atur.ι ostendunt Patres multis rationibus. Patruus hae Prima continet omnia illa Scripturae Loca, in quibus aper- - te Filius vocatur Deus. Primus locus affertur ab onib'Patribus Nicami Concilij. Iom. I. in principio erat Verbum, Verbum erat apud Deum,o Deus erat Verbum. Oado autem Verborum est hic . Et Verbum erat Teus: sicut alio loco ait: Spiritus es Deus,
idest, Deus est Spiritus. Respondent Ariani ad hunc locum, Trimo no dici,Verbu esse Deum, sed Deum este verbum, Ve' as,issi.
rum quocunque modo Verba legantur, eandem omnino vim ma Arean, faciunt; nam si legamus: Et Verbum erat Deus:rui potest clarius rumConfuta-
dici; si vero legamus, Et Deus erat Verbum; manifes tum etiam δμr est,t Oannem loqui de eodem Deo,de quo loquutus erat lprius rIoquutus autem erat de vero Deo: ergo verus Deus erat Ver. hum,& per consequens, Verbum erat verus Deus . Syrus ad
maiorem emphasim addit hic ipsum Et Deus erat ipsum Verbum.
Respondent Secundo, nomen Deus cum tribuiturUerbo, non habere Graecum articulum; habere autem, cum enunciatur de Patret ea re indicari, Patrem esse Verum Deum, Filium DOR RU b bis aitem sed ostendit Gosost. Hom. in Ioan. in Scriptura saepe pO da Arianorani, Deum, pro Patre sine articulo; ad Rom. I. Tradesinatus est Fi- co utatur. lius Dei in virtute. Ibidem: Cratia vobis , ct pax a Deo nostro: ad Phil. 2. Ityn rapinam arbitratus es eo se aqualem Deo. His omnibus locis, Ut alia plura omittamus, nomen Dei tribuitur Patri;& tamen sine Graeco articulo ἔν imo in hoc eodem c. I. IoanniS, bis nomen Dei enunciatur de Patre, & sine articulo. V. 6. Fuit homo missus a Deo, & infra V. I 8. Deum nemo vidit unquam. Econtra vero hoc idem nomen tribuitur Interdum Filio cum GK-co articulo iora. e. s. Vt simus in vero Rho eius; hic est verus 'Deus. O ad Tit 2. Expectantes beatam spem, aduentu gloria magni Dei. Vtrobique ponitur articulus: & tamen est sermo de Filio. Cς- Amalim riviterum silis adhuc sit inter Catholicos &Arianos quid sense. tumcur quo
rit B. Ioannes hoc loco; arbiter accedat Amelius Platonicus, R/q ethnicus homo, do Plotim diicipulus; laenam, cum liqc Verba tisi.α .H - F a. Ioan
63쪽
Ioannis legisset: In Tatre erat Verbum, edi Verbum erat apud Deia, o Deus erat Verbum; per Iouem, inquit,quod barbarus iste B. Io netn intelligit Verbum existιmat apud Deum fuisse, ct Deum esse. Refert Amelii verba Viues in Annotat ad ι. Io. de ciui c. 29. Sed 'de A melio dicemus iterum libi.
Secundus locus affertur ab Athan. Orat. 3. coni. ria. ab Hila .l. 7. de Trinit. ex cap . 2 Io. Vbi Thomas e Dominus, inquit, meus,oe Deus meus. Hic apertes.Thomas Christu vocat no modo Dominu ,sed Deum etiam suum:ergo est verus Deus. Diceri hant quidam, haec verba non ad Christum, sed ad Patrem reserenda esse, & exclamasse T homam, ut fieri solet in rebus , quq prςter expectationem accidunt: O Deus,quid video, quid a dioὶ quς resposio danatur in Quinta si nodo . . 3 c. I I .sub anathemate,&merito; na comendat Christus hoc loco Thoma, non quod Patrem, sed quod se Deum consessus erat: aura vidiasti me Thoma, credidisti. Ueinde ea clamationi deseruit, non o :&hic esto, non ω; non est ergo ea clamatio, sed oratio indicatiua;&ο, est articulus appositus, tam Domino, quam Deoro κυ- μου, Hr ut indicet, sermonem esse de vero Domino, & Deo, sicut notarunt hoc loco Cyril.& Theoph. Tertius locus affertur ab eodem At u .sem. Σ.cont.Arianos ad Ex quibus est Dristus secundum carnem , qui est super omnia Deus benedictus in saecular quem locum ad idem probandum ante Athanasiu attulerunt Tertul. Lcot.Fraxei,&. Saren. l.3.cot.Har. e. I 8. Solus Erasmus in Annotationibus, hunc locum ait non
satis esse firmum ad probandam Christi Diuinitatem: quia si ponatur, inquit, punctum post illusecundum carnem quod soquitur, cui ensuper omnia Deus, oec. intelligi poterit non de Christo, sed de Deo Patre. At inprimis nunquam in praecedentibus verbis illius Capitis mentio fit Dei Patris, sed tantum Christi; qua ergo ratione referri poterit illud super omnia Deus .ia Deum Patrem λ Praeterea omnes Codices tam Graeci, quam Latini, tam Syri, quam Arabes post illud secundum eaν- nem) virgulam habent, non punctiam; & ita legunt omnes P tres exponentes locum illum. Unde ergo educit Erasmus hoc punctum Z Secundo , inquit Erasmus, vocula Deus superaddita fortasse est textui: non enim habetur apud Hilarium PD. I 3Σ nec apud Cypr.L contra Iudeos c. 6.quibus locis referunt hoc te- . si omum. Sed Primo, licet in nullo ιextu haberetur vox illa
64쪽
Deus; quia tamen illud Qui eRsuper omnia) est periphrasis Dei ,
satis ex illa possemus ostendere, Christum esse Deum: Carterum habetur in omnibus textibus, Latino, Grςco, Syro, & Arabor habetur apud omnes Ρatres:& praeter iam allatos. apud Augustin lib. 3. de civit. capy I 3.Ambros lib. I.de Fide cap .s .GreginHo- mil. 8 in Edchiel. cγril. bb. I . Thesaur. cap. s. & apud omnes Commentatores huius loci , Origenem, Theodoretum, Chrysostoemum 6'c Habetur etiam apud S. Hilarium , quem pro se citat
Erasmus . tib ct 8 de Trinit.& apud Cyprianum,etiam in emen datis Codicibus. Denique, si , quia semel breuitatis causa praeterit Hilarius vocem Deus, est addita textui; ergo, quia ibidem praeterit alia duo verba secundum carnem erunt addita textui: quis credat Uerum ne detorqueri possint ad Patrem testimonia, quae intelligi debent de Filio, asserunt Quarto loco Patres Plures scripturas, quae conuenire non possunt nisi Filio; & tamen in illis clare vocatur Teus. Proseramus Scripturas. Quis de coelo descendit in mundum, & nobiscum versatus est λ Pater, an Filius λ quis sanguinem fuditλ quis mortuus pro nobis
est, Pater, an Filius λ quis venturus est iudex vivorum,&mor tuorum, Pater an Filius λ nemini dubium quin Filius:at Baruch. cap. eum vocat Deum, qui Venit in mundum , Ut versaretur nobiscum ' Hie, inquit, es Deus noster, o non aestimabitur alius ad eum : pon hac in terris visus es, ct cum hominibus conuersatus est. Affertur locus hic ab Hilario lib. s. de Trinitat. sub finem. Paulus Itor cap. 2o. Deum appellat eum,qui sanguinem pro E clesia sudit. Posuit vos,inquit, Spiritus Sanctus regere Ecclesiam Dei,quam acquisiuitsanguine suo. S.Ioan. in Epist. I. cap. 3 . Dei ninmen tribuit et, qui pro nobis mortuus est. In hoc , inquit, cognouimus caritatem Sei,quia ille pro nobis animam suam posuit. Syroruetiam textus antiquissimus in secundo cap. Epistolae ad Hebr. Vbi nos habemus : Vt gratia Tei pro omnibus gustaret mo tem ,& est sermo de Christo Domino , hoc modo legit. Ipse enim Deus peν gratiam suam propter unum quemque hominem gustavit mortem . Quid potuit dici clarius Haec duo loca afferuntur ab omnibus Commentatoribus illorum locorum. Ad Tit. 2.dicitur, eum, qui venturus est Iudex, magnum esse Deu Expectantes, inquit, beatam Spem, o aduentum gloriar magni Dei
Affertur hic locus abAthan. in lib.de Communi Essentia Diui nitatis Dentque, Vt nullus post hac Arianus Christi Diuinita
65쪽
Argumnu=n Secundum contra Aria. ex proprieta ribus Dei, uestribuuntur a risio.
tem in dubium reuocet, clamat Isaias cap. 7.eum, qui pro nobis non horruit Virginis uterum,appellari debere Vobiscum Deus.
Ecce, inqu it, moeo concipiet, O pariet Fιlium, cy vocabitur nomen eius Emanuel, idest nobiscum Deus. Affert hunc locum Athan. Serm. 2.contra Arianos. HlS testimonijs conuicti Ariam, dicebant, ut testis est S. Hilar. lib. I. Trinit. Chi istum appellari quidem Deum, in Scripturis; non absolute tamen , sed eo modo , quo Moyses appellatus est Meus Pharaonis Exod. p. I. & ut viri sancti vocantur Dij maim. 8 I. Ego dixi Di, eis. Sed acute vrget Hil. Moysen non appellatum fuisse absolute Deum, sed datum Pharaoni pro Deo: Dum timetur, inquit,dum oratur,dum punit, dum medetur. Alij dicunt, cum ibi non sit nomen mπ Ieboua, sed UIN A donat quod no latum significat Deu, sed magistrum,& interpretem, sensum esse: Posui te magistrum Pharaonis &sic exponit Chaldaeus Interpres: significat etiam vox illa nuncium. Idcirco Rabbi Abraham exponens hunc locum, Destinaui te, inquit, nuncium ad Pharaonem. Alij Dcum Pharaonis, exponunt , ut opinione tantum Pharaonis Moyses Deus fuerit, coniscepta ex multitudine miraculorum, quae Moyses patrauit rquo sensu Dixit Poeta, loquens de Augusto : Namque erit illa mihi semper Deus. At Christus vocatur absolute Deiu,&Deus cum articulo,quem tantopere faciunt Ariani,&etimu Deus, magnus Deus,ut vidimus. Ad Psal. 8 I. respondet S. Hilarius, ex eodem loco satis aperte colligi, sanctos viros non appellari vere Deos: hanc enim vim habet illud Ego dixi v t ssignifice tur, illos non esse natura Deos, sed beneficio tantum Dei ornari hoc nomine. Secunda ratio continet illa omnia loca, in quibus tribuuntur Filio proprietates, quae tribui solent soli, & vero Deo: er.
go est verus Deus, non creatura. Αiseramus ex multis pauca. Dei proprietas est, ut non mutetur: Sc Paulus ad Hebr. I. tribuit Immutabilitatem Filio: Ad Filium autem , inquit, Thronus tuus Deus : .Et tu in principio Domine terram fumasti; σ opera manuum tuarum sunt corti: ipse peribunt, tu autem permancbur omnes sicut vestimentum veterascent, O mutabuntur; tu autem idem ιpse es,le anni tui non deficient. Affert hunc locum Athanas. Serm. Σ. contra Arianos. Proprietas Dei est Immensitas: Baruch.cap. I. Immensitatem Filio tribuit . eo agnus es, inquit, O non habens finem :nIt bata in torru visus es, cum homi bus conuersatus oste
66쪽
G. Affert hunc locum S. QU. lib. contra Maximinum cap. 26 Proprietas Dei est eternitas: & Scripturae saepe tribuuiar Aeternitatem Filio, ut copiose ostendimus paulo ante. Proprietas Dei est Summa Sapientiae & Christo tribuitur Joan. vltimo Summa Sapientia: Domine tu omnia nosti. Et ad Collosi cap. 2. In quo sunt omnes Thesauri sapientiae, ct scientiae abscondιti. Afferunt hunc locum omnes fere Patres. Proprietas Dei est Omnipotentia: Et cap. I I. poces Filio tribuitur Omnipotentia: Η.ec ait Deus Omnipotens. qui erat , qui est,ct qui venturus est. Ibidem appellatur Deus Omnipotens: gratias tibi agimus Domine Deus omnipotens , qui accepisti virtutem tuam magnam, ct regnasti. Affert hunc locutis athanas Sem. 2.contra frianos Et cap. o nis. Christus parem te facit in potentia Patri: Quacunque inquiensi Pater facit, haec Fιlius similiter facit. Proprietas Dei est, ut sit Summu& Prastantissimum Ens , quod rebus omnibus praestat, & ratione cuius titulum habet Regis Regum: at Christo tribuitur Apocal. 17 titulus Regis Regum: Huc etiam pertinet argumentum Christi Matth. 22. ubi de te loquens: SI christus, inquit,est Filius Dauul, quomodo ergo, Dauid,cu e det Rex,vocat eum Domina suum, dicens, NDixit Domιnus Domino meo, sede . Denique Dei proprietas est Vis illa creativa: quae licet ad Omnipotentiam pertineat, ea tamen peculiari quadam ratione admirantur Scripturaeri u Do-mmefecisti omnia,qua coeli ambιtu continentur; quaeque nulla ratione creaturae proprietas esse potest, sed Dei tantum creatoris. Iob. P. Qui extendit caelos solus. Idem habet M. cap. ψ . & tamen hanc ipsam Creatiuam Uirtutem saepissime scripturae de Filio praedicant: Ad Hebr. cap. I. Nouissime locutus est nobis in Filio, que constituit haeredeminiuersorum , per quem fecit ct secula:& ad Go-kg. cap. I. Filius asseritur creator rerum omnium , non modo
visibilium, sed etiam inuisibilium: in ipso, inquit, condita suntumuersa in coelis, oem terra. visibilia, ct inuisibilia , siue Tisoni,siue Dominationes, siue Principatus, siue Potestates: omnia per ipsem,
in ipso creata sunt . Et Ioan. cap. I Deus erat Verbum et omnia per
ipsumfacta sunt, sine ipso factum est nihil quod factiιm est. Hinc
insolubile ducitur argumentum ab Augustin. Tractat. I .in Ioau. Si per Filii 'nquit,res plane.omnes crears sunt:ergosFilius est creatura, ipse creauitse ipsum, quod nullo modo potest intelligi: aut, quod Ve'tissimum est, ipse Creator est , non creatura . Ad haec loca di' Himas, fiscebant Ariani , Primo. Cum dicitur, Omnia per E1lium con' inianorum.
67쪽
dita esse, excipi semper Filium ἱ sicut cum dixit; inter natos mulierum non surrexit maior Ioanne Taptista , se ipsum excipit, qui maior erat Ioanne Baptista; eodem modo in his locis teipsum excipit, qui factus fuerat a solo Patre . Sed haec responsio non haeret cum verbis hoc loco positis a Ioanne; addit. n. S. Ioannes : Et sine ipso factum est nihil quod factum est; ut intelligeremus . nihil omnino factum ella, quod per Filium factum non sit, ut clarius habet Syrus; Et sine ιpso, neque una quidem res facta est,quae est facta. Secundo dicebant ex A tbanas sermon. 3. contra Arian. Orii lib. I. Io .cap. 3. Omnia quidem facta esse per Filium , non tanquam per Dominum, oc Authorem, sed tan. quam per seruum, fic discipulum. Hanc responsionem refelli e Cyrillus lib. 6.Tbes r.e .3 .ex verbis sitis cap. I. Genes. Faciamus M. minem ad imaginem, o similitudinem nostram rat Verbu faciamusynon est imperantis inferiori, sic enim dixisset faciteὰ sed inuitantis parem. Adde,illustrium Theologorum sententiam esse,
creaturam creare no posse, nec etiam ut instrumentum Dei: siesentit S. Thom p. p q. I .a. S.CTub a. cor cffentes cap.LI .sed hoc
lias. Tertio dicebant Ariani, omnia facta fuisse non a Filio,sed
per Filium: nam Praepositio, Q vel sub causam essici Entem
potissimam indicat; Praepositio vero sper) causam Instrumenta. lem esicire fert de Arianis Athanasin tib. de Communi Essentia Patris, Filij , Basl. lib.de Spiritu Sancto i cap. 2 . ad 9. Refellunt hanc responsionem allati Patres ibidem: Quia Patri saepe tribui. tur praepositio sper Ven.cap q. Posteribomιnem per Deum : σI .Corintb. I . Fidelis est Ueus,per quem vocati estis D focietatem Filii eius: contra vero praepositio de) vel μέ quae est eadem cum a) vel ab) tribuitur interdum Pilio . ioan I. De plenitudine eius
nos omnes accepimus. ct cap. I 6. Ille vos docebit, quia de meo accipiet: c. 6. Virtus de illo exibat, sanabat omnes:oc alibi saepe . Ita.
que his Fraepositionibus 9ὶ vel & per promiscue utitur
Scriptura , cum Diuinis Personis eas attribuit. Solet autem Scriptura frequenter tribuere Tatri pr positionem ex ,oc pra, positionem per Filio, inquit, Pasit. in lib.de Spiritu Sancto, cap. I. ut indicet , Fatrem esse principium primum , Fulum vero esse principium medium, hoc est principium de principio; vn. de fit, ut quae Pater facit, recte dicatur, non solum per se, sed etiam per Filium facere ; quandoquidem accepit a Patre per
originem Filius ta naturam, &. Vim faciendie QEa propter .
68쪽
Tertia ratio continet illa omnia loca, in quibus Filius dicitur esse unu Sc ide cu Patre: quς ratio ex duabus p scedentibus quodamodo sequitur: si enim Filius ide habet Dei nome quod habet Pater,ic eadem Attribuata cum Patre; sequitur,ut idem stetia Deus eu Patre. Loca sunt ista. Primus lotus affertur ab Alexadro Alexadrino Epileopo in epist ad omnes Episcopos:
Ab Alban serm. contra Ariam. 2 Easitio lib. I .ci mra Summau ab Hilarae ld. .de Trinitat. ex Ioari. Io. Ego in Pater unum sumus.
Et verbum quidem υnum unitatem significat Essent uve bum autem sumus in ic duo illa priora suo, o Tater dii linctionem Perionais: quare, ut scriptu reliquit Tract. D. in Ioan. hoc uno Testimoruo liberamur aberroisus Ari), Sabelli . Respondebant Ariani, verbum illud sonum non signinc, re unitatem Essentiae, sed consensum voluntatis r dicebant enim,eo modo fuisse Christum unum cum Patre, quo optabat esse discipulos interse,Dan. II Oro Fater, ut ιν unum sint, sicut ego cr tu unum sumus . At ducipuli non poterant esse inter se Vnum natura, sed voluntate tantumi ergo eodem modo Christus, oc Pater Unum erant, voluntatis conspiratione tantum. Resellit Athan. hanc responsionem in lib. Quod Teus de Deo sit Verbum; quia Iudaei, cum primum Christus dixit haec verba, sustulerunt lapides: ex quo perspicuum est, intellexisse illos , Christum dicere voluisse, se eiusdem esse naturae cum Deordi hoc est quod aiebant De bono opere noni ιdamas te sed de bl f emia, quia cum tu homo sis, facis te ipsum Deum. Acute ergo Mugu Tract. 8.in Ioan. Ecce, inquit, iudaia intellexerunt quod non tuteligunt Ariani r ideo enim irati sunt,quia intellexerunt, non posse dici, Ego, o pater unum sumus, ms ubi aequalitas est Patris, ct Fi-ti . Secundo, refellit hanc responsione Basil. l. I . contra Eunom. de Chryso in eum locum non ex solo nomine vnum ted ex tota re subiectar dixerat enim Christus e Nemo rapaei oraes meas de manu mea; quod probat, nemo potest illas rapere de manu Patris mei: Ego ct Pater unum sumus. I taque integer Christi lyllogismus est hic. Ego, 6. Pater unum sumus: sed nemo potest ueta eripere de manu Patris: ergo nemo potest eripere de manu mea. Ex qua argumentatione certissunum est,illud 'umvi
69쪽
non significare concordiam voluntatis, sed unitatem Essentiae i& aequalitatem potestatis palioquin nulla esset illatio. Ad id,
quod afferebant ex Op IT. Ioannis respondet S. M au serm q. eontra Arianos his verbis. Sint unum, inquit quemadmodum nos sumus, sed pro stur natura. quatenus feri potest, ut inde formam semititudinemq; mutuemurr Ille quidem natura, ex utero unum est cum suo Fatre t nos autem unum inter nos affectu , oe animo escimur, babentes pro archi P exemplari naturalem unitatem Filifctim Patre . Praeterea dicebant A mani, ut testatur Athan. serva. q. contra ipsos, Christum explicasse quod dixerat,cum subdidit :Si illos, ad quos sermo Dei factus est,dixit Teos,quem Pater sancti cauit, ct misit in muudum , vos dicitis, quia blaphemas , quia diari , Fιtius Dei suin i ac si dicere voluisset . Nullassi habetis offensiovis materiamo me Deum, Fιtium. Dci appello; quia idem. n men caeteris etiam amicis Dei tribuitur : sum ergo Deus , jicua unus ex illis. Sed profecto allucinantur Ariam. non enim excusat Christus quod dixerat, sed conficinat potius his verbis, ut notauit S. e fugustin. Tract. o 6. m Ioan. o Hilar lib. I. Tνivitate: Lenius enim et t. Si rusti , & amici Dei,ad quos tam
tum Dei sermo factus est,uocantur Dij, quanto magis ille , quem Pater Oli t in mundum, & sanctili cauit Tunc autem sanctificasse Christum dicitur Pater, cum Naturam Humana Christi univit Hypostasi Fili, sui. Sic Hilarius & Augustinus exponunt. Quam ob causam a Ioanne in Apocal. vocatur Sauctus Sanctorum. Dici etiam potest cum Chtylos . in hunc locum , Christum satisfecisse prius Iudaeorum offensioni allatis verbis. Si Frophetae a Deo missi vocantur Di 3, cur scandali omini, quod me nominauerim Deum Z Deinde offensione sublata, ostendisse, se non tantum nomine Deum esse, sicut erant Prophetae, sed operibus, & re ipsa:& hoc est, quod subdit
Sinon facio opera Patris mei, ndlite mihi credere. Alius locus similis praecedenti affertur ab Albana lib. I. ad Theophilude Unica Deitate Trinitatis: ab Augusin.in F R. I. Dan.& longe prius allatus fuerat a Cypriano inlib de Unitate Ecclesiae.ex I. Io . caps. Tressu i qui testimonium dant in caelo,Pater verbum, Cr Spiritus Sanctus: γ in tres unum sunt. Ut autem re Ete percipiatur vis verborum Ioannis, Notandum est, proposuisse hanc quasi thesim , Quis est, qui vincit mundum Maoces , qui vincit omnem sensum humanum,dc cogitationem,uia
70쪽
- Liber Primus. S igni de Chrtisto eam habet opinionem, quam debet Debet
autem sentire, Christum esse verum Deum,& verum homunem et & quatenus Deus est, videtur esse quodammodo oriundus de coelo; quatenus homo,de terra. Propterea citauit testes tres h coelo, & totidem ex terra: sicut accidit ei, qui nobilitatem suam probare vult, cum natus sit ex parentibus natione diuersis; aliunde enim accersitis testibus, probat nobilitatem a Patre,aliunde nobilitatem a matre . Itaque cum dicit, tres
esse testes in terra, nomine i r non significat locum , sed qualitatem testium e quali dicat, tres sunt testes humani, qui testificantur de Natura Humana Christit aqua, quae fluxit ex latere eius: sanguis: Sc vitalis lptruus. Haec tria testificantur, illum fuisse verum homitiem. Et cum dicit : Tres sunt , qui testimonium dant in caelo: mmine stoelo, eodem modo non intelligit locum, sed qualitatem testium . Nam si locum intelligeret, non tantum nominaret hos tres, sed etiam Angelos, qui sunt in lo.& de Christo testificati sunt, cum cecinerunt, Gloria in altissimis Deo. Sed sensus este Tres sunt, qκι tesimonium dant in caelo; id est, tres sunt testes Diuim , qui testificantur
de Christi Diuinitate, Pater , Verbum, & Spiritus Sanctus. Hunc esse sensum, constat ex his , quae subdit. Si testimonium
hominum accipimus, testimonium Dei maius ese est enim argumentatio. Si testimonio humano fidem habemus, cuiusmodi est illud, quod affertur ab Aqua, spiritu ,& Sanguine, & testimonium Dei maius est; multo magis debemus credere testisnonio Dei, hoc est testimonio Diuino, quod affertur a Patre Filio, & Spiritu Sancto: ergo hae tres Personae test dicant es, sunt Personae Diumae, ac proinde verus Deus, & unum, & Ddem inter se. Dicent. Eodem modo dici tres illas personas esse unum obiectio. inter se,quo spiritus, Aqua, & sanguis, ted haec uia non sunt unum essentia, sed solum testificatione, quia idem testificantur; et go& tres Personae. Respondeo primo, verba illa Et tu βρω ρ ρ 'Hrres unum Iunopost Spiritum, Aquam, & banguinem, non haberi an multis Codicibus. Caeterum,quia habemur in Editione V ulgata, & in Graeco textu:Respondeo, cum est sermo de Spirritu, Aqua,& sanguine, sic legi cum praepositione m)εu G, o hi tres in unum sunt. At, cum est sermo de tribus Fersonis,
non illo modo, sed ita sine praepositioite re id est, unum: M