장음표시 사용
371쪽
ad alia bona , hine etsi dici ea non possunt esse nec ex primaria nec ex ultima intentione Dei , negari tamen non potest esse a Deo, quia criptum est pariter, Cita , o mors a Domino Deo, ut notat S. Augustinus 3 . O .. III. Obiicitur. Bonum quod dicitur provenire a morbisti doloribus , incumbendi stilicet in conservationem sui, poterataeque bene haberi, vel per claram cognitionem periculi mortis , vel per diminutionem voluptatis qua prius fruebamur , vel per jucundum remedii desiderium , quod nos urseret ad illud conquirendum eodem modo, ac nunc facimus per tristem dolorum experientiam . Quid quod poterat Deus emcere . ut illae ipta impressiones, quae nunc nobis sunt doloris caulia , essent caussa voluptatis: ergo haec saltem mala poenae Deus intendit ut finem, non intendit ut smedium ad alia hona. Resp. I. permitto antec. , & nego conseqm. Nam quoties con-eeditur ex illis haberi aliquod aliud bonum . toties fit planum ea potuisse intendi a Deo, ut medium ad bonum , non ut finem. Deinde praeter bonum excitandi nos ad conservationem vitae mmmis malis naturalibus , sunt etiam alia potiora hona , ut satisfidtio pro peccatis, & ea omnia, quae respiciunt acquisitionem Beatitudinis.
Is Resp. II. cum Hooke a , nego antee. Nam clara illa cognitio periculi mortis vel dicitur debuisse conjungi cum mortis aversione & metu, jamque habetur tristitia animi, quae nisi par sit in sita vi illi, quam dolores producunt, frustrabitur effectu , cum,
non raro accidat , ut ne vis quidem dolorum ingruentium arceat, nos ab iis voluptatibus , quae sunt certa eorumdem caussa. Vel dicis
tur debere esse seiunctam cognitionem illam ab omni tristitia , jamque non urgebit ad vitandum periculum . Similiter illa diminutio Voluptatis.importuna ostenditur ad finem, contra id quod putavit
Leibnitius, Bayles apud ipsum 3ὶ, quia si esset majus malum ,
quam sensatio dolorisera , quemadmodum majus malum haberetur privari sensu vel visus vel auditus , & inde ortis oblerumentis , ut mederemur effectibus, quos vel oculorum vel aurium morbi minantur, iamque proponitur ad effugiendum unum incommodum aliud gravius: sin esset minus malum , jam esset medium inessicax ad finem intentum.196. Contra tertium de desiderio , quod iucunde nos excitaret ad cavendam mortem , dico nullum haberi in hujusmodi verbis T t a sen-
372쪽
sensem; Quoties enim in eo desiderio habeatur quaedam iucunditas , homo eadem: fruetur , & desiderans remedium m. vitam mortem reipis expetet. Quia tandem additur de Voluptate , quae nasceretur ex iis , quae nunc sunt dolorum causa , hoc quidem c
gitavit Bayles apud Trevolitanos , qui proinde vellet , ut sessis
percussio , ignis vehementia, bestiarum voracitas , & similia hominibus Voluptatem afferrent . Sed quis non videt, hoc posito actum iamdudum fore de toto genere humano , quod cum avidum sit voluptatis , in hanc ipsius novam speciem, sui scilicet contusionem lacerationem destructionem convolans , seipsum iam olim penitus consecisset.
Iri objicitur, Homo etsi praestantissimum omnium antimalium, Lucretio nihil exaggerante M '. . . . ut Duir presetius ab undis vita , nudus humi iacet infans indigus omni Vitai auxilio , elum primum in luminis oras Maibus ex alvo matris natura profudit, .
contra id , quod aceidit hestiis, quae robus ae statim se produnt ,
quantum satis est ad motum sm,ntaneum: vestitae hae pennis, illae Pellibus, aliae squamis, aliae testis : amatae hae unguibus , illae cornibus, aliae spiculis: & omnes susticienti cognitione instructae eorum , quae pertinent ad sui conservationem . Piaeelare de illis
dicit Tullius , 3) Contra metum ct vim suis se armis quaque defendit e cornibus Tauri, Apri dentibus, mora Leones: alia fuga se, alia o
cultatione tutantur , atramenti fusione sepia , torpore Torpedines et multa etiam insectantes odoris intolerabilis foeditate depellunt. Praet rea aliquae saltem bestiae vitam vivunt diuturniorem nostra, omnes vero longe feliciorem; Nullis enim anguntur curis, nullis suturi mali timoribus, nullo ex adversis casibus moerore saltem diuturno: Non tanguntur Praeferitorum poenitentia, non ambitione, non invidia , non alterius sortis cupiditate; quae ipsis necessaria & commoda sunt, in promptu habent absque laboris molestia per abur dantem naturae largitatem. Homo autem intra ipsum hreve tempus, quo Vivere potest, tam multis repletur miseriis , ut Augu-
sinus dixerit, ipserum quando plorabat nasiens , prodibria erat. Soli morbi , quibus quantum ad corpus subjicitur , tot sunt. ut ea Artis medicae pars, quam Pathologiam dicunt, opus habuerit , eosdem dioertiti in morbos fluidorum & selidorum t internos &externos et simplices & compositos: benignos & malignos: criti-
373쪽
COS, chronicos, scutos, haereditarios , proprios huius vel ilIius sexus, aetatis, loci, & alia praeterea genera, quibus tuae species striiciuntur pro singulis membris organis & particulis corporis-Atqui facere Deum huius hominum vitae auctorem, est sacere Ens νcujus natura Bonitas, libere creans infelices, qui suam infelicitetistem sentiant , &doleant, quod nequit intelligi, & apertam contra . . dictionem videtur importare: ergo. I93. Resip. cone. mai. et & nego imprimis suppositum minoris; Deus enim genus humanum non subdidit morti, & miseriis in prima ipsius creatione: sed ad vitam condidit tranquillam securam stelabilem dominatricem & immortalem, ideoque nudam illi frc
tem dedit, oculos loquaces, os Venustum, Vultum amabilem , manus argutas, erectum corpus, & totam Ermam corporis ad eas proportionis regulas ita exactam , ut sive otiaretur , sive operaretur , semper pulchram sui s clem di majestate plenam exhiberet. Nata itaque, quibus nunc sta iacet, omnia sent poena pro peccato primi hominis , eidem a sua creatione apertissime a Deo indicta ;quod cum transfundatur in omnes ipsius posteros. utpote totidem quasi ramos unius eiusdenique arboris iam vitiatae, aequum est illius etiam poenas subeant. Quae urgent Increduli apud Volta irem si , militant contra veritatem Dogmatis Catholici de Peccato originali, quibus respondent Theologi Polemici, ut Bellarminus sa). I99. Deinde ad eamdem minorem dico cum Muratorio ca) , pro infantiae & adolestentiae tempore Deum in singulari amore indito genitoribus erga seos liberos omnibus abunde constituisse: pro reliquo vero vitae tempore dico cum Plutarcho ), & qui luculen
in anima rationali, una singuli praediti lamus, datam esse clavem suodammodo, qua homo sibi naturae thesauros aperiat , & omnia in mum commodum assiimat lucem & tenebras, diem & noctem , aesstim & irigus. ventos imbres elementa & quaecumque ex his componuntur eorpora , sive in summis montibus posita, sive in terrae visceribus condita, ac proinde omnia sibi comparet, quae ad v ctum vestitum tutelam conservationem & oblectamentum sui rtianeant. Qilemadmodum qui abundantem pecnniae vim dat servo, cui iter aliquod committit, dicitur in ea pecunia eidem providisse de equis de curru de hospitio de commeatu, de omnibus denique ad iter commode complendum necessariis.
374쪽
mo. Derhamas fi distinctius post Aristotelem cis ostendit qua-
relam de negato nobis indumento aliquo vel plumarum vel pilorum vel vellerum este propriam hominis , sui statum suum nec naturalem nec politicuIn capax est cognoscendi. Pro statu enim hominis naturali convenientius illi fluit, ut sibi ipse construeret vestes; Sie enim in regione eadem perpetuo habitare potest , nec cogitur pro diversis anni temporibus alio transmigrare , sicuti fietunt bruta: Sie pro arbitrio potest in diversis terrae locis vitam ducerae, MAtariis se exercitamentis applicare , quae integumentum aliquod sibi congenitum perpetuo impediret: Sic facilius potest necessariam tibi ad commodius salubrius vivendam munditiem obtinere. Profatu autem politico homo tam opportune nascitur imparatus a vestibus, ut sit fingas illum nasci vestitum , evanescet statim idea Rei- blieae humanae, quae coalescit ex diversis hominum ordinibus artibus & officiis , quae nulla iam erunt commutata Republica in verum animalium armentum. Urget responsionem B. Clampoli a rogans quaenam sit vestis dura aut mollis , gravis aut levis, hirsuta aut delicata, hujus vel illius coloris , quae nobis concessa non sit, dum in nostra potestate posita sunt omnium animalium integumen. ta cum omnibus plantis, gemmis , metallis, & ratione , quae haee omnia ita in nostrum indumentum convertat, ut veri Protei , quoties libeat. evadamus: Quis furor conqueri de beneficio, quoumisi creator sponte nobis contulisset, nescio an in mentem venisset,
ao I. Quod pertinet ad negatam nobis armaturam aliquam naturalem, Galenus sic respondet , Homini nus daraiknt, i
frumentum.ad omnes artes necessarium . paci non minus , quam bella idoneum . Non igitur indiguit eornu si innato, cum meliora cornibustarma manibus, quandocumque volet, pusit accipere; Senim ensis O illa majora sunt arma, ct ad ineidentum promptiora : neque cornu neque unguia quicquam nisi minus agere possunt, hominum vero arma enninus juxta ac eominus agunt: relum qui es sagitta magis quam .
cornua . Non igitur es nudus, neque inermis ,sed ipsi es tiarax Drreur, quandorumque libet , omnibus eortis di ilius sauciatu organum , nec thorax filum, sed π domus re murus di turris. Post hanc responsionem, cuius elegantem paraphrasim dedit citatus Clampoli s , nisi obmutescant adversarii, dicendum erit eos optare ut homini
data fuissent cornua taurorum , dentes aprorum, rictus leonum ,
μdes c 'vorum, & alia bestiarum attributa, quae singulis invident
375쪽
dent, sibi ut illis eongenita , quod clementit estet singularis.
am. Quod tandem pertinet ad miserias, quae vitae .quidem no-srae stini comites non vero brutorum , imprimis dico , quod sicuti ex eo, quod lapides percussi & combusti non doleant, male insertur teliciores esse brutis , quae in iisdem circumstantiis patiunctur , ita ex eo quod iis non subjiciamur malis , a quibus absunt bruta , male deducitur feliciora esie hominibus. Ratio utrobique est eadem . Sicuti enim carentia omnis vis cognoscitivae in lapidibus
excludit illos non Blum a sensu omnis mali sed etiam boni, ita carentia vis intelligendi in bestiis reddit illas incapaces gravioris malidi boni , quod requirat vim intelligendi. Quare iterum concluditur ut se pra q. I7a. abuti nominibus, qui bestiis tribuat miseriam& selicitatem . Deinde dico, Deum non creasse nos ut miserias,& infelicitatem huius vitae dumtaxat experiamur, sed ut praeparemur ad obtinendam aeternam felicitatem per ill rus tolerantiam , conjunctam cum obedientia ipsius praeceptis , quam faciliorem haec vitae incommoda reddunt, dum superbiam deprimunt, a Vitiis retrahunt, & ardentius beatitatis desiderium in nobis accendunt, quae luculenter exponit huic objectioni respondens Benedictus Rogacci i). Quare si esset stultitia dicit Volta ire a in illo,
qui negaret existentiam sui Creatoris , plopterea quod uno aut altero minuto temporis capite vel pedibus laboraverit intra centum vitae felicissimae annos , quanto major dicenda est stultitia impi rum , qui audent de Dei Bonitate dubitare propter eas vitae temporalis aerumnas, quae comparatione Beatitatis aeternae , quam Deus
nobis comparavit, nihil sunt, & quae rursus habent rationem medii ad illius certiorem consequutionem .ao 3. Instatur. Saltem mala , quae directe nos retrahant ab a 'quistione Beatitatis nostrae aeternae , & nonia ne amissionis Justitiae or ginalis veniunt, nequeunt ullo modo esse a Deo; Nam ea uringent in peccata & damnationem: ergo non apparet, quomodo Deus possit per illa intendere aliquod bonum . Rcsp. Nego assumptum. As prchationem dist. antecir Ur gent in peccata & damnationem ita ut simili urgeant in actus viretutis & majorem beatitatem, si desidiosi non sunius, & Dei auxilium imploramus, quod emcax daturum se promisit illud pio sperse eranter, ut notat S, Thomas 3 , Nientibus, conc. ante . , aliterneso anrec., &conseqm. Igitur amissici originalis Iustitiae induxit quidem rebellionem concupiscentiae, per quam indelibera incitationes & appetitias in malum frequenter nos perturbant: at in illi
376쪽
qndum est peeeatum ullum proprie tale, ut Iaculenter ostenditURareg i , iisque qui selutis Lae Ellicitus est, utitur ad virtutem V militatis altius in se figendam , quae est radix omnium virtutum is ''demque intulit etiam nobis necessitatem continuae vigilantiae Mu/micationis: in quo habetur volenti seges palmarum.
Creatura poseant esse eausia phsea particulares mali proprie talis atque qua sunt eausa n n libera sed imperfecta , producunt
esse tum naturaliter malum is consequenti, non per se et Fasiunt eausa non libera di perfecta , s non producunt in tum sine ullo malo naturali, provenit ex σκ- Irinseco impedimento: qua tandem sunt causa fibera , si producant essectum eum aliquo malo naturali, eum poni produceresno illo , malum hoc proυenit ex earum 5bertater atque si d busent essectum sine eo malo producere , iam hoc malum resse tu issecturnaturale . eis respectu caussa malum morale. 2G4, DRohatur prima pars . Creaturae possunt esse caussae L physicae particulares aliquorum effectuum : Seci lii ei- sectus possunt habere malum aliquod proprie tale; nam Pollunt carere perfectione ipsis debita : ergo creaturae possunt esse cauID: physicae particulares mali proprie talis . Veritatem majoris ex Proteilo propugnavi agens de Causa sciente contra Occasionalistas , illorum obiectiones singillatim excutiens & refellens, quibus unam addo , quam pro occasionalismo proxime Proseosuit., qui meam illam diuertationem in Nunciis Literariis Europae Parisiis editis ad annum i 6s. improbavit .aO - Hypothesis, inquit a Ocensionalismi vel nullam invaluit con-πώictionem , vel hac in quovis sisemore inυenitur , nis qurs velit negore omnem speciem e cur*s etiam simultanei. quod repugnat anari siqua: Ergo cum Uccasionalismus sunsistat , non Probatur , creaturas ullius emistas esse caussas phyli cap. ResP.
377쪽
R . nego antec., cum adiuncta ibidem per modum probationis assertione , quod scilicet, qui admittit simultaneum Dei concursum ad singulas creaturarum aftiones incidat in similes dissicultates, qimus Occasionalisinus etiam de contradimone e vincitur. Obiicienti visa fuit certa sua ἡjectio: saltem nihil ad dit , ut eam stadeat, Θrtasse quia jam olim Petrus Bayles pronunciavit nullas esse dimittates, quae contra Occasionalisimum 'producuntur , quandoquidem I eiarm non minus valent contra moma de Concursa reaiaeterminante acet simultaneo . Sed mihi quidem videtur, huiuunodi argumenrum ne debuisse quidem aut venire illi in mentem , aut ab alio iam objictum recipi & approbari ; Etenim ipsummet voeabulam concursus simultanei nullum eidem locum permittit. Si olim concursus Des est simul.
eanens, iam excluditur omnis actus creaturae , aut determinatio voluntatis creatae ante concursum insitis Dei, & flandi modo cim- cursus Dei actualis ante ipsum adium tiberum creaturae . Bene
SuareZ, qui hoc accuratius exponit, coneludit ca oprie δε- quendo ne e Deus influit, quia Horuplar se isterstinat, sed Μxia *s ω,lωι , ita decrevis a Damvis conditio, o Fa non is uret
ad isne actum , sit cooperasto ipsim voluntatis et ume e contra va-Dηras se determinat, quia Deus induit, sed quia potest is ouis ,
quamvis dependaneter a Divino ix tu, U . Probatur secunda pars. 1Caci ' fion liberae, sed in r- sectae, hoc est habentes malum Uiquod naturale , agunt per suam virtutem, quae est persectita , .non vero per mirinsecam ossicien- enim , quae est imperfectio . R Proinde utpote negatio nequit esse caussa ullius esseimis: ergo effectus quatenus est ab agente caussa non libera non est malus naturaliter ,-sbium quatenus esta causa intrinsece deficiente malus est; sed hoc signiueat, em --m illum esse respectu suae caussis maIam naturale de consequenti, et non per se: ergo caussae non liberae sed imperfectae
producunt essectam naturaliter malum. . conmuenti is & non
per se. Ita claudicatio est enectus naturaliter malus productus a. virtute motiva instrumentali tibiae, quae selum de consequenti illam producit , cum vis illa exerat se ad producendam motum; qui quatenus est motus claudicans, sequitur ex tibia, qua defieiens est, non qua emciens .m8. Probatur tertia pars. Caussa non libera & persecta, hoe
est quae habet in se malum metaphysiciam dumtaxat q. 6. , agit quantum potest: ergo effectus i pilus ex parte caulla non po-
378쪽
t 38 DE CAUSSA MALI NATURALIs.
test esse nisi eum omni perfectione sibi debitat ergo siquam ha.
bet privationem persectionis provenit ex extrinseco impedimentato , quale esset materia non satis disposita , medium resistens , Scsimilia: Nam ut ait SuareE, 3) Ex concursu bri movi causarum i r entium sese impedientium , contingit actionem unius camis defestuosam π mons am prodire , etiamsi in ipsa causὰ nullam
malum naturale proprio su iuru praecedat. aos. Dices. Si effectus prodit cum malo naturali ex eo , quocleaum inveniat resistentiam extrinsecam ad agendum quantum potest, jam essectus prodit ex caussa impersecta , quae stilicet non habet virtutem susticientem ad vincendam uIam resistentiam : sed omnis causa non libera potest invenire resistentiam e trinsecam : ergo nulla causa non libera potest diei persecta. Resp. dist. maj., prodit ex causa impersecta metaphysice cone. mai., imperfecta naturaliter , nego maj. Et concessa mi ri disti consequens: nulla caussa non libera potest dici perfecta hoe est sine ullo malo metaphysico, conc. cons m. hoc est sine ullo malo naturali , nego conseqm. a IO. Probatur quarta pars. Causa libera ad agendum vel non
agendum ex hoc ipsis , quod est sic libera , non semper vult agere uuantum potest: ergo si nullus est ipsius effectus, cum posset & deheret illum producere, vel si en dius ipsius non est cum omni persectione sibi debita , . hoc provenit ex ipis suo dominio in adium, adeoque sine ullo vel extrinseco vel intrinseco impedimento ; involveret enim contradictionem. caussam esse dominam sui actus, si aliquod huiusinodi impedimentum haberet . Quod autem in casu, quo debuisset caussa libera producere es seditum , illumque persectum , & vel impersedium yel nullum Produceret , fit malum morale respectu causiae haec imperfectio vel omissio , quae habetur tamquam ipsius emolus negativus , non habet controversiam; sic enim communiter vocatur , unde nascitur illius . vituperium.
379쪽
Deciussa e ciente ,'finali Mali moralis .
Mur non es causa essciens neqvσ immediate, neque mediate ullum malum morale : sed es filum illius Musa permi a : quam permissonem Deum recte e velle lumen ipsum rationis humana suadet , sed generalem dumtaxat huius rem-tudinis rationem detegit, non vero ullam in particulari , qua adaquata sit. ΑRTI cu Lus I. De Adversentibus propostioni. v T . Rima pars est contra plures haereticos , quos nominat Bellarminus si In his eminet impietatis portentum Calvinus , ut videre
est etiam apud Martinum Becanum αὶ ,& Petavium 33, qui tantam blasphemiam,
quod Deus sit author omnium peccatorum, - utpote Occulta quadam vi movens impebiens & cogens homines ad ea perpetranda , iterum iterumque Pronunciavit: cui accesierunt non quidem omnes, ut idem Η .canus observat, sed tamen non pauci ex ejus asseclis : & cum his fuerunt olim aliqui Luther mi, qui sic esse opus Dei proaitionem Judae iit Pauli .vocationem dixerunt , quorum blasphemiam damnavit Tridentinum sin . Ab his non fiali aliquando alienus BayIes , qui per solitam sibi inconstantiam adnotante Uvolfio , 6) eaussam peccati Deum es conceptis verbis ali ει insciatur , alibi vero id ipsum mn proletaria vera adstruit, ut ubi dicit ); Si quis magno rationum apparatu oecere conet , feri non p se , ramalum morale in Mundum introducatur opera princ pii inmitte boni cr ancti, respond)bimus , feri id omnino poIIo . Nihil es in Vius, quam v v a ebrum
380쪽
eorum , qua facta sunt, existentiam rationibus oppugnare . Alia de hae se ablasphemia testimonia dabit Jaquelatius i). De his omni hus quis neget, quod Michael Eligalda animadvertit ca), illos pejus desipere Pelagianis; Hi enim sibi selis tribuentes quicquid tam boni quam mali operarentur , 9liem poterant propter Nie ipsam situm malum demim de se sentire . At illi tam bonas quam malas
adtione ςin Deum , tamquam unicam causam resundentes , non Q
Ium sibi aditum omnem ad gloriam, sed etiam ad humilitatem praecludunt, & in hoc ipsb, quod nullam velint in se agnoscere humilitatis caussam , immanem ciuamdam Pperbiam praeseserunt. Quinimmo quis non statuat cum Petavio 3 , Vasquegis , ct Sua-reg s , uta in Me pejus errare δε laniebais 8 Alan ii non bono Deo . sed malo tribuebant peccata ε quod jam olim dixit Irenaeus apud cit tum Bellarminum de Florino q. 3I. , qui primus tantae impiet
tis assertor nominatur .a 2. Contra quartam partem , quod Iumen naturalis rationis nobis suadeat Deum rediissime permittere peccata, habet ex Parte Bayles violentam oppusnationem conflatam ex omnibus. dissicultatibus , quas Manichaei proposuerunt, aliisque ab ipsis excogitatis, quoniam si facile est inventis addere in rebus, quae sunt jam manifestae, multo magis in iis, quae versantur circa obscura & implexa . Harum quasi succum collisit Uvolfius 6 . Myles 'quidem eas vehementer urgens saepius profitetur , se id sicere non Iam eo animo , at Manichaeismum promoveat, aut stabiliat, sed ut Sa-deat nandum dumtaxat esis in multis articulis fidei Revelationi Divinae, quae aliquando quid proponit credendum , quod est contra omnem rationem, quemadmodum ipse vult esse restitudinem &honitatem Divinae Voluntatis in permissione mali moralis, quam
ipse iudiee Qlassi et Fides, non vero ulla Philosophia. quin imis Ino haec contra illam proponit obiectiones initabiles . Celebris est haec Myles opinio, erius fusitatem multi ostenderunt.