장음표시 사용
271쪽
tiam debitae rectitudinis, nulla ellet distinetio sprei sica in aetiabus malis moraliter; Nam eadem esset in illis malitia : neque actus, qui in una specie est malus, in ea augeretur aut minue retur a quibusvis circu instantiis; Nam in carentia totali non datur magis & minus. Secl haec dici non pol sunt: ergo. Uasqueκ tanti fecit tum hanc instantiam tum totam objectionem , ut ex his motus fuerit ad sugin quamdam in hac re opinionem propugnandam , quae statuit malitiam moralem conssistere in quadam relatione rationis extrinseca ipsi actui, quam nominat i)- relationem disconvenientiae , de qua alii viderint.' Resp. nego assiam plRm . Nec prima Probatio urget . Nam
earentia debitae rectitudinis est quidem multiplicis istaeciei, quem admodum multiplex specie est debita reetitudo , eaque dignoscitur & aestimatur, ut declarat Lauman a , & distinctius sit pra q. 29. adnotavi, vel ab C ppositione , quam actus habeat
cum praeceptis nobis impositis, vel a modo tendendi contra determinatam virtutem, quandoquidem una eademque virtus plerunque est in medio duorum vitiorum . Quod vero pertinet adstcundam , dico jure dici malitiam actus augeri aut minui a circumstantiis , quia , ut ex S. Thoma dicit SuareZ 3 , licet
privatio integra in se non recipiat magis aut minus, recipit tamen in. causa aut in fundamento: ex quo fit , ut actus magis vel minus remotus sit a clebita sibi rectitudine .si. VII. Obiicitur. Saltem aIiquod malum est aut esse potest natura positiva; ergo non omne malum est ens privativum. Antec. probatur. Id quod non convenit alteri, est aut elIe potest positiva natura: Sed id quod non convenit alteri , est aut esse potest malum: ut sextus digitus est quid positivum non conveniens manui, & intrinsecum ejus malum: ergo aliquod malum est aut esse potest positiva natura. Resp. nego antec. Ad ejus probationem conc. mai. & dist. min. Est malum ratione desectus proportionis seu aptitudinis auconvenientem compositionem , conc. min. ratione suae entitatis
nego min. & conseq. Disti nictionis aequitas confirmatur authbrit
te L Dionysii , vel auctoris librorun Divinis Nominibus G,
qui loquens de monstrositate , quaru affert sextus digitus in manu', illam dicit tonsistere in privatione: nam eam vocat, defectum proportionis debita juxta natura inistitutionem .
272쪽
Dantur Creatura sine ullo malo proprie tali. x Robatur. Dantur Creaturae irrationales & ina. nimatae in seo genere naturaliter Persectae , ut perfectus equus , persectus adamas , Per- sed una aurum , quae aliunde non sunt cap ces mali moralis . Antiquiores Philosephi. ut Suareet I inter creaturas inanimatas ab omni mala naturali liberas numerarunt caelestia eorpora , quatenus dicebant , incorruptibilia sunt, ct a peregrinis impres nibus libera , qtud ramen extra controversiam iam est falsum . Inter creaturas vero rationales capaces mali naturalis & moralis dantur Beati Angeli, qui nullo unquam malo, neque naturaIi neque morali, subieeti fuerunt , nec futuri unquam sunt: ergo dantur creaturae sine ullo malo proprie tali. Inter creaturas rationales praescindendo a Beatis Angelis nullam aliam novimus, quae malo proprie tali stabis ita aliquindo saltem non fuerit . Certe Christum ipsum Dominum credimus & veneramur passum & crucifixum , ejusque Matrem Be tissimam ut Reginam Martyrum invocamus : quicquid autem
reliquorum hominum est , subjicitur malo tum culpae tum
273쪽
ηe malum proprie tale rem ris eireatura ranonam est malum vel culpa vel paena : numerus tamen malorum remm lomi sum in hae vita non es major illa bonorum , qvie isdem MUR Aura r nee ea mala sunt semper pasa culpa illorum alicujus actualis. ARTICU Lus I. Argis exta pro prima propositismi parte .s3- C Ie arguo . omne malum proprium tale respectis creaturae rationalis est malum vel culpae vel non culpae , quod est vel malum pure naturale, vel malum poenae et sed malum pure naturale , II. nullum est in ereaturis rationalibus : ergo malum omne proprie tale respectu creaturae rationalis est malum Vel culpae vel menae. Probatur minor . Siqua mala -- re naturalia essent in creaturis rationalibus, essent vel in Ang Iis vel in hominibus , haec enim sunt duo creaturarum ration lium genera unice nobis nota: Sed quae in Angelis malis sunt mala , novimus universa esst mala poenae: in Angelis vero b nis nulla sunt mala proprie talia c q. 8. & sa. r in nominibus tandem , siqua essent mala pure naturalia essent ex Parte quidem animi ignorantia in intellem, difficultas ad bonum in v Iuntate, & continua molestia ex res ellione illa corporis in anicmam , quae vulgo dicitur concupiscentia: ex parte vero corporis , infirmitas suae conditionis , quae perpetuo etiam augetur ab iis, quae extra ipsum sunt creaturis tum animatis tum inanimatis , quae cedunt in ipsius meumentum , & ipsam tandem eiusdem mortem: Atqui haec mala scimus a Sacra Scriptura esse in hominibus mala poenae,si Ignis grando fames ct mort , omnia hec ad sindictam ereata Iunt. ιesiarum dentes Metii θ γ Dentes θ romphaa vindicans in exterminium impiorum a ta Apostolus loquens definite de morte hominum , non aliter hanc eis esse necessariam, quam per positivum Dei Decretum , quo sit. salit donum immortalitatis primo homini & omnium patri sitiaonditione obedientiae concessam , istis insinuat per illa ver-hai in Eccli. Diuiti eo by Corale
274쪽
h a , tr Ititutum os hominibis semel mori , ut observat Paulus S tyri O . Nam Deus creavit hominem omnino expertem ab his malis illum in paradisis collocans , r in quo , inquit Augustinus, vivebat flaut violebat, quandiu hoc volebat , quod Deus Iz1'at: vivebat fruens Deo , ex quo bono erat bonus e vivebaι ne ulla egestate, ita Iem' vivere habens in ρ tosatao Cibus adaerat ne esuriret, ditus ne sitiret. lignum vita ne illum senecta diffiiseret. Nullus inIrinsecus morbus, nullus ictus me tuebatur extrinsecus. Summa in ea ne sanitas, in anima sola tran quillitas. NUM omnino triste , nihil erat inaniter latum , laudium ust rum perpetu batur ex Deo , in quem flagrabat charitas ex corda puro σ eon silentia bona: ergo nullum est malum pure naturale in creaturis rationalibus.. sq: Essent Briasie aliqui , qui sub eadem majori facti stil
gismi subsumerent etiam hoc modo: Atqui ratio naturalis diis athaee mala esse in hominibus mala poenae . Nam dicit S. Λugastinus : mius evidentia mi ic stilicet humanae Gentium Philos bos, nihil de pereato ρrimi bominis svo sciWnter sis ere-Δnter compulit dieres , ob ati ua sielera suscepta in visa superiore
poenarum luendarum caussa nos esse nator , ct animos nostros eo ruptibitibus eorporibus eo supplicio, quo Hetrusii , praedones eaptos Ustigere consueverunt, tamquam visos cum mortuis esse conjunctos.
Et Bella inus reputat, s nino verisimile esse , non se Deum Optimum o noseri generi amantissimum conditurum hominem tam miserum quam nune es, niβ peccati no i magnitudo tale AUNicium meruisset: erso . Uerum hoc argumento non utar , quia cum Augustinus ipse dubitet, an veteres illi eo modo dixerint per quamdam notitiam haustam ex traditione circa peccatum primi hominis, ct cum Bellarminus ipse paulo ante citata verba dixerit, non posse eerto fatui eorruptionem humanam, poenam esse precati, deficit robur requisitum ad argumentum, quoa rem Iuad eat, quae certissima est ex Revelatione Divina .ss. Obsicitur . Si mors corporis inflim esset homini in pos nam culpae originalis non morerentur illi, quibus ea remittitue per sacramentum Baptismi r Atqui hoc est evidenter falsem rα observatione constat in pueris etiam baptietatis antequam ad unam ratavra Perveniant , adeoque nullius prorsus culpae rei sint , videri frequentiores stinetes , quam in alia quavis aetate , praesertim u variolarum morbo corripiantur et ergo.
275쪽
Resp. nego mai. cum S. Augustino , qui cum sepius de hae Pelagianorum obiectione contra Peccatum Originale loquutus sit. eonstanter docet, quod omnia hujus faeculi mala & i) temporalis mori corporis etiam in his , qοi morte Christi redimuntur , relinquitur interim ad exercitatis nem sidei θ' agonem praei entis luctationis; Sicuti enim siquis quaerat , cur David Ribierit poenas siti Peccati , quas per Prophetam Deus illi comminatus siuerat , etiamsi illius remissionem certi Sine obtinuerit , a rectissime inquit: remndebitur remi nem illam pereati factam , ne homo a
percipienda vita impetretur aterma, D equutum vero illius comminationii ejectum, ut pietas hominis in illa humilitate exercere -εur atque probareIur di sic mortem corporis propten peccatum Uetar homini infixis, edi pos peccatorum remes nem propter exerc endam 'iusitiam non ademit. His similia habet alibi 3 .s6. Quum eadem doctrina habeat locum relate ad frequentes puerorum etiam baptigatorum mortes , est alia praeterea , quod stilicet sic consillitur a tempe illorum felicitati, vel cavetur 'eorumdem praevia damnatio , uel rei publicae aut parentum scelera Puniuntur . Ceterum ne in posterum Iugeantur tot senera ex variolis naturaliter erumpentibus, quae decimam quemque juxta Cqndaminem , vel duodecimum juxta V Vallagem apud Trevolitanos ) occidunt, obtinebitur ipsarum furorem praeve. niendo opportuna inoculatione, quam pleraeque excultae gen- . tes in dies adhibent confidentius post suseeratas obiectiones quo rumdam Theologorum eam impugnantium tamquam ilhcitam,
de quibus loquuntur Trevolitani s) , dc post tot jam scriptorum suffragia, quorum compendium aliquod iidem 6 exibent, in quibus runt etiam Poetae , ut Potn sinetus in gallico de hac re carmine ab iisdem ) laudato. & Geolsi olus in sexto libro Hygieines, sive de arte conservandi sanitatem . t s 7. II. Obiicitur . Christus Dn. , subiit mala proprie talia , eruciatus & mortem erudelissimam , idemque certum est cle M tre ejus Sanctissima, quae doloribus gravissimis , ipsique morti subiecta fuit, etsi ambo fuerint immunes ab omni calpa etiam originali : ergo in his saltem malum proprie tale fuit malum
276쪽
Resp. cone. ant , & nego constum. ChrIstas Dn. Pallus eri , ut satisfaceret pro peccatis hominum . Igitur illius cruciatu habuerunt rationem poenae peccatorum : Virgo autem beatissima pas. sa est, quia cum descendentes ex Adamo per carnaliam genera tionem incurrant tum culpam originalem tam poenam , a culpa quidem Deus illam praeservavit , quia id conveniens erat Filio Dei ex illa nascituro, non autem a poena ', tum quia ut Suarea exponit I decuit illam esse similem Christo ad majorem sui coronam: tum quia hoc modo constabat evidentia. i
diguim Christi marte, qua fuit redempta. ARTI cu LusILDe Adversantibus seeunda prviationis parti .s8. Ecunda pars est contra aliquos vel Divinae Bonitatiso inimicos , vel ad instar Ter-ntiani Henutoatimorume ni suimet tortores, certe quidem malos rariocinatores, qui dicunt mala vita longe plura esie bonis ipsi contrariis Horum opinionem jam confutarunt Pallavicinus a , Ciarietta Cara
Leibnitius 6 , Genuensis I , Franciscus Zanotius apud TrevoLtianos 8 , & alii, qui ab his citantae . Equidem credam adversarios saltem aliquos in hanc opinionem descendisse , vel quia
unam idemque malum sibi repraesentarunt ut multiplex , iis similes, qui immensam credunt esse hostium vim , qnia eorum cohortes numerant, non secundum quod realiter fiant , sed secundum quod ante ipserum oculos per gyrum ad eos deleviendos redeunt: Itaque audias malum , quod posuerant in iis , quae sunt ab animi perturbationibus generice considetatis , collocare deinde in iis quae proveniunt a determinata aliqua perturbatione , & iterum in iis, quae sunt propria certae aetatis. Vel quianni quodammodo homini propria secerunt mala, quae toti 2Ium generi tribui cum veritate pqἰlant. Itaque Iabore inquiunt opus est continuo, ut vita sustentetur: Ellicitudine ut caveantur errores fraudes insidiae aemuli hostes: industria ut arceantur morbi languores dolores infortunia calamitates . Nulla unquam feetuitas ab aeris ignis elementorum omnium periculis: Timenis dum
277쪽
dum de Ertunariam iactura, de paupertate exilio careeribus ser. vitute orbitate: Poenitet praeteritorum , angimur de sutaris , exasitamur timoribus, cruciamur desideriis. In matrimonio in-Venatur sugum, in liberorum educatione molestia, in Blitudine moestitia . Aliam malorum abundantem segetem ex libris S Αugustini de Civitate Dei collectam dabit Georgius I uicelius in
tibello Bona ct mala humani generis edito Moguntiae anno Iss s9, . Confirmantur in sua opinione Primo aliorum authorita
te. Citant pro se illud Homeri co
συδεν ακιλοτερον γαγα τρεφει ανθρώποισDa ut habet Colmas Paccius in interpretatione Maximi Tyrii,
qui hoc versia utitur in sua hypotypo si miseriae humanae a Nil homine tellus. alit infelicius isso .
Commemorant morem Thracum , qui ut reserunt Herodotusti Strabo convocabant conianguineos & amicos ad luctum, cam. quis nasteretur , propterea ut d vitae silpplicium sebiret : ad laetitiam vero eum ciuis moreretur, utpote libertatem a miseriis consequutus . Celebrant Tullii effatum, a malis mors abis ducit, non a boms, verum si quaerimus : qui etiam ibidem resert
Hegesiam Cyrenaicae sectae philos6phum , qui ci editur circa tempora Ptolemaei Philadelphi floruisIe , tam robuste de vitae malis egisse , praesertim in qαγdam . suo libro Λ οκαρτερῶν , hoc est inessia se perimens instripto, ut a rege Ptolomao prohibitus esse diis eatur illa in sibolis dicere a quod multi bis aussitis mortem sibi con- Fescerent, Brtasse quia in eo congesserat historiolas illas vel superstitiosas vel fabulosas, quas etiam Tullius inserius habet,
di Deorum immortatium iudicia de morte appellat . illud praei rea ex eodem laudant, quod reserente S. Augustino s) asseruit libro tertio de Republica , hominem non ut a matre , sed ut a noverca natura editum in vitam , quam sententiam aliquantulum
mollitam observant imitatum esse Plinium seniorem , dubium licens an natura 6) parens melior homini , an trilsior Moverca fuerit. Proserunt Gallum Luciani sui expertus diverses metamorphoses in bestias, & variae conditionis homin m monunciat statum hominis quemcunque esse omnium pessimum : &Pltuarchum , qui nolit ut Apollonius lugeat diutius obitum filii , quia in vita 8) multo plura sunt mala , quam bona e & E euardum Youngium , qui eamdem conclusionem habet in prima
278쪽
M suis noctibus, quae in contemplatione malorum huius vitae versatur: & Maupertuisium celebrem nostrae aetatis philosophum
ae rati1 ε ealein longe esse in vita humana majorem mis iam, quam felicitaιem: dc tandem tot illos tantosque aut res , qui mortem vita Potiorem statuunt . Sed hos ad obiectiones transemittam .
6o. Alteram pro stra satis tristi opinione confirmationem deis sumunt ex tristiori spectaculo aut doctrina , Aut heiria , qua multi a malis se vindicarunt, vel eam hac de causa licitam esse docuerunt . inod multi usi sint autocheiria la Anglia testatur, in qua tam frequentes occurrunt , ut Carolus Montes quius crediderit 3 a climate ejus regionis id provenire , de quo tamquam de insigni eius errore extat censura in monumentis Treyestianis . Dod multi etiam licitam dixerint , docebit Buonastde Monachus Caelestinus, qui seb Dareo nomine Agalopisti Cromagiani edidit Lucae anno i 76I historiam ut ajunt Micidii , ct Ioannes Dumas in Gallico de eadem re tractatu . quem laudan. Romanae Ephemerides ad ann. I77 . na. ys. Qui mihi occurrunt sunt idem Montes aius in alio suo Ibello s , R Maupermisius, qui postquam ex dietis plura censuit esse mala quam bona humanae vitae , deinde in alio suo I bro ossema satura aperte propugnavit licere sibi aliquando violentas manus inferre. Idem cum his sentire Olivetum de Ciceronis operibus tam benemeritam dixerat Dictionarium Trevoltianum ex editione anni ipsa. , sed ipsemet in hac quasi calumnia se deten.dit in Monumentis Trevolitanis c6 .6s. Placet statim proseonere, quomodo horum authoritas pes: sumdetur, quippe de thesi, quae error esse pallim demonstratur non sesum a Theologis Moralibus, ut My nan , sed a permultis, quorum aliquos nominat B. Nicolaus Functus 8 in dissertatione praeliminari ad librum posthumum ab ipsb editum, & impugnatum Joannis Robech De mrιe volun/aria , de quo quaedam epitoma habetur in Academia Regia Berolin. am ni ic s. o . Summa demonstrationis est. Extat praeceptum cIG. Nis recidas , non sesum scriptum , sed naturale ι Nam morα-
279쪽
ta experimur , graviora essent bonis , ne cogitantes quidem in nostram mortem rueremus: Sicuti enim natura impelle ad stu: dium sitae existentiae illos. qui ea perfruantur , ita ad op situm urget, qui in ea nihil nisi tormentam inveniant , ut paulo infra oliendam. 63. . Praeterea peccat falsa circa fortita linem notion 2 , qtam cum insania aut mollicie conscin sit . Doctrina sanae Ethices, in.
quit vivester Maurus ii est, sortis esse non fiali re laboriosa & molesta sed ea co illanter perferre . Tullius illam definit a animi afctionem eum in ad uno perieulo Or in labore ac dolui σpatientem, tuin procul ab omni metu e & in eamdem sententiam conspirant aliorum definitiones, quas idem alibi 3ὶ congerit rergo qui se occidunt ad haec fugienda non sunt sortes, sed timida & molles. Hinc meliores verae virtutis aestimatores sint
ipsi Poetae . Virgilius deseribit moestos vagari per instros '
Insontes peperere manu, lucemque perosi
Martialjs Decianum laudat s , quod Catonem qui se Uticae intersecit , perperam de hoe laudatum a Tullio co) nolit unquam imitarit & Chaeremonem irridet , qui in amicta sor.
tuna nomen fortis captabat laudando mortem juxta dogmata Stoicorum, nestiens . quod Rebus in angustis Deile es eontemnere vitam . Fortiter die Deit, qui miser esse potes . . . .
Edaardus roung de Autocbeiria loquitur tamquam de horrendo monstro , quod Angliam invaserit , & stirias omnes invocat 8 ut ipsum exterminent. Quamobrem optima apparet iutatio Κingit. ω64. Simile ficto argumento est hoc aliud citati Pallavicini.
Quoties bona vitae saperantur a malis , optatur mors: sed communiter homines mortem exhorrent: ergo bona vitae non su- Peramur a malis. Minor est evidens; Nam 9ὶ quis est, rogat Tullius : aut luotu visique, cui mors cum appropinquet , non refugiat timido fianguen, aris se exalbescat metu Et gravius S Augustinus obstruat , quocl cio in diem mortis omnes , aut pene omnes differro conantur, Miam qui pos mortem se beatius credunt es viata ' Ii Et
280쪽
cturos. inin immo s. Thomas infer causas doloris interioris Chri- si patientis numerat I) amissionem vita eorporalis, qua nam 'aliter est horribilis humana natura. Atque in hoc naturali mortis horrore innituntur leges , quae poenam mortis , non pro quibus vis. criminibus , ut Dracon voluit, merito de hac lege tamquam evidenter iniqua reprehenses, sed pro gravioribus statuunt, tanquam stoenum omnium validissimum ad nequitiam hominum coercendam. Huc etiam facit, quod de Clitomacho Carneadis Reee rei refert Heinius in Acts Berotinensis Acad. ann. I 43.
quod se ipse occiderit , ut eset qui amori vitae non succumberet, non videns alios se imitari , quibus vulgus iritim locum inter insanos , non inter philosbphos coneessit. 6s, Majorem visus est accusare .selsae suppositionis Antonius Genuensis , qui ait , a Pis hominem reperias in maximis etiam animi corpora tu eruciatibur eonsituram, qui non malit esse potω qualiscunque, quam nullas, qui quidem posset se tueri authoritate S. Augustini, aliorumque, quos citat Cornelius a Lapides 3 , quibus ex eo, quod melius sit esse, quam non esse videntur concludere , quod alius fit esse etiam in Inserno damnatum, quam non esse . Uerum aliud est dieere , esse nucle & simpliciter sumptum melius est, quam non esse , & hoc est verum , quia esse est bonum aliquod phyficum, at non esse est nihiI raliud vero est dicere, esse conjunctum cum continuis cruciatis bus sine ulla levamenti spe melius & eligibilius est , quam non esse, quod repunat ipsi Augustino , qui dum dicit, tam rimo es , qui es se nolis , quam nemo es , qui non beatus eo velit , jam tenet, quod ubi non habeat locum spes Matitudinis , me pomi quidem em desiderium vitae r & expresse iam negavit S. Hieronamus, s) melius es , inquiens, non esse , quam motiose , & deinde citatus a Lapide , & Suareg si) , min immo omnes; quandoquidem omnes in Carnifices fremunt , si eam aliquo videant ab iis reos occidi lentiori morte , quam illarum damnatio P ulet, ct Phalarismum vocant illis mortem quasi per exiguos haustus propinarer adhim vero clementiae eos statim interfici. qui e legibus inter diuturniorem cruciatum de-herent expirare.
66. Sed idem extra eontroversiam esse debet, tum quia generaliter striptum est 7) Melior es mors quam vita amara , dee