장음표시 사용
161쪽
nem : quemadmodum ne homo quidem recipit in gratiam alIum hominem , qui veniam ab eo imploret tantummodo de afliqu bus ,
non vero de omnibus contra illum patratis .a69. IV. Ohjicitur. I Θeramus, inquit Apostolus, in Deum vjum . qui est Salvator omnium h minum , maxime melium: ergo etiam illorum , qui dicuntur infideles quicunque , & quocunque modo infideles sint. Resp nego conseqm. Nam duplex est o 'diae scripturae sensis iuxta Patres citatos a Cometio a Lapide in eum locum. Alter est Deum esse conservatorem corporis & animae cujuscunque hominis in hae vita sed maxime fidelium , quos etiam amat , &ad vitam aeternam conservat . Alter vero est , Deum esse omanium Salvatorem . quantum est ex parte sua , quia omnibus media ad salutem sufficientia tribuit , maxime vero fidelium Salvator est, quibus dat etiam media emcacia . Simili modo in .elIigenda sunt haec alia r ab Meur omnes homines vult ramos feri. R sui3 3 in eo hoe est Christo ) iniquitatem omnium no strum. IYonobir omnibus tradiait illum . Interpretationes is ae confirmantur . quia non minus verbum Dei sunt , quae Adversarii pros rant, quam haec alia ibidem apparenter opposita . illi in quacunque cognitione Dei inveniunt sufficientiam ad salutem . At scri-yrum est is) Disseriam eos , qui adorant di jurant in Domino, edi iurant in Amichom . Ego 6, Dominus gloriam meam altera non dabo, o laudaem meam stulptilibur. - immolant Gentes, Damoniis immolant non Deo . Tandem is) nolite jugum ducere eum LMMbus , qua enim partiripatio jusitia cum iniquitaιe i aza qua societas Dei ad tenebras, aut qua pars Meli cum infideli Θ Haec fa
tis sunt ut intelligamus inanem omnino esse atque Perversam Acatholicorum curam scrutandi Sacras Scripturas , non ut ex
Verbo Dei veram religionem addis it , sed ut illud ad religionem a se arbitrario fictam detorqueant .
162쪽
ΛRTICU Lus UI. Obiectiones mitiorum adzersariorum. a o. I. objicitur. - Λ D salutem sitis sunt haec duo, primum
αλ est credere I tru n iuxta notiquem ejus eon2nam rationi & revelationi . quae excludit I Llololatriam . di importat Fidem mysteriorum Christianae Religlonis , unius scilicet Naturae Divinae in trahit; P rsmis. 8c Incarnat onis Filii Dei iNam scriptum est si i credit in eum nun tu scatur , qui ausem non credit, jam iudieatus est , quia nun red ι in nomine Unigen ta Ai-δει Dei. Alterum est, servare pi aecepta Decalogi , quae non continent nisi adtus intrinsece bonos i Nam str priam est . sat Deum timo , ct mandata hut observa h e est enim omnis humo : ergo nilii Icurandum de iis, quae propria sint Religionis c atholicae H me objectionem fuse promovet Hobbes 3 hoc est innumeris cumulaterroribus & apertis deliramentis. Res nego ans , pro quo noti sunt loca ex S rly uret ad lucta , nisi perperam limitentur ad Elam revelationem mysteriorum , de ad Ela inandata Decalogi. Nun quid alia loca , in qu bus aliae veritates revelantur, non iunt genuina Dei revelatio hi quonam jure a numero mandatoriam excluduntur , quae umque Deus juss3t a
nobis fieri, ut sesceptionem Baptismi, dc alia multa, de q hus nulla est mentio in Decalogo, & par certitudo de illorum revelatione , quibus qui non obsequatur , profecto non est ex ovibus Christi, quae illum sequuntur, quia sciunt Foeem ejus, alienum autem non sequuntur , sobriunt ab eo . dc proinde ex iis sine dubio sent, de quibus seriptum est , s D axerimur . quoniam
fociGatem habemus eum eo , in ten br.s ambulamus mentimur .a . I l. objicitur. Apostolus dicit illos ad Deum hibere accessum, cum quo certe conjuncta est salus , qui 6 credunt quia es, o inquirentibus se remunerator eis. Resp. Sistere in quavis cognitione Dei, aur Fide in Deum, non est Deum inquirere: nec per qualemcum9ue cognitionem ad ipsum accedere, est ad ipsam pervemre Fides igitur in Deum ut existentem di ut remuneratorem est ad iquis motus in Deur', sed cum hoc componitur etiam sempitcrna infelicitas, ut Patet in
163쪽
a r. Praeterea Illa dicta sunt, quia aperte excitant animos ad salutem procurandam . & studiosiam acco istans exercitium omnis virtutis, ut notat Tiaeodo retus auud Corneliam a Lapide in objectum locum, non quia QIa sufficiant ad salutem Nam juxta refulam generalem, cusus contra adversarios meminit segnemus i , P accurate declarat citatus a Lapide a , propositiones allirmativae , 9uae continent promissiones , intelliguntur non absolute , sed in sensit accomodo & cum limitatione, si caetera non delint, in quo differunt a negativis quae sine alia si peradd ta conditione accipiuntur . ita Fidei promittitur salus , si caetera requisita adi intecarentiae autem fidei praedicitur sequutura condemnatio absolute . Adde quod immediate ante citatum testimonium legitur , sene Κ- de impumile est placere Deo, quae eit loquatio generica comprehendens omnes articulos fidei tum speculativos , in qu :bu , est myllerium Incarnationis; scriptum enim est, Heco vita eterna , ut cognoscant re silum mam verum . quem mi ι Iesm C ristum: tum practicos . in quibus sunt omnia. quae idem Dominus praescripsit facienda . Hanc interpretationem extra controversiant
Ponit ipsa Scriptura dicem Uid proderit o fidem quis dicat se
Babere, opera autem non habeat Z Nunquid poterit fides salvare eum . Et Canon Tridentini , s) Si quis ixerit nihil preceptum esse in Evangelio praetermem, eatera esse indifrentia nσdae praecepta nequa probi,ita , sed libera , aut decem praecepta nib I pertinere ad Gristianos , anathemavit, quibus alii thidem consbnant oppoliti Luthero , qui ut refert Pallavicinus contrarium palam docebat, ut omnem de bono faciendo Bllicitudinem , & de malo fugiendo timorem extingueret.
a 3. III. Obiicitur ab Hobbesio 7ὶ Latro credens selum in Christum audivit , 8 Hodie mecum eris in nradisi. Eunuchus Candacis s) admittitur ad Baptismum post receptam de selo Clitiito dodilinam : ergo ad salutem satis est Fides in
Christum . Res nego ans. Latro enim ita credidit in Christum tamquam filium Dei, ut dispositus esset omnia singillatim credere &exequi, quae ipsi proponerentur ut credenda. Hinc SS. Ruga
stinus, ct Cyprianus agnoverunt in illo etiam baptismum & qui-
164쪽
dem non tantum voti se i sans alia is ob tolerara in Nortem etiam pro libera in Uinitatis Christi coissessiolie Eluiuetham autem Candacis ex tota narratione patet baptigatum ni II ', non quia situ in credidit testim Christum esIe Fibun Dei. shil quili cuna illo ad omnia explieite credenda di facienda, quae ostas erant, animo se paratum ossendit .a IV. Obiicitur: Apostolias vocat ci) sanctos Corinthios, quia erant sanctificati in Christo Pro . etiamsi inter illos essent . ut insta dicitur a schismata : ergo ad salutem nihiI interest , in quaq0 in te parte Christianus sit . Resp. conc. ans, & nego conseqm : Nam schisimata. quae ibi nominanrur, contentiones tantammodo erant de praestantia maiori praedicatorum , qui Evangelium tD is nunciaverant, ut ibidem paret, quin unquam Propterea alteri ab alter s recederent , nec adet Iet pertu acta. in hoc tyso eorum dissidio , cum
docibiles essent, & veritatis intelligendae cupidi.
165쪽
De Din morali firmaliter tali .
Sonieas formalis in linea morum proavonis actum intellictus. quo nihil basitans iudicat vel eum veritate, vel eum errore invincibili, operationem habere bonitatem obiectivam moratim , vel rartam vel saltem probabilem : nee bonitas formalis stare potes eum pravio judicio vinei biliter erroneo cirea objectivam bonitatem Stat autem sine actualiciaritate, er etiamsindi actuali Dis supernaturali,
Boinsitionis demonstratio planum faciet deinfinitionem supra q. 3s. allatam bonitaris
formalis in linea morum esse legitimam . Probatur prima pars . Actus qui non fiat Praelucente rarione, est actus stol Me factus , nec dicitur actus humanus: actus vero qui fiat contra praevium lumen rationis , elasus sermaliter malus in linea morum : actus tandem qui fiat juxta praevium lumen rationis , quod ostendat illum celeto habere bonitatem obicisti vam moralem , non est actus in multis casibus, pro conditione humana imperfecta in cognosc ndo . possitii-lis , ut est ex in controversiam pos damnatam ab I Iexandro Ο Ilavo hane propositionem . Non licet se ui opinionem , vel inter pr0b biles probabilissimam . Ergo ut actus sit humanus , & formaliter bonus in linea morum requiritur . ut fiat iuxta praevium lumen rationis , quale concritum eii homini , quod scilicet ostendat cum certitudine , via saltem cum probabilitare bonitatem moralem objectivam ipsiusmet actus : Sed actum in linea morum esse iuxta praevium hoc lumen rationis nostrae, idem est, acesse j ta actum intellectus iudicantis vel cia in veritate vel cum errore in vincibili illum habere honitatem obiectivam moralem , vel certam vel saItem probabilem a ergo bonitas ibi malis in linea morum praesia D Ponit
166쪽
ponit iudicium vel verum vel invincibiliter erroneum de bonitate obiectiva morali, vel certa vel saltem probabili. a 6. II. Operatio facta sine judicio certo de Iieitate ipsius est
operatio peccaminosa , quemadmodum communiter statilitur a
Philosbphis cum Aristotele, qui juxta interpretationem Sylvestri
Blauri sic docet, ia)-juso agit, primo dant operari eligens opus bonum, quia bonum es et Idemque late ostenditur a Theologis , ut δntome in i Atqui judicium certum de licitate operationis nequit haberi, Quin praeluceat persuasio certa de bonitate ipsius obieestiva , quae nobis repraesentetur vel certa vel saltem probabilis , sive quia in re talis est . sive quia per errorem invinciti lem talis reputatur: ergo Operatio facta, qum Praeluceat persuasio certa de bonitate ipsius . vel certa vel probabili, est operatio peccaminosar ergo ut non sit peccaminosa , sed habeat bonitatem formalem in
linea mesum , praerequirit judicium de bonitate ipsius oricctiva vel cella vel probabili .a 7. Quoniam fuerunt aliqui , quos confutat S. Thomas 3 ,
qui visi sunt negare adesse bonitatem formalem in eo adtu, in quo quis censiterit esse honitateria materialem , quae in illo non est, etiamsi error isse fuerit ipsi invincibilis, contra istos sic specialiter arguitur I Objectum voluntatis non est bonum s undum se dumtaxat, sed secundum quod ipsi proponitur a latione, seu ni ve his utar S Tnomae, Ad hoc, quod voluntas in aliquid tendat, non requiritur , quod si bonum in rei veritate, sed quoa apprehenda-
rur in ratione boni: ergo voluntas tunc bcne moraliter agit, quando se excerceat circa id, quod ipsi proponitur , ut in se moraliter honum t ergo si obje,ctum etiim in te malum moraliter, Per errorem in vincibilem ratio humana censeat esIe in se bonum moraliter, voluntas illud volens agit actum sermaliter bonum .' a 3. ll. oluntas tendens in odi ctum in se moraliter bonum , sed apprehensum per errorem sub ratione mali in se moralis , est moralitor mala malitia formali, ut docet ex professo S,Thomas cs ,& addi ctis exemplis cum eodem illustrant Theologi communiter, agentes de Conscientia ei ronea c6 . Hinc , inquit Antoine, peceat contra temperantiam , qui falso putans lati dic em ieiunium , non ieiunat ἔ contra 3ustitiam , qui non resiluit id , quod fal*ῖ putat non esse Dum i contra ebaritatem , qui falseo judicans se Liare mentiri ad servandam vitam proximi, non mentiιur. Ergo a pari voluntas tendens
167쪽
in Ohjectam in se moraliter malum, sed apprehensiam per erro rim liti ratione boni in st moralis, est moraliter bona bonitato si imali. & quidem in ea specie bonitatis , quam quis ex errore judicat inesse actioni suae. 279. Secunda propositionis pars honitatem formalem non esse in eo quod fiat cum dictamine conscientiae vincibiliter erroneo , in communis apud Theologos , ubi agunt de Ignorantia in vinci-hili . Eadem probatur cum Plicteto sic. Si bona sermaliter in linea morum esset operatio ex eo , quod consormaretur dictamini conscientiae etiam vincibiliter erroneae . dicendum bene formaliter in linea morum operasse , qui secrificabant idolis etiam proprios filios, qui Christum Dominum blasphcmarunt, eiamque & ipsius B postolos morti tradiderunt; cum ex testimonio Christi a putarent obsequium se praestare Deo : dicendum peneraliter falsum esse illud Sacrae Scripturae 3 Ut via , qua et , detur homni recta, o novissima eius ducunt ad mortem : Sed haec sunt salsa dc absurda
usque au horrorem: ergo . 28O. Tertia pars, bonitatem se alein stare posse in actibus humanis etiam sine actuali charitate , probatur. lnter articulos Joannis Hus damnatos ' in Concilio Constantiensi decimas sextus est , Si homo est vitiosis , O ghit quicquam , tunc atri Uiιms savia vitium, quod crimen dicitur seu mortaD pecciarum , Inscit actueb/,minis vitiosi. Inter damnatas a s. Pio V. Gregotio xl l l. & UGhano VIII in Bais propositiones est alia 38. OmnIs amor crearura rationafis aus vitiosa es eviduas , qua Mundus ae turtur qua a Ioanna prohibetur . aut laudiaklis illa charisas, qua per Spiritum Santium in cordo djus Deus amatur : sub qua, tamquam sub quodam gen re , rc vocari possimi etiam eiusdem pro 'o: itiones aς a7. 2b 29. 3O. 34- ῆς 36. 37. &4O. Et inter damnatas ab Alexandro VIlI pr Positiones est haec 7. Omnis humana a tio ΔΛberata es Dei dilectis mei Mundi : si Dei, eharitat Patris est: se muniri, concupisientia cUrnis , hyc es mala est, cui affines sunt 8. 9. & ιι. Et inter damnatas a Clemente XI. in Pasthasio Questiet est 4ς. Amore Dra in corde peccatorum non amplius rernante, necem est ut in eo carnalis regnet cupiditas , omne ue eius actiones eorrumpat, in quem errorem conspirant etiam ι-38, 39. 4B. 41 4 a. 44. ,. 46. 47 48. 9.ergo etiam lin
actuali charitate stat in actibus humanis bonitas moralis formaliter
asI. Quarta pars honitatem sormalem stare posse in actibus humanis etiam sine actuali fide iupernaturali, quam ex Pi Ofello PsOPu
168쪽
enat S. Thomas 1 , sic suadetur. Inter damnatas in Baso propositiones est haec as. Omnia vera Instilium sis ni peccata . o vir utes Philosiophorum sunt vitia . Et inter damnatas ab Alexand UII l. est MNecesse es In Melem in omni opere peccore : & i I. Omne, qu ad non essox eide Chrisiana supernaturali , qua per dilectionem operatur , peccatum es. Et inter damnatas a Clemente xl est 48. id aliud os posumus nisi tenebra , nisi aberratio , ct nisi peccatum sine rid i Damine , sine Chriso , Osine Charitate : ergo etiam sine actuali Fidesupernaturali stat in actibus humanis bonitas moralis Qrmaliter
Cum duas istas mstremas partes probaverim ex damnatione Propositionum, quae ipsis opponuntur , invenietur apud A iusto- res, qui de his agunt, ut apud SuareZ a , ubi errorem Joannis
Hus impugnat: & apud Ripaldam , qui contra Baium stret psit a r& apud Vivam G, qui pirapositiones ab Alexand. VIII. , & a Ge
mente XI. damnatas exposuit: & apud Franciscum Uan-Ranst, celebrem etiam per suam cum Quemello dimicationem , qui brevi de omnibus cs egit: & passim apud Theologqs, ubi agunt de Gratia, invenietur inquam contra quos haereticos illae sint, & quibus aliis, ac quammultis certissimis argumentis eaedem demonstrentur , & quo tandem modo Adversariorum obiectionibus occuratur, ex quibus unam tantummodo subiiciam. asa. Objicitur. Ex S. Augustino 6 Sine Fide ct cultu Dei non possunt haberi actus virtutis r & ex eodem Regnat carnalis .cupiditas, ubi non es ebaritas: ergo juxta S. Augustinum sine Fide.& Charitate nullum habetur opus bonum morale. Resp. conc. antee., & nego conseqm , quae involvit duas falsas suppositiones, alteram , quod ibi S. Doctor Ioquatur de bono morali in genere , alteram , quod loquatur de Charitate Tneologica, hoc est amore Dei seper omnia dilem . Utrumque certe est. falsiim. Quod enim pertinet ad primum locum de Fide, mani- , festum est ex ipsis libro f. de Civitate , ibi S. Augustinum requirere Fidem, non ad bonum morale in genere , sed ad illud , quod sit
meritorium vitae aeternae ; Nam quaerens caussam diuturni Romanorum imperii, illam reducit in praemium Virtutum illorum naturalium 8 . auibus, inquit, non erat Deus daturus vitam aIer-T nam s
pos. Baii. de Oper. sine sinitia. Id. Ibid. Propos. ab Alex VIII. de OperIbus Infidelium. Id ibid. Propos. csii. g. era sine
169쪽
nam, si nelue bane eis terrenam gloriam excoluntissimi imperii eoae
raderet, non reddereIur me es bonis actibus eorum , idois virtutibus iaQuod vero pertinet ad alium locum de charitate , ibi ejus nomine intelligit amorem honi, sive voluntatem recte agendi, quia re- ctum est quod agitur: & nomine cupiditatis intelligit malam eo cupiscentiam', de qua scriptum est ti) , Concupiscentia cum conce perit, parit precatum. Ipsemet Augustinus frequentissime hoc in do charitatem explicavit. En aliqua riusdem testimonia . Aliud a, inquit, es ebaritas, radix omnium bonorum , aliud evissitas radrae
omnium malorum, tantum aue inter se iusserunt, quantum virtus divitium . Vuid c 3 es dilectio vel ebaritas, quam tantopere Scri ura lavdat θ praedicat, quam amor boni vid boni cupiditas, nisiebaritas si s aliud sit bona voluntas, quam Maritas. Mala igitur fide ii , ciuibus volupe est errare . usurpant ex Augustino objedias propontiones, ut adhuc tueantur illas jam damnatas: quarum sensus non solum diversiis est ab illo S. Augustini , seu etiam alienus ab ipsius doctrina , qui sexcentis in locis agnovit, di distinxit omnes alias virtutes , quae communiter admitti Qlent praeter Fidem & Charitatem, sumens earum inter se discrimen a particulari singulis motivo, non ab uno illo, quod est proprium , Charitatis 6 . Noveritis, sic ille , non liciis , sed Mibus a vitiis discernendas esse virtutes. O ium est autem , quod faciendum es , pris vero , propter quod faciendum est. Addi potest id, quod demonstratur a viva in expositione propositionis sta damnatae ab Alεxandro VIII., scilicet cibi quis invenerit doctrinam in Augm. sino elare fundaram, urum absilute potest tenero O docere , non resipiciendo ad uuam Pontiscis Bullam, nefas omnino esse pertrahere veta Sanimarum ad contradicendum determinationibus Summi Pontificis circa Fidem & mores , eontra cujus auctoritatem , ut S. Thomas dixit s), nee Meronymus, nec Augustinus, nec alti
Sanctorum Dirum Dam Λαισntiam dissenit.
170쪽
De Rerula cognostendi bonum moratis aliter tale.
Regula unimo alis pro cognostenda bonitate morali actionis humana seorsim ab ejus exercitio considerata , es Holuntas Divina nobis manifestata vel per lumen rationis , vel per Revelationem Divinam, vel per Ecclesiam. Regula vero pro cognossenda bonitate morali actionis bu-mana , tuam quis actu exercet , es conmentia operantis recte firmata .
qui nomen regulae remotae a nobis extrinsecae tribuunt Voluntati Dei, nomen uero regulae proximae & nobis intrinsecae tribuunt conscientiae. Alii, ut Dominicus Viva ia) &Joannes Gisbertus , voluntatem Dei recant
regulam objediivam, quia se habet per modum obiecti, cui actio consentiens bona moraliter dicitur, & dis sentiens mala: conscientiam vero sumptam Pro judicio , quo quis iure eredit se bene agere, quae est definitio communis , quam eii tus Sarasa luculenter declarat & vindicat, etsi in aliis diversis siqnificationibus nomen conscieritiae usurpatum invenitur , ut videre est apud Suareg 3 , conscientiam inquam, dicunt regulam sermalem , non quia se habeat per modum sermae constituentis aesionem bonam . haec enim forma ex dictis q. 3s. est convenientia actus cum natura rationali, sed quia sermaliter seu immediate nos dirigit in agendo. Melius diceretur regula serieciiva .a8 . Propositionis prima pars est contra Deistas, qui aliam regulam objectivam actionum humanarum non admittunt, nisi , T a luis
ci Suar. in I. a. u. t. disp. Ir. Saras. Ars gaudendi. par 2.tr.3. n.4.