장음표시 사용
401쪽
matis morbi tandem sunt dc mors a Quare vel Desis has creaturas non debuerat creare , vel quoties illas creaverit, non poterat ut Author naturae non velle illarum alterationes & dissolutiones: At mala moralia involvit contradictionem esse consequentias ullo modo necessarias ex natura creaturae liberae ab illorum necessitate. S
larigitur mala moralia sunt quid unice & prorses detestabile. a s. Sexta ratio sit illa , quam dat Leitinitius dioens eum optim istis Q permittere peccata , nis quia absolute impos iis os metiui feri a quocunque , hoc est ut alibi cast distinctius explicat, quia eum Deus necessitetur ad iaciendum optimum Mundum , posito quod Mundum voluerit creare , ea Peccata non vult quidem yropter se, nec ut media ad suam gloriam , sed propter optimam tundi constitutionem, ad quam pertinent ut conditiones, sine quibus non esset Mandus optimus . Reiicitur haec, quia impossibilis; nam ut alibi 3 'stendi falsum est *stema optimismi, sive quod Deus non potuerit iacere Mundum hoc sui existit meliorem . Nee argumenta, quae Pro hac oPinione Canetio nuper visa sunt . ut ipse ait 4ὶ peremtiorio , ct phari loco habenda, quidquam possunt nisi apud eos, qui falsa illa Lethnitii principia admiserint, de necensitate in Deo creandi optimum , & de facultate in nobis inveniendi xationem suisicientem de omnibus . 03 Lελ EtLI de Theodk.pu. a. nu.
402쪽
Corollaria circa Abiectum , st Causam e cientirem utem o formalem mali.
Uriectum cujusvis mali est aliquod bonum Nam subjectum privationis alicuius boni est aliqum bonum et sed quodvis malum est privatio alicujus boni q. 3s. : ergo subjectum cujusvis mali est aliquod honum. Stimile argumentum habet S. Thomas ci) , ubi distincte idem statuit & propugnat. Illius maiorem s. Augustinus, qui frequens sa) est in eadem asi sertione, suse probat in hur c modum 3ὶ: si subjectum , quocialiqua perfectione privatur , non esset bonum, esset malum ' e go' esset nullum ; Nam malum est in genere negationis : ergo
donec subj ctum privationis sit aliquid, est etiam aliquod bo
Dices : S. Dionysus negat malum ese in bis quasnt: ergo
negat esse in hono . Resp. cum S. Thoma articulo nuper citato . dist. antee. Negat malum esse in his , quae sunt , per modum entis positivi , cone. antec. per modum privationis, nego antec. & conseqm.
asi. Ex eo, quod subjectum cujusvis mali sit aliquod bonum s) patet, inquit Pallavicinus , puram negatisnem entis possibilis quod non sit de genere modificationis ) non esse malum , quia non in aho , cui disiconveniat. Ex eodem principio colligit Augustinus 6) hoc paradoxum , quod malum sit , auod bonum es: nec malum sit, nis quod bonum es. Verum illud, licuti par est , cesiat esse paradoxum , si remotis terminis mali & boni , qui abstracte sumpti, acle 'ue in significatione confusa & indeterminata , ossiciunt rcctae intelligentiae, quandoquidem explicant mutuam inter se oppositionem, reponantur illorum apertae ex Pli
403쪽
rationes, & dicatur carens aliqua persectione est aliquid , quod habet aliquam persectionem, nec caret aliqua persectione , nisi id quod habet aliquam persectionem .
asa. Αua directe , hoe est non de consequenti emetiens
Nam malum quidem metaphysicum , seu improprie tale f. 6. est mera negatio , seu merum nihil : malum vero proprie tale est etiam ipsum quaedam negatio , quae dicitur privatio stu defectus si 8. : Atqui merum nihil, est nihil per hoc ipsum, quod nulla sit causia directe illud emetens: & similiter
defeetus est id, quod est, ex causia non jam physice essiciento sed defieiente in agendo: ergo. In maiori magis magisque' declaranda contracste ad malum morale illis immoratur S. Augustinus per plura capita libri i a. de Civitate Dei ci) , ubi tantadem concludit aὶ ergo male voluntatis oriens nauratis , vel I ' dici potest, esentialis nulla es caussa, nec talem voluntatem faciιns defctio , qua dUritur Drus, cassus d σctionis etiam causa utique descit . Minorem vero eodem S. Doctore reserente 3 suerunt,
qui negarunt, innitentes in illo Joannis , Omnia per i seni ifacta sunt, di sine ipsi factum ess nihil, quia ipsium nihil in sine sen-
tenua positum est i ergo, inquiunt, factam es, ct ideo quia facitumosi, ikβm nih)I aliquid es . At illa, si opus sit, confirmatur responsione ejussiem S. Doctoris, quae est liuiusmodi. hiemadnao- eum, quia domus reυrra es aliquid, nihil ιnteres , virum ica rur sine illo facta est domus , an sine illo domus es facta: ita quia nihil utique non est aliquid, utinando υσυ ct proprie dicitur, Me
interes . Responsio tamen opportunior est haec alia ab eodem ibidem data: qais velit loqui cum his, qui sensum perdiderunt studio contradicendi 8 Qui sanum habent cerebrum , rem inani sestissimam vident. aqq. Hinc si causa sit non libera & aliquo naturali malo affecta malum provenit ab ipsa , ut non agente ex intrinseca sit necessitate: sin caussa fit non libera , sed carens o.nni malo naiaturali q. 0. malum provenit ab ipsa, ut non agente ex extrinseca sibi necessitate, propter scilicet imPedimentum aliquod Z et a libi
404쪽
sibi infliperabile; r Agem enim naturale , inquit S. Thomas οῦ producit sectum suum talom , qua is ipsam est, vis impediatur ab aliquo extrinseo. Sin tandem caussa sit libera, hoc est domina sui actus, malum pmVenit ab ipsi , ut non agente ex dominio , quod habet in suum adium absque nilo neque intrinseco neque
extrinseco impedimento , quorum neutrum componeretur cum
praedicta libertate. Patet hoc ex nuper dictis a aa7. .
Aussa de consequenti efficiens omnis mali naturalis est vel selus Deus, vel Deus simul & Creaturae , quatenus vel aliquid in re efficiant, quod est incompossibile eum aliqua persectione, quam res illa prius habebat, vel non danteflectui omnem perfectionem sibi debitam . Quod malum si inor
clinate sit a creatura rationali, quae ita capax est inordinatae DPerationis, cum dicatur malum morale, sola illa est caussa es ficiens mali moralis . Atque quia malum morale trahit secum ejusdem creaturae malum poenae, ideo ipsamet jure dicitur Blaeaulla omnis mali proprie talis, cui subiacet. Prima corollarii pars confirmatur authoritate S. Thomae,
qui propterea quod agnovit dari caussam efficientem de cons ι suenti malum , ideo loquens de causa mali non dixit absblute illud non habere causiam , sed G aliqualiter causam habere, via habere causam per modum agentis . non autem per se , sed per ac cidens. Ultima autem eorollarii pars est argumentum homiliae S. Basilii, cujus titulus est sin a sod Deus non es audior malorum , di quam Italicam eleganter cum aliis stest Angelus M. Riccius, ct Florentiae edidit ann. I 3a. Eadem confirmatur verbis S. Α gustini, qui cum profiteatur, quasionem illam unde malum se admodum a lesientem vehementer exercuise , ct fatigatum in baraticos impulse, atque deiecise , tandem a libero voluntatis arbitrio omne hominis malum exortum suisse statuit, rum m tum culpae, tum illud, quod ex illo sequatum est, malum m nae, Quod in multis sitis operibus cs clocet, praecipue vero in
tribus de libero arbitrio libris , quos scripsisse se dicit 6 pro ''
eos, qui negant ex libero voluntatis arbitrio mali originem duci ro Deum se ita es Creviorem omnium nasurarum culpandam e
405쪽
contendunt : eo modo volentes fecundumna impietatir errorem , Ma -nsebat enim sunt, immutabilem quamdam ct Deo coaeternam intro ducere mali naturam.
ass. Cum. itaque improba voluntas sit causi malorum omnium proprie talium , quae sunt in creaturis rationalibus tanti Angelis quam hominibus, illa Angeli iam depravati, qui persita sit Evae inobedientiam est causa remota & extra genus nostrum. humanum, malorum Omniam . quae illud affligunt; illa vero Evae in idem peccatum impellentis Adamum est jam prima, intra speciem humanam, malorum ipIius causa . Quare S. Augustinus loquens de lapsu filiorum Dei alienigenarum 'mulierum ι amore captorum , unde & omnes exceptis octo diluvio perire meruerunt, dicit , I quod malum a sexu femineo causam rur- sus invenit: Proxima tamen, dc perseepe unica causa mali potissimi. scilicet actualiter moralis, est cuiusque voliuatas; sa) μηι sic idem Augnstinus, ese m D voluntatem malam etiam fine aliquo spiritu vel seducente vel incitante, in isto Diabolo fatis Uen-ἀIur, qui Der nullum alium Diabolum, sed propria voluntate fa
assi. Uuoniam ex hoc & superiori corollario manisestum est. caussam efficientem mali in uno senis, nulli, , in alio vero e- γtiam in Deo inveniri, non immerito laudari debet de prudentia Arnobius , quod scribens adversus Gentes post recentem suama, Ethnica superstitione ad Fidem Christianam conversionem dixerit ad quaestionem , 3 Mala unde sunt λ Responsonis necessitas nulla es. Unum silum posῖfie eontenti, nihil a Deo principe, quod sis nocens atque exitiale profest. Catera quacunquo neque nosse . ontendimur , ne*ze loestigare curamus. Insuria igitur Desiderius Heraldus in suis ad illum notis ex hac ipsa sua responsione argumentum desumit ipsum accusandi , quod haereticoram siti temporis errores adoptaverit.
as . Aust Ermalis cujusvis mali, per quam scilicet ma tum constituatur in esse mali, nulla est. Nam malum non selum improprie tale f. 6 ), sed etiam IURIrie tale est negatio quaedam h. 3a. . Atqui repugnat d ri mrmam aliquam, per quam nihilum seu negatio constituatur in esse nihili; nomine enam causae formalis venire Blet aliquid post.
406쪽
positivum: ergo repugnat dari eaussim formilem seu Brmam aliquam mali. Hoc ipsum S. Thomis j im olim dixit : t Cau- Iiam furinalem malum non habet. Nihilominus quoniam ipsaemet negationes concipiuntur per modum entis, dici potest, malum prout concipitur tamquam aliqaod ens, habere pro sea caulia formali ipsammet sita in malitiam, ut Suareg non tum loco fh-pra h. 3.) citato , sed alibi ain etiam adnotavit : & hoc modo ipse dicit de Peccato Originali, illud formalem causiam non habere prater quid uatem Dam . . . COROLLARIUM U. αs8, Aus a finalis omnis mali proprie talis est sempet aliquid extrinsecum ipsi malo , di quidem bonum aliquod vel verum vel apparens. Prima pars Drobatur, uita malum in seipQ utpote nequio . non potest habere rationem finis , sive intendi propter se 3 163. 'Ex quo est illud essatum , nemo inrendens ad malum operatur , cu ius luculentam paraphrasim exhibet S. Thomas ) . Rursiis sic arguitur. Causa finalis habet, quod sit intentio finis, scis cet alicujus boni requisiti ad persectonem debitam rei , contra vero malum proprie tale habet, quod sit privatio talis finis r ergo mali causa finalis nequit esse ullum malum , sed aliquid ipsi ma. to extrinsecum. Confirmatur ex S Tnomi, qui ait, s Malum non habet causiam finalem, sed magis est 'priυatio ordinis ad Mem δε-
Secunda pars probatur, quia Deus recte 3c ordinate semper operans, malum omne tam pure naturale quam poenale semper intendit propter verum bonum f I63 & I 7. . At creatura utpote limitatae cognitionis potest malum naturale velle non Q- Ium propter verum, sed etiam propter apparens dumtaxat honum r utpote Vero etiam capax- inordinatae operationis , malam morale semper vult propter bonum apparens. Quare , proxima radix inquiti SuareZ 6M , mali moralis, est libertas voluntarIs , qua non habet necessariam conformitatem eum sua regula, concurrentesimul alituo drfecta intellectati .
407쪽
ET CAUSIS MALI. as COROLLA R I U M UI. asy. V X dietis colligitur , quomodo apertissime dictivatur
celebre Ephisma, quod apud Tullium i , Sextum Empiricum ca). Tertullianum 3b, & Lactantium legitur ,
sons non tantum Manicharismi, sed incredulitatis , & est huiusmodidi. Deus aut vult tollere mala & non potest : aut potest α non vult: aut nec vult nec potest ; Atqui si vult & non potest, caret Potentia: si potest & non vult, caret Bonitate: si nec vult nec potest, caret Potentia & Bonitate: ergo Deus caret Potentia, vel Bonitate, vel utroque ; Eo ip Deus non est, sta non existit: ergo Deus non existat. Dii luitqr igitur tribuendo. determinatam aliquam significationem generico nomini malum, quae prout diversa esse potest, diversa pariter nascitur responsio . Fac argumentum Ioquatur de malo tarnquam natura aliqua seu ente positivo, iam negatur Qppositum in ipse prima propositione ex dictis s 3 s. . Fac loquatur de malo morali , tunc concesssa majori . negatur minoris secunda pars: Nam posse & non velle tollere mala moralia, est posse non velle, ut deficiat in creatarum rerum numero species nobili sesima creaturarum , quae praeditae sint libero bene ves male agendi arbitrio, cum permissione mali ipsius usus oh rationes certe Deo optimo dignas, etsi nobis inscrutabiles . Fac loquatur de malo naturali, tunc iterum concessa majori, iterum pariter negatur minOris secunda pars: Nam poste & non velle tollere mala naturalia, sive pure naturalia c q. I a. sint, sive non pure naturalia , sed etiam Poenalia, est poste &non velle tot Iere bona div rsi seneris Fac tandem loquatur de malo metaphysico, renc iterum concesia majori , negatur tertia minoris pars a Nam non velle &non sse tollere huius inodi malum est , non velle & non posse id, quod in volvit contrad elionem , scilicet creaturam infinite: perfectam . De hoe Sophismate multi loquuti sunt, ut praeter citatos,
408쪽
hus ipse Genuensis alibi cs de hoc tertio agens meminit, omnes putantes illud se penitus dissolvisse , quod aliqui illorum non videntur sufficienter fecisse. Bayle 6 vero satis audacter & instite insolubile esse pronunciavit.
409쪽
Ulchrum dari extra controversiam est; Cerati enitn siimus ex experientia trahi quodammodo homines a rebus pulchris , ita ut etiam qui indole aspera aut saper, Junt , demittant animos , & pulchris obsequantur. Hinc aliquae gentes , referente Stra ne ci) m. ponio Mela sa) & Athenaeo ca) , illos in Regem eligebant , qui pulchritudine alios superarent, & Deus ipse Israelitis regem pollulantibus Saulem dodit . qui so ferit in m dio populi, er altior fuit universmpulo ab humero Or sursum : ct ait Samuel ad omnem populum' , . certν videtis, arum λιι Dumnus , as niam non fit statis illi in Α a a omni
410쪽
omni pol D. Vulgus tandem ipsum quotidie audimus de iis . quos etiam in plebe vident pulcherrimos, dicere dignos este , qui e regio singuine ad imperium seissent procreati , est vox omnium temporum, cum illud Euripidis Priami forma ἀμgna imperio, vel ut alii advertente Meno his ci melius legunt, prasianisma digna imperio, fuerit iam apud veterra in proverbio. a. At quidnam sit pulchrum , non ita ficile explicatur. .re idea ipsius, sicuti de idea boni dictum est Q , apud omnes tam doctos, quam indoetis clara est, qualemus utrici re conveniunt in assignanda eadem re, ut eodem homine, qui pulchritudinis dote excellat inter alios: sed quotustam ex Octis etiam erit , qui noverit proferre definitionem pulchritudinis talem, miae non Brum reddat ipsius ideam claram, sed distinebim etiam stelat Magnam in hoc olffimitatem illi ipsi , qui de ea acquirenda selliciti fuerunt, expertos se esse sarentur, ex quibus est S. Augustinus, qui multa testatur D olim se de hae re meditatum fuisse α. stripsisse , quae tamen sua etiam aetate dicit intercidisὰ : di propius nostris temporibus Pelavius ), qui sit,iliter & erudite disserens de natura pulchritudinis, illud Platonis in hae re tam memorat, s quod in proverbio dicere-rur , qua pulchra sant, esse H iliar Et Trevoltiani', quorum sen--tentia est O Udori minui laesio facere, auam definire pultarum: Et Diderotius , qui in Encyclapaecia seu Dictionario Dissertationum , quod e Gallia prodiit , articulum aggrediens observat, non Elam quae pulchra stat, sed generalius quae magis sermone hominum usurpata sunt, esse intellecta dissicillima a qua observatione jam antea Ivo Andre aggressis fuerat suum iamlebro tentamen , de quo infra redibit sermo: Et tandem Aloisius Uerneius, qui ait ea, quae υ Veteras ct Neentiores nil tibi dixere , mihi immicatio rem rem ipsam Dura, vinum nudum vocabulam pHebrum : quod illi credendum est. non solum quia sponte id sitetur, sed etiam quia, - Postquam tandem pulchrum statuit definiendum . id quos Naeet , iias vel vj,m vel auditum delectat, dicit nim multo p- , nulla certa notio pulchrituinis ransilui potes. Experiar igi- & ego Pro modulo meo, an extundere possim tum ideam distilinam pulchri , tum illas, quae conveniunt suis specie is, quas conabor a: curate distinguere. Atque quoniam pulchro opponit deisme ,&oppositorum oppositae sunt notiones & gradus, ex iis , quae de Pulchro statuuntur, coniici debent, quae ad de re pertinent . G-