장음표시 사용
261쪽
s ECTIO ILDe Natura Mali proprie talis .
Definitio viali proprie talis, quod sit privatio perfectionis, os recepta de itis nominis , legitimari itio rei. Ecunda propositionis pars habet Adversarios, I. Idanichaeos, de quibus infra fusius dieam.
Horum celebris est sententia de duabus rem inprimis caussis ossicientibus, quae a se existant, altera summe bona , quam Deum dicunt, altera vero summe mala , quam sexcentis nominibus plerunque metaphoricis nuncupant. II. Florianos a Florino quodam sic dictos, qui non quidem dicebant dari naturas malas a se, & ab aeterno existentes , sed re-ierente S. Augustino , Ib dicebant Deum creasse malas na Iuras, allue JUantias , in quantum sunt naturae ataue JUantia. lII. Lii herum , Matthiam Flatium Illyricum , aliosque. qui apud Bellai miniim rὶ docuerunt peccatum originale esse malam quamdam substantiam. IV. Petrum Lombardum , aliosque paucos impugnatos ab eodem Bellarmino s3 , qui determinate peccatum Originale docuerunt esse qualitatem in tensu Peripatetico, hoc estentitatem quamdam animae inhaerentem , quam morbidam vocabant, prava desideria Perpetuo excitan rem . y Caietanum & paucos illius assecias, qui locis a Sua reg citatis malum dumtaxat naturale q. 9O docuit consistere in privatione , non vero malum morale, quod voluit esse entitatem positivam de genere qualitatis iuxta systema Peripateticum, quae inhaerens actui facit eius differentiam ab actu bono. Hujusmodi tamen emitatem, ut advertit UasqueZ, non dixit esse in se ipsa malam, quin immo cs , esse in i a bonum euoddam , ct homini dumtaxat malam .
262쪽
Λ R T I C u A u 1 I. Argumenta pro propositisne .ga. Γ Rima pars. communem definitionem hulas nominisI- malum et se per privationem . sic probatur . Sancti Patres tum Graeci tum Latini, & Theologi ac t hilo phi eo m- muniter definiunt malum proprie tale I aer privationem perfectionis et ergo. Antecedens probatur a I) Suared, quod 'ertinet ad Patres Graecos, citando SS. Dionysium, Basilium, Gregoriunt Nyssenuin , Damascenum , Athanasium , Nagian Zenum, Eser Phanium, Chrysestomu in , & Jastinum , quorum testimonia copiosius retulerunt vasquea a & Petavius 3 , qui pro tuo insti tuto alia etiam adducit Origenis, Theophili Alexandrini , Titi Bostrensis, Methodii, Proc pii , Maxinti, &Dorothei. Ex Pa
tribus Latinis idem Suare Z citat SS. Ambrosium , Hieronymum, GregQritim, Fulgentium, Anselmum, Bernardum, &imprimis Augustinum in duodecim diversis Iocis , quibus addam alios quatuor: omnino natura nulla est nialam , nomenque hoc non est nisi pri tinnis boni. Miluin is in non secuniam esentiam , seu secundum privationem υd Assur dicitur. Multa 6 natura, vel sim hur ita d eitur, nγlla Dbstantia, De e sentia malum ess . Dquantum s7 mati sumus , in tautam minas sumus. Nec omitten-.di sint S. Leo I., cujus sint haec. 8 Prorsus nulla in subsantia mala, nec ipsius mali est ulla natura. Et alibi Fides vera confletur. mali nullam e se naturam, & Petrus Damiani du cens io dod malum est, totius isbet dicit nihil, quam aliquid:W4γe ideo nihil luteat, si dicamus Deum omnia posse , Iicet mala omnia non mat: cum mala non intra omnia , sed extra omnia m. ii t ibeant iupputari, praeter alia, quae tum ex his , tum ex aliis Latinis adducit citato loco Petavius 33. Quod spectat ad Theologos, horum principem si Thomam sic docentem in novem distinctis locis anducit ibidem Suare Z , quibus hune addam , IO Nullum ens d citur malum , tu quantum os ens, sed in quantum caret quodam esse. S. Doctori consentire
263쪽
omnes Theologos Idem dicit, & confirmat risqueet ci) nominans plures ex antiquis; Nam Caietanus , & pauci cum illo sentientes, qui in entitate quadam reali dicunt consistere malitiammo i alem , recedunt selum ex hac parte, & Propter suam pa citatem non tollunt universalitatem moralem.
34 Quod tandem pertinet ad Philosophos , hi pariter defi
niunt ex unanimi consense malum per privationem boni. Concepta verba , quibus hoc iterum iterumque docuerunt Plato Ait soteles Plotinus Proclus & Sallustius philosbmus Iibro de Diis collegit Petavius a . Inter recentiores Cartesius loquens de ma alitia peccati dicit Deum hane non velle 3 non es res . Id m loquens de erroribus nostri intellectus statuit non esseres . ad quarum erodaclio=.em realis Dei concursus requiratur , sed eum ad ipsum re erantur, vise Iamum negationes , ct cum ad nor privationes . Occasio inserius occurret nominandi alios . qui post exortos Manichaeos ex proscito illos impugnantes , hujusmodi definitionem statuunt. Et quamvis pauci quidam aucto- temporibus praeiertim nob s Droximioribus extiterint , qui argumenta Manichaeorum plus justo extulerunt , attamen quoniam advertunt neminem propterea debere constituere malum ii
politivo , jam stabilitae mali definitioni etiam ipsi consentiunt. dicerent malum melius definiri dicendo esse id, quod aversitione in sui iniicit, refellerentur simili modo ae illi , qui malunt definire bonum per appetibilitatem ex dictis alibi cs ,
Secunda pars , malum non esse in re nisi privationem Periectionis, probatur I. cum Suareet sic . Nulla entitas positiva ess mala, propterea quod habeat essentiam suam, quae con 'sistit in aggregato attributorum seu perlactionum sibi consentientium; Nam hoc ellat commutare rerum nomina, cum bonum dicatur & non malum, quod habet perfectiones aliquas , quae eo ipso quod existant , i mr miIunt existere, sive nullam contradictionem in se involvunt invicem associatae , & bene inter se conveniunt: ergo in tantum entitas aliqua positiva est mala, in quantum non habet aliquam pei sectionem sibi debitam: er go malum in re est privatio persectionis. Confirmatur argumentum verbis S, Thomae, 7 Forma, per quam aliquid es actu , ιonum quoddam es. Et similiter omne ens in patenIta, in quan 'tum est hujusinodi, bonum quoddam es, scilicet in potentia . 36. II. Nul-
264쪽
pROPRIE TALI. . . 36. II. Nullum ens positivum , quod sit a se , potest in intrinseca sua natura esse malum; Nam ens a se est etiam ens infinite persectam, ut ubi agitur de existentia Dei demonstratur :neque ullum ens positivum c quod sit ab alio , potes esse in intrinseca sua natura malum propter argumentum lauster factum .
Qiramobrem jure scriptum est, ct Opera Domini universa. bona valde ergo malum non est ens in se positivum . Hoc ipsum argumentum late persequitur S. Augustinus in pluribus , quae scripsit contra Manichaeos, praesertim libro de Natura boni a ,& Auctor libri de Fide contra Manichaeos inter opera S. Α gustini & S. Thomas ῖ . 37. Probatur speciatim malum naturale, sive pure naturale sit, sive non pure naturasse q. I . ) esse privationem quamdam . Corpus inanime habere partem sui a toto aliquo modo clivisam ,
est malum quoddam pure naturale, & corpus animatum habere similiter vel vulnus aliquod , vel humores aliter dispositos ac convenit , est malum quoddam non pure naturale : Atqui utrumque malunx non est quicquam positivi, sed privatio alicujus boni, ur collocationis aut modificationis cujustiam convenientis toti machinae neque enim , cum hujusmodi mala tollere volumus , id agitur, inquit Augustinus, ut recedant hanc O aliti sint, sed utitue ut non sint: ergo malum quodvis naturale non est nisi quaedam privatio . 38. Probatur definite malum morale esse privationem . I. Si
Natum morale consisteret in aliqua entitate positiva , sequeretur, quod creatura posset essicere entitatem aliquam positivam . Nam Deus non facit malum morale: atqui ire stibile est , ut creatura efficiat ollam entitatem, ut alibi cs) declaravit ergo. II. Intellecta dumtaxat in actu creaturae rationalis privatis ne vel carentia rectitudinis , iam intelligitur esse in illo acta malum morale: ergo Ela hujusmodi privatio vel carentia iacit malum morale. Privationem dixi vel carentiam rectitudinis pertinere ad actum moraliter malum , quia cum actus moraliter malus sumi possit , vel prout est actus humanus , sive in gene re , vel prout est talis actus, sive in specie , aut in individuo, primo modo conssideratus est quid capax rectitudinis, adeoque hujus absentia accurate I uendo privatio dicitur: secundo autem
modo acceptus, quia incapax est rectitudinis, ea absentia proprie carentia vocatur: quemadmodum caecitas relate ad animal
265쪽
in genere privatio appellatur, quia animal generice sempnam emPax vis is concipitur . eadem vero in ea animalium specie , ccii debitus non sit visi .s, ut olim creditum est de talpa , privatio dici nequit sed carentia. 39. III. Patres statuentes malam consistere in privatione, praecipue loquuti fiant de malo morali i multorum concepta Verba recitat SuareZ I . Sic inter alios S. gustinus loquens de peccato ait , sa) ese priinum matura rationalis malum , Hes primam privationem boni, & alibi 3 expresse dicit peccatum esse nihil,& non ella a Deo, quod alibi ) repetens modam modo con
firmat ex illo Ioannis, s) Sine ipsi factum est nibit : & potest juxta Laman 6 confirmari etiam ex illo Davidis. quid
diligitis vanitatem: ergo sententia Caietani, alioruinque si 3. . statuentium malum morale in entitate positiva est contra Sia
o. Probatur definite Peccatum originale esse privationem sie cum Suareg s & Bellar mino. Peceatum Originale non potest dici consistere in ulla entitate positiva, quia non potest dici a
Deo producta, qui nullius peccati Author elle mi ' : neque ρο- test dici producta a Creatura , quia Creatura nullius entitatis caussa efficiens est: ergo dicendum etiam illud consistere in quadam privatione. 4 i. Confirmatur quia teste Francisco Turriano in suo de dun nitioηe Leccati Originalis opustulo , hoc peccatam 9 esse priva ιιο uem, ut negari non potes , ita plerique auctores, qui de eo te ctarunι confli sunt: atque eum his probat Suarra Io illudeLst Privat inaem cliar tatis & gratiae , quae hominem convertunt ad Deum ultimum finem supernaturalein , quam Privationem himent animae omnes posterorum Adami, statim ut nataraliter ab eo propagentur. Qui dicunt hujusmodi peccatum consistere in Pr: vatione Iustitiae Originalis, quam explicaret Der Gratiam iunctificantem. quae non intum animam subiiceret , ides, illam in ipsium ut finem siviematuralem converteret , sed '-m finderet ratiostem inieriorem saperiori , appetitam sensitivum voluntati. dc corpus animae, hi sumunt peccatum originale proeulpa, &' aliqua ipsius poena conjunctim, seu pro eo quod pertinet ad Br mala hujus peccati, & simul ad ejus exesus: Nam
266쪽
derium est ex Concilio Tridentino peccatum originale I ιο- tum tolli per Baptismum : sed per Baptisinum non tollitur rebellio partis inserioris in superiorem: ergo haec non pertinet adstrinale peccati originalis . Similiter dicendum est iumi a S.T ma peccatullii orninale pro complexo culpae & poenae , ubi da illis dicit , quod ca) non es privatio pura , sed in . quam babitur eorruptus: Ipst idem inserius quodammodo se explicat dicens, se maris originalis justitia, per quam Holuntas fustibatur Deo,
est formais in peccato originali, omnis auiem alia inordinatio se habet, sicut quiddam materiale e a. Speciatim contra Caietanum sie arguitur. S Thomas non
.lum lkpe ex dictis q 33. , sed in iis ipsis locis, quae pro
sua opinione citat Ussetanus, aperte docet contrarium I Citat enim illum in I. Partem qu. 48. art. I. , & in t brum 3. contra Gentes ca. Is., in quorum primo in ipQ articuli corpore ait, Mn potest esse quod malam significet quoddam esse , aut qzamdam formam seu nasuram . relinquitur ergo quod nomine mali significetur quaedam aluentia boni. In secundo vero idicit, Malum in ins-ralbus non es aliquid , quod in se malum sit , sed i i quantum primat ordine rarionit, qui es boωvir bonum t ergo ejus sententia est etiam contra S I homam in iis ipsis locis, quibus credit si
43. I. e Ricitur . Si Malum non esset ens positivom non posset dici , malum esse in bono tamquam insist jecto, quemadmodum cum S. Augustino , s & S. Thoma 6 communiter dieitura Nam ens negativum stu privativum. s.cum sit merum nihil, nulli striecto inest: ergo malum proprie tale est ens positivum. Resp. nego antec., vel claritatis gratia sic dist. Malum non potest esse in sibiecto , in iram ponens aliquid in ipis . em antec. tamquam removens aliquid in imo , sive per modum Privaetionis, nego antee. Et simili modo ad probationem oleo ,ens quidem pure negativum non indiget ullo seriecto, sed ens
267쪽
privativum illo indiget, quatenus non intelligitur privatio, nisi intellecto eo , quod afficitur privatime. S. Augustinus, & Theologi in praedicto sensu dixerunt malum esse in bono , scilicet per modum privationis perfectionis, quae rei alicui conveniens
44. II. Objicitur . Error est malum intellectus , & dolor est malum corporis animati : Sed utrumque est aliquid positivum
Nam aliter error non distingueretur a nescientia, quae intelligitur esse privatio, nec dolor a carentia voluptatis: ergo. Coa
firmatur ex S. Anselmi relata supra i q. t . distinctione mali poenalis in illud quod nihil est , ut caecitas, & illud quod aliquid est , ut dolor : quam confirmationem urget . o. Ciam poli observans O pro mente capto haberi, qui contenderet suadere eiulanti propter colicem , hanc aliud non esse , quam nihil. Rela. cone. mai. & nego min. , cuius etiam probationem nego ; Nam nescientia est privatio actus cognitionis , adeoque eius sis ectiim proximum & immediatum est mens: at error est privatio rectitudinis in actu cognitionis, cujus proinde sit eclinimmediatum est actus ipse . In quo patet unitis ab altero di serimen & distinctio . Qiod 'vero pertinet ad dolorem , ille ΠΙ-test considerari. . vel prout est sensatio quaedam , & hoc modγest quid bonum c& non malum .et vel prout est sensatio . cum qua conjungitur carentia tranquillitatis animi orta ex lae ione corporis, in qua carentia conssistit quasi sorma doloris , iam aue
ipse dolor serinaliter semptus; codsistit in privatio ne hujusmodi
tranquillitatis. Igitur cum carentia voluptatis sit quaedam privatio , cujus subjectum immectatum est potentia sentiendi , distinguitur a dolore, qui prout fbrmaliter stimitur, seu eo modo ,
quo est malum . habet pro filo subiret, actum sentienci . s. Anselmus qui dolorem dixit esse aliquid. , sumpsit illusit ili concreto , non vero in abstracto, sive quatenus est sensatiq tollens tranaquillitatem animae, non quatenus. est hujus tranquillitatis Privatio , ad quam restit aendam cum opus. sit statim incumbere . ju-re stultus est, qui moras duceret in natara mali abstracte sumpti explicanda. ' . s. lli. Objicitur. Mors est malum natura Ie iuxta communerΠ1entiun. & horrorem natarae, & leges divinas ct humanas mi nitantes & infligentes mortem tamqtiam malum poenae Nec enim auctiencisi sunt Epicurei, ac Mici . ex quorum doctrina ruam scholam ex Tusculanis primam contexuit Tullius , qui terrificum mortis aspectum obvelare conati stini, & in amabilem etiam
268쪽
etiam commutare fucatis argumentiti, quae deinde Sophistarum declamationes & Poetarum argutiae in immensium auxerunt . illa evanidos fructus esse non sincerae eloquentiae , sed illius quast huitur Mercurio furunculorum, & Gefraudatorum Numini o. stendit jam Pallavicinus I ea discutiens singillatim: Atqui mors non ellat malum naturale , si esset ens privativum et ergo hoc saltem malum mors non est ens privativum sed politivum. Misnor probatur. Semel mortuo animali non habetur amplius subiectum , cui tribui possit illud ens privativum . Nam subim citim illud est totum animal, quod si mortuum dicatur jam non
est: sed malum , quod non poteli esse in aliquo subjecto, nihil
Resp. cone. maj., & nego in n. Ad probationem nego mai. & Has probationem a Non enim est totum animal subjectum mortis, nisi prout haec est ut aiunt in fieri per alteratjones compositi: prout est in facto esse, subjectum ipsius est corpus sin, ut . & ex quihus utrumque Privatur unione cum at tero , quae erili mutuum in iplis bonum: utrumque autem per iis it , si loquamur de morte hominis, periistit enim ipsius cor Pus quantum ad materiam, que ipsiim conanonit .& ipsius anima clivi sim: Si vero loquamur de anorte bruti. saltem persistit ipsius corpus quantum ad materian; , quae lysium componebat. Suarea ca) putans totum animal esse sit ectum mortis , respondet argumento concedendo maj. , scilicet mortem esse malum naturale, si sermo sit de mone in fieri, illam vero negando, si sermo sit de morte in sacto esse , quam negat elle aliquod malum. Sed mihi placet mea responsio; Cur enim negariclς-bet duas illas substantias componentes, animal non pysse esse siugulas subiectum privationis illius unionis mutuae , in qua cou
46. IV. Objicitur, Annihilatio. est malum natui a te; nam o ha tur: sed an nihil alio non est, ullum maluna ,, si nota e si a - quid positivi; nam exeludit omne subjectum , cui. possiti tribi u
Resp. nego maj. cum S Thoma 3 , & Sis Aurasino ubi late probat, destructa omnino natura non manere inamin. Rnte istos Tullius illum, qui sub permna Auditoris in Primo Tusculanarum propagnahat miseros E , qui mortui sunt 3 etIain si crederet nihil eorum post mortem superesse , coega tandem
269쪽
s ibtilissimis ratiociniis i fateri, qui omnino non essent , eos ne miseros quidem esse pose, & ut infra ait in hypothesi de interita
universi, totius hominis inter 'nocentaurum , qui nunquam fur rit, o regem Agamemnonem nibit interesse . Quod pertinet ad probationem , dico annihil ationem prout apprehenditur , esse subiectum odii propter displicentiam, ciuam affert haec cositatio . Mimirum totalis ablatio boni , quae est privatio status quietis animae. uod si annihil alio contrario modo esset ablatio malorum, quae numero & atrocitate maiora essent honis, iam amaretur αosnaretur: ac falsum proinde esses illam odio haberi, quemadmodum accidit damnatis ad ignem aeternum . 47. V obiicitur. Malum morale opponitur contrarie bono juxta Brissotesem sa , quae oppositio importat, ut utrum9ue Ose' positum sit quid possitivum. Sed si malum consisteret in privatione, non opponeretur contrarie sed privative, quae est oppositio, quae datur inter aliquid positivum & hujus vationem et
Resip. dist. maa. Malum sumptum in concreto pro actu ma Io opponitur contrarie mno, conc. mai. Sumptum in abstracto pro malitia seu pro ratione Bia nati, qua actus discitur malas ,
nego mai. Et simili distinctione applicata minori, nego conseq. Cum igitur dicitur bonum & malum , si intelligatur actus bonus& actus malus, hi certe ambo sunt quid positivum, & contrarie prosecto opponuntur , quia sub eodem genere entis sunt , stilicet stati genere modi animae , & maxime inter se distant, &eidem sediecto inesse possunt , quae sunt notae conflantes iuxta Dialectieos notionem contrarioriam: At vero si intelligatur nomine honi ratio sermalis , propter quam actus est bonus , &nomine mali illa, propter quam est malus , non jam amplius
oppositio boni & mali est illa, quae dicitur contraria, sed illa. quae dicitur privativa a Nam alterum dumtaxat ex duobus 'P- positis, scilicet ratio boni est quid positivum: at ratio mali est
quid negativum , cum sit carentia bonitatis non quidem quae cunque, sed illa, quae praesupponit subjectum capax habendi bonitatem , per quam suppositionem distinguitur oppositio priva tiva ab os, sitione contradictoria ; Haec enim silam dicit negationem alterius ex duobus oppositis, ex quo fit ut alterum contradictoriorum debeat necessario competere cuilibet, sive sit ens, α sive non ens. Ita chimaera est bona vel non bona, lapis vel non lapis, & omnia vel non omnia: at oppositio privativa cum im
270쪽
hib t ellam suppositionem prae laetam , imΠedit, quo ri. . . terum ex hujusmodi oppositis dici necessario debeat de quoli.
bet tam ente, quam non ente: ita chimaera nec est bona, nee est mala. .
s. VI. obiicitur. Dantur aliqui actus positivi , qui moties
nant a creatura libera a necessitate & sine ulla ignorantia , ne queunt unquam existere separati a malitia nisrali formaliter i
ii 1 ut odium Dei, & voluntas surandi : ergo saltem in his malitia moralis est aliquid possitivi; Nam pertinet acl ipsbrum constitutionem physicam . RefP. conc. antec., & nego conseq. ad cujus probationem di- eo , malitiam illam pertinere ad talium actuum Dysicam constitationem, non tamquam hujus inrtem positivam, sed selum
negativam , quae consistit in carentia talis determinatae rectitudinis , quam voluntas tribuere debebat suo actui, eamque ne-
edite est concipiat , qui ideam animo velit informare significat onis huiusmodi nominum odium Dei & similium. Quare ob-,ctio, cujus selutionem alii, ut Sua reg I , aliter ex diunt , mihi quidem videtur non habere maiorem disti caltatem, quam illa, quae ex eo quod peccatum nequeat existere separatum a malitia morali formaliter tali, contenderet hane esse aliquid positivum; Disteri enim una an alia non aliter , ac disserat peccatum in genere a peccato in tali specie. Pallavicinus , qui in disputationibus in s. a. S. Thomae ca) late propugnat peccatum consistere in privatione , in libro I. de Actibus humanis iam antea edito tantum momenti in facta obieetione cr*idit en , ut eam vocaverit 3) validissimum argumentum , vi cuius visias ibi suit a sentenen de privatione abhorrere. Saltem quaenam sit ibidem sua circa hanc rem opinio mihi quidem non est iacile dictu
49. Instat. Videtur lumine natura notum , plar malitia inesse in odio Dei, auam in earentis cujuscumpta rectitudinis psμνή τergo odium mi babet aliquam malitiam supra omnem carenta4- ro
Giudinis debita . Resip. disti. antee. plus malitiae inest odio Dei, quatenus Pri vatio constituens ipsius malitiam est magis dissona 'aturritionali, quam privatio quae constituit malitiam asterius ccias is actus , conc. antec. quatenus aliquid positivum constititat malitiam odii Dei, nego antec. & simili distinctione excipio consequens. 1 so. Instant alii. Si actus hamani essent mali propter carentiam