장음표시 사용
151쪽
a4'. Deinde quicumque sit numerus Mahumetanoriam, hic
alius non est, quam ' multitudo gentium incultarum , quas in novam religionem saeculo tantummodo post Christum septimo excitatam induxerant arma primum & caedes deinde licentia vivendi quam Quent promovent & protegunt dogmata dc leges ipsis in-di 'se a sim6Q ejus audiore Mahomete 2 Hinc quoniam nil facilius, quam indulgere sensibus. Si cupiditatibus, quisnam jure tantum
numerum possit admirari 8 At mirum enim vero est in Catholicam Religionem; quae exigit fidem de mysteriis , quae cupiditatibus stoeniana iniicit quae inimicorum: amorem praecipit, quae te frena omnia & praesentia nolit an reponi caelestibus & suturis, potiores generis linmani nationes ea aetate, qua literae florebant, clinvenisse ad praedicationem piscisorum & idiotarum , ct in consp-icta persequutionum & cruciartium , ct mortis etiam , quae omnia : idem Primi pes intentabant & inserebant. 249. II. Probant excludendo aliam rationem deductam a Prophetiis, quae' in Veteri Testamento habentur de rebus, quae longe post evenerunt, sicut i praedictae suerunt. I quia contro-
verti potest existentia ipQrum attinorum , quibus hi libri tribuuntur , quoniam hoc notum nobis esse nequit, nisi ex testimonio ho-m nlim Mni nos inter & illos nimis multi inveniuntur . At si imbricillis vel furiosus haberetur , qui dubitaret aut negaret extitisse Homerum Tullium Demosthenem, aliosque primi nominis Authores, multo Inagis, qui Moysi m Davidem Salomonem , & alios veteres Prophetas , iemem novi Testament scriptores, quinque scilicet Apostolos , Petrum , Pauliam , Matthaeum , Joannem, Jacobum . & duos Discipulos Lucam &'Marcum . Et ratio est, quia traditio de rebus. magni momenti acquirit majus semper pondus, quo diuturnior est , cum haheat suffragium etiam eorum qui Omnibus pensatis eadem negari non .posis concluΘ-
as . ,Σ 'Citia data horum anchorum existentia controverti potest, an seripserint clidi nitus inspirari. At quod pertinet ad divinam inspirationem in libris veteris Testamenti hanc constanter agnovit tota JudaeGrum natio, Hebraei cum Samaritanis in hoc consen ticntes . Christus deinde eius Apostoli eam dom de illis existimationem atque venerationem confirmarunt: qui eo mani cloetrinam passim citant .adhibent-interpretantur & ab .co. tempore , quod ei Christianae religionis in t .um tamquam sacrilegi habiti sunt , Qui metu persequiitionum sacros libros Ethnicis prodiderunt, &sempeG anter l, creticos connumerati seerant , qui eorumdem Vel
Partὲculam reiecerint aut corruperint. Quod vero pertinet ad inspi-
152쪽
rationem Ithrorum novi testamenti eam evincit tum nota amhorum conditio in nullis exculta Academiis : tum indoles doAfinae , quam tradunt. longe operans in conQrmitate cum recta ratione & bono hominis eam, quam omnes veteres philosophi post diligens plurium seculorum studium tradiderunt: tum eorumdeme stans milicitudo in ea usque ad mortem late disIeminanda ditum traditio non interrupta. hujus inspirationis, quae colligitur non lum ex Patribus , qui ab ipsis Ecclesiae exordio vim faciunt intestimoniis novi, eodem modo ac in illis veteris Testamenti , sed etiam ex haereticis, qui statim abundanter caeperunt, quos novimus aliquos saltem hinusmodi libros tamquam divinos rece pisse. Contra utramque hujus objectionis partem videsis disLietationem nonam anonymi , de qua magna cum laude meminerunt Trevoltiani ad ann i s6 I .asI. 3. Quia data horum librorum divina inspiratione controverti potest an genuini & incorrupti ad nos pervenerint. At plane evine itur Vetus Testamentum incorruptum perseverasse us , que ad aedificationem novae Christi Ecclesiae . nec ullus unquam deinde ex adhue extantilius & late dispersis Judaeis suae legis studio fissimis, &Christiano nomini insenuis mis objecit factam ella a Christianis mutationem ullam, aut inserta vaticinia de Christo,
quae olim non essent. Genuinos tandem conservari omnes utriusque testamenti libros usque adhuc persita let tum studiosa &continua vigilantia in hoc semper adhibita ab Ecclesia: tum uni-Qrmitas tot exemplarium , quae diversam aetatem praeseseru it in tam multis & diversis & diuitis locis extantium , per quam di stinguuntur ab iis , quae Haeretaei & impii vel corruperunt vel confinxerunt . Quamobrem Augustinus obiicientihus ca) mul a immissa esse Scripturis Divinis a nessio quibus corruptoribus verita iis . respondit. nihil mihi videtur ab eis impudentius diei , vel ut mitius loquar incuriosus , ct imbecillius. asa. IlI. Probant excludendo rationem deductam ex san Elitate doctrinae laltem prout a Catholicis intelligitur , & in ussim deducitur . Ac i. inquiunt , iniquum est exigere fidem de iis . quae non intelliguntur , & rationi etiam incredibilia apparent , quod ficiunt Catholici. At iniquitas est non credere testimoniis divinis . postquam credibilia facta sent nimis: & nemo qui ratione utatur non videat, necessaliam esse , ut Deus infinitus iaomni perfectione infinities superet rationem quamcumque crea
tam distributive & etiam copulative iumptam et di non intellu
153쪽
33o . . . DE BONOgat iure imponi nobis praeceptum credendi , ut ad eius sublimitatem adorandam cum nostro merito compellamur. Hinc cum Ν: Iae. Rousseau ex una parte iterum iterumque profitetur se Christianum esse , & sacras literas ut divinas admittere , & ex alia ducit se Scepticorum more suspendere omne iudicium circa ea , quae in Scriptura sitiat supra suum captum , concludas ipsum non esse Philosophum in antiquo huius nominis sensu , qai est hominis, qui totas mentis suae vires in inquisitione veritatis exercet , sed sollim in novo sensa ab incredulis derivato hominis temere lo- qaentis, & omnis reliFionis contemptoris. Ex Augustino enim iὶ Christi etiam er iandum negant , nisi indubitata ratist reddita fuerit, Christiani non siunt. as 3. a Dicunt. Bamarum & impium est velle quemadmodum volunt Catholici, quis credat suos proavos majoresque , qui tales non fiuerunt, omnes ad unum propter hoc ipsuIn aeternas cruciatibus addictos. At falsiim est Christiano aut Catholico id eredendum: Nam si agitur de maioribus, qui Ethnici fuerint, Catholici docent. ut videre est apud Csipolium ca) illos potuisse
salutem consequi per religionem primorum patriarcharum non scriptam , et si revelatam', quae per legem Motis non fuit abrogata, & liberum cuique erat eam retinere ς cum necessias amplectendi Iudaisimum solis Iacobi posteris fuerit i inposita . Sin autem
serm a sit de majoribus , Q at hereiaci fuerint, imprim s nota est distinct.o inter haereticos materiales & sarinales In materidibus locum habere potest ignorantia in vincib iis, quae excusat a culpa et in aliis quaevis culpa intercedens non fac i, ut quis pro certo habeat eos usque ad mortem restiti. Ie Diu: nae Gratiae . sbare nemo est . qui teneatur credere ruinam mitorum suorum, qui Catholici non fuerint , sed temere si id credat se gerit .ar4 3 Dicunt. Absurdum & incredibile est, Titos, Traianos , Antonitios . aliosque non Christianos Principes illustria exemplaria mansu tudinis . cl mentiae, amoris publici boni, aliarumque moralium virtutum non esse salutem aeternam consequutos.
Sic Marmonteius ta), A Uollaire . At equidem quad delicitiis inodi no nimbus sit post illorum mortem iuxta nuper dicta nihil statuam . Hoc solum cum C pod o s dicam incredibile
mal latenus esse . si a salu e exciderint. Nam relatae dotes conjunctas fuerunt cum multis contra legem naturalem peccatis. De iὲ
154쪽
iis Titi testes fiant Suetonius I) striptor coaevus , & Dio CaΩfius ca): de illis Trajani idem Cassius eodem Ioeo legendus, &victor 33, & Lampridius de illis tamdem Antonini testes sint Capitolinus s) , & victor 6 . Commune omnibus vitium
fuit Idolorum cultus in tanta Christianae Religionis luce, quae eo rum jam temporibus late fiulgebat. OSS. 4. Dicunt . Durum & illiberale est alias Religiones improbare , nec tolerare, ut quis alterius religionis omera libere exerceat, in quo pariter ostinati sunt Catholici. At ille non improbabit alterius religionem , qui de sua perseasus non sit, ut supra q. a; 8.) dixi ostendens quam tolerentiam recusent Camiliolici , & a qua non abhorreant quando agitur de tolarantia circa homines in alia religione natos , & adultos. Quod si quis, vellet permitti, ut quis repudiata Catholica religione possit sine ullo poenae metu aut periculo aliam amplecti, is non intelligit Christianae Religionis principatum in hoc non disserre a civili, in quo licite rebellantes sebditi, & in excidium reipublicae conspirantes extremis etiam intentatis seppliciis in officio continentur, vel ad ossicium revocantur: quae est etiam doctrina sepe tradita a S. Augu- sino ), & vindicata a Lamindo Pritanio , hoc est Ludovico Nuratorio in libro de Ingeniorum moderatione c8 contra Jo: Clerici objurgationem. 2s6. s. Dicunt. Crudele & inhumanum est religionis ergo simultates Quere , supplicia decernere , & bella exercere quae omnium saevissima novimus suilla inter Christianos divissis in Catholicos & non Catholicos . At Religio Christiana habet pro praecipuo praecepto charitatem universalem quidem sed ordinatam. Ex quo fit, ut quisque debeat male sentientes de rebus fidei ,
sive ad dogmata sive ad mores spectantibus, qui sibi sint Unda- .lo vitare, & Magistratus tenentur eos reprimere tamquam Hei Pu
blicae perturbatores , & si aperta vi velint suos errores tueri &disseminare , debent tamquam perduelles habere, & pro merito Puta, re juxta ipsas leges Imperatorias, quae plurimae sent, & Qnclatae an Lege Divina , in qua striptum est jussu Mosis cy) occisa multa Hebraeorum millia , qui rejecta fide unius Dei vitulum aureum adoraverunt,&jus Iu Eliae comprehenssis cici), & interiectos R a Pro
cν S. August. epist. ad Vincentium
155쪽
prophetas Baal , quadringentos & quinquaginta viros, & reliquos deinde eiusdem cultores jussu Iehu i) similiter in ore gladii per
Adversarii qui in sit mragium factae oblectionis urgent illuct
Evangelii , mn veni pacem mittere sed glassium, retunduntur adi Episcopo Le Franc a) qui eos mon t ut totum contextum habeant prae oculis , ex quo discent ibi prς dici persequutiones omnibus , qui Par vivant. as 7 6. Dcunt. Sit perstitiosum est & generi humano perniciolum consulere & summis laudibus castitatem perpetuam &virginitatem extoli re . quod fit a Catholicis . At lic opinari ea nolle hominis h inum elle vacare rebus divinis sive contemplandis live promin cndis . Uuod idem est ac se vel Materialistamo clarar' , vel omni expertem Philosephia , quae docet bona animi potiora esse honis corporis , & penitus ignorantem demonstiationes . quibus haec objectio oppressa iam fuit a. SS Hieronymo 3', & Augustii o contra Vigilantium , & Jovinianum primos ill .us authores. & ab Omnibus Theologis cum S. Thmitia .s contra lo: Wiclephuin, qui eam renovaVit, &a Permultis doctissin is Scriptoribus, nominatis a Franc. Ant. Zaccarsa 6
Co itra i utherum dc ejus asIectis , qui pro eadem altius declamarunt a dc nuper ann 3 774. ab ipsbii. et citato auctore contra malos nostrae aetatis philosophos dc politicos , qui eamdem cantilenam Maotidie canunt. as 8. 7. Dicunt . Execrandum est promittere expiationem a peccatis . Hoc enim excitat ad nova pro libito perpetranua. At expiatio non promittitur nisii polita detestatione peccata tamquam Othnsae Dei, & proposito non peccandi de caetero , adeoquc Posito im Deci mento omnium validissinio novi cujusque peccati . Hujusmodi igitur cri ininat o iacia a Bulangero, dc all.s incredulis apud Lpiscopum Le Franc ὶ cadit solum in Ethnicilmi lus rationes, & Vialavinetanisiui lotiones , quae nihil curant de in
156쪽
Alia eorumdem objectisnet. ass. I. Objicitur. Eus oblectatur in diversis Religionibus , sicuti nos Oblectam tir in diver-omm creaturarum usi . in Animalibus Plantis Fossilibus diver iis, in variis ciborum condimentis , in disparibus officiis & gradibus
hominum in Republica , in multi generis armaturis in exercitu, & simit bus. Nam aliter Deus Omnipotens omnium Creator deindi: et hom nibus sicut unam naturam , ita eamdem determin tionem ad unum sivi cultus exercitium et ergo nulla est Lex Divina , per u aam reddatur bonus moraliter , determinatus aliquis
cultus ipsi conformis, S malus contra , qui illi sit difformis. Haec obi dio tribuitur a Picteto i Regi cuidam Stamen si, & Ihemii io. Illa certe est Libertinorum ex diciis supra q. a18. eui suffragati sunt Panage alias citatus, qui Deum dixit a indisserenter se habere relate ad quemvis cultum exteriorem,& Bagies, qui eam teste Ualsecchio ca) siepius proposuit & amplificavit nulla adniti ta istutione . Reso. nego an 'ec. I. Ouia repugnat ipsi rationi, quae intelligit tD iam es D sini suificientissimum , &ex sesbio beati nimiam . Qaare de ipsi sineta etintis verae Religionis dic bat iam olim S. Augu-st nus. Pallantur qui existimant hie Deum iubere eausa δειε Mrilitatis vel voluptaris. N. b/Ijubdit quod sibi prosit , sed illi cui iu
vel Halutis aterne adsocrnde 4zad i in huna sunt , quorum functione non Deo, sed nobis utilia pietatis ocia exercentur . & de omni Iuli ria, quam homo exercet, scriptum est s uid prodes DG , si ustui fueris Z Nego Il. Quia evidens rationi est, Deum esse sapientissimum atque sanet mmum : repugnat igitur ipsum approbare aut Idololatriam , quae insurda credit , & vitia consecrat: aut Mahumetanismum , qui dogmata in fide & moribus sequitur,q aae rationem humanam ad gradum brutorum deprimunt : aut Thrismum de Deismum, qui Deum nihil curantem Has creaturas statuit, nec alia crimina ipsis vetantem nisi civilia & politica : aut Calvinismum , qui Deum blasphemat damnate homines Pris
157쪽
pro peccatis , quorum ipse author est , & apologiam suggerit quibusvis scelerosis in Decretis Dei ipses ad male agendum inevitabiliter inducentibus: aut aliam quamcunque Religionem , quae
errorem & morum corruptelam prςseserat.
velatio Catholicae Religionis , & eultus Divini, iam sine controversia est Divina aversio ab omni alia, Nego IV. Quia cum Reis ligio significet doctrinam, quae nos docet quomodo Deum honorare debeamus l, & quibus in rebus et obedire , dicere Deum oblectari in diversis religionibus, idem est ac dicere, Deum oble- etari in docendo S praescribendo contradictoria & contraria, quod est impium atque blasphemum. Nego tandem , quia cum scriptum sit, ci) unus Dominus una fidei: & cum Christus oraverit Patrem ca) Pater sancteserva eos in nomine tuo, quos dedi si mibi, ut fini unum Aut Er nos : nec dubium sit, quod 3 exauditus
e fi pro sua reverentia , quis jam non Videat unam tantummodo religionem praescriptam esse.
enim cum dederit naturam rationalem hominibus praeditam libertate a necessitate, haec excludit quam Adverserit postulant determinationem ad exercitium sui cultus. Praeterea hane Deus libertatem dedit maxime , ut Per ejus usum. acquireremus beatitatem sempiternam , tamquam mercedem vel praemium, quae nova est ratio , ut ingenitae nulli essent determinatae inclina
minum ad eamdem sententiam circa existentiam Dei, stat ipserum libertas: ergo etiam cum determinatione ad Deum certo modo colendum stare potest hominis libertas. Resp. cone. antee , & nego conseqm. Ingens & apertum est discrimen inter determinationem, quam habeat intellectus, & illam quam habeat voluntas. Prima utique componitur cum libertate , quae est proprietas voluntatis , non intelleinis: secus vero secunda propter contrariam rationem . Quare si fingatur homo determinatus non selum ad rognoscendum hunc & non alium esse cultum , quem Deus vult , sed etiam determinatus ad exercitium
talis cultus . jam actutia est de modo ipsi libero colendi Deum .a63 Tota objectio potest etiam in Adversarios retorqueri. Eteonim ii ideo Deus oblectatur diversis Relig:onibus, quia non indidit singulis easdem inclinationes in unam eamdemque Religionem,
158쪽
dieendum erit aeque delectari piis ac impiis , bonis ae sceIeratis ,
morigeris ae e strini ibus, qu a cum po Iet, non indidit singulis easdem propensiones in virtutem e ex quo sequitur , quod .Adversarii Doliant, nihil elle non solum extrinsece m.dum moraliter , sed ne intrita ce quidem; Nam quis malum vocet exequi, quod Deo Placet 8 Stet igitur Deum , postquam hominem liberae naturae Creavit, eique aperte revelavit modum o vult ab eo coli , relinquere ill im in manu consilii sui usque ad tempus praefinitum adprobationem suae fidelitatis. Mi. Quae de varietate creaturarum , e horum , exercitiorum,& similium prolata sunt , tamquam de i ebas , quae nos assiciant voluptate per ipsammet sitam varietatem , nihil simile habent cum modo . quo Deus coli debeat . Hic revelatus est , hic per rationis etiam lumen dilectus, hic post revelationem unicus est , quem DeusFu Ir lla tum ex revelatione tum ex ratione explicant dumtaxat indisserentiam ad sui usum. 26s. li. O icitur ab Herberto. Actus moraliter boni ad saIutem si Scietates, sunt credere existentiam Dei, per bonos mores illum colere , dolere de peccatis, & pro certo habere aeterno praemio aut supplicio pro suis operibus msi hanc vitam se assiciendum: Sed etiam Ethnicus credit existere Deum . quippe illum mediate saltem c ,lit in suis Idolis, idemque potest bonos mores habere,& si quando peccet dolere, & credere pro vita sutura poenas aut
Praemia: ergo & Ethnicus facere potest actus sussicientes ad sa
Resp. nego mai. Nam eum de Revelatione constet eorum omnium, quae Deus a nobis iure positivo exigit ad salutem , non licet modo ab illa diverio determinare, quid satis fit ad salutem conseque n. iam Quare quae proponuntur, fiunt profecto requisita, sed non staficientia , quandoquidem in illis non fit mentio , ne de iis quidem, quae Theologi determinant necessaria esie ad salutem necessitate medii. Atque hae ratione, quae in test luculenter exponi per Scripturas & Patres consutantur a Iosepho Acosta quidam , qui suis temporibus , quin tamen quemquam nominet, post detectos innumerabiles Americae populos coeperunt docere i s ne cirisi notitia posse aliquem salvum feri. 266. Sed non solum falsitas, verum stu'titia etiam facti argu menti planius elucet ex minori. Imprimis enim Idola adorare non est credere Deum, & allum aliquo modo colere. Numquid ,
inquit Pictetus, Rex colitur a subdito , qui coronam illi eripit, eamque ipsius famulis vel equis imponit ρ Deinde nomine mo'
159쪽
rum . quos honos invenit Adverserius in Ethnieo , si intel ligat actum aliquem in particulari intrinsece bonum saltem materiali ter, vel non malum moraliter , esse utique hi pol Iunt etiam ita Infideli , sed aliunde notum est nullum ex huiusimodi actibus , non selam satis esse ad salutem , sed ne conducentem quidem ad illam: sin vero nomine morum intelligat tenorem vitae, dico , quoasicuti hi termini pia impietas, & sana insania contradictionem , ita etiam isti alii, boni mores cstiuncti cum Idololatria. Caeterum boni mores conducentes ad salutem sunt illi, qui confbimes sunt toti Legi Divinae non solum naturali , ad quos istos Λdversarius male respicit, sed etiam positivae . Quod doleat de peccatis, qui actu impie se gerit, & totus versatur in peccatis oppositis ipsi lumini rationis, quae docet Idola non esse Deum , est nova ola cientis contradictio : nisi sorte intendat ipse doloris nomine tristitiam animi , quam homo post male saeta naturaliter experitur, quam sufficere ad illorum expiationem non venit in mentem hominum ullius aetatis , aliter tot secrificia & omnis generis satis factiones non instituissent . Quod tandem Ethnicus credat esse praemia pro bonis & poenas pro malis, est naturalis quaedam cogitatio ex ipia natura rationali necessario ex siurgens , in quam proinde non cadit attributum neque boni neque mali moralis .
docet susticere ad salutem eum dolorem de peccatis, qui sit detestatio illorum prout opponuntur Legi naturali, quae cognoscitur esse Lex Dei, quando conjuncta sit cum voluntate amplius nota peccandi; Nam videmus homines ipsbs remittere offensas homini , qui de illis veniam imploret : sed etiam Ethnicus potest habere detestationem peccati conjunctam cum voluntate amplius non peccandi: ergo ratio naturalis, docet etiam Ethnicum posse habe re dolorem de peccatis, qui sufficiat ad salutem. Resp. cum Valsecchio 3 nego mai. , quam adductum ar gumentum non suadet a Imprimis enim hominem ignoscere ho-m ni mirum n*n est, quia ejusdem sunt naturare at cum infinite distet natura divina ab humana , jam Ela ratio humana intelligit clependere a Qta libertate Dei, quod nobis peccantibus velit ignoscere r de qua voluntate nisi certos nos redderes ejusdem revelatio, opus em t semper nos dubitare ; Ratio enim videt esse in Deo plura attributa , quin operationes , quae singulis Per modum no strum cogitandi propriae stat, mutuo opponantur . Quare quis
160쪽
MORALI PER ACCIDENS - . . . . 37
ainat ponitatena Dei , qui uos creavit, & multis bonis ditavit eo extendi, ut parcat etiam peccantibus , cum haec componi debeat cum Iustitia. quae ordinem Universi omnino vult servari . Prose.eto nemo in Republica accusat Magistratum severitatis aut immanitatis, qui homicidas , sures , sceleratos perdat , etiamsi videat de suis flagitiis quam maxime dolentes . Et quis igitur per solam rationem poterat inferre provisbrem universalem eos , qui suas leges tran rediuntur, imunitos relicturum quoties sitae illos tem ritatis poeniteat Deinde quid clarius . quod ratio naturalis non aiiequatur posse per dolorem jam dictum expiari peccata, ocim historiae nunquam mentionem faciunt de gentibus, quae cum crederent Deum pro suis malefaetis sibi iratum conflauerint ad hujusmodi dolorem , quo ipsiuin placarent, sed ad sacrificia di-
Ucrsarum rerum, &alia externa tantummodo placamina . quo
rum aliqua ipsi iidem aliquando vel deridebant tamquam inutilia , yel detestabantur tamquam sacrilega aut inhumana cujuc modi erat immolatio hominum , de qua sere omi es Ethnicae nationes accusantnr , ut testatur de Phoenicibus Diodotus ii . de Scythis Herodotus 1 , de Gallis Caesar de iermanis Tacitus de Romanis Eusebius s , & de aliis alii . quae obvia
Cuique sunt , quia passim occurrunt apud veteres poetas atque hi soracos. Uuamobrem non silentiar Huetio , qui conatur suade co) gentium omnium prae iam ese , requiri poenitentiam , qualis a Catholicis adnibetur ad impetrandam a Deo viniam pecca
a68' Quoniam major odi monis nisa est . de minori non est curandum, unam tamen Valsecchus ) thidem gratis & temere assirmari contendit . Equidem hoc unum contra illum dico, quod cum rario naturalis didiet non selum obedire Legi Dei , quae indicta est per lumen rationis, sed etiam omni alteii l egi, quam ipse ali modo praestripserit satis evidenti. iudicio eorum qui cum sine controvetita sint ingenio clc.ctrina & inorum integritate insignes , id a multis iam saecutis continuo profitetatur, o, ci non potest Ethnicum, aut Haereticum polle iam dolere de peccatis , suantum sitis est ad silutem , qui doleat de illis dumta