장음표시 사용
351쪽
' Augustinus co eosdem consutans, quemadmodum deinde st-cit & S Tnomas in additionibus ad tertiam partem Q : Hos recentius Miluti sunt Stillingseetus apud eumdem V volfium ca) . Henricus Morus, & Tillo isenus apud Pictetum , & Ioannes Clericus iterum iterumque s), ct Pastores Ecclesiae Geneven sis si credimus Dalembertio, qui hoc illis tribuit in Encyclopaedia
ad articulum Guneve, de quo tamquam de calumnia illum ex Postulat Jo. De. Rousseau apud Chaumeix 6). At licentia est in hujusmodi interpretatione explosa a communi sensit Ecclesiae Catholicae, quae negat accipi posse conditionate , quae S. Scriptura satis aperte significat accipienda esse ut absilute pronunciata, praesertim cum adsint in hac ipse aeternitate poenarum aliquae etiam a nobis intelligibiles rationes, quas immerito Cartesius ceteroquin contemnens Libertinorum objectiones nollet exquiri aut Proponi tamquam injuriam facientes veritatibus , qua a Fido
18a. Prima satis communis inter Theologos est, quod peccatum grave, quatenus ossensa Dei infinitae Bonitatis, habeat malitiam quamdam infinitam , cui proinde convenit poena extensive saltem infinita , quam rationem sust declarat etiam ex Helerodoxis Pictetus 8. . Secunda est , quia homo peccans & moriens sine retractatione peccati praesesert deliberatam voluntatem nunquam desistendi a peccando: profecto in peccato non retractato moriens , st- cum illud deseri, & consequenter poenam illi sociam et & quia illud aeternum est, haec etiam justissime aeterna est . S. Augustinus rationem hanc probavit , ubi de hac & similibus quaestionibus, quas Deogratias Ca rthaginensis Presti, ter, ut sibi ab Ethnico philoipho propositas, cum ipso communa cavit , respondit
99 aeterna δει phcia remetiunIur , ut quia aeternam voluit habere pecca ι perfuritonem, aternam vindicta inveniat severitatem . Eam-
dein declir etiam S Gregorius M. Petro Diacono quaerenti ro Q0 modo justum sit , ut culpa , qua cum fine perpetrata est . sinσsne paniarur; cui Gregorius: Iniqui adeo cum sine deliquerunt , quia cum me vixerunt; Nam voluiὐιηι utique s potuis ι sne σS s pecca-
352쪽
quas sibi stabilirit in rerum administratione servandas . sed apa. re isthaee doctrina, quae tollit a Deo Libertatem & Sapientiam.
Contra vero alius Arnaldus cognomento Sorbinus, colligens non sine nimia credulitate aliqua monstra humana , de quibus meminerunt Auctoses , legit in singulis significationes admoniationes & comminationes Divinas eventuum sutarorum , quae laudanda quidem pietate , sed nescio quanta cum veritate iatis t trice persequitur . 168. De Monstrosis rebus quarum consertam historiam dedit Aldrovandus, quam ipis mortuo Bartholomaeus Ambrosinus di
gessit, latius disputant Theologi sa , & videri potest S Rugα-
sinus tum loco nuper citato, tum alibi s). Nec reticendas est Thomas Bartholinus, qui ridicule satis a Cometarum influxu monstrorum originem derivavit. Recentius super monstris litiga tum est vehementer, utriam ea sint species quaedam creaturarum, quas in prima creatione rerum Deus stabiliverit, seu ut aiant ata monstra talia sint per originem, an quod congruentius dicitur, talia sint per aecidens, hoc est ex fortuita in ordine ad nos circumstantiarum combinatione, quae impediat persectionem individui alicujus in ea specie, ad quam accedit monstrum . Pro monstris ex origine steterunt Uvinsiouvias, , Halterus, & Mai- Tanus post Duuerneium, quem Trevoliani primum dicunt s) , qui hujus opinionis signum extulerit. Pro monstris vero ex accidenti Lemeryus, & Geoffenus locis ab Alphonse Nicolai 6 citatis, & Iacobus Parsens, qui ex occasione describendi in Transactionibus agnum monstrosiim propter ingens cornu plusquam Quos pedes longum, quod ipsi pendebat ex gutture citat c7 seipsum de his alibi agentem. Idem olim censuit S. Thomas . qui ea restetit ex aliqua corruptione , seu inordinatione in aliquo principiorum, concludens, 8) sic in actionibus rerum na- ruralium peccatum invenitur . Fortan poterit admitti alia sententia inter utramque iam dictam media , esse aliqua monstra per originem, ex defectu virtutis proximi agentis , alia per accidens, ex concursu contrariorum agentium Aese ina edientium , quod videtur sentire Suareg 9 , cujus sent praedicta verba . In neutris tamen , seu
an selis sabulis, ut cum Galeno probat Joannes Clampoli sio , habent
353쪽
hahent locum Chirones & Minotauri, Chymaerae & Harpyiae ,
trieipites Cerberi & Hydrae septemgeminκ' . o ,.. 3ἐ9. II. Obiicitur. Incendia Terraemotus Fulmina, & aliae similes rerum eonversiones siunt mala pure naturalia , quae sunt merae destructiones : ergo non conferunt ad bonum Universi rergo nullo modo postulat esse a Deo. Rese. Omitto antec. & nego utramque eonseqm. Omitto amem. , quia quis tum amrmare potest ista mala, quae respectu r Tum materialium, quae incenduntur & evertuntur sunt mere naturalia , non inservire ad aliorum bonorum sormationem p Nonne videmus ab Agricolis spargi cineres per caminis ad feliciurem progressum satorum Nonne Elo aequantur aedincia arrvilis, sima quoties refugium latronum evadant Conserre igitur sim, Ister possunt mala ciγjecta ad plura bona, ct ad illa abipserum Authore intendi , quemadiri tum reipsa Maximus Tyrius excluetis casis.) asseruit. Plue I tempestates vult esta ad c rectionem aeris, qui ex nimia quiete densior factus , minus etiam salubris, aut alio modo utilis evasit , di ad impediendam nimiam insectorum multiplicationem. Sed quicquid de hoc sis , Prima consequentia' sine dubio est falsa propter rationes, suas insta anseram suadens Deum velle mala hu)us vitae ut medium ad alia hona. Hic ad intelligendam illius falsitatem satis est animadvertere quod nemo sanus dubitabit , an ea, quae Deus facit , co ducant ad bonum universale, prout ex materialibus , dc spiritualibus creaturis constat, quia etsi determinare non possit fingularum, quae Ohi ieiuntur utilitatem , illa tamen semper erit, quae nos moneat Potentiae & Iustitiae Dei. praesertim quando ea foniblum habeant rationem mali ratione sui , std etiam respectiva ad nos , quibus ex improviis miseriam via aliud quodvis inserant detrimentum.
37O. III. Obiicitur. Mala. quibus assiciantur Bruta aeque gru' ia iunt, immo graviora etiam illis , quibus subjacet hqmo ; 'ta enim Brutorum est perquam misera,& mors in plerisque in 'xςmpestiva; Quot enim occiduntur non serim pro quadam vi tae humanae necessitate, sed etiam pro libito & voluptate nominum: quot Praeterea ante tempus pereunt ab aliis brutis carni-voris dilaniata, quae multa sunt tam in terrestribus, sive domesticis ut canes & seles, sive silvestribus ut Leo & Lupus: tum in avibus ut Falcones & Milui, & aliae quae stlis piscibus alunturi tum in ipsis piscibus, ex quibus minores sunt cibus masteum. Verum ciui velit graphicam dest riptionem infelicitatis ali.
354쪽
quorum Brutorum plenam commiserationis , dabit Bayles , cui referentibus Trevolitanis ci placuit tomo secundo Responsionum ad quaestiones hominis ex Ρrovincia , argumentum hoc pro
causa Manichaeorum vehementer urgere.' ITI. Certe Genuensis ca) imparem credit este intellectum ii manum ad inveniendam aptam in hac re explicationem; testa turque s. Augustinum id ad Dei imperscrutabilia arcana retulisse: , Bougeantius sex malorum brutalium consideratione intulit Brutorum animam esse unum aliquem malum Daemonem, qui in illis suae in Deum perfidiae modo poenas subit: & Cartesiani ex eadem inspectione confirmantur In sua Opinione, quae Bruta constituit esse mera automata; aliteri inquit unus ex his
N alebranchius nos crudeles sumus & injusti, qui pro libitobruta occidimus, nec Deus infinite justus & omniselens , quo
s) res ir; igente innocens dolore cruciatur: ergo Cmma saltem Brutorum mala non possunt ne indirecte quidem esie a Deo. Probatur consequentia , quia in Bruta non cadit neque ratio poenae,
Per quam intelligatur aliqua Dei vindicta de quibusdam ipserunt Peccatis , cum non habeant Bruta potentiam peccandi : neque cadit ratio meriti, per quam intelligitur homo etiam innocens posse illis sub cere eum sua utilitate, & sine ulla nota crudelitatis in ipsesum conditorem; Nam non selum demeriti , sed etiam meriti incapax est animal irrationale. Quare iam olim apud A a-gustinum invenitur haec quaestio, 6 via pecora ni eruerunt malim tanta patiamur incommoda pI a. Resp. nem antec. Nam ut jure observat laqueiotius , vis cognoscendi Brutorum est infimi gradus , & explicatur per hoc, quod in illis deficiat cognitio finis . propter quem condita simi, cyt sollicitudo suturi, & generatim facultas refledrendi . Ex quo fit, ut illorum non sint tanta, quanta nos reflectendi vi praediti apprehe: .dimus, 8 Bruta , inquit , Κ ingius . dum vivunt, fine anxietate se fruuntur , saltem gaudent prasen/ibus,
nec praeteritorum memoria aut Oturi metu cruciata . Opportuno
idipsum exemplo Leibnitius co) declarat nimirum quod sicuti ad veram seIicitatem requiritur conscientia ac reflexio ad bonum quod possidetur , & non sufficit ista perceptio boni, qua re laudatur allud ,
355쪽
' . O Fortunati nimium sua fi bona norint Agricola: ita pariter ad veram infelicitatem atque miseriam requiritur conscientia mali, quod actu premit , nee sufficit sela ipsius sensa
se qui uam nisi mereatur , non potes, nullam objectionem patitur alicujus momenti a Brutorum malis, quia brixta non sent proprie misera , cum quaevis ipfbrum mala accedant ad mala purae privationis q. Ia. , certe longe abesse ab illa ratione mali sen-1ibilis, quae invenitur in hominibus, qui sua uti possunt ratione, ficile concipimus obiiciendo nobis ante oculos statum amentium vel infantium , quos quia scimus rationis usia expertes , ce
ti stimus longe minus pati iis malis sensibilibus, quibus illos obiectos videamus, ac nos patiamur. Ridiculum igitur est misereri conditionis brutorum, quae sibi mutuo insidiantur , ct plane sultum accusare sapientiam aut honitatem Creatoris , in illis , quae indolem carni voram habent, condendis. Etsi enim magni nominis Authores apud Sua reg a) tenent sistam post peccatum
hominis appetitum carnium ortum esse in brutis, attamen hoe non concluserunt ex ration adversariorum . sed praecipue ex quihusdam S. Scripturae loquutionibus, quas revera ad hanc opinionem non deducere censuit S. Thomas , qui eam appellavit ca
I 4. Falsitas antecedentis facta iam est manisesta: Illud nune
addam, quod quaecunque sint brutorum mala. ea intelliguntur esie consequentiae necesiariae constitutionis di concl tionis ipfbrumnarurae, quae condita est morti & corruptioni obnoxia . & servituti nostrae addicta . Potuerunt igi ur ea mala intendi cum lau de Creatoris, quia non latenduntur hoc fine, ut sint in singulis eae perpessiones, quibus assiciuumr, sed ex aliis Deo optimo dignis , quales sint illi, de quibus meminit S. Augustinus obje- 'ae quaestioni reii 'ndens. quid pecora meruerunt mali Ac I. ut in brutis sic constitutis habeatur genus qnoddam particulare Creatura iram , senerans multa alia earum lem genera imperfectiora, & deficiens ab aliis persectioribus . Mi calumnio ἱ sie ille . est i lium qua monum n m statos mi examinatores , sed loquacissimi vea ruatores hac Acunt vel seentiunt quia iniqui me de rebus existi mant, qui eum si mum bonum quod di quantum sit a picere nequeant , talia volunt ese omnia , quale putant symmum bonum; ideoque inorinate e flagitant, ut nec mortem nec ullam corruptionem' R r a pa'
356쪽
MIkantur eorpora bestiarum, quasi non φι mortalis, cum sim im a , aut ideo mala sint, quia sunt calesia meliora. 37s. II. Ut per ipsos dolores, quibus sit acent sit illorum conia servationi bene provisum . Dolor , sic S. Doctor Prosequitur ,-σm bona sentiunt, animarum etiam bestialium vim quamdam in Iuo genere mirabilem laudabilemque eommendat. μι ipse enim satia apparet in regendis animandisque fisis eo oribus , quam Iint v -
ωnter unitatis. sis es enim aliud dolor , nis quidam sensis dia
visionis vel eorruptionis impatiens III. ut nos talium dolorum in brutis contemplatores magis proficeremus in tam proficua no- his cognitione creatoris. Nin appareret , sic idem , quantus insirioribus erraturis animalibus esset appetims unitatir , nis dolore be .siarum. od si non πρareret, minur quam opus esset sidmonerσα mur ab illa ineffabili ianitate creatoris eqse omnia isa con tituta . Haec ex Augustino oppono Genuensi . qui nescio ubi in ipso te gerit eum habere brutorum mala inter mysteria. lv. Hoc etiam addo , ut nos tanto brutis . Hemores ipsi rumque dominio eα- nati, multi generis comm is per ipsa frueremur . Sic quae animalia insidiantur aliis, ut canis lepori, accipiter avibus , praebent homini, qui omnibus dominatur, multi generis voluptates. Sic mors insectorum, quae ab avibus Praesertim vorantur , rei dunt has magis jucundas nostris mensis. Sic per equos sim curru , & per boves seb aratro sudantes succurrimus nobis in omnibus , quae ad vitam ipsem, ipsiusque Elatium spectant. Atque, quia nunquam deest niais eadem brutorum copia , quamvis co tinua fiat a nobis, & ab ipisinet brutis eorumdem dem ructio, cogimur iterum Dei potentiam confiteri inestibilem & praedicare . I 6. His rite perpensis manifestum est ex hoe capite opus non esse in illa Careesii & Bougeantii opposita inter se commenta abire, & risii dignum esse Malebranchium, qui hoc ars'mentum ad negandam animam brutis vocat 'rationem absractam
mensis pura per se cerιοι evidente am, detorquens etiam ad hoc propositum illud si bene memini S. Augustini paulo ante allatum testimonium, nemo miser nisi mereatur, quod secit pariter Dalembertus , Propterea reprehensus a Chaumeix 1, quati S. Doctor illud dixerit de quavis creatura, vel crediderit anumam hominis & bruti esse elusilem s ciei ,. vel de brutorum maristia ex prosesso agens apertissime istis non contradixerit ..
357쪽
ARTICu Lus III. Argumenta pro quarta propositionis parte. 177. Uarta propostionis pars, malum poenae potest Deus intendere etiam ut finem, sic probatur cum Mareg
I . Malum poenae respectu causse illud inferentis est bonum , & quidem honestum , justa scilicet culpae vindicta : Atqui bonum honestum , potest intendi ut finis r ergo malum poenae potest Deus intendere ut finem. Μajorem aperte asserit S. Augustinus dicens, ca m in poeuis es natura vitio , Miam hoc ibi bonum est , quod impunita non es ; hoe enim est ju-
sum, o omne iustum procul dubio bonum , quibus similia alibi 3
etiam habet; eademque suadetur , tum quia ex terminis patet bonum esse , quod res mala habeat malum . tum quia homines ipsi eum laude sunt authores poenae, utpote Ponentes id , quod ut loquar cum Pallavicino est bonum per proportionem . ad illam malitiam , quam inveniunt positaem ab tuis punitis: tum quia expresse habemus in S. Seriptura , cs Bona ct mala , vitare morsa Deo sunt , in quem locum dicit S. Augustinus apud Cornelium a Lapide , 63 Φιa duo non esse eontraria profecto videt , misquis ab operibus diiunis radisia divina discernit, quia aliud escreando non instituisse mortalem , aliud iudieando plestere peccatorem: tum tandem quia sic arguitur . In tantum honestum noctes et velle alicui malum poenae ut finem , in quantum hoc significaret veIle illi malum praecise , quia illitas malum est , quod utpote ineludens odium inimicitiae omnino illicitam est, & certe non cadit in Deum, de quo striptum est Nihil odisti eo-rμm , qua 'risti: Atqai velle Micui malum poenae non significat velle illi malum praeelse, quia illius malum est , sed quia id exigit Justitiae virtus, quemadmodum vissim nomen malum μα-
nae satis exprimite ergo. ' . 178. Quod autem malam poenae intendat Deus reipsa ni finem saltem aliquem resimu Damnatorum, nam finis ultimus omnium rerum est Gloria Dei, extra controversiam esse puto.
Fuit quidem Κingius apud Uvolfium , qui paravit Aeaam
aeternam damnatorum intendi a Deo ad finem confirmandi
nos in sua electione. Λt si loquatur de Bonis iam beatis , hi simi
358쪽
sunt iam ex statu suae Beatitatis tam confirmas in hono, ut certi sint se nunquam ab illo polle descisi ere . Qirare horum respecta nequit habere locum hujusmodi finis . Sin autem loquatur , ut conjecit Petrus Bayle apud eumdem Uvolfium , de aliis novis creaturis rationalibus a Deo condendis post Universete Judicium, quibus identidem damnati apparituri sint, suamque miseriam manifestaturi, ut hoc modo illas confirment. & urgeant ad boni prosequutionem, hae fiant hypotheses prorses arbitrariae.
Α u T I c u L u s Iriobjectiones eontra quamam part-.179. Biicitur. Deum intendere quovis modo malum Poe- - nae aeternae non componitur cum ejus infinita bonitate r ergo non potest illud intendere. Resia. nego antee. Ex eo enim , quod Bonitas Dei sit infini- ea, non infertur ipsam debere pugnare cum Sapientia, rustitia,& aliis D vinis Persectionibus pariter infinitis. Bonitas Dei enituit maxima in produeendis ex nihilo creaturis tantae persectio Nis, quantae sent intellectuales, quae po Iant ex sito a hi trio Legi stae obtemperare , easdem ad hane obedientiam alliciendo Promissione praemii aeterni & certa poenae aeternae declaratione ab Inobedientia deterrendo. & diuturna sertaste longanimitate dando ipsis incitamentum & spatium ad poenitentiam. Eadem etiam enitet in sincero etsi inemeaei amore in ipsas sic aeternam dam
natas 1 quatenus nollet eas unquam commitisse culpas, Pro ΠΩibus ea silem punit, quem amorem exprimit Scriptura describens Deum lamentantem , dum poenam etiam comminatur I) Hrat vindicabor de inimicis meis utpote facientem , ut alibi dicitur , a
spus alienum o peregrinum ab eo: quemadmodum terreni judices damnant efficaciter reum, quia Iustitia id exigit, et ii simul inessicaciter illum amant, quiet vel humana indoles vel amicitia id exposcunt. Praeterea si Bonitati Dei non Q lum non repugnat indixisse poenas aeternas peccaretibus contra sua Praecepta quin immo illlam commendat, quia ut saepe ait S. Jo. Chrysio-somus 3 metu etiam gehennae ad regnum nos cogit, curnam debet repugnare exeqiii in promeritos hujustra odi comminati nem ρ Hoc igitur nullo modo Dei Bonitati repugnat, quot aliun-ost exigitur ab ejusdem Justitia Immutabilitate di veracitate . I i. AIi-
359쪽
33o. Aliqui ausi sunt tantam vim coneedere huic obieetioni, ut eidem tamquam cuidam demonstrationi innitentes negaverint aeternitatem Poenarum pro creaturis , quae in suis peccatis statum viae terminaverint, quod in Fide Catholica nefas est , ut B. Uincentius Paturgi ostendit in libro do futuro Impiorum satu , quem contra illos Veronae edidit anno I7 8. Ex his suerunt Loche ,& Tindalus a Csapodio ci . consutati, & auctor libri, Principia philosiophia moralis, qui gallice prodiit Genevae an. t s , & re fellitur a Ualsecchio ra , & Volta ire in suo Henriadis poemate , pleno liberis cogitationibus, & audacibus assertionibus . ut ipse idem ait in Nuncupatoria ad Angliae Reginam, quae habetur in Londinensi editione anni 1 a8, ubi sacrilege inducit S. Regem Ludovicum, qui Henrico I in se conlbiciendum praebens, ipsium monet, ne credat ca) Deum punire breves er fugaces actus luxuria suppliciis aternis, quod alibi deinde , ut notant etiam Tr voltiani repetit. Habent hi praeeuntes sibi Stoicos , qui operose propugnabant alienum esse a Natura Divina irasti impiis S iniussis , contra quos egit Lactantius s) eosdem expostulans de inchoaerentia doctrinae, dum a Deo pios justosque diligi t nebant; Nam diligere, inquit, bonos, ex odio malorum venit. Immediate magis iisdem praelusit Origenes , ut communius dicitur ,& aliqui citati a Uvolfiri 6 ex professo contendunt, vel saltem haeretici ignoti, qui hunc errorem in aliquibus ip- sius libris inserueriint, ut multi referente Suareet colligunt ex eo, quod contrarium sepe in aliis locis iperte ab imb doceri inveniatur. Et alii quidem negant resurrectionem reproborum blantes pro se illud . 8 Non resurgent impii in iudicio . Sed Scri-Plura addit ustorum . Quare ibi non negatur absblute resurrectio etiam impiorum , ne qua expresse scriptum est 0 Resurrectis futura tui rum o iniquorum, & alibi to Omnes quidem resurg mus : sed sensus inter alios, quos afferunt Interpretes, & cmmyet textus Hebraicus apud Bellat minum ci i) est, quod impii in iudicio iacebunt consternati, dum interea iusti stabunt . Praetπea nisi dicant animas reproborum tandem in nihilum abituras, jam videntur in illis agnoscere aeternitatem potioris poenae , quae in carentia Visionis Dei consistit.
360쪽
i8 I. Alii putant eos quidem resurrecturos, sed post aliquod
tempus poenarum , vel va Divina in nihilum abituros , yel vi enarum sore omnino purgatos . Primam partem aliqui promovent ex Chaldaica interpretatione illius ci) Unus interitus o hominis o iumentorum cum iis, qaae sequuntur, quod cum distimaestet de omni homine quantum ad corpus dumtaxat, versio illa ita reddit, ut dicatur de solo quidem peccatore , non quan tum ad corpus dumtaxat, sed etiam quantum ad animam . Uerum Cornelius a Lapide in eum locum monet a hujusmodi ve sonem contrariam esse aliis hibliis Latinis Hebraeis Graecis Syris& Arabicis . Secundam vero partem , quam jam olim R. Aura stinus iterum iterumque cain impugnaverat , Auctor quidam Pngius recentius amplexus est, contendens omnem Poenam pro quibusvis peccatis Qturam temporariam. Quare Infernum clamnatorum convertit in locum ut ipse ait purIfieationis, resegiem credo vocabulum Purgatorii, utpote adhibitum a Catholicis . Ha ius systema secunda vice editum anno 1 33. impugnant Trevol
tiani M, & susiori opere Sinarius: euius synopsim iidem an
runt s). Brevi certe illud evertitur ex eo, quod aeterninitis DCenarum in damnatis habeatur aperta & frequens Revelatio Diviana, nulli seriecta interpretationi post repetitas definitiones Sex tae Synodi actione II. , Concili Lateranensis 6 , & Trident, ni 7) . Alii statuunt Insernum Improborum consistere in mia exclusione a Visione Dei, remota omni alia permisone. Sic Ja-quelotius apud Uvolfium 8 & Trevolitanos cy) . At Scriptura graphice destribit etiam poenas sensuum . . Alii credunt damnatos sere similes illis mentecaptis , qui etiam in vinculis & eareere sibi plaudunt, dc laeti vegetant. Sic Ningius apud eumdem UAElfium ci o). At Scriptura testatur clamnatos senssiros sitam miseriam, & de illa aeternum dolituros acerbissime. Alii tandem aeeipiunt scripturas de Inserno & poenis eius
loquentes in sensit tantum comminatorio non vero aBertivo atque hoc modo relinquunt locum arbitrio Dei illas pro suo li-hito terminandi. Sic olim illi: quos quamplurimos dixit esse