장음표시 사용
121쪽
a communibus operandi principiis IV. Quia occulta quadam vi homo rapitur in laudem eorum, Maequis iuxta praedicta prima principia gesierit, vel contra in odium&aver,tionem eorum, quae contra illa iacta sint, ut luculentet ostendunt tot illi Graeei, Romani, vel alterius gentis homines etiam barbari, quorum nomina immortalitatem vel honoris vesignominiae conseq auta sunt apud Historicos cujusvis aetatis , & Auia thores non ita paucos, qui Valerii Maximi exemplum sequuti e rum hujusinodi sicinora in breviores commentarios collegerunt. Hoc argumentum exornat eloquens Υvo Andre i) percurreris per diveras boni moralis smecies , quarum pulchritudine trahi naturam humanam luculentis exemplis evincit. Eodem utuntur etiam
ARTICU Lus VII. Objectiones contra fecundam partemrgo. I. Objicitur. D Rincipia operandi apud varias gentes ita va-x ria sunt, ut etiam sint inter se prorsus ΟΠ- posita; Nam quae alicubi habentur tamquam scelera gravissima, alibi reputantur non iluin honesta vel licita, sed etiam stera &redigiosa . ita sunt aliquae gentes , quae licitum sibi credunt di sise nere de vita filiorum , illosque sibi etiam manducare & sepelire vivos cum Matre, quando haec in partu perierit: derelinquere in-- fit mos , quorum nulla est spes valetudinis sine cibo , & ii ne ulla ope r parentes ipsbs . cum iam senuerint , occidere. PVo his &similibus moribus longa consuetudine confirmatis testis est Sextus Empiricus , & in ejus su stragium citari possunt Alexander Sardus ferrariensis libro praesertim primo, de moribus ae ritibus Gen-rivm & s Hieronymus . qui post illorum aliquam enumerationem sic concludit s), fervides igitur , quod non filum in esu , sed ct insepulturis , ct in connubiis. O in omni versatione unaquaque gens suo ritu , ct propraetatibus victitet, ct hoc eam natura legem putare squod dicit . uti in immo i ii igne exemplum habemus in i psa Scriptura , ex qua colli . tur ante legem scriptam matrimonium habitum tamquam indiliolubile . quoniam Moyses legem de libello
repudii constitaui, quo disssilui jam fas erat, quod iterum pes
122쪽
MORALI PER SE. c yy Evangelium cI nefas est. Quod vero pertinet ast illud , quod maius est , habita esie inter sacros eultus ea . quae communius lira benis tur inter summa flagitia , telles sint veterum histor .ae ubi agunt de cultu attributor veneri ab Ethniess nec iam stolidis aut incultis, sed in Respublicas politiores congregatis. quales I:rm fuerunt Cois rinthii , qui illi Idolo tale templum consecrarunt, quale comm nius Fornix appellatur: ergo falsum est clari operaudi princ pia communia omnibus gentibus: ergo illa illatio rumitat s moralis, quae detur in re ante omnem n ram cogitationem . innitens sepis mi itioni principiorum operandi communium omnibus gentihus , nulla est. 19 I. Resp. dist. antee. Principia operandi. s d non primaria
Pud varias gentes fiant varia , conc. antec. principia ODerandi primaria sint varia apud varias gentes , nego antec. . & cadunt reliqua . Principia stipra h. i 87. ) allata sint ex primariis. Haec gemueraliter diei possunt distingui ab aliis, quae consequenter secundaria principia operandi dicuntur , ex testimonio intimae conscientiae, quod qui ex hominibus neget se audire , mentitur . Nam haec esse eadem apud omnes gentes omnium temporum , suse dein clarat Nicolaus Gheggi ta). & pressius statuunt communiter, ut
dicit viva ;) , Patres & Teologi eum S Thoma ), qui in hac re
utitur aut horitate S. Augustini dicentis is , Lex tua scrinia in cordibus hominum, quam no im quidem dolet iniquitas . inare bene appellari etiam solent Principia Iuris naturae. In principiis non primariis Batuitur illud de indissoluti: litate matrimonii ab iis , qui apud Layrnan 6) Ejus dissolutionem proprie non repugnare naturali iuri defendunt I9a. Venio ad alia exempla obieeta , quibus primo quidemunirersim respondeo cum Picteto , & Marino , quod litis etiam
datis, non sequitur aliquam esse gentem , quae nihil omnino cremdat in re esse bonum aut malum , justum aut iniustum, nec coi
veniat cum alias hominibus in ullo principio operandi. sed sequitur selum posse homines non selum turpiter errare in linea scientiae & veri, sed etiam in linea morum & boni, & quidem l a , ut non Qtum habeant, quemadmodum ait Tullius 8 in figura hominis feritatem ,-immanitatem hellua , sed etiam stiperent, quae N a - Omnia
123쪽
omnia ultro eoneeduntur . Nonne enim male insertur, nihil in se esse verum vel falsum ex eo , quod aliqui extiterint, etiam Philosephi, qui dubitarunt de ipsis primis principiis scientificis , uequodlibet est vel non est , de existentia eorurn iuriae videbant, cinii mei corporis, uno verbo de omia b as . simili tuitur modo male infertur , nihil in se ess- bonum vel malum morale ex eo , quod revera extiterint, qui aliquid , qu ad nos malum & execrabile dicimus juxta communem co 'irandi 8c loquendi modum , illi tam quam licitum , honestiam . dc etiam sanatum habuerint , vel vocaverint . praesertim clim hi vulgo hab :antur pro sceleratis & generis humani propudio ti): quorum t r0inde exempD , qzi conrnIur rationem humanam infamare , sibimet infamiam conciliant, iure dicit Nuratorius. Atque ex his sunt Bayles ca) , & Ioche , quorum uterque suam symbolam ex nefariis viatorum narratIO nidus congestam ad amplificandam hanc objecitionem contulerunt . In quo
non est dissimulanda etiam conti adietio, quam Bul fierius in
Lothe observat, quod postquam dixit nullum et Ic principium practicum, quod communiter sit receptum, deinde dicit, Praecepta legis naturans funi clara , ct raro synt controver ' I93. Deinde quoniam compertum est, non deesse s qui in eo ipso peccant, cujus projitentur silentiam , quod evincit Tullius a Grammaticis, qui bartiare loquuntur , a canentibus abstrue , qui
musicam callent, a delinquentibus in Viti , qui artem vitae profitentur, quonam ratiocinio an uertur ex morum Dravitate opinionum etiam perversitas ρ Quonam jure, inquit Chau meixius 6 post Bumerium audet Loche sic arguere ; Hi vivunt ex surtis,
illi ex latrociniis: ergo neutri operantur contra suam conscientiam . Respondet quidem I oche ita se concludere , quia semper credidit non posse melius cognosci sensus hominis, quam ex eorum ope-mationibus . At nullo modo d. huit id credere sciens esse voces vulgo notas mentiri simulare & dissimulare r saltem debuit distinguere sensiis seu opiniones hominum ad uales ab habitualibus; Nam quis aliquando vult, quod sol tus est abhorrere: vel distinguere sensu tu circa unum obiecti attributum iri esse delectabile , a uiam circa aliud ut esse licitum . Nuotus enim est ex male operantibus , qui non dicat video meliora proboque, deteriora sequor. . Ais . Tandem in particulari respondeo ex objectis apud aliquas gentes moribus, aliquos quidem non Probari de populis, qui
124쪽
in RempubIicam coaluerint, alios vero non probari fisisse satis diuturnos. Atque hoc modo intelligi potest citatus Sardus , moris tuus anno Is 88., de cujus Literatura M. Religione conssili possunt Ephemerides Literariae Romanae anni II S. ad nu. SO. ς I. & 32. . ubi loquuntur de alio ejusdem l bro Numinum o Heroum originea hoc ipsis anno Homae edito . Ille enim cum inter populos nullis
institutis matrimoniis , bestiarum instar erescentes , Indos capite Primo nominaverit, eosdem deinde capite secundo numerat interpentes, quae habebant in matrimonio matres O fiorores: scilicet prima illa barbaries contingere sirtasse potuit, dum describuntur ci ferarum more passur vagantes: secunda vero Iicentia , dum nondum
1llorum Resputilica sui scienter fuerat stabilita . De populis, qui cum Parentes jam senes occiderent, anthropophagi dicti , credunt Jo: Ciam poli ca) Paras c3 , & Gallus Anonymus scribens De regulis Ubiciorum a Nutura homini ingeniti, apud Trevolitanos o, stadium id adi illis fuisse cum repugnantia & dolore naturali per
malam deductionem ex principio honesto, quod docet Parentes honorandos, & procurandum illis honum quam possumus maximum , cujusmodi crediderunt es Ie eo tem per mortem liberare acalamitatibus senedlutis, & per comesturam decentissime sepelire.. I sis. De illis tandem moribas , qui didici magis horribiles stini, utpote qui foedisssima vitia dicuntur consecrasse , nego populos, apud quos haec aliquo tempore contigerunt, existimasse non esse reipsa in landa scelera : Nam za certo quodam dumtaxat tempore& loco non iam jubehantur , sed tolerabantur : extra vero illudi psbrum templum ac tempus, tamquam quid omnino monstro-siuin turpe & indignum natura rationali, prohibitum erat gravissimis legibus, δέ nu)lo modo toleratum. rare planum est , ne tune quidem cum nominabantur actus Religionis hujusmodi turpitudines , credebantur tales esse , sed quae causae reputatae fuerunt silm- cientes ad eorum permissionem , qualis Brtasse suit ad impediendum majus malum, eae lem potuerunt persuadere abusum etiam illius appellationis, & ea praeterea , quae magis facit contra objectionem , & verior videtur, ne vulgo scilicet nota esset tanta stultitia , vel nequitia. 196. II. Odiicitur. Si darentur aliqua principia operandi communia , maxime essent, quae dicuntur praecepta lesis nituralis: Sed haec non sint principia communia et Nam admittitur a Theo logis dari posse ignorantiam invincibilem etiam circa legem naturalem: ergo.
125쪽
Resp. dist. mai. Principia communia essent praeeepta legis nam turalis, sed ex iis, quae nullo indigent ratiocinio ad sui cognitionem , cone. maj- , quae hO digent ratiocinio , utpote inserenda - ex primis calvis obviis . nego ina ., ct cum eadem distinctione excepta min. negatur conseq. Quod pertinet ad probationem, dico Theologos, ut Antoinem I . admittere ignorantiam invincibilem dari posie circa legem naturalem, non quantum ad praecepta praecipua & sundamentalia, quae prima morum principia appellantur , neque circa illa , quae iacile ex his colliguntur . qualia sunt praecepta Decalogi, sed Blam quantum ad illa quae sunt satis ab struta conclusiones priorum. De his S. Thomas dicit ca), quaedam sunt, ad quorum juietum requiritur multa consideratio diversurum
circumstantiarum , quas considerare diligenter non est cujuslibet, .cuteonsidorare particulares conclusiones scientiarum , nun pertinet ad omnes . Hoc modo S. Augustinus conscius utique legis naturalis
atque Pivinae dubitat de nonnullis in Lege Dei contentis , ut an uxor dimissa a suo marito committat adulterium , si alteri illo vivente copuletur; Nam inquit 3 mactatur quidaem , qui eam duXσ-rit seundum Domini sententiam , Ied utrum v ipsa tali crimine lenea tur , ineretum est, aliasque tum ibi, tum alibi t ), similes dubitationes promovens, se nihil habere , quod de illis statuat, Pro
AR Ticu Lus VIII. Argumenta pro tertia propositionis parte. I97. HErtia propositionis pars , dari honitatem moralem , I quae non dependet ab hominum conventionibus sic Probatur. Intima experientia constii sumus determinari nos act mandos, quos novimus mites fideles gratos. & aversandos crudeles infidos ingratos , sicuti intima experientia constii sumus necessario delectari nos ab aspeetu operis bene dispositi, aut ab artificioso concentu, & contra molestia quadam neces Iaria assici videntes res incommsitas , aut audientes voces inconditas: ergo sicuti delediatio vel molestia sensiliam dependet a selis rebus objective deletilabilibus vel ingratis, sive congruentihus naturae animalis , vel illi non Ongruentibus , quin ulla intercedat conventio , ex qua reddita fuerint delectabilia vel ingrata, ita assiemo voluntatis prosequutiva
126쪽
alicuius ad ionis, & aversiva aliarum dependet a solis rebus odie Eliue honestis vel non honestis, sive congruentibus naturae rationali, vel non congruentibus antecedenter ad omnem legem, aut conventionem. Exemplum est legitimum & urgens, quia utrobique habentur assectiones ita necesIariae, ut in contrarium commutari
non possint Per quasvis lages, & quacumque Proposita vel poena
ι98 Ex sela experientia hujus naturalis aversionis in Erdidos vanos leves Qtiles impuros ac flagitiosbs concluserat jam olim N Cato apud Tullium si) niba est, de quo minus dubitari posit . quam ct honesta expetenda prrje , ct eodem modo turpia per sd esgienda. Luculentius a Pud eumdem M. Pi vim hujus argumenti exponit observando ductum naturae nostrae rationalis per singulas hominis aetates incipiendo ab ipsa pueritia , quando naturam hanc amamus quidem, quia necesIario omne animal a primo ortu se ipsium amat, sed ibam nondum intelligimus . Jam vero in pueris, in quibus ca) ut in *σculis natura cernitur, videmus, quod se ae-eusari nolunt, cupiunt laudari , memoriam habent bene de inmeritorum & reserre gratiam desiderant. In confirmata vero aeta- . - te , quis , inquit, es iam dissimilis homini, qui non od rit libidinosam protervam adulescentiam Z qui1 contra illa aetate pudorem , consan-riam , etiamsi sua nihil intersit , non tamen dileat An oblivisiimur , quantopere ι n oudiendo in uegend9υe moveamur , cum pie eum amico cum magno animo aliquid fastum cognosiimus. Generalius alibi sa) .
. rogat , natio n9n comitarem , non benignitatem , non gratum
animum , ct beneficii memorem diligit Θ sua superbos, quae malesi cor , qua crudcles, quae iηgraios non a per natur non odit Idem ibidem obstruat implurum neminem tam audacem unquam fesse , quin defensionem facinoris a natura jure aliquo quareret , stilicet nequitia fruetus concupiscitur, ipsa vero odio pudorique es , ut ait Seneca s in hac observatione diutius immoratus . I99. II. Contra Hobbesium speciatim . Juxta ipsum nihil est natura sua iustum vel injustum . nihil per se honestum vel inhonestum , seu bonum aut malum morale, sed omnis actionum humanarum moralitas dependet ex conventionibus & voluntate sitnim praesertim magistratus : ergo , cum prius sit saltem prioritate naturae esse hominem , suam esse sitbditum magistratui, homo attenta sea natura habet ius omne in omnia , & respeetu ipsius lex naturalis, quae quid jubeat praeter conservationem suae vitae, est
ab Id. ibid. lib. n. aa. Seu. de cap. I; Id. de Leg. lib. I. cap 9.
127쪽
IO4 . DE BONOn ineri sine selasti : ergo quivis hominum potest sine ullius reprehensione se gerere juxta illud si , Sit fortitudo nostra lex justitia, quod axioma ex serarum moribus deductum , quo evadat docebit ipsa Scriptura . Quivis etiam postquarn .sbonte aut vi subjecitas sit alternis potestati , poterit pleno jure , quoties ipsi detur Occalio , recuperare quovis modo ius plenae libertatis &excutere jugum maguiratus , a quo illud sibi sublatuim est . Itaque 'inter ne ioas numerandi erunt, qui Catilinae adhaeserunt in tentando patriae parricidio, in quo perperam proinde s. Augustinus dixit, ta) eontineri omnia scelera; Nam in hoe inii facinus impulsisierunt a proposita sibi per Catilinam exlege liberi a te a Ille enunut habet Sallustius, postquam odio in leges Romanae Rei P. concitavit , 3 sQuin igitur , inquit, expergiscimini . En illa , quam optastis libertas . Praeterea divitia decus gloria in ocutis sita est :Ior una ea onDila et ictoribus praemia ponit. Polliceor novat tabulas, proscriptionem locupletum , magistratus, facerdotia , rvrnas alia tuo omnia, quae bellum at tu: victorum libido Drt : Atq u haec omniastini dogmata impietatis & horroris plena : ergo . Porro qui contra Hobbeuuin apud Brucherum ) hoc mo lo arguunt, offendunt ipsum in suis libris revera concei Iisse omnia . quae dicuntur sequi ex eo , quod nihil in re sit bonum dc malum i Et liqua nuo ea negavit, ostendunt talibus id ipsum verbis iecisse , quae indicant hominem non solum siubdolum, sed etiam tibi contraui-
a . III. Si ante conventa nihil esset bonum aut malum moraliter, iam ante illa aequali loco habendi ellant, qui sibi divitias compararent per artes aut scientiam , ac illi qui id facerent per sarta aut rapinas, nec Pluris aetti manus essent, qui servarent aut juvarent homines, quam qui eos laederent aut perderent. Atqui hec, quae ceteroqui concedit Hobnes , cujus sint haec verna s injuriam nemini feri polye, nisi ei quocum initur pactum, repugnant lumini rationis & communi totius generis humani consensui. duis enim est inquit Tullius N) aut avaratia ιam ardenti aut tam granatis cupiditatibus , ut eamdem illam rem . quam ad pisci scelere quovis velit , non multis partibus malit ad sese etiam omni iniquitate proposita sine facinorς , qWam tu' modo per venire P ergo ante conventa est aliun id boni aut mali mOIulis.
128쪽
IOI. Iv. Juxta Hobbesium rite instituunt ar leges. quia aliter genus humanum servari non posset, & mutuo homines se perderent : ergo antecedenter ad huiusmodi leges bcinum est , unum hominem esse alteri utilem , & milum contra unum alteri noxium esse. Hoc argumenta in legi poteth carini ibas alligatum a
. U. Iuxta eumdem aliquid est bonum moraliter , quando est se- eundum stabilitas leges vel conventiones, ot malum contra, quando his opponitur: ergo antecedenter ad omnes conventiones datur
aliquod bonum aut malum morale scs licet hoc ipsi in quod est stare conventis, aut illis obstare. In hoc enim fiundari potest aliquid esse Ninum, quod ell juxta conventa. ARTICU Lus IX.
Argumenta pro quarta propulamiis parte
Uarta propositionis pars dari bonitatem mora Iem, quae non dependet ab utilitate vel publica . vel privata I. sic Probatur. Data tantummodo intrinseca convenientia inter actum, qui a natura rationali peragatur , & ipsam naturam , iam in adiu illo habetur aliqua bonitas; Nam ha b tur aliquid proportionatiim huic naturae, & ab ipsa proinde appetibile sed illa bonitas seb ea ratione praecisiva, neque est bonitas delectabiIitaris, neque bonitas utilitatis; nihil enim horum illa importat, Setiamsi nec delectabilitas nec utilitas ades set , adhuc ex sua praedicta convenientiae ratione inet quid appetibile . Ita nonne sublevare miseriam pauperis, restituere alienum, parere si periori , & similia Obie a sunt bona moraliter , etiamsi nullam illis, uni haec faciant , asserant nec utilitatem nec voluptatem seu delectationem ab ea distinctam quae semper habetur in satisfaciendo exigentiae naturae rationalis λ Et quod illustrius exemplum est , nonne honestillimum ci Deo dignum bonum dicimus , ita nostri generis misertum este, ut Verbum Caro factum fuerit, ex ea profecto ratione, quod id per se decet Divinam magnitudinem Z Neque tandem dici potest
bonitas Qlius honestatis naturalis; nam agimus de convenientia actus cum natura non utcunque sed rationali : erso est honitas particularis sita in prs 1icta convenientia , quae dicitur honitas moralis. Etsi ex boc argumento satis apparet , asIiimptum Glauco
nis q. i ) , quod omnes sectentur justitiam unice Di opter sip. mPretiniorum externosum, Φ.ἴ illam consequantur, salsum esse dio in uvci Pole. Antil.
129쪽
injuriossim iis , qui se Philosophos sine mendae o appelIant : ni-
nilominys ex eo etiam deprehenditur falsiam . quod longe iucuricius accidat prernium homini , cum se illo dignum putat, Quam cum conscius sibi est eodem se este indignum ergo est preter Dre ipsa met natura virtutis, pronter quoae II ipla per se amabilis . Id autem quid est aliud, nisi convenientia actus virtutis cum natura rationali, in quo sensit dicit S. Thomas I virtutem esse secundum naturam hominis .aO3. II. Amare Deum unice, quia est in 1 bonus, est actus moraliter bonus, & maximus inter hiatusmodi actus: Sed hae actus non sicit resipetaim ad propriam utilitatem : ergo datur actus binus moraliter sine respectu ad propriam utilitatem . Major videtur eviclens, re quando opus sit, suadetur, quia amare summum bonum ex toto motivo suoemet honitatis, est actus maxime conveniens naturae ratianali , in quo stat notio aestas moraliter boni. IVec minor controverti debet. quia est communis Doetorum sententia , Latis etiam expressa ab illo Scripturae a , Garuar non auerit, qza sua Dunt. Fuerunt quidem olim aliqui, quos refellit Scorias 3 dicentes Deum , in quantum eis obje tum beatificum esis objretum charitatis, idemque recentius dixit Bossiuetus junior Episto-pus Trecens s , tribuens Charitati, quod iplius obiectum sorinale . . sem quia in se bonus , sed etiam quia bonus nobis, ut habet Languetus in ea liuous doctrinae impugnatione , Quam cum esset Archiepiscopiis Senonensis ad eumdem Bolluetum direxit Perep stolam datam ann. i s 3.Verum hi omnes confundunt actam ex-ctraritatis cum hoc ipsbactu; Objectum enim actus , q. et sit Deus bonus nobis, est, ut ibidem servavit ad amorem Dei, non vero eu amor Dei, qui vulgo dicitur actus Charitaras.; Nam haec virtus iar vel hin- ρ es e in pisicere com-
phsibile circumsimbreetur ab eo crat nod Ias eius ad amantem .i . ine Jano qnon immodo laudamus & amamus homi- P ditos, Hai 3n regionibus a nobis remo.' α--- - vi eritat ; sed hujusinodi lauum eo, utiles nobis sint aut ella Pollant illorum adi:onos: ergo provenit ex eo , quod illae sint in se,
130쪽
& de se moraliter honestae ci). uis est, inquit Tullius , tam di is-milis homini, qui non moveatur 9 clen ne turpitudinis θ comprobatione honestatis Z auis Rullum Numitorem, fra editanum prodilorem, quamqNam reipublica nostra profuit, non du Z vis Urbets conserva rorem Codrum , qzis Erichthei Mus non maxime lasedat Θ Cui Tubuli nomen odio non es P suis Aristini mortuu m n n d ligit Θα1s. F. Si omne bonum morale odi et ix una r Petendum esset ab utilitate Iar Fria vel publica , curi r tur quod multi amare parentes, dc se ipii non deberent, quinclo nihil a Darentabis quia knibux& infirmis, vel a seipsis quia ineptis sperare Pol sciat comet modi nec sibi nec Reipublica quod nulli recipiendi vel retinendi in noiconatis, quorum conclamata valetudo est, qu Reip iblicae non prosiant, & sibi certe utiles non fiunt: quod piqvari dom DP.ostorum honorum deberent prodigi & avari, primi quia illis abutuntur , seciandi quia illis non utuntur: quod malum non sit immo
honum mentiri, interveniente magna aliorum utilitate. & bonum pariter sit non malum , privata authoritate occidere hominem noxium Reipublicae sitis in aliena bona continuis insidiis. Rursiis sequeretur, quod actus indifferentes exerceat qui procul ab omnium oculis Deum vel Idolum colat, & qui voluntarie immoratur in
cogitationibus eorum omnium , quae iniquitates vocantur; Nam haec in nullius commodum vel incommodum, quod sensibiliter appareat, redundant: contra vero , quod bene onerentur tam illi, qui invicem conveniunt ad fruendum inhonesta voluptate, nam serviunt mutuo commodo , quam illi, qui ad consulendum de Republka , vel ad Psalterium recitandum congregantur r Sed haedomnia absurda sent dichi & auditu r ergo . Vidit necessitatem hujusmodi illationum jam olim Tullius , qui quando honum commodis & emolumentis metiri debeamus, aperte profitetur sequi a
virum bonum non posse reperiri . Et vehementius etiam alibi dieit s) , D emolumentis virtus expenditur , una erit virtus , qaea maliaria rectissime dicetur ; Ut enim quisque maxime ad Dum commodum refert , qaaecumque agit, ita minime es vir bonura ergo .m6. U. Dato omne bonum morale objectivum clependere dum
taxat a propria Zel publica, tuae scilicet speciei utilitate , iam etiam ad Bruta ipsa vilissima, ut Iosecta , pertinet bonum in se morale, eaque paria in hoc dicenda simi hominibus; Nam singula quaerunt1uum commodum, & quae in speciem ordinatae reipublicae, ut apes & sermicae, vivant, quaerunt etiam cum sui incommodo uti-l talem siuae speciei: sed haec stulte dicuntur : ergo & illud, unde haec sequuntur. Oa III. Cum