장음표시 사용
71쪽
puisse tui reprocher. Sa laille et ait petite, Di sa Constitution sathie. Il avnit esto mari e doux ibis; inais it no inissapas densant s. Sa socorido sonimo s'appolait Calpurnio :Pline parte cii plusi eurs occasioris, aure la plus vivo ten-dresso, de rat tactioni ni qu lic avait potir tui, et de lapart 'lu'elle pronait a sa gloiro litteratro. I os eloges illi'illui donno Ont sati placor Calpurnio parmi l S seminos CD-
Νitiori de ses olivrages, mais qlebile reniplissest quelquos is les lanctions 'avocat, et allait plaider devant les juges dans les proces de ses amis. Potar Prouver certe assertion, Rei h eiit la maladrosse de citer iin textedii Digeste l. I, de imst. D. lib. III, tit. Ι , ou il est en esset questiolid'une Calpurnie qui ciutiliait assca les deviars de son sexe Imur plaider
72쪽
Depuis Ciceron, auculi Roma in i 'avait ncquis la roputation d'orateur au meme degre que Pline. ous ses dis- eoum Sont perdus, a rexception Sun seul, auquel ora ait onne dans la sui te lo titro de Panes rique en l'hon nevae G an. Pline ayant e te nomine consul runn eo Oo, ad ressa a ce prince tin discours de remerciment, tui eut uri si grand succes, qu'on rengagea a te reciter publiquenient trois annees do sui te. I 'autetir te retouclia depuis, et Uest ce morcoau qui notis Est parventi. C'estura des plus heaux monumenta de la langue latine quo te tein pS nous ait conserves, uti che d'ceuvre d'eloquon cet de correction. Plino y peint son heros comme homine public, comme administrate ur et comms prince. It love Son amour pour les sciencos, Sa justice et Sa generosite. li peint en sui te la simplicite de sa vie privoe. Τoutes les parties de ce discoum soni reunios par des transiti Oris extrem ment heureuses. Ι autevr y a seme de hellosi mages, des descriptions interessantes et des sentences
prosondes. Le stylo manque quelqueBis de simplicite, ut porto de legeres tracos de la demdence du go ut qui
Le panegyrique de Pline est aussi sori interessunt potirceiix doni los recherches ont rhis Oire potar Obici; car,
Calpurnio de Pline. Νotis leurs rappellemus deux circonstances : l'une, que la tamille Chlpurnienne sitait nomhre e et se partagait en disserentes branches; rautre, qu'a Rome toutos leg silles de la m/ino famillo portatoni te mhanc nom; qu'ainsi toutes eelles doni te pstre s'appelIait Calpurnius, queis que lassent ses Pronouas et furnonas, se nommutent Calpurnie, et qu'on tes distinguait seulement par Ies opithotes do major, minor, etc., ou on y rioutant te furnom de leur pὐro, an geliitis, Par exemple : Calptimia Pisonis, ou hien uti des nonat de leur nari, par exemple : Calpumia Plinii. Il s'ensuit que notis potivons notis itispensor es croire que la havarde 'Ulpion sui l potisμ modeste de Pline, quandineine id sera proiive que la leo in Calpurnia des Pandoctes doti e tre
73쪽
quoiqu'il ne sUtende que fur les premieres annees duregno de Trajan, it nous si urnit uia grand nolubro dotalis que nous ignorerions sans tui, puisque nous n'avonspas ce que Suetone et Tacite petivent avo ir ocrit Sur copriiurae; ilue cette partie de l'lii stoire de Dion Cassius s' taussi perdue, et illi'il en est de insime de divorses histoiros de Trajan qui soni cit , par Lampride, dans sa 'vio d'Alexandre Severe. Outre te panegyrique, Pline notis a encore laisse uti grand nona bre de lottres. Quoique cet ecriva in en ait publie lui-munio lo recueti, on volt fori bien que la pluparidia inorma lu'il renserine n'etaient pas Originai renient destines au public, mais que ce solit de veri inhios lettresecrites a disserentes epoques. Il est permis cependant de supposer que la vanite, doni Pline n etait pas exempt,
placias dans ce recueil. 1l forme di x livres, doni les neus
premiers contientient des lettres adressees a inutes sortes de personnes; te dixi eme renserine des lottres et les rap-poris enuoyes par l'auteur a rem pereur Τrrian, a Vec quel ques reponses de ce prince.
Les lettres de Pline offrent l'interet te plus vis par lavariete des si eis qui y soni traites. Elles soni importantespour ria istoire, parce que, doinnae nous l'avons dit, loregne de Trajan est une des epoques pOur tesquelles nous somnies pauvres en documenta liistori ques. On y trouve .une Mule de renwignem enis fur la vie des ecriva ins dii. temps et fur letat des lettres h Rome. Parini les mor- aux de ce recueti qui oni obtenu une grande celebrite, it saut citer les deux lettres oti l'auteur parte de la maniere de vivre et de la mort de Pline raino; de ux aut reso i ii donne la description do ses maisons de Canapagne
ver Plans et descrii,tions des deux maisons de canit,agne de Pline ,
74쪽
et cello dans laquelle it renit compte a rem pereur duresultat de ilanquete qu'il uva it Dite a l'ogata des chre
tiens. I 'autilentici te de cette letire a Pte nitaquee par undes plus celebres theologiens protestants dii dix-luiitiei nosiecto, par Semler qui accuse Tertullien de l'avoir sa-hriquee. Les moti si de ce critique se fondent fur les in-vraiseinblatices qu'il pretenti avoir rem arquees dans lorappori de Pline; mais it notis scintile qu'en PinplOyant de tolles aranes on polirra it elever des doutes fur la plu- pari des incinui nenis que t 'antiqui te nous a laisses. Aureste, la leti re de Pline a donne lieu a uno legende absurde, d'apres laquelle Pline. arant rencontre en Crete Tite, disciple de sat ni Paul, se luissa convertir par cetevoque, et fous frit ensuite te martyre. Lo stylo de Pline, dans ses let tres, est en inpine tein pscelui d'un grand ocriva in et d'un honinae dii monile; ilest elegant, gracleux et correct; mais solis te rappori dela simplicite et de ringenuite, ses Jettres soni inserieti res a celles de Ciceron. On y volt renui e de pia ire qui salsa illa passion dominante de leur auteur. On pe ut reprochera la diction de Plino d'etre trop fine. v Il me parati, dille traducteur Dain. ais, 'lu'il y a plus de gehie dans los lettres de Ciceron, plus d'art dans celles de Pline. Iur pre- inter se pardoniae quelques is plus de negligenco; lesecorid solivent laisso voir trop d'etude. On lit danh Ciceron grand no in bre de leti res doni ii semble quo la posterile se sera it bien passis. Il en ost peia dans Pline donielle ne puisse proster. Plus de grands evenemenis, plus de politi luo dans les unes: plus de morale dans les aut res.
76쪽
Septicio Epistolarum opus, eiusdem hortatu collectum, dedicat. Repetitum amici consilium, obsequium suum, instituti rationem, votum iitrique commune, noVum denique promissum exponit. In summa brevitate premi e singula exprimit et plene. ED. C. PLIN US SECUNDUS SEPTICIO ' s Uo s.
Fn EouENT En hortatus cs, ut epistolas, si quas paulo
accuratius scripsissem, colligerem publicaremque. Collegi, non servato temporis ordine; neque enim historiam componebam, sed ut quaeque in manus Venerat. Super- , est, ut nec te Consilii, nec me poeniteat obsequii. Ita enim siet, ut eas, quae adhuc neglectae jacent, requiram : et si quas addidero, non supprimam. Vale.
I. Septiesus Clarus, frater riticu Clari, Sexti Erucii avunculus, qui omnes Plinium certatim amabant. Putant esse eumdem quem Adrianus praesectu in secit praetorio, pedet mox privavit ea dignitate. ED. t. Si qucra HuM accuratius. Bene tuentur VV. . si quas. Codd. m. et Excerpta Brutum. male Lquas. Ita Latini ad Graecomam minrena , quorum in libris εἴ mc similiter in εο tic saepe depravatum fuit. S. - In Rom. legitur : si quas patito
cum mmor non curotius, ut vulgo; scripsissem, ut Cortius edidit. - Mox in eadem : sed ut quinque in mantis venerant , ut Barthii codex. H. a. Ut eas. Malim ut et eris. S.
77쪽
Librum suum Arriano emendandum mittit: consilium ei exponit, quod in eo elaborando secutus sit, et quos viros imitatus. In hac autem opistola potissimum Placci ordo naturalis, quo sententiae
Qui A tardiorem adventum tuum prospicio, librum, quem prioribus epistoliS Promiseram, exhibeo. Hunc, rogo, ex consuetudine tua et legas et emendes : eo magis, quod nihil ante perae luc eodem ζδεω scripsisse videor. Teiitavi enim imitari Demosthenem, semper tuurn, Cal-II. In Arriani nomine MM. valde variant, quum alii Adriano , alii Λrrio , aut Aminio praesorant. FD. - Arrianum esse Maturium Gii rigius putat, a Plinio mire laliis datum, ut , a. Idem dudum placuerat Catanaeo. Milius certa re Gosnero visa ; vide Indicem Ηomianum Illustrium. S.
Aetionem pro Accia Variola Catanaeus intelligit, de quaVI, 33, S α; sed nullum in ea hujus rei vestiis gium ; est etiam mutua aliquid.
Haec tota prope in contentione die di illic inajor longe varietas. Conatu rautramque epistolam. G. -- Fatale
assentior Gesnero. Sed Gierigit idem Probantia ratio, quod Plinius in illa pro Accia Variola actione sibi miritice placeat, de hoe autem libro satis modeste judicet, parum Ponderis videtur habere. Potuit aliter scribere Romano, cui Iiber legendus et admirandus, alii r Arriano, eui legendus ci emendrindus mittere tur. S. - Libor , Cujuq hie mentio sit, non fuit actio pro Variolia e sed vel in Publieium Certum , de qua lib. IX, ep. II. vel alia. Antea enim longae dosidiae sub Domitiano indormierat. Vid. lib. VIII, ep. 34, 8. Actio pro Variola edita est, Cum jam inultae Plinii orationes exstarent. Vid. lib. VI, ep. 33 , i I. H. - Eodem Ardore , studio , contentione, ut solent nimirum, qui aemulari aliquem, et si possint, superare conantur. Alistra lectio, stilo, non absurda illa quidem , sed nemo stilo in mutaturus erati G. - Sed poterat aliquis stilo apposuisse, interpretandi causa : nam υλο, hoe sensu dictum esse, Patet
78쪽
vum, nuper meum, figuriS duntaxat orationis : nam vim tantorum virorum pauci, quos aequus amavit, adsequi pos-
Tentasei enim imitari Demosthenem, se er tiaram, nuper meum , dumtaxat si ris orationis. Tertius ergo Roma ratis hic testis veterem lectionem Coninfirmat, quam aperte Corrumpunt, qui GDtim nuper meum scribunt. Reete etiam duntaxat cum Paris.
codice praeponit , ut semper fere
64, 4 ; ep. et 23. I. H. - ruum , nuper metim. Indicat, se non ita
pridem imitari Calvunt Mepisse, laudatque Arrianum , perpetuum De mosthenis aemulum. De utroque in Indice agitur. Ceterum sere est, ut praeseram Iretionem a Cortio prinlatam firmatamque e MM. Te uastionim imitari Demosthenem sem Pertur ra , nuper meum, Aguris duntaxat orationis nam vim tantam et 'forum muci, quos inquus a Mit, sequi ρω- sunt. quod non apparet, quomodo Calotim, si non siserit in libris antiquis, inti udere aliquis potuerit;
taede contra est vocem quamcunque excidere : nihil ausus sum mutare. G. - Audaciorem criticum hie loeus postea nactus est Wag-nerum, Conr t. Merseh. dissert. x78r edita. Is igitur, eum Calotimin h. l. ferri non posse aliquot stringuinentis docuisset, pro ea voce graecam ἐrκολπιου iri erendam , om nemquo locum ita legondum statuit: Tentaoi enim imitari Demosthenem ,
ινιολπιο, se er tuum, nΠPer meum, figuris diant at orationis r nam mimeantam et reborum Pauci, quos reguus
amavit. adsequi Nullam ego sententiam dico. Illa una vis et e rum, quam lectionem illa erisio cessariam facit, me male habet. Vim Dem theni tributam scio, et intelligo, sed cur merborum ρ Nesislane Demosthenis in sententiis viserat Z Imo vero maxime in his et in
omni non tam vertiorum quam rerum sensorumque tractatione. Cf. not. seq. E. - Vim tantorum miro m. Cogitent.
qui haec legunt, omnem virtutem oratoriam , quae inventione , acu mine , spiritu, et vehementia diu cendi continetur, et maxime argu mentando , Persuadendo, Comminuendisque animis se exserit. Ab ea
disseri saeuitas eloquendi , qu
maxime figuris orationis, et elocutionis virtutibus cernitur. E.
BOm. δε am ωim tantam et erborum qui
possunt' In vuIgata Iretione primum nihil significant verba tantorum mi mrum, eaque ita, ut in Romana est, jam Cortius e ΜMiceo eorrexit: postrema vero glossa Iahoriant ,
sunt..Mirum est, quam in his libri varient : uni Mediceo pliarimum tribuit Cortius, in quo reperit:
nam vim tam compendio scripturae, pro tantam 9 verborum Pauci, quos quus amaνὰ, qui Possunt. Sed Medicetis veram quidem lectionem , sed eam glossa oneratam , Remat: ceteri utramque corruperunt. Cor.
tius quidem pronomen qui in Μ diceo ex sequi putat ense truncatum: sed hoc minus significat, quam adisseqtii, quod in ceteris est; nec saepe Plinius Virgilianis versibus pro suistititur, quod ter fortasse secit, lib. VI, ep. zo, et 33; lib. IX, est. I 3. Itaque omnibus Hilgatis Romanam
79쪽
3 sunt. Nec materia ipsa liti ic vereor, ne improbe dicam aemulationi repugnavit : erat enim prope tota in contentione dicendi, quod ine longae desidiae indormientem ex- 4 citavit, si modo is sum ego, qui excitari possim. Non tamen omnino Marci nostri τὰς ληκυθους fugimus, quoties
qui possunt' iii qua ex su- Iaerioribus verbum imitari subintelligitur. Cic. lib. II, de leg. c. 7 ἰ- Quis enim id irotest, aut umquam poterit imitari p. Quintil. lib. X,
CaP. a, Ia Imitu bilia noti sunt ingenium , iuventio, vis, facilitas. . Quoniam Pliniux interrogans scripsit : nam Nim tantam Verborum qui Possiant ρ resimia si loco aliquis Virgilia iiiiiii versum adjecit : pauci quosecutius amas it. Is trosiqua in a librariis cuin Plinianis ver his contextu A ut in Modiceοὶ, cum seqti Natibus ero male Cratiaerere visus suit : in
aliis exemplatibus qui munsit, in aliis inductum, et sulciendo hiatui adsegni arcessitum fuit. Hinc omnis illa lectionis varietas, quam Cortius
adnota it : qua vero facile nunc carere possumus, iri si quam Erroris solite iuret aeri recori tigit. H. - Pri
clara ericis Heusingeri. Quam qui convelli eo Posse opinantur, quodvis Demosthetiis non in solis verbis suerit, dubito an satis ex Penderint, qua oppositione Plinius hic utatur. Neque eitini verba sententiis opponit, sed vim 1eri orum I tiris orationis. Verborum autem vim maxime ex sententiis, uberrimo sonte τας του tardiu mauare, nemora scit. Itaque loeus sic constituendus Tentaui enim imitari Demosthe
nem , semper tuum , raver meram ,
mam dat Virgiliano ex a n. VI, i 9 : Pauci, quos aequus ainavit Iuppiter , aut ardeus evexit ad aethera virtus. . G. 3. Ne improbe diciam. Excusat vintium inmutationi , quod arrogatis videri potest et improbum II. P. im PudΘn , nimis audax , quae frequens verbi notio. II. - Si motas is stim e , qui excitari possim. Rom. et Medic. si modo is sum ego , ut e citari possim. Utrumque Ciceroniatium est. cr. lib. I, ep. 8 med. . Is euim
tu vires, et eum ne esse Cupio, ut ... CD junctionem a Iucitiamquo D Ostram utrique nostrum laudi sp rem fore. . Et Brut. el'. Is: uti tamen is sum , ut mea me maxime
delectent. . Vid. Horat. Turinit. Seli vari dati una, cap. CXXII, I 3, P. 4so, a quo haec sumst. Non disia imito e t illud infra ep. I 3, 6 : Ν que enim quisquam est fere, qui studia, ut non simul et nos amet. II. Magis tamen Tulli auum puto Vtii. Discas id ex ela hora is si inami stola ad Lucceium V, 22, P. III, Ernest. Neque enim tu is es , qui . qui sis, nescias. Minus, ut videtur, suaviter ad aurium fienniam. S.
. non tamen . . . . . admonesiamur.
Rom. Non tamen Omnino Marci nostri τας ληκυθους fugimus; ut etiam Paulum itinere cedendo in te estistiaminitatibus sti μοι--. Partim
liine abit Mediceus, ut his auctoriistius legi lmssit et ut etiam Patilumisinere, cedendo non intempestialsama nitatibus, submoreremur. Sod si per libros liceret, cedendo car
80쪽
paululum itinere decedere non intempestivis amoenitati hus
aditiori hamur : acres enim esse, non tristes volebamus.
Nec est quod putes, me sub hac exceptione Veniam positi- 5lare. Immo, quo magis intendam limam tuam, confitebor et ipsum me et contubernales ab editionc non abhorrere. si modo tu fortasse errori nostro album calculum adjeceris. Est enim plane aliquid edendum, atque utinam hoc potissimum, quod paratum est i audis desidiae votum,)cdendum autem ex pluribus caussis : maxime quod libelli quos emisimus, dicuntur in manibus esse, quamvis jam gratiam novitatis exucrint; nisi tamen auribus nostris hi-bliopolae blandiuntur. Sed sane blandiantur, dum per hoc
mendacium nobis studi a nostra commendent. Vale.
Possemus. H. - Bene servavit aris
ticulum ante in aliis quinque editionibus Cortio rei,ertum. S. - Marci nostri. Ipse praei omine familiaritatem , quae sibi cum Cic rotae intercedat, significat , ut ille :. o Tite, si quid ego adiuro , etc. Gaudent praenomine molles auri
- ληκυθου:. Ab ipso Tullio quum sumserit ληκύθους Noster , non dubium est, illa fi ea qua Tullium signiseatione posuisse. Aperte autem ad pictores, qui pigmenta in hoc vasis genere habent, illo refert ad Att. lib. I, i 4, ubi de Crasso: .T- tum liunc locum, quem Pgo variem is orationibus soleo pingere, de flamma, de ferro nosti illas θου:) valde graviter pertexuit. . Nescio , quam bene huc reserat Crestillius dulcia illa vel ecligmata vel xorbitiuncula , qui hu ς laevorem quemdam ot splendorem voci conciliarent Scis, histae. Vid. illius Theatr.
rhetor. III. r 8; et Vacat . aucturnia. , 9, a , P. 5o4. G. - Non aberis rabit a sensu, qui λέκυθοv non tantum pigmentis, sia et unguentis seris viisse cogitet e nam ct pictam, et unctam orationem veteres eodem sere sensu dixere. I e utroque es. Lex. technol. rhet. Voc. Psementa: pingere ς unctus. E. - Itinere δε Herer quod sit in Oratione digreΑςionilius, quae varietate recit in delectant , et quasi reficiunt lectorem . ut locotiam amrenitates viator .
Simili metaphora tavius IX , t 7:am istis legentibus dioerticula dixit. E.
- Acres enim esse, Non tristes. vole
bamus. Aerem dieii , qai ita est , oh men et severus in oratione , iat tamen a splendore , et cultu laetiori otjucundiori non abhorreat; qtio sensu Graeci dixerunt τὸ , vel δριμυτητα, quam Eustath. ad Hom. Il. r. p. 433, ait apud Rhetores esse ἐπιτασιου 'e'rλυκυτητος. Tristem, emper et continuo severtim, horridum , nihilque dantem delectationi aut venustati. CL epist. II, 5; et Cio Brut. D, tibim,te et severem dicendi . genus jin gitiar. E. --Vid. l nos .
