장음표시 사용
311쪽
ammant aliqnam dari sit distantiam in se malam. Verum hi quoque non sunt cum Manichaeis confundendi , quia non dicunt - hanc formam seu stubstantiam esse a se, sed vel produci a Deo, quod est facere Deum authorem peccati, Si prius quam Manichaeos errare, vel produci a Daemone, quod est haereticum , inquit ibidem Suare Z. ii 8. Quod autem idem Uvolfius cum aliis, quos profitetur se sequi ci , non tum Manichaei si nam inveniat, sed aliquid pejus in sententia illorum Catholicorum, qui docent non repugna re , Deum constituisse hominem in statu naturae purae, non habet ullum fundamentum , quod fit dignum homine qui ratione sita utatur. Quod enim ipse credat ab his Theologis admit- - ti in eo statu ex una parte appetitum sensitivum , datum a Deo tamquam malum principium mali moralis & caussam ad hujusmosi malum necessitantem, ex alia vero rationem naturalem
cum auxiliis Divinis de ordine naturali tamquam bonum principium seu caussam necessitantem ad honum morale, est omnino falsum . Apertissime enim illi profitentur salaam fore in eo etiam statu libertatem hominis ad bonum & malum , quia in eo appetitus sentitivus , sive illa , quae nunc datur in poenam peccati lex peccati & carnis concupiscentia , alliceret quidem , non tamen necessitaret ad malum: & ratio pariter naturalis ad tuta Gratia Divina de ordine naturali, sive lex mentis & spiritus concupiscentia. ut loquitur Apostolus, incitaret ad bonum ,
iis. Quae tamen huic UVolfio non placet opinio de possibilitate status purae naturae, neque recentissime Ioanni Cadoni- eo, qui contra illam multa vehementer dixit per modum Epi- sedit, dum impugnaret opinionem de Incolis in Planetis Σὶ , illa placuit S. Thomae. 3 Poterat , sic ille , Deus a principio
hominem ex limo terra formare . quem in constione natura με relinqueret, uι sicilicet mortalis o passibitis iner , ct pugnam concupiscentia ad rationem sentient, in quo nihil humana natura derogareIur , qnia b c ex principiis natura consequitur . Eadem legitime insertur ex propos s s. dum nata in Bajor Drus non p'tuisset ab initio talem cmare bumin m qualis nunc nascitur . Eadem tandem communior est inter Catholicos , ut Philippus de Carboneano nuper latetur qui quidem aliquos nominat etiam pro Opposita parte , inter quos tamen non est numerandus Vincen-
312쪽
tius Contensentus, ut ille facit; Hujus enim Auctoris propositio, quam expresie statait, & sase propugnat sic habet , tus natura pura est quiiam do Rientia Dei absoluta er extraorῶ-κaria pilybilis, non tamen conveniens , Iisbinisque nee possibilis iapotentia ordinaria.
Iao. Pari modo non est ita facile eoncedendum Manichaeos suisse omnes illos veteres Philosophos , qui solent citari, ut Plutarchum, qui cum alios Philosophos a Zoroastre ex dictis q. Ii . non satis distinxerit, fuit etiam ipse ab aliis deinceps ut a Cudvvortho a , & recentius ab Anglis historiae universalis Auctoribus 3 inter propugnatores , aut praeluBres Manichaeismi compntatus . Objiciunt enim illum sic arguentem : ) si nihil a sque causa st, ct mali causam bonum non praebet , necesse es innasura, ut boni ita mali suum principima extare . Rursus cum de Platone ibidem loquatur , notant haec illius verba: Plato multis locis quas occultans ex obumbrans sisam sententiam , alterum cstnIrariorum principium Idem , alterum appellat Diversum. At in libris da Legibus jam senior disertis verbis pronunciat Mundum n0n unica ianvna, sed ad miniis um duabus eieri . quarum una boni si scax, chera ellus contraria ct contrariorum opifex . Locus Platonis sertasse est in Dialogo de Legibus decimo, ubi dicit, quod in Mundo s) non pauciores, quam duas animas ἀebemus , unam benescam , contrariam alteram. 121. Verum hujus13 .mi accusatio contra Plutarchum iniqua Prorsus est. Nam imprimis citato libro partes ille historici dumtaxat tuetur. Deinde quaecumque ex eo objiciantur , posiunt commode intelligi, vel in sensit qui non abhorreat a Catholica doctrina de Angelis, qui sibi primum, & humano deinde enexi Per invidiam nocuerunt, vel in eo, qui congruat illi opini ni , in q observante Moshemio t6 constat fuisse Plutarchnm,
quod scilicet non tum materia, sebstantia omnino iners Praee laterit ah aeterno, sed etiam alia quaedam natura bruto A i ncomposito motu semper se movens , 1eu mens quaedam demens , ex quibus Deus unica causa rerum omnium sor matrix com Posue rit hunc mundum: ex materia quidem omnia corpora , & ex alia immateriali substantia animas, ex utrisque vero , quae in mundo sunt species rerum diversas, quae fuit aliorum veterum Opinio α
313쪽
nio. Habemus enim a Tullio quaesitum a veterihus I Num quinta quadam naIura videretur esse , ex qua ratio π intelligemia oriretur , in quo eIiam de animis, cujus generis essent, quasi rum . In qua quaestione non desunt, qui in hac quinta natura eisentiam
animorum collocaverint. In his idem Tullius alibi sa) nominat Hristotelem, & Proclus s) ac Simplicius Platonem . Rem autem Plutarchus in Psychogonia apud Cudvvortham sic declarar s quemadmodam virum musices peritum non v0cem aVt motum facere , Ied cuncinnam υ'cem nzmerosiumque motum producere opia
namur: ita Deus neque corporι ut tangi π resistere possu , neq*σanima ut se moveret, indissit , sed utrumque minens principium a rerum tenebricosum , alterum turbulentum, ambo imperfecta ordinavit , ut pulcherrimum animal esseeret. In qua sententia etsi nomen
principii adhibet Plutarchus, loquendo tam de materia inerti, Quam de non inerti, planam est illud ab eo non sit mi in s sit caussae efficientis, sed caussae materialis seu ex qua res adspe-ctabiles constant, quod longe distat a Manichaeismo. Iaa Porro Opinio de aeternitate materiae, quae a Deo adhibita sit ad sermationem Mundi, qui necetiario imperfectus extitit propter imperfectionem materiae , est quidem aliorum veterum , eamdemque invenit UI olfius in sermone, Unde mala Maximi Tyrii Philosephi Platonici. qui Commodi temporibus senator fuit Romanus, sed non satis aperto ut ego arbitrorsundamento, si huic dumtaxat stemus sermoni , quem ipse citat: non tamen proinde sequitur his imputandum esse Manichae-ismum; Ad huj is enim genuinam ideam animo insermandam opus eii distin quere caussam efficientem mali a caussa ip .ius materiali . & rursus caussam efficientem mali , quae in se mala sit, a caussa efficiente mali. quae in se bona sit. Uerus autem MDnichaellinus admittit caussam mali non utcunque sed essicientem, esse tum a se, tum in se malam .sa 3 QGando haec prout opus erat, satis advertissent UUOI-fius & UVarburton , primus quidem nescio , an ullibi praetem quam in Zoroastris vulgo citatis invenisset Manichaismum ante δε anichaeos. Secundus vero miratus non suillet, quomodo S. Aurgustinus gratias Deo agat quod per Philo hiam Platonis, cui ipsemet latente primas detulit, ab haereti Mani ethaeorum illum retraxerit, 8) Humanitus Aquendo , inquit, nihil magis eo m
314쪽
' re poterat ad retinendum Augusinum in Manichaismo , orsam doctrina Platonis , qui duo coaeterna principia statuebat , Deum ct M teriam, qua erat causa mali: Nam imprimis dato materiam per Platonem esse Deo coaeternam, adhuc non sequitur , ergo materia ista est caussa efficiens mali : ergo neque sequitur , quod ex hoc infert V vollius L I) Platonem fuisse in errore Manichae rum . Profecto ex iis Philosbphis , qui aeternitatem materiae moris dicus propugnarunt est ristoteles , qui tamen illam naturae in se bonae certe credidit: Rus enim sententia est , ens & bonum invicem converti ex aIibi ca) dictis, ejusdemque effatum est laudatum a S. Thoma , si si malum integrum sis, Hist ym destruit , ia sic S. Doctor prosequitur illud declarans destructo omni bono , quod requiritur ad integritatem mali , subtrabitur etiam ipsum malum, cujus subjectum est bonum. Atque hoc etiam modo liberatur a nota Nam chaeismi Aristoteles illi a V olr o inusta . Rursiis dato etiam hoc alio antecedenti, Materia Deo coaeterna per Pli tonem est caussa efficiens mali, non sequitur , ergo haec materia est natura quaedam in se mala. Illegitimas has illationes iam olim Eduardus Stilhngfleetus deduxerat dicens, quamvis Ethn et Thilosophi non fuerint tam supidi , αι Διω Deos mi inweem contrarios comminisccrentur , attamen utpote deducenIes originem
reati ex materia , ex qua Mundus factur est , mouist ad eumdem
errorem vi consequentia revocari .
Ia . Quid quod redeundo ad S. Angustinum . ille rtasse suit in ea opinione, quam alii propugnant, Platonem admisisseveram & rigo o m creationem. Elos equidem ipsius tensias, qui
mihi in hanc rem oecurrunt, non omittam. In Timaeo haec habet , Iecxndum creatoris mentem Iola animae constitutio abJlura fuit,
mox omne corporeum juxta imam e iit. Et alibi , 6 Efectrie m cullatem dicimus vim quamdam , qxa care Ua est, ut sent postea , qua ante inon fuerant . Animal a cuncta , plantarive , o quacπnsue inanimata nunquid alio quodam opifice fabricata , quam a Uro facta ebe , cum prius non Dibent, dicimus p Tuuii etiam est illud )His quae cernimus praest aliquis vel ejector , si bae nata sunt ut Platoni videtur , vel si Amper fuerunt ut Arsoloti placet, moderaIor . Verum his omissis , Augustini verba haec sunt 8
Mundum non semper fuisse , sed esse coepisse Plato apertiis e cons Mur , quibus similia alio in loco dicit 9 : ergo non stium ia-
315쪽
tis congraim, omnino etiam necessarium fuit , ut Augu. sinus Platonicus factus desierit esse Manichaeus. Ias. Similiter Pythagoras passim ab Auctoribus Manichae rum Coriphaeus describitur . At Moshemius non invenit in prim ris hujus Philosophi , quid cogat statuere hanc de ipi opunionem , & distinguens in hac quaestione de origine mali vac' ms errantium classes non male arbitratur paucos eae veteribus
in Manichaeam haeresim incidula: sed ipsem Pythagoram alios que docuisse ab quid simile opinioni illorum , qui Deum coninstituunt 1 omanum omnium & Mntem omnis boni , & deinde
δngelos in bonitate, quam a Deo receperunt Perseverantes, a thores aliorum honorum, Angelos vero a sua bonitate & quidem morali deficientes per propriam volantatis sitae determinationem , tamquam malorum omnium Authores. in qua doctrina illud quidem notandum est, quod sitis appareat cognitio per traditionem hausta de peccato tum Angelorum tum prim rum hominum, qui ad illud sitiasione mali jam Angeli liverunt se induci: illud vero reserehendendum est . quod videantur hi Authores res semel creatas eximere a Divina Providentia , de tribuere Angelis tam bonis quam malis potentiam agendi pro libito suo, quin indigeant ipsius Dei concursia ad omnes& singuLis actiones. 12ο Sim Iiter cum eodem Moshemio I dicam illos , qui ex eo, quod Heraclitus dixerit, fuere omnia, Milum duo patremis ac uominum rerum , concludunt iure Plutarchum in ianuasseta creditam ab ipsi, causat r. mali peculiarem quamdam naturam manam , injuriam illi sed magis sibi inferre , qui vel interpretati n. bus vel consequentiis tam illegitimis acquiescunt . Similiter tanto jure mihi videntur aliqui ex eod in Pluta cho ansam assumere dicendi de Empedocle, quod per duo illa Principia, quae appellavit Litem ot Amicitiam docuerit Manichaeismum , quanto iure quis Nevutonianos diceret Manichaeos , quia admittunt Attractionem & Repulsionem, quae tu ad. ertunt Tre voltiani 3, non differunt nili nomine a principiis Em pedoclis . Hoc modo noviter hanc accusationem , quam idem
mollius fecit, repulit Agato pinus fiasma q. 6 citatus in alio suo opere .iar Similiter tandem qui Mantehaeis inim inveniunt in Calvinianis , sicuti EMardus, cujus citatur Laber, Manicbe mIs Calis
316쪽
vinianorum , & alii, qui de eo etiam Lutheranos & Jansentanos redarguunt, Propterea quod tum illi tum Manichaei dicunt non habere nos libertatem a necessitate in ullis nostris operationi- .hus , hinc principio bono , Gratia Christi necessitante nos ad ho- num, illinc principio malo, prava concupiscentia determinantenos ad malum , non sint audiendi. Sicuti enim ridiculum est hoc argumentum , homo est bipes: sed etiam Gallus Gallinaceus est bipes: ergo homo est Gallus Gallinaceus; ita importunum est hoc ipsbrum ratiocinium: Lutherani , Calviniam , &Jansentani negant hominem habere libertatem a necessitate : sed etiam Manichaei hoc negant : ergo Lutherani , Calviniani &Jansentani sunt Manichaei. Utrobique consequentia est nulla . quae tribuit duobus inter se diversis eamdem appellationem Propter
Unum attributum utrisque commune , cum illa in communi acceptione determinata sit ad unum praecipue significandum iisdem
aa8. D Robatur prima propositionis pars. Omne malum Pror L prie tale est privatio perfectionis in ente, quod non est a se q. 36 a Nam ens a se habet essentialiter omnem De sectiqnem, ut ubi agitur de Existentia Dei, ostenditur : Atqui omnis Privatio perfectionis in ente, quod non est a se , est a causa positiva, quae illud effecerit sic carens perfectione sibi debita , Vel ea Privaverit: ergo omne malum proprie tale est ab aliqua caussa positiva. Ias Probatur secunda pars. J omne visum proprie tale est ab aliqua caussa positiva ex nuper distis r ergo nullum malum Proserie tale potest esse prima caussa positiva ullius mali proprie talis; Nam al;ter hoc malum, quod esset caussa alterius mali Proprie talis . non haberet caussam: ergo prima etiam caulla PO- sitiva omnis mali proprie talis est aliquod bonum .l I. Λ'alum proprie tale est negatio quaedam fit 3 a. ; sed contradictionem involvit - negationem seu nihilum esse caussam Politiva me ergo contradictionem involvit malum proprie tale esse ab aliquo malo proprie tali: ergo est ab aliquo bono . O. Ill. Omne malum proprie tale est vel naturale vel moralζ h 9. )' sed omne malum naturale est a Deo, qui est summum bonam, omne autem malum morale achrale est a creatu'
317쪽
ra, prout est libera, hoa est domina siti actus, in qua si consideretur mali hujus caussa ut quod , cujus nominis notio alibi ij tradita est, est ipsa creatura, quae est quid bonum: si vero consideretur mali hujus caussa ut quo. est libertas ipsius creaturae, quae non est malum aliquod, ted honum atque persectio . Natam tandem morale Originale est similiter privatio cujusdam perfectionis, sine qua excludimur a Uisione Dei, & cujus causia est aliquod bonum: ergo I; I. t L Ideo malum naturale non esset a Deo, ut modo dictuin est , quia repugnaret Divinae Bonitati r sed non repugnat, quoa prohatur sic . Malum naturale vel est pure naturale, hoc est non inflietum propter culpam, & hoc ex dictis q. s3. nullum est in creaturis rationalibus; in aliis vero creaturis illud non repugnat Bonitati Divinae, si Deus illuu velit non per se, sed de coii sequenti, quatenus scilicet malum istud sequitur ex eo, quod Deus volens successive omnia bona , horum existentia incompossibilis cum illis inducat aliorum alterationem vel destructionem , in quibus consistit malum pure naturale creatu. rarum quae anima non insermantur aut ratione Hoc enim tantum abest , ut officiat Divinae Bonitati, ut illam potius arguat esse vere Divinam , & conjuiarum cum infinita ipsius libertate potentia dc sapientia , quae hoc modo consuluit continuae varietati rerum, in quibus consistit pulchritudo Universi . quae oblectationem & admirationem conciliat creaturis intelli entibus Atqui Deus vult malum pure naturale non per se , sed de consequenti, ut infra suadebitur: ergo malum pure naturale non repugnat Divinae Bonitati ia Vel malum naturale est malam non Pure naturale, seu est malum poenae, & hoet non repugnat Bonitati Divinae, turn quia arguit illam esse infinitam, utpote quae nequit non abhorrere ab omni culpa : tum quia. maiiu Pinnae Iaudabiliter intendunt ut: tum quia novimus ne illa quidem Deum volui sie respeetu nominum in hac vita. tantummodo ad finem puniendi , sed ut med a ad alia bona, ud inferius dicam: ergo nullum . malum naturale repugnat Divinae Bonitati. I 32. V. Ast hominem sic arguitur cum Ethnico Simplicio a , Κingio s3) , V volfio Trevolitanis sa. Per Manichaeos non repugnat Deum infinite bonum esse primam caussam rerum omnium hujus Mundi adspectabilis etiamsi noverit illas evasuras
318쪽
suras naturaliter malas per vim principii cujusdam positivi mala
in se , & a se: ergo neque repugnat Deu in i i finite bonam 1h causiam ipse rum , etsi noverit sine actione ullius principi: -- sitivi, quod esset abBlute in se malum, fore processu tem Do ris alterandas & destruendas , seu naturali malo assiciendas. Consequentia est bona, quia si Deus non cessavit esse infinite honus in primo casu, nulla est ratio, propter quam suadeant illum deficere a sua Bonitate in secundo; Quae enim ab aliquibus ipB-xum assertur ratio teste S- i , quod scilicet ad haecanundana molimina rebellantis adυersum se mali extrema neres ais perductus fuerit Deus, est, ut idem ait , desipere & insanire ;Nam lumen ipsiim rationis dicit Dei naturam incommutabilem
atque omnino incorruptibilem esse, eique nocere nullam rem
msse , ct rursus eam in se perfectissimam & per se beatissimam non subjacere ulli nucessitati quicquam extra se creandi. Quare manifestum est stolide excogitatum esse systema duorum Prin cipiorum alterius honi , & alterius mili ad effugiendam repri-gnantiam inconsiderate creditam in eo, quod a principis bono Proveniat aliquod malum , quam drinde nullo modo Manichaei enugiunt. Hujus inconsiderationis accusari potest Io. Fraaciscus, Buddeus, cui visum est, a) Manichaoruin de duplici principio I sema quod ceteroqui ipse detestatur hoc basere commodum , quod per illud ea a malorum ct naturalium ρο moratium, qua nos
Nomine princ pii mali vel intelligitur ens a se contrarium in omni attributo principio hono, quod pariter est a se: vel intelligitur ens a se, quod sbium est contrarium principio bono in benevolentia: Atqui utrumque est impossibile e ergo impossibile est ens a se, quod sit principium malum. Minoris prim Pars
Probatur, quia ens contrarium in omni attributo enti infinite perfecto est ens continens negation omnium persectionum incipiendo a Prima ipsarum . quae est basis caeterarum , exissentia: ergo ens a se contrarium in omni attributo enti a se infinite bono est ens simul & non ens , hoc est quid aperte im. Ubale . Minoris secunda pars prohatur. quia ens a se habe 'Somnes periectiones A quidem infinitas praeter benevolentiam estens tibi sussiciens, di persccte intelligens , & probans quod rectum
319쪽
ctum est, & tamen nolens sine ulla sua utilitate rectum, quod eognoscit: sed ens aliter continuo volens ac cognoscit , est ensfibi ipsi continuo repugnans , & eonstans attributis ipsem intrinsecus perpetuo discerpentibus: ergo ens a se contrarium enti infinite bono inam in henevolentia est ens se ipsum destruens. 13 . VII. Cum Palla vicino si . mo ista principia Bonum:& Malum vel sunt inaequalia in potentia, vel aequalia . Atqui non potest dici esse inaequalia , quia tunc principiam potentius vel destrueret aliud infirmius sibi oppositum, vel saltem evinceret quicquid vult contra alterius conatum quemcumque i, adeo que essent semper vel pura bona, vel pura mala , quod est contra evidentiam: Neque potest diei, quod sint aequalia in potentia , quia aequales potentiae invicem oppositae nihil poshint Producere , nisi vel dicatur quasi ex insidiis in easu alicujus in altero oscitantiae produci ab unoquoque effectus sibi proprios , quod est statuere ista duo principia non Θlum ambo imperfecta
contra naturam .entis ale', sed ambo etiam infelicissima, utpote quae in continuo maerore versari debent ex adspectu tot' rerum vi principii sibi contrarii perpetuo existentium , ni v I fius ca observavit, & ante ipsum Pictitas 33 , quem nihilo minus idem vvolfius connumerat inter Calvinianos labe Manichaeorum aspersbs: vel dieatur pro libertate, quae illis tribu tur, consentire in aliqua productione; quae eonsensio inter ista principia inrimis impossibilis est, quia contra naturam pri cipii mali est consentire in bonum, idque tam constanter, quan tum apparet ex conservatione hujus Mundi machinae , quae tamdiu eodem ordine conservatur. Deinde ea etiam consensione ad anista iam cessaret ratio admittendi ista duo principia, quae est ut salvetur bonitas prinei pii boni intimnis, & fine ulla nora post tot mala existentia a Nam cum hac consensione , per quam Prin cipium bonum vult, ut quid agat etiam principium malum, it Ia bonitas vel non salvatur, vel si salvari dicatur, salvabitur etiam in ea Produ 'ione rerum omnium, quae mixta sit malis per sin Iam principium bonum secta ex dictis q. 13a. . Quare Π tet concludit Pachonus in suo do Nutura mi ira Iatu apud TreVOltia nos s) stupiditas hypotheseos Manichaeorum . I 37. v III Ens malum a se, quod sit eaussa omnis mali in volvit contradictionem in eo, quod ponit eΚctas aliquos esse die o o non
320쪽
non esse malcs. Sunt quide ex hypothesi , & etiam quia r tio adstruendi illud malum a se est , ut habeatur causis malommesse suum i non autem sunt , quia essed iis mali saltem morales postulant essentialiter , ut non sint a caussa necessaria , sed lihmra a necessitate: sed illud malum a se in doctrina Manichaeorum est caussa necessaria omnis mali: ergo effectus illius caussae. malae a se non sunt mali. Ars mentum hoc insinuavit jam olim
IX. contra illos praesertim Ethnicos , qui s. Iaa. r Petunt malum proprie tale ex natura aliqua a se tum materivli & indoeilis indolis , tum spirituali & malignae incolis , quarum prima coegerit Deum, qui materiam disposuit in hane Nundi adspectabilis speciem, sacere plura imperfecta contra id, quod ejus natura plena bonitatis vellet e quia illa ulterioris incapax esset periectionis, quemadmodum statuarius essingit Herculem iacentem potius, quam dimicantem cum monstris, quia persectiorem hanc statuam materia sbi data non patituri secunda vero . scilicet spiritualis natura pervertat continuo suis Petatui batis & furentibus motibus ejusdem opera iam naturaliter Ar- steta , sic arsuitur. Nullum potest esse ens a se nisi uinum, at tuoque infinite persectum & Deum , ut ubi de existentia Dei agitur demonsratur: ergo materia a se, & mens aliqua a se imperfectissima usque ad insaniam tamquam . proprium eiusdem attributum, sunt naturae, quae nec sunt nec possunt esse . Argumentum hoc desumptum ex unitate Entis a se sese promovet citatus V volsus a , & ostendit iam olim adh bitum esie a murulis, quibus addatur Pictetus .r37. Alia argumenta & sblutiones ad obie nex Manichae rum eruentur ex S Augustino, qui multus suit in oppugnanda Natura a se mala, ut causa omnis mali proprie talis . Libri qui de hae re consilii Haecipue possunt sunt.
I. I ibri tres de libero Arbitrio , quorum primus scriptus 'it ab illo iam Baptigato, Romae anno Christi 381, reliqui duo
in Africa iam Presbytero anno 39ς. II. fibri duo, de Moribus Ecclesiae Catholicae alter , alter de Noribus Manichaeorum seripti circa annum 338 , vulgati car-εa annum χ8s, Prout volunt Patres Naurini . III. Libri duo de Genesi contra Nanichaeos scripti anno 3 9 , - -