장음표시 사용
341쪽
APTI cu Lus II. Objectiones contra tertiam partem . 166. I. Biicitur . Corpora monstrost sent mala quaedamnaturalia , ita ut vulgo dicantur peccata naturae: ergo nequeunt esse a Deo. Probatur consequentia. Haec mala nihil conserunt ad Bonum universi et ergo intendi nequeunt a Deo , non jam ut finis , sed ne ut medium ad aliquod bo
Resip. conc. anteci, & nego conseqm. Ad probationem autem nego antec. Conducentra monstrorum ad bonum Universi multiplex esse potest , etsi minus nobis appareat. Etenim ipsa in se considerata sunt adhuc opus insignis sapientiae . & reIucet in illis quaedam rerum varietas, quae ad Universi pulchritudinem pertinet , nec aliter monstra appellantur, nisi per comparationem ad alia, quae novimus perse mora , quorum pretium pluris ja' facimus ex hac ipsa comparatione, quia iuxta receptum axioma
Aristotelis a posita juxta se posita magis eDesunt . Considerata autem Prout refriuntur ad caussas secundas, dici universim potest illa se habere tamquam tonos illos , qui in Mi. sica considerati secundum se dumtaxat, distanantiae fiant, intermixti vero in serie eorum, qui consonantiae sunt , ad augmentum Pertinent harmoniae. In particulari autem illud cici debet , quod si illorum monstrorum causi, secundae sint non liberae, opus es set comprehendere omnium seriem & dependentiam, ut possemus cognoscere , quam bene & opportune monstra haec congruant toti, tamquam lysius quaedam partes. Accidit enim, inquit S. Augustinus sa) ut qui totum in picere 1non potest tamquam defrinitate partis ostendaIur, qnoniam cui congruat quo νeferatur ignorat . Si autem sint caussae liberae , & ab hac ipsarum libertate monstrositas dependeat, relucet in illis hoc ipsum exercitium li- heitatis creatae, quae est donum Creatoris, quem nunquam nitet doni in nos collati.
Is T. Nalebranchius co sititatus ab Antonio Arnaldo 3 ausias est dicere Deum , qui juxta ipsum alibi impugnatum δε-lus omnia facit, facere haec monstra per speciem quamdam n cessitatis , utpote quae sequuntur necesIario leges universales , quas
342쪽
quas sibi stabilirit in rerum administratione servandas. Sed apa. M isthaee doctrina, quae tollit a Deo Libertatem & Sapientiam.
Contra vero alius Arnaldus cognomento Sorbinus, colligens non sine nimia credulitate aliqua monstra humana , de quibus meminerunt Auctores.legit singulis significationes admoniationes & comminationes Divinas eventuum futurorum , quae laudanda quidem pietate , sed nescio quanta cum veritate satis is trice persequitur .
168. De Monstrosis rebus quarum consertam historiam dedit 'Aldrovandus , quam ipsb mortuo Bartholomaeus Ambrosinus digessit, latius disputant Theologi sa , & videri potest S Augustinus tum loco nuper citato, tum alibi s . Nec reticendus est Thomas Bartholinus, qui ridicule satis a Cometarum influxu monstrorum originem derivavit. Recentius super monstris litigatum est vehementer, utrum ea sint species quaedam creaturarum, quas in prima creatione rerum Deus stabiliverit, seu ut aiunt an monstra talia sint per originem, an quod congruentius dicitur, talia sint per accidens, hoe est ex fortuita in ordine at nos circumstantiarum combinatione, quae impediat persectionem individui alicujus in ea specie, ad quam aecedit monstrum . Pro monstris ex origine steterunt Uvinsiouvius, , Halteras, & Mai- Tanus post Duuernesum, quem Trevoliani primum dicunt s , qui hujus opinionis signum extulerit. Pro monstris vero ex ac
citatis, & Iacobus Parsbns, qui ex oeeasione describendi in Transactionibus agnum monstrosiim propter ingens cornu plusquam Quos pedes longum, quoj ipsi pendebat ex gutture citat seipsum de his alibi agentem. Idem olim censiuit S. Thomas .
qui ea repetit ex aliqua corruptione, seu inordinettione in aliquo princiniorum. concludens, 8) se in actis nibus rerum na- ruralium peccatum invenitur . Fortasse poterit admitti alia sententia inter utramque iam dictam media , esse aliqua monstra per originem, ex defectu virtutis proximi agentis , alia per accidens, ex inmcursu contrariorum agentium flesie impedientium , quod videtur sentire SuareZ s), cujus sitiit praediista verba . In neutris tamen , sed
an selis sabulis, ut cum Galeno probat Joannes Clampoli si o), habent
343쪽
hahent Ioeum Chirones & Minotauri, Chymaerae & Harpyiae ,
trieipites Cerberi & Hydrae septemgemin- - , . HIἐs. II. Obiicitur. Incendia Terraemotus Fulmina, & aliae similes rerum conversiones fiant mala pure naturalia , quae sunt merae destruetiones r ergo non transerunt ad bonum Universi: ergo nuIlo modo possunt esse a Deo. . Resp. Omitto antee. & nego utramque constum. omitto ameee. , quia quis tuto assirmare potest ista mala, quae respectu r Tum materialium, quae incenduntur & evertuntur siunt mere naturalia , non inservire ad aliorum bonorum formationem Z Nonne videmus ab Agricolis sipargi cineres per campo' ad felici rem progressum satorum Nonne selo aequaninr aedificia anisti sima quoties resagium latronum evadant Conserre igitur sim1- Iiter postunt mala objecta ad plura bona, ct ad illa abapsorum Authore intendi , , quemadmodum reipsa Maximus Tyrius exutietis L ics. asseruit . PIuche 1 tempestates vult este ad c a redhionem aeris, qui ex nimia Nete densior iactus , minus etiam salubris, aut alio modo utilis evasit, & ad impediendam nimiam insectorum multiplicationem . Sed quicquid de hoc sit , prima
consequentia sine dubio est Disa propter rationes, quas anfra asinstram suadens Deum velle mala. hurus vitae ut medium ad alia hona . Hic ad intelligendam illius falsitatem satis est animadvertere quod nemo sanus dubitabit, an ea , quae Deus iacit, eo ducant ad nonum universale, prout ex materialibus , & spiritualibus creaturis constat, quia etsi determinare non possit finguloruin, quae Ohiiciuntur utilitatem . illa tamen semper erit, quae nos moneat Potentiae & Iustitiae Dei. praesertim quando ea honiblum habeant rationem mali ratione sui , sed etiam ressaecul a nos- , quibus ex invroviis miseriam vel aliud quodvis inst
Ι7o. III. Obiicitur. Mala. quibus assiciuntur Bruta aeque gra via fiant, immo graviora etiam illis, quibus sibjacet bomo ; 'ta enim Brutorum est perquam misera,& mors in plerisdue in xx mpestiva et Quot enim occiduntur non selum Pro quadam vi tae humanae necessitate, sed etiam pro libito & voluptate nominum: quot Praeterea ante tempus pereunt ab aliis brutis carni voris dilaniata, quae multa sunt tum in terrestribus, sive come-
meis ut canes & seles, sive silvestribus ut Leo & Lupus: tum in avibus ut Falcones & Milvi, Sc aliae quae plicibus aluntari tum in ipsis piscibus , ex quibus minores sunt cibus majo- cum . Verum Qui velit graphicam descriptionem infelicitatis au-R r quorum
344쪽
quorum Brutorum plenam commiserationis, dabit Bayles , mi reserentibus Trevolitanis si a placuit ismo secundo Hesponsionum ad quaestiones hominis ex Provincia , argumentum hoc pro
causa Manichaeorum vehementer urgere.' 17 r. Certe Genuensis ca) imparem credit esse intellectum limmanum ad inveniendam aptam in hac re explicationem; testae turque s. Augustinum id ad Dei imperstrutabilia arcana retulisse: R , Bougeantius ex malorum brutalium consideratione intulit Brutorum animam esse unum aliquem malum Daemonem, qui in illis suae in Deum perfidiae modo poenas subit: & Cartesiani ex eadem inspectione confirmantur m sita opinione, quae Bruta constituit este mera automata; aliter , inquit unus ex his Asalebranchius nos crudeles ssimus S injusti, qui pro libitobruta occidimus, nee Deus infinite jussus & omnipotens , quo s) res diri .ente innocens dolore cruciatur : ergo Omnia saltem Brutorum mala non possunt ne incli reste quidem esse a Deo . Pr batur consequentia , quia in Bruta non cadit neque ratio poenae, Per quam intelligatur aliqua Dei vindicta de quibusdam is rum Peccatis , cum non habeant Bruta potentiam peccandi : neque cadit ratio meriti, per quam intelligitur homo etiam innocens posse illis se acere cum sua arilitate, & sine ulla nota crudelitatis in ipsesum conditorem; Nam non solum demeriti , sed etiam meriti incapax est animal irrationale . Quare iam olim apud At gustinum invenitur haec quaestio, O Bid pecora ni eruerunt maiam tanta patiantur incommoda pI7a. Resp. nem antec. Nam ut jure observat laqueiotius , vis cognostendi Brutorum est infimi gradus . & explicatur per hoc, quod in illis deficiat cognitio finis, propter quem condita sent, sollicitudo seniri, & generatim facultas refledrenda. Ex ouo fit, ut illorum mila non sint tanta, quanta nos reflectendi vi praediti apprehe: .dimus, 8 Bruta , inquit , Κ ingius . dum vivunt, fine anxietate se fruuntur , Ditem gaudent praesen/ibus,
nee praeteritorum memoria aut Oturi metu cruciata . opportuno
id ipsem exemplo Leitini ius co declarat nimirum ioci sicuti ad veram stIicitatem requiritur constientia ae reflexio ad bonum quod possidetur, & non lassicit sola perceptio boni, quare laudatur illud ,
345쪽
s Fortunati nimium sua si bona norint Agri larita pariter ad veram infelicitatem atque miseriam requiritur constientia mali, quod actu premit, nee sufficit sela ipsius sensa
se quisquam nisi mereatur , non potes, nullam o edtionem patitur alicujus momenti a brutorum malis , quia briva non fiant proprie misera , cum quaevis mirum mala accedant ad mala purae Privationis q. Ia. , certe longe abesie ab illa ratione mali sensibilis, quae invenitur in hominibus, qui saa uti possunt ratione, ficile concipimus obiiciendo nobis ante oculos statum amentium vel infantium , quos quia scimus rationis usia expertes, certi semus longe minus pati iis malis sensibilibus, quibus illos coiectos videamus, ac nos patiamur. Ridiculum uitur est misereri conditionis brutorum, quae sibi mutuo insidiantur , di plane
sultum accusere sipientiam aut honitatem Creatoris , in illis , quae indolem carni voram habent, condendis. Etsi enim magni nominis Authores apud Suareg ca tenent stium post peccatum 'hominis appetitum carnium ortum este in brutis, attamen hoe non concluserunt ex rationρ adversariorum . sed praecipue ex quihusdam S. Scripturae loquutionibus, quas revera ad hanc opinio nem non deducere censuit S. Thomas , qui eam appellavit ca
174. Falsitas antecedentis facta iam est manisesta i Illud nune
addam, quod quaecunque sint brutorum mala. ea intelliguntur esse consequentiae necesiariae constitutionis & cono tionis ipserum naturae, quae condita est moni & corruptioni obnoxia & servituti nostrae addicta . Potuerunt igitur ea mala intendi cum lau de Creatoris, quia non iitenduntur hoc fine, ut sint in singuli S eae perpessiones, quibus afficiuutur, sed ex aliis Deo optimo dignis, quales sent illi, de quibus meminit S. Augustinus odi 'ae quaestioni maendras . quid pecora meruerunt mali Θ Αc I. ut in brutis sic constitutis habeatur genus quoddam particulare Creatura iram , sia Derans multa alia earum lem genera imperfectiora, ct deficiens ab aliis persectioribus . Mi calumnio S., sic ille talium i uaestionum n in studios mi examinatores, sed loquae semi ve ilatores hac dicunt vel μntiunt, qu1a iniquissime de rebus existi 'mant, qui eum Jmmum bonum, quod di quantum sit aspicere nequeant , talia volunt esse omnia , quale putant siminum bonum; ideoque inordinatissime flagitant , ut nec mortem nec ullam corruptionem' R r a pa-
346쪽
P iantur eorpora bestiarum, quasi 'non Ilat mortalis , cum sint im a , aut ideo mala sint, quia Ilint calesia meliora .s TS . II. Ut per ipsos dolores, quibus subjacent sit illorum eon. servationi bene provisum . Dolor , sic S. Doctor Prosequitur ,-σm bestia sentiunt, animarum etiam bestialium vim quamdam in suo genere mirabilem laudabilemque eommendat. Hoc ipfi enim satia apparet in regemtis animandi is suis corporibur , quam Iint προ- tentes unitatis. Qis es enim aliud dolor , nis quidam sensis ilia
visionis vel eorruptionis impatiens III. ut nos talium dolorum in brutis contemplatores magis proficeremus in tam Proficua no- his cognitione creatoris. Mn appareret , sic idem, quantus inserioribus erraturis animalibus esset appetitus unitarer, nis dolore be ostiarum. uod si non appareret, minur quam opus risu admonere,
mur ab illa inisubiti unitare Creatoris eqse omnia ola eo tituta . Haec ex Augustino oppono . Genuensi , qui nescio ubi in ipso legerit eum habere brutorum mala inter mysteria. IV. Hoc etiam addo , ut nos tanto brutis perfectiores ipωumque dominio do nati , multi generis cona ociis per ipsa sitieremur . Sic quae animalia insidiantur aliis , ut canis lepori , accipiter avibus , praebent homini, qui omnibus dominatur , multi generis voluptates . Sic mors insectorum, quae ab avibus Praesertim vorantur , recludunt has magis iucundas nostris mensis. Sic per equos sub curru , & per boves stib aratro sudantes succurrimus nobis in omnibus , quae at vitam ipsam , ipsiusque selatium speetant. Atque, quia nunquam deest niais eadem brutorum copia , quamvis continua fiat a nobis, & ab ipi sinet brutis eorumdem deni actio, cogimur iterum Dei potentiam confiteri ineffib. lem & praedicare. I 6. His rite perpensis manifestum est ex hoc capite opus non esse in illa Cattesii & Bougeantii opposita inter se commenta abire, & risi1 dignum ella Malebranchium , qui hoc argumentum ad negandam animam brutis vocat rationem abs actam
enm pura per se certissimam ct evidentis am , detorquens etiam ad hoc propositum illud si bene memini S. Augustini paulo an
e allatum testimoniinu, nemo miser nisi mereatur, quod secit Pariter Desembertus , propterea reprehensis Chaumeix I qua- fi S. milior illud dixerit de quavis creatura, vel crediderit animam hominis & bruti esse ejusclem ieciei ,. vel de brutorum mst,
lis ex prosesso agens aperti silme ipsis non contradixerit ia
347쪽
Argumenta pro quarta propositionis parte. I77. Uarta propositionis para, malum poenae potest Deus intendere etiam ut finem, sic pmbatur cum SuareZci . Malum poenae respectu caum illud inferentis est bonum , & quidem honestum , iusta scilicet culpae vindi- in i Atqui bonum honestum , potest intendi ut finis e ergo malum poenae potest Deus intendere ut finem. Majorem aperte asserit S. Augustinus dicens , si G m in poenis es natura vitiosis, etiam hoc ibi bonum est, quoa impunita non es; hoe enim eis iu- sum , o omne iussum procul dabio bonum, quibus similia alibi 3 etiam habet; eademque siladetur , tum quia ex terminis Patet -- num esse, quod res mala habeat malam , tum quia homines ipsi eum laude fiant authores poenae, utpote Ponentes id , quod ut loquar cum Pallavicino vi est bonum per proportionem . ad illam malitiam, quam inveniunt positim ab ipRs punitis: tum quia expresse habemus in S. Seriptura, s) Bona ct mala , vita morsa Deo. sunt, in quem locum dicit S. Augustinus apud Cornelium a Lapide , 6 assa duo non esse contraria Mofecto videt , omisquis ab operibus diiunis quieta divina discernis, auia aliud escreando non instruisse mortalem , aliud iussitan st plectere peccatorem: tum tandem quia sic arguitur . In tantum honestum nota esset velle alicui malum poenae ut finem , ita quantum hoc significaret veIle illi malum praecise , quia illius malum est , quod utpote ineludens odium inimicitiae omnino illicitum est, & certe non cadit in Deum, de quo scriptum est Nihil odi in eorum , qua focisti: Atqui velle alicui malum poenae non significat velle illi malum praecise , quia illius malum est, sed quia id exigit justitiae irrus, quemadmodum ipsum nomen malum μα- nae satis exprimit: ergo. 178- Quod autem malam poenas intendat Deus reipsa ut finem saltem aliquem res; diu Damnatorum, nam finis ultimus omnium rerum est Gloria Dei, extra controversiam esse puto.
Fuit quidem Κingius apud Uvolfium 83 , qui patavit poenam
aeternam damnatorum intendi a Deo ad finem confirmandi
nos in sua electione. Λt si loquatur de Bonis jam beatis , hi
348쪽
hini Jam ex statu sese Beatitatis tam confirmati in hono , ut tertisint se nunquam ab illo poste desciscere . Q rare horum respecta nequit habere locum huiusmodi finis . Sin autem loquatur , ut conjecit Petrus Bayle apud eumdem Uvolfium , de aliis novisereaturis rationalibus a Deo condendis post Universale Judieiuna, quibus identidem damnati apparituri sint, sitamque miseriam manifestaturi, ut hoc modo illas confirment. & urgeant ad boni Prosequutionem, hae sunt hypotheses prorsiis arbitratiae.
Α R T I c u L a s Iri Gemones eontra aluartam part- . I s. Biicitur. Deum intendere quovis modo malum post nae aeternae non componitur cum eius infinita bonitate : ergo non potest illud intendere. Resp. nego antee. Ex eo enim , quod Bonitas Dei sit infini- ea , non infertur ipsam debere pugnare cum Sapientia, iustitia,& aliis D vinis Persectionibus pariter infinitis. Bonitas Dei enituit maxima in produeendis ex nihilo creaturis tantae perfectio Nis, quantae sunt intellectuales, quae poliant ex filo arbitrio Legi suae obtemperare, easdem ad hane obedientiam alliciendo promissione praemii aeterni, & certa poenae aeternae declaratione ab inobedientia deterrendo. & diuturna Brtasse longanimitate clando ipsis incitamentum & sipatium ad poenitentiam. Eadem etiam enitet in sincero etsi inemeaei amore in ipsas sic aeternam dam
natas , quatenus nollet eas unquam commitisse culpas, pro uaibus easdem punit, quem amorem exprimit Scriptura describens Deum lamentantem, dum poenam etiam comminatur I) Heu vindicabor de inimicis mei . utpote facientem , ut alibi dicitur , a)οp.r alienum di peregrinum ab eo: quemadmodum terreni judices damnant efficaciter reum, quia Justitia id exigit, etsi fimul inefficaciter illum amant, quia vel humana indoles vel amici'tia id exposcunt. Praeterea si Bonitati Dei non Q lum non repugnat indixisse poenas aeternas peccantibus contra sua Praecepta quin immo illam commendat, quia ut saepe ait S. Jo. Chrysb-somus 3 metu etiam ςehenia ae ad regnum nos cogit, curnam debet repugnare exeqtii in promeritos hilius inodi comminati nem 3 Hoc igitur nullo modo Dei Bonitati repugnat. quoi l aliunde erigitur ab Hasdem Justitia Immutabilitate & Ueracitate .l I. Aita
349쪽
MALI NATURALIS. . . 33'tro. Aliqui ausi sunt tantam vim eoneedere huie objectioni,
ut eidem tamquam cuidam demonstrationi innitentes negaverint aeternitatem poenarum pro creaturis , quae in suis peccatis statum viae terminaverint, quod in Fide Catholica nefas est , ut B. Uincentius Palugeti ostendit in libro de futuro Impiorum satu, quem contra illos Veronae edidit anno I7 8. Ex his suerunt Loche ,& Tindalus a Ci apodio ci . consutati, & auctor libri, Principia philosephiae moralis, qui gallice piodiit Genevae an. t s , & re stilitar a Ualsecchio is , & Volta ire in suo Henriadis poemate, pleno liberis cogitationibus, & audacibus assertionibus . ut ipse idem ait in Nuncupatoria ad Angliae Reginam, quae habetur in Londinensi editione anni i a 3, ubi sacrilege inducit S. Regem Ludoxicum, qui Henrico I v. se conspiciendum praebens, ipsium monet, ne credat 3 Deum punire breves o fugaces actus luxuria suppliciis aternis, quod alibi deinde , ut notant etiam . Tr voltiani o repetit. Habent hi praeeuntes sibi Stoicos , qui ORGrose Propugnabant alienum esse a Natura Divina irasci impiis S injustis, contra quos egit Lactantius s) eosdem expostulans de inchoaerentia doctrinae, dum a Deo pios iustosque diligi imnebant; Nam Hligere, inquit, bonos , ex odio malorum venit.
Immediate magis iisdem praelusit Origenes , ut communius dicitur,dc aliqui citati a Uvolfio 6 ex prosesila contendunt, vel saltem haeretici ignoti, qui hunc errorem in aliquibus ipsius libris inseruerunt, ut multi referente Suareg eolligunt ex eo, quod contrarium saepe in aliis Iocis apperte ab imb doceri inveniatur. Et alii quidem negant reser rectionem reproborum blantes pro se illud. 8 Non resurgent impii in iudicio. Sed Scri-Plura addit iustorum . Quare ibi non negatur adiblute resurrectio etiam impiorum , te qua ex preste scriptum est q) Resurrectis futura tu rum θ iniquorum , & alibi to Omnes quidem resuta mus : sed sensus inter alios, quos afferunt Interpretes, & cmmyet textus Hebraicus apud Bellat minum ci i) est, quod impii in judicio iacebunt consternati. dum interea iusti stabunt. Praetπea nisi dicant animas reproborum tandem in nihilum abituras, iam videntur in illis agnoscere aeternitatem potioris poenae , quae in
carentia Visionis Dei consistit.
350쪽
, Alii putant eos quidem resurreicturos, sed post aliquot
pus Poenarum , vel vi Divinam nihilum inituros , vel videnarum sere omnino purgatos . Primam partem aliqui pro-
1 novent ex Chaldaica interpretatione illius ci) Unus interitus eis hominis ct iumentorum cum iis, quae sequuntur, quod cum distimaestet cle omni homine quantum ad corpus dumtaxat, versio illa ita reddit , ut dicatur de solo quidem peccatore, & non quantum ad corpus dumtaxat, sed etiam quantum ad animam . Uerum Cornelius a Lapide in eum locum monet a hujusmodi ve sonem contrariam esse aliis hibliis Latinis Hehraeis Graecis syris& Arabicis. Secundam vero partem , quam iam olim Aurux stinus iterum iterumque 33 impugnaverat , Auctor quidam
Pngius recentius amplexus est, contendens omnem Poenam Pro
quibusvis peccatis seturam temporariam. Quare Infernum clamnatorum convertit in locum ut ipse ait purifieationis, resegiens credo vocabulum Pursatorii, uti ote adhibitum a Catholicis . Ha ius systema secunda vice editum anno I 33. impugnant Trevol-tiani Q, & sesiori opere Sinsarius: eujus synopsim iidem asserunt s). Brevi certe illud evertitur ex eo, quod aeternitatis Poenarum in damnatis habeatur aperta & frequens Revelatio Diviana, nulli sebiecta interpretationi post repetitas definitiones Sextae Synodi actione II. , Concili Lateranensis 6 , & Trident, ni 7 . Alii statuunt Insernum Improborum consistere in muexclusione a Visione Dei, remota omni alia perpessione. Sic Ia- elotius apud Uvolfium c8 & Trevoltimos 9 . At Scriptura graphice destribit etiam poenas senseum . . Alii credunt damnatos sere similes illis mentecaptis , qui etiam in vinculis & careere sibi plaudunt, & laeti vegetant . Sic Tingius apud eu mdem Uvolfium clo . At Seriptura testatur clamnatos sensuros sitam miseriam, & de illa aeternum dolituros acerbissime. Alii tandem accipiunt scripturas de Inserno & poenis eius
loquentes in sensit tantum comminatorio non vero aBertivo , atque hoc modo relinquunt locum arbitrio Dei illas pro suo libito terminandi. Sic olim illi in quos quamplurimos dixit esse