장음표시 사용
361쪽
' Augustinus ci) eosdem consutans, quemadmodum deinde se-cit & S. Tnomas in additionibus ad tertiam partem G : Hos recentius sequuti sunt Stillingsseetus apud eumdem Uvolfium 3) . Henricus Morus, & Tillot nus apud Pictetum ὶ, & Joannea Clericus iterum iterumque s , & Pastores Ecclesiae Geneven sis si credimus Dalembertio, qui hoc illis tribuit in Encyclopaedia
ad articulum Guneve, de quo tamquam de calumnia illum ex Postulat Jo. Dc. RousIeau apud Chaumeix 6). At licentia est in huiusmodi interpretatione explosa a communi sensit Ecclesiae Catholicae, quae negat accipi posse conditionate , quae S. Scriptura satis aperte significat accipienda esse ut absilute pronunciata, Prae-strtim cum adsint in hac ipsa aeternitate poenarum aliquae etiam a nobis intelligibiles rationes, quas immerito Cartesius ceteroquin contemnens Libertinorum obiectiones nollet exquiri aut proponi 7 Iamquam injuriam facientes veritatibus , qua a BD
pendent .i 8a. Prima sitis communis inter Theologos est, quod peccatum grave, quatenus ossensa Dei infinitae Bonitatis, habeat malitiam quamdam infinitam , cui proinde convenit poena extensive saltem infinita, quam rationem suse declarat etiam ex Helerodoxis Pictetus 8, . Secunda est , quia homo peccans & moriens sine retractatione peccati praesesert deliberatam voluntatem nunquam desistendi a peccando: proiecto in peccato non retractato morienS , secum illud defert, & consequenter poenam illi sociam : ct quia illud aeternum est, haec etiam justissime aeterna est . S. Augustinus rationem hanc probavit , ubi de hac & similibus quaesionibus, quas Deogratias Ca rthaginensis Presti, ter, ut sibi ab Ethnico philo Epho propositas, ciam ipso com muninavit , respondit
99 aeterna Implicia remetiunIur , ut quia aeternam voluit habere pecca. ι prini urtιonem, aternam vindicta ιnvenIat severiIatem . Eam-
dein de uir etiam S. Gregorius M. Petro Diacono quaerenti Io setomodo justum sit . ut culpa , qua cum fine perpetrata est . sinσsne pamatur; cui Gregorius: Imqui ideo cum sine deliquerunt ,
quia cum sine vixerunt; Num volui.σηι utique s potuisera suesne
362쪽
peccare : quod dicitur ut interpretatur X Thomas I non silum secundium continuationem actus in tota hominis vita durantis . sed quia ex hoc ipsi, quod finem in peccato constituit , voluntatem ba. bet in aeternam peccandi. Tertia est , quia talis poena accidit illis de ea consciis, quam Deus ipsis praedixit , sic volens continere in ossicio sitas
creaturas, dum mortalem vitam ducant, promittens e contrario bene viventibus praemium aeternum. Tertia haec ratio prima est
apud Suarea ca) , qui non solum singulas iam allatas confirmat ex dodtrina Patrum , sed etiam objectiones aliquas diluit, quae ex ipsis Patribus Producuntu P. 18s. I. Instatur . In idea Iustitiae & Bonitatis Dei non continetur idea punitionis aeternae: ergo vel Deus non Puniet in aeter nam , vel ipse non est poenae aeternae author.
Resp. cum Trevolitanis nego antec. & multiplex ipsius suppositum. Imprimis quod ulla sit creatura , quae habeat ideam completam ullius persectionis Divinae , ut possit decernere , quid cum illa componatur, aut ab illa repugnet . Deinde quod idea Justitiae Dei non possit componi cum damnatione ad aeternam Poenam creaturae, quae cum absoluta libertate transgressi est Divinam Legem sibi indictam cum aperta comminatione hujusino. di poenae contra in eclientes . Tandem quod adsit sensus communis , qui excludat ab idea Dei aeternam de improbis punitionem . Certe de Deo cositans Amstolus. exclamavit, O altitudo i & quivis hominum, qui paulum sapiat, illum imitatur . Bayles apud eosdem Trevolitanos retorquet argumentum sic . Si idea Bonitatis Dei excludit aeternam creaturarum punitionem excludit etiam temporalem diuturnam, quam tamen ipsi excludi nolunt . II. Instatur . Iustitiae Deo digna auia eis: non potest , quam aequitas i ta aequitas permittit ut etiam si Peccator mereatur poenam aeter nam, naec tamen non irrogetur nisi ad tempus rerm.. Hoc modo arguunt unus Post alium quidam, quos con
& definitur cum communi a Polmano 6 Hirtus dirigens at alendum contra verbo legis secundum habitualem intentionem legislatoris, non habet locum in Legislatore Divino. sed itum in hominibus , qui subjacere potant ignorantiae deceptioni & minus
363쪽
accuratis determinationibus, quas necesse deinde est per requitatem explicare & limitare. III. Instatur. Yvon i ostendit immortalitatem animorum hominum in statu poenae nes atam fuisse ab omnibus Graeciae Philoseplais, Pythagoricis , Platonicis, Peripateticis, Stoicis, ct quidem conseqtienter ad eorumdem opinionem, quam iptis sui ue communem supra a) jam idem evicerat, quod animae nostrae essent partes separatae a suo quodam toto, Natura Divina, cui tandem post multas ex uno in aliud corpus transmigrationes ad purgandas , quas in vita sorte male allia contraxerant ser-des, unirentur. Ergo abest conlansius communis circa aeternam improborum damnationem. Resp. I. omitto ans, & dist. conseqs. abest in hac re consensias communis, si comprehendamus philosbphos etiam ethnicos S incredulos, omitto, secus nego conseqm. Catholici, qui habent firmiorem Propheticum sermonem, in his non curant quid illi, qui suae Eli rationi fidunt, comminiscantur. Resp. II. nego an s. Etsi illud videatur sibi ruon proposuissse , attamen non est assequutus quandoquidem ostendere Elum potuit ita illa philosephos, qui vel non crediderunt , vel deriserunt ea apud Inferos supplicia , quae Poetae describebant . Multo autem minus suadet omnes unanimiter ut ipse ait , consensisse in eam de Origine animarum opinionem, quam illis attribuit equin imino alii eam exhorruerunt, utpote quae juxta Tullium G per disractionem animorum humanorum discerperet o dilacera ,
λ84. IV. Instatur. Homines etiam erudeles in alios sibi in I-micos , remittunt tandem odium contra illos, quos vident iam laceros & anhelantes: ergo a rtiori Deus infinite honus in se,& hominum amantissimus remitteret aeternae & acerbissimae poenae rigorem , quae sequitur culpam , si ipse esset hujus poenae
Resp. cone, antec. A nego conseqm , cusus discrimen ab antecedenti , quod fiuse exponit Rogaccius est I. quia Deus non aliqua animi pei turbatione, aut caeco vindietae impetu , nec inscius sequuturae qualitatis & quantitatis dolorum di sicuti accidit in hominibus. sed ex placido tranquilloque Justitiae amore irrogat poenam , illam Volens definite , ct sciens perfecti Time to- . S s a tam
364쪽
tam esus qualitatem pro primo ipsis instanti, & tota sinecessiva aeternitate. Brevius dicam , illud antecedens est verum , quia in homine. interveniunt variabiles animi perturbationes: at illa consequentia est nulla. quia in Deo habet locum stla ratio , quae
estuem semper est . Quare de Deo dicitur: cI Fusitia tua, justitia in aeternum - II. quia homo, qui punit. & ille , qui sabit
Poenam, cum conveniant in eodem naturae infimo genere , facile tandem in puniente excitatur ille, qui dicitur sensus humamitatis propter hanc ipsam in natura convenientiam , qui animum punientis immutat . At Deus puniens , & homo mecator subditus poenae, sunt naturae inter se tam opseositae, quam o
rosita sunt Iustitia & Iniquitas. Quare sicuti intelligitur , quod
omo puniens ut ita dicam viperam, quae sibi morsiim intentavit, non sediatur unquam a quavis diuturna etiam demonstratione doloris hujus bestiae, quia longe distant in natura , ita etiam nemo admirari potest, quod Deus puniens Peccatorem nunquam immutet suum rigorem, etiamsi intueatur gravissimos ipsius er ciatus, quia vera datur oppositio inter Deum , ct illum hominem , qui cum per Gratiam in honore etat. Per culpam comparatur jumentis, quia similis factus est illis. Alias contra bana Partem obiectiones dissolvit Petrus Halloix, ubi ex occasione a quod Luxenianus quidam Gentilis interrogaverat S. Abereium Episcosum Hiero ita num . qui secundo Ecclesiae saeculo floruit , quinam fieri potest , ut idem Deus ct bonus sit, ct justi . terna inferat supplicia ρ uti habetur in ejus vita , quam Halloia Protulit, fuse hanc ipsam quaestionem pertractat.
ARTICUL Us RArgumenta pro quinta propudionis parte . Uinta propositionis pars , Deum non intendere re in I si diu hominum in hac vita mala poenae, tamquam finem , sed tamquam medium ad alia bona , . est elactrina non selum SS. Patrum , sed etiam Ethnicorum Philo-mphorum. Ex Philolphis, Platonis stini haec verba: et) quod miseri sint, qui poenas pendunt, sitque Deus qui sis assuit, poetam dicere non es perii tremium. Sed si diceret malos homines , utpote miseror paenis egere essit Iolventes a Deo iuvari, permittendum . Praeterea de perturbationibus animi, quae definiuntur appetitus vehementiores
365쪽
MALI NATURALIS. 33s.cores, Sc inter poenas peccati sunt, utpote essectus amissi doni integritatis, veterum Peripateticorum doctrina Pit eas utiliter nobis a natura datas, qWod multis luculenter suadebant. Itaque in iracundia cotem fortitudinis inveniebant necessariam hellatoribus, imperantibus, & quibusvis aliquid non vulgare agentibus: in cu Diditate, stimulos ad excellentiam comparandam in quavis scientia dc arte in metu, sontem omnis diligentiae , qua paupertatem ignominiam dolorem mortem caveamus, & lac de caeteris, quae Tullius si refert illos quidem impugnans, iaci minus efficaciter. Nam male arbitratur nullam intervenire ex hujusinodi Perturbationibus in facto aliquo praeclaro, quia in illud non i saei e unam aliquam determinatam credidit se demonstrasse, quasi vero siquis ipsi coneesserit, ipsium non fecisse ex iracundia , quae tortiter gessit, possimus etiam concedere non fecisse ex e Piuitate gloriae. Ex Patribus s. Ambrosius in morte homilais , malo Om-n 'um maximo inter naturalia, tot invenit bona, ut librum constripserit de Bono Μrtiι, quem imitatus nuper est Eduardus YOung in carmine De remediis contra metum mortis ca) . S.
Augustini celebris est sententia. quo 1 Udur cum sit summσbonur, nullo modo sineret alii uid mali esse in operibus suis , ni esset adeo omnipotendi , ct Bonui , ut ben faceret etiam δε malo . Similia habet' i amascenus quae illustrat exemplis Jobi aDB, cti , ut ejus virtus eluceret: caeci a nativitate , ut OPera Dei
in illo apparerent: Martyrum , ut illorum cruciatus ipsis gloriae, & Ecclesiae esIent semon Christianorum : Crucis demum Christi, ut filiis Mundo aff rretur . Illustre eiusdem propositi a gumentum dc instar demqnstrationis habemus in sti inulis conscientiae hominem de pravis quibasiue actis redarguentis . Hi mala sunt acerbissiina, unde quidam Philosbphi etiam Ethnici concluserunt, ut Tullius , cs , ibi utilitatem esse non p' se , ubi δurpitudo sit: nec ulli aliter contingit , quoniam scriptum est , Νὰ Iribulatio ct anguina in omnem animam operantem malum . quod integro tra*atu pro dignitate exponit Alphonsas de Sarasa ip). Sed quid clarius, quod haee velit Deus in hac vita non tam Per modum poenae peccati, quam per modum medicamen ti, quod nos disponat ad illud oeius expellendum , & ab ulteriori in posterum lapsu removeat, quoties advertamus hujusmo
366쪽
di stimnios aeriores em circa carnis vitia, quam cirea' alla id se graViora ceteroquin scelera, ut gravis detractior is, vindictae, hiasphemiae; quia scilicet in his minor est inclinatio & impetus appetitus, & minus proinde prolapsionis periculum , quam iaillis . Ipsi iam olim Peripatetici dicebant, teste Tullio ci) me lius esse morderi conscientia , & aegritudinem a natura constitu . tam , ut homines in delicto dolerent et 86. Placet rem ulterius aliis etiam propositis sensibili sanalis declarare . Mala quidem sibi propria habent singulae aetates hominum, infantia praesertim A senectus: sed eadem possunt a Deo intendi propter hona, quae propria pariter sint singulis . In senectute tot invenit Card. Gabriel Palaeotus ut lihrum Debo-m sene imis in vulgus ediderit eo ipQ ann. I 69s , quo Obiit S. Philippus Nerius, quem sibi constituerat exemplar senectutis bonis a te d riptis cumulatae. Pro hac eadem aetate, & infantia sic peroravit S. Augustinus ca) dabet decorem Dum in sngulis quibusque hominibus sngula quaque aetas ab infantia inque ad sene rem
rem .... Absurdus es, qui 1uvenilem tantum ata em vellet e e in homine temporibus subdito, inrideret enim caeteris pulchritudinibus , qu eateris aetatibus vices atque ordinem gerum . . Nata sunt morni, & mors parvulorum , sed ut obse
vant Interpretes in illud , 3 Ego βιm Ilaminus vistans iniquitatem patrum in filios in tertiam ct quartam generationem , ex his proveniunt haec bona, quae Deus intendit, ut reducatur iniquitas ad aliquam aequitatem, ut exemplum habeant alii, quo VeIeorrigantur, vel coerceantur; & generalius Augustinus dicit hac via, Duritiam inriorum contundi, aut exerceri fidem , aut Mi-fricordiam probari : Fidem quidem , quatenus ut idem alibi explicat credimus Deum cst omnibus temporatirer transeunubus rebus , ubi sunt etiam animalium ortur obitus , curram orna ligiamum utque --: Ivlisericordiam vero, quatenus per λ immaturam mortem Deus vel impedit illorum aeternum cruciatum , vel iis largitur caelestem beatitudinem , quam si viverent praevisi suerunt non consequuturi, quod valet de parvulis decedentibus post baptismum. Malum intelleictus maximum est error : at quam saepe ille sit non solum utilis, sed etiam necessarius ad vitam homi- tiis, variis post eumdem S. elorem Us illustrari pollat exem-
367쪽
plis. Quare cum aliunde error sit malum physicum , non rePugnat ex hac parte Deum .posse esse illius auictorem , ut Platelius
r) cum aliis statuit & propugnat. Idem vidit jam olim Plato,
qui contendit ca) ignorantiam . quamdam hominibus certo quodammod' dijositis bonum quoil dam es non malum . Quid dicam de semno 8 siquis hunc in nialis numeret, propterea quod impeditusum sensitum & mentis & sere dimidiam vitae Partem, a no bis violenter stabripit , nonne statim i pse ut, cum Poetis loquar nobis obiicet, se esse optatam diurni . laboris quietem , corro borationem ad nova deinde opera alacrius suscipienda, oblivionem Omnis generis malorum , conditionem tandem necessariam
ad vitam diutius stistentandam Quid dicam de fame siti & doloribus 8 Mala haec sint, prout reseruntur ad hos inem , intem laedunt: bona autem sunt, Prout referuntur ves a, animam quam monent , ut caveat a dissolutiom eis fur gitur , vel ad totam hominum secietatem, cujus e6nservatio. vigor dependet ab , artibus & studiis, quibus singuli opportune dedunt. ut a se fa mem a sitim depellant & vitam tueantur. Nam ut bene momnet Pallavicinus, sa) Invis matris Indigentia gemina divosque Ν-boses vis ac filertia . Atque etiamsi neutra exerceatur sine labo re , est. tamen cum ipsis labore. coniuncta multiplex utilitas lacunditas, tum in ipsis exercitio, quod est conBrme naturae nostrae activae, quae abhorret ah otio , utpote quod vires animi dicorporis corrumpit, tum in aliis laboris fructibus 388. Lactantius ,& deinde Derhamus illud etiam obserrant bonum ex mallis, quibus expositi sumus provenire , exercitiam stilicet rationis humanae, quae ad essentiam nominis pertinet, quod non exiguum est, ubi proposita aeque sunt in medio tum bona tum mala : s) Propositis, ininuit Lactantius , bonis mali que tum do mum opus si um peragit sapientia . . . Itaque propter exiguum compendium β-blatorum malorum in imo bono careremus. . Non placuit Petro Bayle apud vvolitum 6 haec opinio sive sententia , quia illam conside ravit tamquam unicam, & praecipuam' rationem , quae. afleratur in quaestione, quare Deus voluerit mala hominis naturalia , quod non est verum , cum sit,illa potior , quod ea veili in ip Ias punitionem. Quando alia bona desint redundantia ex his malis haec certe non desunt, quod eadem nos purgene a contractis. culPae reatibus, re-
368쪽
trahant a novis sceIeribus, fidelitatem nostram in Deum probent, R extollant ad caelestes promissiones procurandas . Hoc ipsum ficienter expressit Lactantius , qui propter hanc etiam caussam inis juste confutatur a Myle, quasi nomine sapientiae intellexerit illam siluim, per quam a brutis, & infantibus distinguimur, cum tamen ibidem addat: Sapientia etiam facit, ut etiam Deum eundi a mus, ct per eam cognitionem immortalitatem asse amur . Sed Marius S. Augustinus ca) His, inquit , vel punimur vel exercemur vel terr mur , ut non vitam istam multis periculis o laboribus subdriam . sed aliam meliorem, ubi securitas summa es, diligamus issideremus ct comparemus . Quae bona sacri oratores in anniversariis Queiadragesimae, concionibus agentes de Tribulationibus eloquenter declarant, &hrevi, 1ed nervose Paulus Segneri a interpretans illud scrip urae, 3ὶ Omne gaudium existimate , eum in tentationes varias incideraris , re mala haec Physica, sicut etiam Metaphysica dixit Leibni- eius 4) fieri bona subflata , ramquam media ad majora bona , Pro iis scilicet, qui illis sic uti noverint. . IS9 Hinc etiam luculenta patet eommendatio Bonitaris Divun e contra illos, qui ex malis, quibus in hac vita homines afficiuntur, vel de illa dubitant, vel cum Tacito apud Genuentem dicunt, s) Non esse Deo curae fel citatem nostram, esse miseriam. Ge lauensis quidem hi evius credidit querulos istos & blasphemos se obruisse negando mala hominis naturalia esse mala : ob tua inquit,h'minibus accidere videntur mala, hae mala non siunt, nisi pr. sentcsenfasione ammata sed bona, & alibi loquens de malis pariter hominum air ) musica mala si attente expendantur realia sun bona. At fieri non potest . 'ut hoc modo illi agnoscant se errasse,
sid sibi actu afflictis & sementibus illudi clamabunt per infacetas
Stoicorum tricas illus 1 eu contradictiones. quod ea, quae t 8 a*erosint, mole odio a , contra naturam, d Jcilia toleraIυ, tamen quia nulla es in illis nee fraus nec improbitas nec matitia nec culpa nee turpitudo, non sunt mala: S importula' obtrudi, quae Iidem solam virtutem seu sapientiam statuentes ei Ie honum, omne aequivalenter bonum dictitabant, a Tullio saepius derisa effata . t 92 a
pientei ese, si disortissmi sent , formosos: s mendacisismi, divites:
369쪽
Fservitutem servitant reget, quae ipse idem alibi I & M. Cato apud eumdem a), &alii passim recentiores , ut Io: Clampoli 3
pluribus exponunt & insectantur. Ista Itaque negari illis nequit esse vera ipsbrum mala , calamitates morbos dolores & alia , quibuscum conitidiantur : Utique, se Augustinus , supplicia patientibus malasunt: & alibi loquens de morte , quae cum primis iaminibus contigerit propter peccatum , contigit deinde Martyribus propter sanctitatem, dicit hoc non ideo evenire, s) quia mors bonum aliquod facta es, qua antea malum fuit , sed tantam Ddus Fideiprastitit gratiam , ut mors, quam vitae eon- sat ese contrariam , infrumentum ferra, per quod tranistretur in via tam . Cum igitur hoc illis negandum non sit, monendi simul sunt, illa mala, si sapiant, esse media ad illorum suturam felicitatem . Et tametsi, quatenus huiusmodi media sunt, dici possint bona, addendum tamen , esse illis bona in sensu morali , in eo genere boni, quod utile dicitur: non vero dici abistute possunt bona, quae sentimus esse physica mala; Hoc enim esset confundere omnem seris monem , nec ubi opus est distinguere bonum in se a bono ad alterum . Utique quod non est in se bonum , potest esse utile , seu bonum ad alterum. Sic medicina amara , ct medica combustio corporis sunt utilia ad sanitatem, at non sunt bonum in se , cum certe non sint delectabilia, nec pertineant ad bonum honestum . Et
simili modo mala nostra physica repugnat dici bona, quo nomine venit bonum in se, quod est vel honestum, vel delectabile, sed vere dicuntur utilia,
rsi. I. Biicit Ba Ies ) . Magis conscirme esset infinitae Bo- nitati Creatoris , si hominibns suis creaturis a die
creationis felicitatem largiretur, & in ea conservaret in perpetuum, quam quod prius illis immittat mala innumera in hac vita , etsi eo fine, ut sint media ad alia ipserum hona , ut vitae innocentiam , dccumulatiorem in Caelis felicitatem; Nam ex duobus principibus ille majorem habet bonitatem & benevolentiam in subditos , qui continuo eos conservat in abundantia , quam ille, qui eos a situ dc
370쪽
squallare erigite postquam aliquamdiu voluit in eo computrescere ' ergo dici non potest Deum mala hominibus in hac vita tribuere, etsi eo fine , ut sint media ad alia bona. Respondeo , nego antec. Nam bonitas Creatoris est bonitas , debet componi cum caeteris ipsius Creatoris perstetionibus . inter quas est Libertas ab omni necessitate quicquam extra se agendi vel nou agendi. Per hujusimodi liγrtatem determinat Deus unam pro libito suo mensuram beneficii , quam largiatur potius quam aliam . Consideratio Libertatis Divinae nequit negligi, aIiter facta
hypothesi , quod Deus dedisset ni Vis felicitatem ab ipsis primo die
creationis , posset adhuc quis obiicere non esse conBrme ianitati Divinae , quod majorem non dederit. Quare patet vanitas & absit ditas antecedentis. Isa. Venio ad probationem . Haec imprimis non est ad rem rNam eontrarium est institutioni Principis terreni non Procurarct subditorum felicitatem, quod si faciat, ut argumentum videtve indicare, quia sibi iucundum in intueri afflictos & audire lamen in tantes, jam prodit se indolis crudelis & malevolae , At non reddia Creatore in hae vita felices homines praeditos libertate ad bonum& malum , non est contra rationem Creatoris. Deinde cum Picteto I) reQrmatur etiam exemplum in rem nostram sic : Princeps ,
qui sinat subditos inopia premi, ut illos puniat de abusu ipQrum
bonorum , eaque norint pluris aestimare, non est crudelis, seclamans sebditorum ad instar Patiis, qui Filium sinat labi in miseriam, ut eum a perditis moribus revocet: ergo maior etiam insertur Bonitas Dei in homines ex malis, quae toleramus in hac vita ; quippe certi semus hoc non esse , nisi ex rationibus sapientissimis & plenis benevolentiae erga nos. I9;. II. Objicitur. Scriptum est, sa) Deus mortem non fecis. Et Deus yὰ creavit hominem inexterminabilem : ergo Deus non est caum mali naturalis hominis . . Resp. cone. antec , dc dist. conseq. Deus non est causa maIi naturalis hominis neque ex primaria, neque ex ultima intentione , con . conseqm. ' aliter nego illam. Primaria intentio mortis &mali naturalis hominum misset in Deo , quando mala haec nobis inficta non se seponerent culpam ; eademque suisset ultima intentio . si ea mala etiam sith ratione poenae intendi sibi ut finem, non vero ut media ad alia bona; in hoc sensu scriptum est, Drus mortem non scit. Sed cum reipsa mors & reliqua mala hominum sint poena
Praesuppositae culpae q. sa. , di Deus haec intenderit, ut media ad