장음표시 사용
121쪽
118 Theologrrarum Institutionum L b. m. Cap. II.
stinguantur , in Deo tamen utiurn sunt. Hoc posito, dist. maj. Belationes oriuntur ex Processiouibus t si spectetitur simul Securidum triple* earum munus , praecipue quatenus ipsi Personae insunt , neg. Si spectentur quatetius personum uDam ad aliam reserunt , subdise. Et tunc considerautur imperfecte , et non Prout sunt revera in Deo, transeat. Spectantur perfecte , ut reveris sunt, ner. ProprietM PersOualis Patris, inquit S. Thomas I. P. Q. XL. ara. 4. , Considerari potest duplici- er': uno modo ut est relatio ; et sic secundiam intellectum nostrum ) praeευρροnit actum uotionalem e quia relatio . in quantum hujusmodi , iundatur su'er actum:
tilio modo secundum quod est constitu Da Personae ', ct sic opor Et quod Prueintelligatur relatio actui notio- vadi, sicut Persona agens praeintelligitur actioni. Dixi autem transeat quia defendi etiam potest, quod ait Suareχ Lib. III. cαρ. 6. et P. , relationes, etiam imperfecte , qualenus personam ad aliam reserunt , consideratas , divinas personas constituere. Licet enim re- Iationes accidentales , ut est in creatis relatio patris ad filium , personam jam constitutam requirat; non ita tamen se res habet in relationibus substantialibus , et essentialibus , qualis est in divinis relatio Patris ad Filium P saevi ex. gr. Cum isti ima ex sui Datura ad corpus
animaliam reseratur est enim natura Sua sorma corporis sequitur, relationem hanc ipsam animam constituere. Ex hac autem reSponsione facile reliquae Scholasti eorum avgulationes dissolvi possunt. Dicunt enim x. Quod resertur, prius constituitur, quam reseratur. Ergo relatio requirit , ac SuPPOuit personas jam nliunde constitutas. 2. ' Omnis rela o landamentum aliquod requirit . ex quo exurgit. Igitur relationcs ν divinae supponunt in personis jam aliunde constitutis , fundamentum statim. 3.' Munus relationia noti est rem constituere, sed tantum referre. 4.' Totam rei relatae naturam ess' ad aliud. At persotia non est tota ad aliud ; pater ex. yr . Fr Ctatur et quatenus in se est , et quatenus ad filium est. Ergo non per Solam relationem Constituitur. Respotidetur enim haec vera esse de relationibus accidentalibus , ut est relatio domini ad famulum ; aut
122쪽
De Trii itate. II sellam patris ad silium in creatis. Poςse etiam haec vera. sse de relationibus substantialibus. si spectentur imperfecte secundum id quod sunt ad alterum e secus vero si Spectentur secundum triplex carum munus i praecipue
secundum id quod sunt in re subjata. objic. II. Persona ex Augustino Lib. VII. de Trin. cet'. 6. dicitur ad se non ad aliam ; hoc est, absolutum aliquid, non relativum significat, alioquin , inquit, si Persona ad alium diceretur, posset utique dici Pater Persona Filii , et Filius porsona Patris: quod absurdum
est. Ergo per relationem constitui non potest. U. Din. ant. Si nomen Personae generatim usurpetur , conc. Si pro persona divina, subdist. Dicitur ad Se . non ad alium, quatenus non significat r lationem accidentaIem , cono. Quaternis non significat relationem Subsistentem in natura divina , cujus relationis triplex est murius , ut paulo ante diximus . um. Nomen hoc stersona , inquit S. Tliomas L P. Q. XXIX. αrt. 4. , dicitur ad se , non ad alterum ; quia signiscat relationem non per modum relationis , sed per modum substantiae, quae est hynostasis. Et secundum hoc Augustinus dicit, quod signi cat essentiam , Pro ut essentia est idcm cumhryostasi. Atque hac ratione dici nequit Pater persona Filii quia, eum persona relationem signiscet subsistentem . si Pater persona Filii diceretur , eo utique signis caretur , Patrem esse relativam Filii subsistentiam ; sed nihil vetat dicere : Pater est persona ad FiIium . Utrum nutem persona relationem directe , an oblique significet , idem S. Thomas eodem in loco late disputat, cujus praestat sequi doctrinam, quam Petaoii, qui Augustini sententiam , ac definitionem hac in re ex professo im- Pugnat Lib. IV . ca'. o. Sed a suo i pius Scholiaste
castigatur. Sed hac Scholastica controversia relicta , in quae aegre hactenus, atque inviti versati sumtas , ne ista omnino tirones ignorarent, Videamus quae sint singularum personarum nomina , quaenam eorum nominum rationes , quae attributa notionalia , sive appropriata.
123쪽
1α. Theologicarum Institutionνm Lib. IV. Cap. XII.
persona Patris. I. Primum, et praeciPuum primae Personae est nometa Patris in Scripturis usitatissimum , et a Patribus' frequentius usurpatum. AdVertendum tamen eSt, hoc no-
meti diei posse vel de ipsa mi natura , Vel de perscina Patris: sive , up Scholae aiunt, Vel essentialiter , vernotionaliter. Notionaliter Primo Persona Pater appellatur respectu Verbi, estque nomen ejuβ perSonae pi prium. Essentioliter vero Pater dicitur Vel respectu creaturaiarum omnium , sicut dicitur Iob. XXXVIII. 28. Paterpluoiae ; vel respectu hominum , qui Per gratiam sanctificati, filiorum adoptionem consecuti Sutit ideoqueeIamant Abba Pater Rom. VIII. 15. Notionalis aurem Paternitas prior , et nobilior est essentiali, et quacumque alia paternitate , ut ait Apostolus Ephra. ILLI . Hecto genua mea ad Patrem Domini nostri Iesu Christi, ex qtio omnis Paternitas in caelis et in terra
vomsnatur. II. AIterum nomen est Ingeni ι quod Graeci αγεν νη- σου dicunt. Qui autem scripserunt nCCuratius αγενυυ- σου , et αγενητον distinguuut. Aγενητον oraim increatum significat, cstque tribus Per ouis commune Nomen, Aγεννητιν vero ingenitum i et quatenus excludit omne principium est proprium Patris V sicut e contrario γεννητον Nomen est Filii γενητον Vero, quod creatum significa divinis personis non CouVenit , ut observat Damascenus Lib. I. de Fide caρ. 8, Sed hoc discrimen non omnes servavere Patres ; unde nonnulli Filium dixerunt αγευ- νητον cotisundentes scilicet αγεννητο et αγενητον 'Nisi forte hic aliquid librariorum mouria peccaverit. Hac nominis ambiguitate abutebantur Auom oci , ut orbo divinitatem negarent. Dicebant enim αγενυστον ila esse divitii tali proprium, ut ne cogitari quidem posset, eus, qui πεννητος non esset: imo nullam esse assi mabant inter ἀγεννησον et Deum distinctionem, ne illam quidem , . quae est Per rationem, κατ-ιva av. Qua
de re suse Petavius Lib. V. disserit, nosque etiam LGsII. cap. 3. , qu autum sincere Videbatur disputavimus. Digiti et Cue gle
124쪽
De Trinitate. 121 Caeterum ex ipso Ingeniti nomine Basilius Verbi divi
nitatem . contra Arianos aerite demonstrat. Non enim
Pater diceretur ingenitus , nisi aIta esset persona diWina ab aeterno genita , a qua Pater Per ingeniti nomen di
III. Tertium nomen est Princlaii , quod peculiari ratione Patri attribuitur , eo quod sit Principium sine principio ; unde u Concilio Toletano XI. , et Florentino Sess. XYILL dicitur fus , et origo totius Trinitatis , et DIoinitatis: non quod principium sit sui ipsius , aut
naturae divinae ς sed eeterarum Personarum , sitie quihus non esset Trinitas , Sed Unitas. Sed si nomen principii ad eroaturas reseratur , Trinitati commune est 1 unde et Fili is dicitur prius tum nan VILI. 25. Prin- Cistium .i ita fuit , qui et loquor Mobis. Verum locus Iliu an . VIII. 25. Theologorum ingenia torsit. , ut videre est apud Maldonatum Cominent. in h. . l. IV. Dicatur etiam aliquando a Patribus Cousa , --ctor , ut videre est Spud Hilarium, et Augustinum; sed cum haec nomina ambigua Vider tur, eo quod iiiuuant nescio quam inter personas, inaequalitatem , jam ab usta
V. Attributum Patri appropriatum est omnipotentia , quia ipse a nullo procedens, aliarum Pi rbonarum principium est , unde in symbolo eum dieiunis Patrem omni-
Potentem , creatarem caeli , et terrae.
De persona: Filii. T. Secunda .persona dicitur i. ' frequenter in Scripturis. Filius , eo quod ex substantia Pauis aeterna gene
Il. Dicitur u.' Verbum Io. I. I. I. M. V. . et Astoc. XIV. etc. Graece λογ6e , sive terminus Paternae intestigentiae . omnia intelligibilia in Se uno repraesentans. Atque eadem ratione a Latinis aliquando appellatur R
fio . Servio , Sapientia Patris : imo et in sacris litteris obsolute Sanientia dicitur , ,ut Prop. VIIL Sap. Vm Eccli. A. IIV. etc. Aplius tamen nomen est Verbi , quam
125쪽
11 et Theologicarum Institutionum Lib. IV. Cap. XI.
quam Sermonis ; eo quod Sermo vox est prolata ex trinsecus , vel hum autem interior mentis foetus. Nomen
autem hoc λογος . Verbum , aliquando a Patribias pro essentiali intelligentia Dei usurpatur 3 ideoque et Patri , et Spiritui Sancto tribuit ir , ut apud Irenaeum Lib. II. cap. 8. , et Masilium. Sed hoc rarius , et ex contextu sermonis facile intelligitur. III. Appellatur etiam 3. Imuro Patris, ut Colos. I. 15. Qui est imago Dei inoisibilis' et Heb. I.3. splendor gloriae, et Frura subflautiae eναῖ χαρακτσα της υπος ἄ- σε ὐτ αυτου. Ad imaginis enim rationem tria necessaria
sunt: i. ' similitudo ; a expressio ; 3. ' ut haec simi- Iitulo ex ipsius productionis vi , a et natura oriatur. Re-
Diritur quidem similitudo, ut patet ; alioquin linagonon erit , quae a Prototryo aberrat. Reqniritur etiam expressio ; nempe , ut imago a prototypo educta sit et sie Iicet ovii in ovo sit simillimum , non tamen unum est alterius imago ; quia unum ab alio non est produ-Ctum. Denique opus est, ut similitudo vi ipius pro- duetionis habeatur. Porro haec tria Filio conveniunt. Est enim Patri similis ; tum quia eandem habet naturam; tam quia ipsam Patris personam Persecte repraesentat; est etiam a Patre productus, eique similis vi ipsius pro-ressionis producitur: procedit enim per intellectionem , cujus proprium est producere Verbum rei intellectae simile. Unde Augustinus Lib. XV. de Trin. ca'. I . ., hi sum , inquit, dicens Pater genuit Verbum sibi aequa-D Per ova via. Non enim Selysuur tutegre, perfecteque di-wisset, si, aliquid minus, aut amplius esset iri ejus Verbo, φιam in ipso. Quamvis autem imaginis nomen sacra ιitterae soli filio tribuant, eamque vocis proprietatem retini Patreq Hilarius Lib. VIII. de Trin. Augustinus
Lib. VL. de Trm. ca'. Io. et Lib GL ca'. I. , Am-hrosius'Lib. X. in Luc. constautcr relineant : Graeci tamen Scriptore ς minus hac in re accurate locuti , quam Latini, imaginis nomen Spiritui S. etiam C Ommodant, quem dicunt Patris , Filiique imaginem : quiant, utroque procedit , ut ex Athanasio Eρist. H. ad Seraniora. Bagilio Lib. V. Cont. Eunom. Cyrillo Lib. XIIT. Thesauri advertit Estius in L. Dist. XXVII. S. 9 uaamvis autem homo ad imaginem Dei sit conditus ,
126쪽
D Trinitate. ret 3 qna de re dicemus in seque uti Libro ; unus Lamen Filius est perfectissima imago Patris , et ingura Substa tiae ejus. IV. Denique advertendum est, Filium aliquando a Veteribus appellari Syiritum , aut 'iritum Sanctum , propter divinam ejus naturam. Si iritus enim est Deus: an. m. 24. Idque observandum apud Tertullianum Ηρolog. cap. II. Cyprianum de Dolor. ' panit. , L etantium Lib. IV. Cast. 6. , et alios.
V. Attributum Filio appropriarum est Sapientia; eo prod ex Patris intelligentia procedit , ut paulo ante diximuI ; ita ut Sapientia aliquando ipsam Filii personam , significet, aliquando attributum ei appropriarum.
I. Tertia persona dicitur 1.' Spiritus Sanctus: eo quod ex sancto Patris , et Filii amore procedit Spiri-
rus enim impulsum significat , unde Ventum saepe spiri tum sacrae litterae appellant: at proprium amoris est animam impellere in rem amatam , ut observat S. Thomas Lib. IH coni. Gent. CaP. I9. , et seq.
II. Dicitur etiam 2. ' Donum , non quidem respectu Patris , et Filii, quorum ab aeterno est per naturam, et a quibus procedit i sed respectu rationalium dumtaxat Creaturarum, eum irrationalibus rebus nihil donari, sed dari tantum , aut praeberi Bossit. Hoc autem nomen habet propter eandem amoris rationem. Amor enim est omnium donorum Primum, et ex. eo omnia dona proficiscuntur. Undo Spiritus Sanctus , Iicet non sit dona us , nisi in tempore , sicut legimus Ioan. VIL. 3'. frondum erat Sρiritus datus : ab aeterno tamen procedit r ut donum sive donabilis, ut obscrvat Augustianus Lib. V. de Trin. cap. IS. ; ideoque licet Filius etiam in Scripturis legatur datus , ut Dan. LII. I. 6. sic Deus dilexit mundum , ut Filium suum unigenitum daret ; et B. IX. 6. Filius datus est nobis ; proprie tamen doni nomen Spiritui Sancto tribuitur. Dicitur etiam Par
127쪽
Theologicarum Institutionum Lib. IV. Cap. XILclerus, sive conoolator i eo qudd charitatem in cordotio; tro diffundens mire animum solatur, ac reficit. III. Denique appellatur etiam charitas , amor. Muis ,rinctilum , complexus Patris , et Filii : quae omnia ex ipsa ratione processionis, Spiritui Sancto tribata sunt IV. Atque eandein ob causam quae cumque ex charitate , bonitate , misericordia Dei prosecta sunt, Spiri- ui Sancto per a re primisuem apta utur. Hinc divinorum Iargitio donorum ipsi tribuitur Da. XI. I. , Ioel. IL&8. , Ioari. Vra 39. et XIV. I 6. , L Cor. XIL etc.
imo et omnia , quae ad hominum salutem ' operatus est
Christus , Spiritui S. sacrae litterae te urit , ut ejus conceptionem Luc. I. 35. , jejunium Matth. IV. a. , in iracula Matth. XII. 28. , sacrificium in cruce Heb. Ixa . , resurrectionem Rom. VIII. II. Denique hominum sanctificationem in scripturis Spiritui S. passim tribui , Demo est, qui ignoret. AEquum enim erat , ut opera , quae charitatem Dei commendant , ei potissimum Pers Nae attribuerentur, quae ex persectissima Patris, et Fi- Iii Charitate procedit. Vide de singularum personarum nominibus suse, et erudite disserentem Petavium Lib. V. cap. S., et L. VII. cap. I. et I a.
De ratione, et modo Ioquendi ci ea SS. Trinitatem.
REslat, ut quasdam tradamus regulas , ex quibus deSS. Trinitate loquendum est, ne incauta . locutio errorem aliquem , aut haeresim Sapiat. Nam , ut ait Λugustinus Lib. I. de Cio. cap. 23. Liberis ost bis Φυ- qtiuntur PMlosophi, nec in rebus ad intelligendum diffcillimis ostensionem religiosarum aurium pertimescunt. Nobis autem ad certam regulam i qui fas eat , ne Me horum licentia , etiam de rebus, quae his signi cantur, im 'iam gignat O inionem. Quae quidem regulae ex ipso
catholico dogmate facile eruuntur. Cum enim constet, Nuam osse Dei essentiam , tres personas a se inviCem
Teipsa distinctas , quarum secunda procedit a prima, et tertia a prima et secunda , neque inter personas , et '
128쪽
essentiam esse ullam realem distinctionem 3 manifestum est, quamlibet enunclationem esse fulsam, quae aut multiplicem facit essentiam, aut numerum tollit per oriarum, aut Perperam exprimit earum Processiones , aut realem distinctionem ponit inter ipsasr, et essen
Binc sequitur I. diei non posse in Triuitate alitid , et aliud ; sed alitis , et alius. Prior enim locutio essentiam sanit multiplicem. Alius est, inquit Augustinus Tract. XXXVI. in Ioan. , recte dicis : aliud, non recte. Adius enim est Filius , qtiis non est ipso , qui Pater ;et alius Pater, qtita non ex Uss, qui Filius ; non tamen aliud , sed hoc ipsum est et Pater , et HIitis.
II. Dici non posse : essentia generat, aut Reneratur, aut pro edit. Si enim hoc Verum esset , multiplex e set essentia. Qua in re Abibaa Ioachim merito reprehenditur. Asserens enim eontra Petrum Lombardum H es Sentiam generare , generari , et procedere , muItilinem fecit Dei essentiam , neque aliam in Deo unitatem posuit , quam illam , qua dicimus, Plures homines esse unum populum. Dixerunt quidem nonnulli veteres Graeci. Filium esse ασιαν γεννητην, Sub5ranciam genitam ssed illi ουσιαν pro bypostasi posuerunt, ut Cv. LI. monuimus. Nunc desilaita horum nominum significatioiae, Ibhae loquendi ratione recedendum est. Quamvis autem
nonnulli Patres improprie locuti , ita asiirmaverint: Deus de Se SO , quod ψse est , genuit , ut Augustinus Lib. de fd. et Umb. ca'. 3. Filius est essentia de essentire, ut idem Augustinus Lib. I II. de Triri. ca'. a. Dioin ιas Filii de natura Patris nata est, ut Fulgentius Lib. de Id. ad Pet. ωρ. 2. , aut ejusdem generis alia, quae
apud Veleres Occurruiat ' eorum tamen dicta benigne ii telligenda sunt, et commoda interpretatione mollienda ,
ut monet Estius in I. Dist. V. 3. a. Nihil enim aliud sibi volunt , nisi Filium lion de nihilo factum, ut Ari ni die litabant , sed ex Patre genitum , uuam , eandem'
que habere divitiam cum Patre naturam. Quamquam autem natura divina gentia non est: non potest tamen
uno vocabulo dici ingenita cum ingestiti nomen proprie Patri tribuatur , simisi cel que PerSonam , quae a nullo procedens , aliarum principium sit.
129쪽
i 16 Theologicarum Iustitutionum Lib. IV. cap. XII. III. Appi illari non posse Deum triplicem , licet recte dicatur Trinus. Qui enim triplicem dicit Deum , ipsam
erus substantiam quodammodo multiplicem esse signin eat. Unde Augustinus Lib. VI. de Trin. cap. 6 Ne quoniam Trinitas est, ideo tri leae putandus est; alioquin minor erit Pater Solus , aut Filius solus , quam simul Pater', et Filius: cui concinit S Thomas L P. Q. XXXI. art. I. ad 3. Quapropter etsi Petavius Lib. I. caρ. s. variis rationibus eam Iocutionem excuset, atque ex Cicerone Probet, triplicem , ac trinum apud Latinos idem significare , nobis tamen Augustini auctoritas , et ratio potior est. IV. Itidein admitti non posse Voces uniti , conjuncti, ita ut dicatur Deus esse aliquid unitum ex tribus personis : haec enim simplicitati Daturae divιnae officiunt. V. E contrario retinendum cssc uomen Trinisatis jam
inde a secundo Ecclesiae saeculo a Patribus constanter usurpatum ; eX communi euim usu sidium , ac definitum est non ad essetiliae , sed ad personarum numerum explicandum ; quidquid in contrarium nolin ulli haeretici cavillantur , quos redarguit ipse Calvinus Lib. I. Inst.
VI. Pari ratione quia Deus , et Deitas inter se re- ipsa non distinguuntur , sicut dicitur a Patribus Deus trinus, sic et trina Deilas , Sicut et trina Undias . et una Trinum, et pirtus trina , et trina Majestas. Hin marias quidem Rhemensis Saeo. IX. Gothes relecto illud praeter alia objecit , quod trinam Deitatem diceret; ideoque in hymno martyrum corrigi jussit eum Versum: Te trina Deilas , unaque Poscimus , pro quo Cani Voluit : Te stimma o 'Deilas. Sed Ecclesia in hymno, qui in Festo Coryoris Christi canitur Gotescolchi locutio-Dem retinuit; rt merito , cum eam usurpaverint etiam Augustitius Lib. de duabus animab. , Lib. XII. Con-fS. CNP. I. , Serm. LII. de Verb. Dom. et Lib. L. Retract. cay. I 5. n. 8. I ideoque judicium Uincmari nimis rigidum , et seVerum judicavit ; cum utrumque dici posset : summa Deitas , ut in hymno Imrbrum i et trina Deitas , ut in hymno Corporis Chrasti. II. Quoniam Domitia adiectioia concreta, ut aeter-n β , immensus , Omniyotens conveni uut simul et ualu-- rae
130쪽
De Trinitate. rae , et petaonis, bino Meitur, ut si ad significandam naturam usu Tentur , diei non possint tres arerent, nec tresstmmerioι, uec Ires Omn*orentes, sicut in symbolo. quod AthanaSzo tribuitur , habemus : aeternus Mater, a lernus πιι frus , aeternus Spirιstis Sanctus , et tamen non tres aeternι Sed unus iaeternus etc. E contrario si adhibetitur ac designandas personas , non est absurdum dicererres aeternosi significant enim tres person a . habitites aeternitatem. Sed alia ratio est de adjectiois iabstraviis. ut est aeternitas , immensitas e c., quae cum nonnisi adesagnandam naturam possint usurpari, dici Non possunt elemitates . semensita es etc. l. Vliandas esse has voces unicias, ε guliaris. i deatruunt enim personarum numerum. Unde
qui , o aBellia errorem si are dirimus singularitiassem sese tu . O mmunicabilitos ess/ntiae disinae. Unda seratis dre t Lib. PLI. de Trin. Patrem , et Furina gra arem Deum ymessiciare , sacrilegiam eM. Caeterum Cum ex ConleX ira pntet, sermonem esse de natura divi-dς p 'otiis , Deum appellare Utileum, ad ex encum polytiaeismum, non esse absurdum 3 sed seu per satius eSt Mnum dicere , quam unicum. et Sotias appellari dehere distinctias , discretω et nou Vern F -Cfas , separatas , discrepantes , dissimiles et . De Signiticetur, eas non esse reapse idem in una 'Sir licique era tia. B-- idem S. Thonias L. P. O. .-rt. a. A e tollatur, inquit , simplicitus disinae eveni Me, Mitian m est nomen separationis. et dιVAM-nἐS . qtiae est totrias in partes, Ne aule tollatur aeq-titas ι Itandum est nomen dispari titis. Ne pero tolla ur/- is , φ/Gnsim est nomen alieni , et discrestantis. h 'ς in V tu β personas similes , et aequales esse , fide catholica tenendum , et assii mandum. Uuod Rc tripturis, et Patribus traditum , in Concilio Lateranen-SI . Sancitum PSt. Haec tamen similitudo, et aequalitaS non Ceterarum rerum more intelligetida eSt, qua
qwt ale , aut quantitate sundatur, cum in Deo nec qua ιδε proprie sit, nee quantitas ; sed subnantia sola; cui xum potest alia aequalis esst , aut similis, nisi una